Top Banner
luty 2012 nr 2 (425) ROK XXXVIII ISSN 1232-4450 INDEX 38139x egzemplarz bezpłatny WIELKIE OTWARCIE
80

BIK 2/2012

Mar 07, 2016

Download

Documents

Bydgoski Informator Kulturalny, miesięcznik informujący o wydarzeniach kulturalnych w Bydgoszczy
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
  • luty

    201

    2

    nr 2

    (425

    ) RO

    K X

    XX

    VIII

    ISSN

    123

    2-44

    50 IN

    DEX

    381

    39x

    egze

    mp

    larz

    bez

    pa

    tny

    WIEl

    KIE

    OtWa

    RcIE

  • Leon Wyczkowski, Autoportret, 1925, tempera, sklejka

    Honorowy patronat: Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisaw Komorowski

  • Micha Tabaczyski

    Dominika Kiss-Orska

    Miejskie Centrum RadociIm dalej w rok, tym wicej radoci. Chocia rnie w rnych latach bywa. Tych radoci raz jest wicej, raz mniej, anajcz-ciej i tak nie wiadomo, czy cieszy si, czy smuci zpowodu tego, co si akurat przydarza. Wemy t nasz niekoczc si jesie (to dobrze, e nie ma mrozw i zasp czy niedo-brze?). Ale s radoci obiektywne. S radoci, ktrych adna

    wtpliwo nie powinna zakci. Oby do tej kategorii naleaa rado z oddania do uytku budynku Miejskiego Centrum Kultury (przebudowane Kino Orze przy ul. Marcinkowskiego 12). Zapraszajc na uroczyste otwarcie, prezentujemy w nu-merze may przewodnik po centrum razem z programem inauguracji. Zreszt, wkrtce po tym uroczystym otwarciu radoci jeszcze przybdzie, bo wdawnym Orle rozpocznie si festiwal filmw animowanych Animocje. Aza festiwalem ruszy caa lawina innych emocji. Oby im dalej w rok, tym byo wicej radoci.

    Pisz tego wstpniaka, nie po to, by wytumaczy si, za po to, by wytumaczy co. Nie ma ostatnimi czasy bar-dziej jadowitych forw, ni te pod artykuami dotyczcymi, oglnie mwic, bydgoskiej kultury. Przykre to, lecz zrozu-miae: ci, co potrafi tworzy pikne rzeczy, umiej te z du swad robi perfidne obrzydliwoci. Wielokrotnie czytaam posty opluwajce dziaalno Koa Gospody Miejskich, ak-cj Uwaga! Ocieplamy miasto czy Porankw Rodzinnych.

    Przytocz moe jedn z miliarda definicji kultury, niech bdzie Bronisawa Malinow-skiego, ktry pisze: Kultura jest integraln caoci skadajc si z narzdzi i dbr konsumpcyjnych, konstytucjonalnych, twrczych zasad rnych grup spoecznych, ludzkich idei i umiejtnoci, wierze i obyczajw. Tak. Wic ide koa jest spotka-nie si kobiet (mczyni te przychodz), by pod okiem np. plastyczki nauczy si nowych technik dekoracyjnych, malarskich etc. i stworzy co wasnorcznie. Daje to niebywa satysfakcj, okazj do bardzo ciekawych rozmw, chwili dla siebie, spdzonej nie przed telewizorem, a w otoczeniu nowych osb, miej muzyki i przy smacznej zupie. O tak! Ta zupa jest sol w oku wielu forumowych hejterw. Moi drodzy, jedzenie rwnie naley do kultury. W pewnych krgach na pewno. Wspl-ne jedzenie, rozmawianie o nim jest jednym z przyjemniejszych elementw ycia tym, ktrzy jeszcze nie praktykowali, polecam. Na przykad na nastpnym spotka-niu koa, 2 lutego. Bdzie krem z brokuw i ziemniakw.

    Ocieplanie miasta ma podobne, integrujce spoeczno zadanie. Nawizuj do dawnych zwyczajw spotykania si kobiet i wsplnego darcia pierza, robienia zapraw, piewania. Dzi dziergamy szalik, ktry ma symbolicznie ociepli stosunki midzy nami, bydgoszczanami, bydgoszczankami.

    Larum podnieli nasi anty-fani na wie, e na styczniowy Poranek Rodzinny przybd psy. Do Pianoli! Wiecie, jak byo pouczajco? Kto wie, moe dziki temu spotkaniu nie przeczytamy za kilkanacie lat, e pan X z panem Y w ramach rozrywki cignli za autem psa na sznurze, tak dugo, a urwaa mu si gowa.

    Przepraszam, e wstpniak nie jest dla wszystkich. Wszystkich jednak zapraszam na wydarzenia przygotowywane przez MCK dla bydgoszczan.

  • wydawca: Miejski Orodek Kulturydyrektor: Marzena Matowska

    85-104 Bydgoszcz, ul. Batorego 1/3tel./fax 52 322 87 15

    www.mok.bydgoszcz.pl

    redaktor naczelny: Micha Tabaczyskimichal.tabaczynski@mok.bydgoszcz.pl redaktorka wydania: Dominika Kiss-Orska

    redakcja: Alicja Duyk, Monika Grabarek, Kuba Ignasiak, Marcin Szymczak

    skad, opracowanie graficzne: Bogdan Prus projekt winiety: ZbyZiel,

    druk i oprawa: Abedik, www.abedik.pl

    dyur redakcyjny:pon.-pt.: 10-18, tel. 795 143 063

    bik@mok.bydgoszcz.pl adres redakcji:

    Pianola, ul. Jagielloska 2,czynna: pon.-pt.: 12-18,

    sob., niedz.: 15-18

    BIK dostpny jest rwnie na stronie www.issuu.com/bik_

    Redakcja nie zwraca materiaw niezamwio-nych izastrzega sobie prawo do dokonywania

    skrtw oraz zmiany tytuw. Nie ponosi odpo-wiedzialnoci za tre programw placwek

    kulturalnych oraz materiaw informacyjnych i graficznych. Reklamodawcy ponosz pen odpowiedzialno za skutki prawne wynike zopublikowania dostarczonych przez siebie

    materiaw. Opinie prezentowane przez autorw nie zawsze s zgodne ze stanowiskiem

    redakcji i wydawcy.

    BIK 2/2012 (425)Objto dotowana: 50 stron. Rok XXXVIII, nakad 2000 egz.

    dystrybucja: czciowo bezpatny

    Spis treciK u l t u r aNa budowie. Opr i zmiany, Micha Tabaczyski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

    M C K o t w a r C I eMiejskie Centrum Kultury krtki przewodnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4Odpalamy Kultur czyli Start MCK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

    e d u K a C j aPaac i klucze, Alicja Duyk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10Czy jest sens prowadzi maluchy do galerii sztuki i dlaczego? z Agat Przygodzisk rozmawia Dominika Kiss-Orska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

    t e a t rOpowieci zimowe na dwa gosy. O najnowszej premierze Teatru Polskiego w Bydgoszczy rozmawiaj Dominika Kiss-Orska i Kuba Ignasiak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

    r o z M o w aDziesi miesicy w szafie, z Wojciechem GRZAN Grzankowskim rozmawia Kuba Ignasiak . . . . . . . . . . . . 16

    B y d g o s z C z / t o r u Elbieta Jaboska, Wszystko kry i zmienia swoj form . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

    B y d g o s z C z w g B y d g o s z C z a nBydgoszczan prywatna topografia (5) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

    Festiwal Filmw Animowanych ANIMOCJE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

    Adresy bydgoskich instytucji kultury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32

    w y d a r z e n I aTeatr Polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34Opera Nova w Bydgoszczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36Filharmonia Pomorska im. I.J. Paderewskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38Muzeum Okrgowe im. Leona Wyczkowskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40Akademicka Przestrze Kulturalna WSG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42Akademia Muzyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43Galeria Autorska Jan Kaja i Jacek Soliski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44Klub Odnowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45Paac Modziey . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46Galeria Miejska bwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48Biblioteka Gwna UKW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49Stowarzyszenie Artystyczne Mzg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50Estrada stagebar Bydgoszcz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51Gumowe ucho . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51Wojewdzki Orodek Kultury i Sztuki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52Dom Kultury MODRACZEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54Modzieowy Dom Kultury Nr 2 / Modzieowy Dom Kultury Nr 5 . . . . . . . . . . . . 55Modzieowy Dom Kultury Nr 1 / Modzieowy Dom Kultury Nr 4 . . . . . . . . . . . . 56Festiwal Teatralny Zwierciada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57Wojewdzka i Miejska Biblioteka Publiczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58Kinoteka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59Ferie w MCK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60Miejskie Centrum Kultury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61

    B I K w p o d r yWojewdzki Orodek Animacji Kultury w Toruniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66

    K s I K ISi nam wydaje. W Bydgoszczy (7) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68

    r o t f lSzymon Andrzejewski, Bydgoszcz podrcznik uytkownika (4) . . . . . . . . . . . 71

    o s t r o M e C K oWitajcie w nowym roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72

    H I s t o r I aAdam Gajewski, Wolff, Maciaszek, Wierzbiski postaci warte zapamitania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74

    Zdzisaw Pruss, Bydgoski Insynuator Kulturalny (96) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76

  • Luty 2012 | | 3

    Micha Tabaczyski

    Na budowie. Opr i zmianyZachodzce w bydgoskiej kulturze (mam na myli jej instytucjonaln sfer) zmiany wywouj albo entu-zjazm i nadzieje (to gwnie poza Bydgoszcz), albo opr i niepokj (to w pewnych rodowiskach lokalnych). By dyskutowa o nich powanie i skutecznie, naley odrzuci dwa pynce z powyszego wnioski: e, po pierwsze, poza Bydgoszcz ciesz si z tych zmian, bo ycz nam le, a po drugie, e kada zmiana jest dobra. Kady z tych wnioskw jest bowiem trwale przypisany grupom, z ktrymi dyskusja jest co prawda moliwa, ale raczej bezprzedmiotowa; s to grupy odpowiednio bezwarunkowych krytykantw i bezwarunkowych chwalcw tego ruchu, ktrego istotnym elementem by Bydgoski Kongres Kultury.

    Jeszcze jednym warunkiem dyskusji jest wykluczenie z niej tych racji, ktrych motywacja jest czysto poli-tyczna. Nie sdz tak dlatego, ebym by fanem tezy o apolitycznoci kultury. Sdz akurat odwrotnie: kultura jest polityczna (w istocie jest jedyn polityk, w jakiej mam jeszcze ochot uczestniczy). Jednak nie chodzi tu o polityk rozumian jako sfera wadzy i posiadania, a ju tym bardziej jako partyjna gra. Polityka, jak jest kultura, to spr wartoci i ideologii estetycznych, to gra dyskursw i porzdkw postrzegania. Zwizki tak rozu-mianej polityki z biec gr partyjnych interesw s odlege i zawie, jeeli w ogle s.

    Fakty s takie, e powstao w Bydgoszczy dokadniej: w Urzdzie Miasta Bydgoszczy Biuro Kultury. Nie powstao jednak jako struktura nowa, ale jego pojawie-nie si jest skutkiem przeksztacenia Wydziau Kultury i Wsppracy z Zagranic. Powstanie biura w miejsce wydziau tumaczy si przekazaniem czci obowiz-kw dawnego wydziau stronie spoecznej. Sam gest jest modelowo wrcz demokratyczny znaczy on bo-wiem podzia zada, obowizkw i odpowiedzialnoci (wadza zbywa si pewnych obowizkw, jednak co zapisano w Pakcie dla Kultury nie rezygnuje z odpo-wiedzialnoci, choby tej finansowej). Zapewne sam ten podzia zada nie jest gwarantem powszechnej szczliwoci. Jednak podkrelanie samych zagroe, prezentowanie jedynie lkw i obaw przy pomijaniu zalet i moliwych korzyci wiadczy o manipulacji albo obsesji.

    Pytanie podstawowe brzmi: co oznacza w praktyce to przekazanie obowizkw? Wyobraam to sobie tak: dawny wydzia kultury peni dwie gwne funkcje merytoryczn (czyli programowa rozwj bydgoskich instytucji kultury, wyznacza podmiotom, ktre z mia-stem wsppracoway, strategiczne cele, koordynowa

    zalen od publicznych dotacji sfer kultury) i ksigow (dba o zgodny z prawem podzia rodkw finansowych i kontrolowa ich wykorzystanie). Oczywistym jest, e jeli ju jakiekolwiek kompetencje miaaby przej stro-na spoeczna, to na pewno z tego pierwszego, meryto-rycznego obszaru. Jest to o tyle niekontrowersyjne, e aden urzdnik nie zna si na kulturze lepiej ni kolek-tywne, demokratyczne ciao zoone z ludzi kultury re-prezentujcych rne jej obszary, rne wartoci, rne grupy wiekowe, rne instytucje itd.

    To kolektywne ciao nazywa si w tym przypad-ku Obywatelsk Rad Kultury. Jest to grupa osb, ktra bya zaangaowana w przygotowanie i prace Bydgoskiego Kongresu Kultury (w wikszoci tworz j koordynatorzy stolikw tematycznych). Najczciej powtarzanym zarzutem wobec rady jest brak penej reprezentatywnoci. Zarzut brzmi raczej miesznie, gdy przypomnie sobie, e rada obraduje jawnie, na swoje obrady zaprasza wszystkich zainteresowa-nych, take dziennikarzy, przeprowadza regularne konsultacje spoeczne, a wreszcie od pocztku ist-nienia deklarowaa otwarto (kto j odrzuci, nie ma prawa formuowa podobnych zarzutw). Otwarto rady oznacza, e nie podejmuje ona decyzji sama, ale przeprowadza konsultacje rodowiskowe tak byo w przypadku rodowiska muzycznego, ktre dysku-towao zoon przez zewntrznego organizatora propozycj produkcji festiwalu (dopiero opinia tego szerokiego grona fachowcw bya podstaw opinii rady). I tak, mam nadziej, bdzie przebiegao podej-mowanie wszystkich istotnych decyzji: czonkowie rady nie wypowiadaj bowiem swojego zdania, ale s zobowizani do zasignicia opinii rodowisk, ktrych s reprezentantami.

    Wprowadzony w Bydgoszczy model ma w teorii nie-wiele wad. Na pewno ma ich mniej ni model za-kadajcy odgrne urzdnicze decyzje. Na tym etapie wprowadzania zmian o niczym innym ni teoria dysku-towa po prostu nie sposb rada pracuje zbyt krtko. Efektem jej dziaa s co prawda konkretne projekty: projekt otwartego konkursu ofert (i karty ocen do tego konkursu) oraz projekt programu stypendialnego. Nie widziaem powanej krytyki adnego z nich. Oznacza moe to, e albo w tych projektach brak powanych wad czy uchybie (przynajmniej w teorii), albo e nie ma wrd krytykw dziaa rady osb, ktre intelektu-alnie potrafi sprosta temu zadaniu. W obu przypad-kach naley to zapisa na korzy rady. Przynajmniej rozpatrujc te dziaania na gruncie teorii. Na ewentual-n krytyk ich skutkw przyjdzie jeszcze czas.

    K U L T U R A

  • 4 | | Luty 2012

    WeJcie dla Osb NiePeNOsPRaWNych

    FOyeR mieJsce sPOTka i WysTaW

    aNTResOla PRacOWNie

    Krtki przewodnik

    M C K O T W A R C I E

    4 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 5

    WeJcie gWNe kaWiaRNia

    M C K O T W A R C I E

    Luty 2012 | | 5

  • 6 | | Luty 2012

    sceNa/ekRaN

    Z d j c i a Ku b a I g n a s i a k

    M C K O T W A R C I E

    6 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 7

    WidOWNia (ZOONe FOTele)

    WidOWNia (OPusZcZONe ReFlekTORy)

    PROJekTORNia

    M C K O T W A R C I E

    Luty 2012 | | 7

  • 8 | | Luty 2012

    pitek 17.02.2012 11.00, spektakl teatru dar: clownada skarb.

    Historia przezabawnej dziewczynki-clowna Jzefinki, ktra postanawia zaprosi przyjaci na swoje urodzi-nowe przyjcie. Nietypowa kartka z zaproszeniem zo-staje omykowo odczytana przez dwch przyjaci, jako mapa wskazujca ukryty skarb. To koczy si przedsi-wziciem wielkiej wyprawy po tajemnicze upy i wa-maniem do domu jubilatki.

    13.00, akademia pana Kleksa cz. I i II, 1983 r., re. Krzysztof Gradowski (2 godz. 38 min.)

    17.00, oficjalne otwarcie Miejskiego Centrum Kultury. W programie m.in.: otwarcie wystawy pla-katw filmowych i teatralnych z kolekcji bydgoskiego antykwariusza Stanisawa Gordona (Antykwariat przy ul. Matejki), koncert kwartetu WE-4 w skadzie: Karol Szymanowski wibrafon, Wojciech Milewski harmo-nica, Grzegorz Nadolny kontrabas. Zesp w marcu 2011 roku zrealizowa pyt w studiu nagraniowym Rozgoni Polskiego Radia PIK w Bydgoszczy, wpisu-jc si tym samym w szeroki wachlarz kulturalnych propozycji i projektw bydgoskiego rodowiska arty-stycznego.

    18.00, archiwum B. na duym ekranie. Poka-emy dotychczas zrealizowane odcinki Archiwum B. Adama Gajewskiego m.in. fascynujc opowie o dzie-jach ksigozbioru Lenina, na ekranie pojawia si wtki niewykorzystane w emitowanych na antenie TVP pro-gramach.

    19.00, pokaz najlepszych filmw zrealizowanych przez modzie w ramach Bydgoskiej Kroniki filmo-wej. Na pokaz skadaj si krtkie etiudy przedstawiajce ycie mieszkacw naszego regionu. Wieczr zakoczy si prapremier filmu Mistrzowie wiata, zrealizowane-go przez cay zesp BKF w zeszym roku podczas Festi-walu Plus Camerimage. W filmie tym wystpili najwiksi operatorzy z caego wiata, dzielc si swoimi dowiad-czeniami i realizujc krtkie etiudy operatorskie.

    20.30, etiuda o kinooperatorze re. dariusz gackowski, ukasz Borowski, pawe janicki. Bohate-rem filmu jest Pan Bogdan, ktry obejrza jako kinoope-rator miliony kilometrw tamy filmowej. tu byo kino re. Krzysztof nowicki. Tu byo kino to nie tylko film o starych bydgoskich kinach, ktrych w poprzedniej epoce dziaao w Bydgoszczy ponad dwa-dziecia. Film Krzysztofa Nowickiego to przede wszyst-kim opowie o przemijaniu i podr w wiat ludzkich

    wspomnie. Autor stawia dwa krzesa z kina Pomorza-nin w miejscach, gdzie kiedy byy w Bydgoszczy kina izaprasza przechodniw do rozmowy.

    21.15, superwizja, film obyczajowy, sf re. r. gliskiego (1 godz. 23 min.), po projekcji dyskusja dla wytrwaych Kino jako symbol opozycji wobec iluzji, prowadz Wiktor wikiewicz i Tadeusz Krajewski.

    sobota 18.02.2012 12.00, Kozioek Matoek spektakl teatru

    Buratino. Kozioek Matoek jest teatraln wersj znanej wszystkim opowieci Kornela Makuszyskiego. Wdrujcy po wiecie Kozioeczek trafia na czarny ld, do amerykaskiego wojska, egluje po oceanie, a na-wet leci na Ksiyc. Kozioek przedstawiony jest wr-norodny sposb. Twrcy wykorzystuj tu ca gam moliwoci, jak stwarza teatr animacji. Spektakl trwa 1 godzin.

    13.00, Czowiek z pickehauba na gowie czyli Kostiumeria archiwum B.

    13.00, w pracowni u mistrza leona midzy-pokoleniowe warsztaty malowania kopii obrazu Leona Wyczkowskiego. Zapraszamy dzieci od lat 7 z rodzi-cami lub dziadkami. Kada para uczestnikw pracowa bdzie nad wybranym fragmentem obrazu. Na zako-czenie powstanie kopia dziea o wielkoci zblionej do oryginau, ktr ozdobimy jedn ze cian w nowej siedzibie MCK. Zapisy przyjmujemy pod adresem: mck-ferie@mok.bydgoszcz.pl z dopiskiem kopia.

    15.00, Otwarta prba czytania sztuki grupy teatral-nej raban dziaajcej w MCK od grudnia 2011 roku pod opiek pracowni teatralnej.

    16.00, pory i znaki popoudnie z bydgosk literatur. W programie m.in. kiermasz ksiki bydgo-skich wydawnictw, warsztaty literackie, ktre prowa-dz: Jolanta Baziak, Wojciech Banach, Dariusz T. Lebio-da, Stefan Pastuszewski i Marek Siwiec.

    18.00, upir w operze film z 1924 r. z muzyk w wykonaniu zespou 3moonboys. 3moonboys i Rupert Julian zapraszaj na szczegln projekcj filmu Upir w operze (1924). Ta niecodzienna emisja z muzyk gran na ywo miaa swoja premier w Biaymstoku w kinie Forum i spotkaa si z ciepym przyjciem publicznoci. Za namow reysera filmu, z ktrym czasami gadam przez sen zesp 3moonboys powraca do swojej przygody z filmem niemym mwi jeden z muzykw Marcin Karnowski.

    3moonboys istnieje od 2003 r. Nagra /// pyty (3moonboys, Only Music Can Save Us, 16) i /epk (This is not).

    Wstp na wszystkie imprezy bezpatny

    odpalamy Kultur czyli start MCK

    M C K O T W A R C I E

    8 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 9

    19.00, warkocze dwikw, projekt multimedial-ny muzyka: A. Porakh/ M. Maciejewski, impresje filmo-we: J. Szymczak.

    alaksandr porakh muzyk uliczny i knajpiany. Naj-wikszym swoim osigniciem uznaje sobotnie chatu-ry w karczmie Rzym. W przerwach pomidzy graniem ukoczy Akademi Muzyczn w Bydgoszczy. Lubi go-towa, kolekcjonuje te akordeony.

    jakub szymczak preferuje lakoniczne formy wyra-zu zarwno twrczego, jak i spoecznego. Pozbawiony poczucia humoru choleryk z niewielkim bagaem do-wiadcze, ale otwarty na nowe. Realizuje si w for-mach wizualnych.

    Marek Maciejewski na co dzie gitarzysta zespou VARIETE. Prowadzi studio nagra MZG, gdzie rejestruje i produkuje rnorodne projekty muzyczne. Prowokuje take rne dziaania interdyscyplinarne, radonie dajc upust oryginalnym pomysom twrczym, w tym wasnym.

    20.00, Koncert zespou dubskaTen zesp zna kady szanujcy si fan reggae w Polsce. Grupa uwielbia gra w Bydgoszczy, gdzie zawsze moe liczy na wspaniae wsparcie i reakcj publicznoci. Mu-zycy potrafi poczy tradycj muzyki reggae z wa-snym podejciem do tematu i szerokimi inspiracjami od reggae, przez muzyk lat 80-tych, rocknroll, soul, blues po akustyczn ballad.

    Matki Boej Krlowej Mczennikw, pod dyrekcj Ma-riana winiewskiego i Michaliny spychalskiej.

    FORDONIA jest jak dotd, jedynym chrem dzia-ajcym w Nowym Fordonie. Pierwszy koncert chru odby si w kociele parafialnym w maju 1992 r. i od tej chwili chr na stae wpisa si w nurt ycia muzycznego parafii, osiedla i miasta Bydgoszczy.

    13.30, Modo przychodzi z wiekiem - pro-gram seniorw, prowadzenie Teresa Wdziska. W pro-gramie m.in. spektakl Wspomnienia z PRL-u, czyli ycie zaczyna si za pi trzynasta Teatru Form Rnych; Nasza klasa, wystpy zespow wokalnych: Belcanto Uniwersytetu Trzeciego Wieku, Niespodzianka i Ter-cja Klubu Seniora Zota Jesie, limeryki Zdzisawa Prussa, prezentacja tacw w wykonaniu formacji ta-necznej Senior z Domu Dziennego Pobytu Senior oraz warsztaty i prezentacja rkodziea dekoracyjnego, a take wystawa prac malarskich seniorw dziaajcych przy WOKiS.

    17.30, andaluzyjski sen, spektakl flamenco wwykonaniu tancerek ze Szkoy Fundacji Duedne Fla-menco, z gocinnym udziaem muzykw z zespou Dan-za del Fuego. Przeniesiemy si w wiat andaluzyjskich podwrek rozbrzmiewajcych dwikami gitary, prze-szywajcego piewu Cygana.

    niedziela 19.02.2012 10.00, zatacz ze mn Mamo warsztaty ta-

    neczne dla Mam z dziemi (od 4 lat) utrzymane w stylistyce flamenco-jazz. Prowadzenie Dorota Dzicio, zapisy pod adresem: dagmara.wroblewska@mok.byd-goszcz.pl, ilo miejsc ograniczona, prosimy o zaopa-trzenie si w wygodny strj i obuwie na zmian.

    11.00, poranek teatralny cz. II teatr wdrowny, prowadzenie Katarzyna Chmara-Collins, Alicja Dobro-wolna. Kolejna odsona rodzinnej wdrwki po wiecie teatru. Tym razem na duej scenie!

    13.00, Koncert chru mieszanego Stowarzyszenia Muzycznego fordonia, dziaajcego przy Parafii

    20.00, premierowy pokaz filmw: Hakawati Marcina sautera oraz daleko od miasta Macieja Cuske.

    Autorzy co roku staraj si przedstawi mieszka-com Bydgoszczy swoje najnowsze dokonania. Tym razem zaprosz nas w podr do Syrii w poszukiwaniu bajek oraz z grup rezolutnych chopcw do cichej spo-kojnej wsi na Podlasiu.

    Film Marcina Sautera o hakawatich bliskowschod-nich opowiadaczach bajek, otrzyma podczas Camera Obscura 2011 specjalne wyrnienie za poezj w tym samym duchu, w jakim tworzy Ryszard Kapuciski, za niezwyk podr, odkrycie, marzenia. W Daleko od miasta Macieja Cuske grupka chop cw (w tym Sta syn reysera) wyje da na wie, by pod j si prby realizacji filmu fabular nego. Bohaterowie po-mysw maj mnstwo. W wol nych chwilach roz-mawiaj oprzy szym yciu

    M C K O T W A R C I E

    Luty 2012 | | 9

  • 10 | | Luty 2012

    E D U K A C J A

    Bydgoski Kongres Kultury uwiadomi nam, e o kulturze trzeba myle. Bra jej tkanki do labo-ratorium, pod mikroskop i analizowa. przetoczya si dyskusja dotyczca wartociowania kupowa-nych festiwali kontra wyrosych z bydgoskiej gleby. przez pryzmat regionalnej specyfiki posta-nowilimy spojrze take na placwki zajmujce si edukacj, w tym kulturaln. to ich wychowankowie zajm si w przyszoci, w grodzie nad Brd kultur, promocj i tosamoci, jeli oczywicie wczeniej nie wyjad.

    popyt ksztatuje podaWrd bydgoskich instytucji, ktre zajmuj si edu-

    kacj kulturaln, artystyczn czy sportow dzieci i mo-dziey paac Modziey zajmuje miejsce szczeglne. Jest to najwiksza placwka wychowania pozaszkol-nego w regionie, ktra od 1974 roku oferuje dzieciom i modziey ponad 110 k zainteresowa, w ktrej dziaa ponad 400 grup, a w zajciach staych uczestni-czy ponad 4 500 osb. Dziaalno dydaktyczn Paac realizuje w czterech dziaach, ktre ze wzgldu na spe-cyfik zajmuj si rnymi sferami edukacji dzieci imo-dziey. S to dziay: sztuki, sportu i rekreacji, edukacyjny iwreszcie artystyczny. Wan rol odgrywa take dzia organizacyjny, czyli animacji kulturalnej.

    Warto nadmieni, e na kanwie zaoenia zapisane-go w planach rozwoju placwki, i Paac jest Centrum Kulturalnym Dzieci i Modziey, placwka buduje od lat swoj mark. Jako wykonywanej pracy przez nauczy-cieli, instruktorw, trenerw, czyli fachowcw wswoich dziedzinach jest na bardzo wysokim poziomie. A ich praca oraz zaangaowanie w kontaktach z dziemi imodzie znajduj odzwierciedlenie w licznych suk-cesach grup, czy osb indywidualnych, uczszczaj-cych na zajcia do Paacu. Nauczyciele realizuj swoje autorskie programy oraz wprowadzaj innowacyjne rozwizania pedagogiczne. Realizuj programy eduka-cyjne i profilaktyczno-wychowawcze. Placwka zajmu-je si przy tym organizacj poradnictwa, konferencji, szkole, kursw, seminariw, warsztatw, sesji infor-muje Dominika Kosiska, rzeczniczka prasowa Paacu.

    joanna Busz dyrektor Paacu Modziey zwraca uwag na inny, istotny aspekt: Jest to placwka wy-chowania pozaszkolnego. Osoby, ktre korzystaj znaszej oferty przychodz z wasnej woli, nikt ich nie zmusza. My natomiast musimy sprosta oczekiwaniom tych osb: dzieci, modziey i ich rodzicw. Musimy ro-bi wszystko, aby zapewni im moliwo realizacji za-interesowa. W jaki sposb? Dyrekcja i wychowawcy

    przygotowuj ofert zaj, to co naszym zdaniem jest sensowne i bdzie si cieszyo powodzeniem, ale p-niej w momencie zapisu, oferta ewoluuje. Otwieramy wicej grup na kierunki, na ktre jest wiksze zaintere-sowanie; niepopularne zamykamy. Poda ksztatowana jest przez popyt dodaje dyrektor. Na przykad modna staa si gra w pik non, dlatego od trzech lat Paac Modziey proponuje tego typu zajcia, stawiajc take na kultur fizyczn. Ostatnio zainteresowaniem ciesz si zajcia artystyczne, naukowe, techniczne std cae spektrum wyboru w tej dziedzinie. Popularne s take: zajcia plastyczne, malarstwo, sztuka uytkowa i kszta-towanie przestrzeni. Rzadziej wybierane s dziedziny humanistyczne.

    Suszno tego typu polityki edukacyjnej zdaj si potwierdza wyrnienia i nagrody. M.in. za znaczce osignicia w dziedzinie upowszechniania dziaalnoci artystycznej dzieci i modziey Paac Modziey zosta uhonorowany w 1997 r. Rydwanem Apollina nagrod Ministra Kultury i Sztuki, w 2000 r. Medalem Senatu RP, atake wieloma nagrodami Ministra Edukacji Narodo-wej za wybitne wyniki w dziaalnoci dydaktyczno-wy-chowawczej. W 2002 r. otrzyma jako jedyna placwka Medal Kazimierza Wielkiego. Od 1995 roku jest czon-kiem Krajowej Rady Placwek Wychowania Pozaszkol-nego, od 2001 r. take czonkiem Europejskiego Stowa-rzyszenia Instytucji Czasu Wolnego Dzieci iModziey (EAICY).

    przeniesienie, a taniec zJak odnalazby si Paac Modziey nagle przeniesio-

    ny w kade inne miejsce kraju? Do Warszawy, Krakowa, czy na prowincj? Na stronie internetowej instytucji znajdujemy zapis, i Paac od ponad 30 lat peni rol centrum kulturalnego dzieci i modziey, na stae wpi-sujc si w map kulturaln Bydgoszczy, regionu kujaw-sko-pomorskiego oraz kraju. Ktry z tych elementw determinuje najsilniej?

    Nie umiem dokadnie powiedzie na ile nasze za-jcia wymusza rynek bydgoski, a na ile znajduj od-zwierciedlenie tendencje oglne. Czciowo na pewno istotne s zmiany wprowadzane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Na przykad fakt, i matura z ma-tematyki staa si obowizkowa od razu wymusi stwo-rzenie licznych grup przygotowujcych do tej matury. Po czasie egzaminy gimnazjalne oraz sprawdzian ko-czcy szst klas stay si norm obecnie wic za-jcia przygotowujce w tym kierunku wydaj si mniej interesujce wyjania joanna Busz.

    Na modych ludzi najsilniej oddziauje moda i to co kreuj media. Np. po emisji programu Taniec z gwiaz-dami, niezwyk popularnoci ciesz si wszystkie formy taca, w tym wspczesnego. Promocja i reklama seriali wzbudza zainteresowanie warsztatami teatralny-mi. Dzieci same chc take uczy si gra na instrumen-tach i wystpowa na profesjonalnej scenie.

    Jeli kwalifikatorem byby poziom edukacji, to zda-niem pani dyrektor kadra Paacu Modziey odnala-zaby si w kadym innym miejscu, cho nie do koca

    Alicja Duyk

    Paac i klucze

    10 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 11

    E D U K A C J A

    wszystko byoby identyczne (sama nie chciaaby kie-rowa adnym innym Paacem Modziey w Polsce). S pewne zagroenia Mamy tutaj sprzenie zwrotne. Wysoki poziom to z jednej strony zasuga wychowaw-cw, z drugiej udowadniaj to wychowankowie, ktrzy w wielu oglnopolskich konkursach zdobywaj naj-waniejsze nagrody. Na pewno mamy w Bydgoszczy do czynienia ze zdoln modzie. Nie jest wiadomo, czy w innym obszarze kraju znalelibymy tak utalentowa-nych podopiecznych podkrela pani dyrektor. Podsu-mowuje: Mamy znakomite dzieci w miar dobre wa-runki lokalowe i logistyczne (lista marze materialnych to: m.in. klimatyzowana sala widowiskowa, zwijana podoga dla tancerek, lepszy sprzt nagonieniowy). Staramy si jak moemy wykorzystywa to, co jest. Suk-cesem jest fakt, e swoje pasje realizuj u nas kolejne pokolenia bydgoszczan. Dawni uczestnicy zaj przy-prowadzaj swoje dzieci.

    To dobre rokowania na przyszo. Nie zapominajmy jednak, e w zajciach w pewnym sensie uczestniczy modzie wyselekcjonowana, rekrutujca si z tych, ktrym si chce robi co konstruktywnego. Na szcz-cie wyznacznikiem nie s pienidze, gdy udzia w za-jciach jest nieodpatny.

    wyjtkowe, zakodowaneRne formy zaj proponowanych przez placwk

    odpowiadaj na zapotrzebowanie mieszkacw Byd-goszczy. Zaliczaj si do nich pomysy niepowtarzalne, w porwnaniu z innymi dziesicioma Paacami Mo-dziey w Polsce. Znajdziemy wyjtkowe propozycje, wrd ktrych s: Paacowa Katedra Historii Akademia Modego Przyjaciela Bydgoszczy, Akademia Modych Dyplomatw, zajcia interdyscyplinarne dla modych zdolnych, a take zajcia wokalne i taneczne w ramach Zespou Pieni i Taca Ziemi Bydgoskiej.

    Warte odnotowania s take niepowtarzalne im-prezy, ktrych zazdroszcz nam inne placwki oraz instytucje. Mamy jedyny w swoim rodzaju BIM, czyli festiwal dajcy moliwo spotkania si midzynaro-dowej grupie modziey, ktra kocha muzykowanie. Bydgoskie Impresje Muzyczne to poczenie wszelkich

    gatunkw muzycznych na jednej imprezie. Od 34 lat wBydgoszczy nieprzerwanie spotyka si modzie zca-ego wiata po to, aby wsplnie gra, piewa, taczy, a czy ich jedno mio do muzyki podkrela rzecz-nik. T wyjtkow, bydgosk muzykalno wskazuje te pani dyrektor. Na cz modziey wyranie maj wpyw tradycje wynoszone z domu (ale te pasja rodzi si u dzieci z rodzin niemuzykalnych), m.in. zwizane z dziaalnoci Akademii Muzycznej, Filharmonii Po-morskiej, Opery Nova, czy klubu Mzg. Mali bydgosz-czanie wyrastaj w tym klimacie, majc cig stycz-no z muzyk. Przeszo, muzykalno wydaj si by zakodowane podwiadomie.

    Drugim wybijajcym si elementem jest film. Od 26 lat, podczas ferii zimowych, organizowana jest w Paacu Modziey AFFEra Filmowa.

    Jak co roku oddaj swoje obie donie, nogi i umys (tego ostatniego za wiele nie dam, gdy sam niewiele mam) Tobie oraz Paacowi. Mog wykonywa wszelkie zadania zlecone na terenie Olsztyna i okolic, wojewdz-twa warmisko-mazurskiego, pomorskiego i calutkie-go wiata. Doskonale si zreszt uoyy daty podczas Affery mam sesj poprawkow, z ktrej prawdopodob-nie nie bd korzysta, dlatego bezporednio przed, jak i rwnie po - polecam swoje usugi to tylko jeden z licznych listw, ktre przychodz do organizatorw przegldu.

    Dominika Kosiska zdradza take, e w zeszym roku zadzwoni do niej dyrektor jednej z warszawskich placwek z propozycj przeniesienia AFFEry do War-szawy. Odmwilimy, bo to jest niemoliwe. Tak tra-dycj, tak publiczno i atmosfer mamy tylko w Byd-goszczy odpowiedziaa.

    Kropla dziegciuNiektre podmioty edukacyjne zachcaj, aby i

    pod prd w popkulturze. Szuka rzeczy wartociowych i je promowa na przekr trendom, czy hasom celebry-tw znanych jedynie z tego, e s znani. Dyrekcja Paa-cu Modziey przyznaje, e to popyt i moda wpywaj na poda. Innymi sowy potencjalni wychowankowie, dostaj to, czego oczekuj. Jak wynika z danych, dzi-siaj mamy do czynienia z gustami odmiennymi, ale na pewnym satysfakcjonujcym poziomie. Co bdzie, jeli ktrego dnia modzi ludzie zadaj rzeczy infantyl-nych, nierozwojowych, czy wrcz nieetycznych?

    Luty 2012 | | 11

  • 12 | | Luty 2012

    Z agat przygodzisk rozmawia dominika Kiss-orska

    E D U K A C J A

    Czy jest sens prowadzi maluchy do galerii sztuki idlaczego?

    Wane jest, eby wizyt w galerii czy muzeum dopa-sowa do wieku dziecka i jego zainteresowa. Przyka-dowo abstrakcja bdzie jeszcze zbyt trudnym tematem do zrozumienia dla dziecka, co moe powodowa znie-chcenie do dalszych wizyt w tego typu instytucjach. Osobicie jestem zwolenniczk odwiedzania galerii w poczeniu z interaktywn form poznawania wy-stawy, jak np. warsztaty, pokazy. To angauje i sprawia, e czas w galerii jest faktycznie spdzony na wsplnej zabawie z rodzicem.

    Kiedy jest czas na rozpoczcie umuzykalniania dziecka. Czy ju w brzuchu ma to sens?

    Badania w tej kwestii prowadzi wybitny naukowiec, profesor, pedagog Edwin E. Gordon. Dziki jego pracy dzi wiemy, e umuzykalnianie dziecka mona zacz ju od pierwszych chwil ycia, a nawet kiedy jeszcze jest w onie matki.

    Do trzeciego roku ycia dziecko uczy si najwicej i jest to najwaniejszy okres oddziaywa. Nastpny pod wzgldem wanoci dla rozwoju dziecka jest czas midzy 3 a 5 rokiem ycia dom rodzinny czy przed-szkole.

    Zaleno jest nastpujca, rozwj w okresie pierw-szych 5 lat, tworzy podwaliny i podstaw dla pniej-szej edukacji, ktra rozpoczyna si wraz z zerwk. Rodzic, czy przedszkole nie dostan drugiej szansy na nadrobienie tego okresu ycia. Czyli im wczeniej i im lepiej dziecko uzyska t podstaw, tym wicej skorzy-sta z pniejszej edukacji i odwrotnie im pniej tego dokona, tym gorsze bd dalsze efekty, a edukacja b-dzie miaa bardziej charakter wyrwnawczy ni wzbo-gacajcy.

    Przyjmuje si, e uczenie si muzyki i uczenie si mowy maj wzajemny na siebie wpyw. rodowi-sko dziecka ju w okresie prenatalnym, szczeglnie wostatnim trymestrze a do 18 miesica ycia dobrze jest wzbogaca muzyk, stanowi ona bowiem jedn zgwnych form aktywnoci malucha. Z bada wynika, e dzieci, ktrym zapewniono bogate rodowisko mu-zyczne w wieku 6 miesicy, w porwnaniu z tymi, kt-rych umuzykalniano od 18 miesica przejawiay wyszy poziom uzdolnie muzycznych. W okolicach 9. roku ycia wpyw rodowiska na uzdolnienia muzycznie nie jest ju tak znaczny. Ksztacenie muzyczne dzieci poma-ga rozwija rwnie zdolnoci komunikacyjne, jzyko-

    we. Aktywne wczenie dziecka w obcowanie zmuzyk moe prowadzi do lepszej pynnoci mowy i dykcji. W wyniku ostatnich bada przyjmuje si hipotez, e wszystkie dzieci rodz si z potencjaem umoliwiaj-cym im w przyszoci wykonywanie muzyki lub aktyw-ne uczestniczenie w jej odbiorze.

    jak mona od malekoci budzi w dziecku wy-obrani i fantazj?

    Istotne jest, aby rodzic wspiera naturalne zabawy u dziecka i dostarcza mu stymulacji do zabaw pozo-rowanych, sytuacji fikcyjnych, czy tzw. dziaaniach na zastpnikach, bo takie dziaania maj od najwczeniej-szych lat najwikszy wpyw na rozwj twrczego my-lenia u dzieci.

    Otoczenie rodzinne zdecydowanie moe wspie-ra rozwj twrczoci dziecka, pierwszy podstawowy wniosek z bada mwi, e rodziny posiadajce zwy-

    czy jest sens prowadzi maluchy do galerii sztuki i dlaczego?

    12 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 13

    E D U K A C J A

    Agata jest absolwentk Psychologii i Filozofii o specjalnoci Komunikacja Spoeczna na Uniwersy-tecie im. Adama Mickie-wicza w Poznaniu. Jej idea propagowania radoci ycia poprzez pasjonac-kie warsztaty narodzia si z gbi duszy, przeko-nania, e taki zwyczajny, codzienny umiech, jest trwalszy i peniejszy std Akademia Radoci ycia, ktr prowadzi w Bydgoszczy iwPoznaniu. Agata jest rwnie czonkini Polskiego Stowarzyszenia Choreoterapii, dyplomowanym Instruktorem Sym-boliki Ciaa i Improwizacji Ruchu Instytutu Dyna-miki Taca i Ruchu w Essen, Instruktorem Tacw wKrgu. Uczestniczya rwnie w trzech edycjach instruktorskich kursw decoupage. Prowadzia take Warsztaty Taca Terapeutycznego na Kon-ferencji Naukowej Ciao Wszechobecne cielesne konteksty w nauce i kulturze. Ukoczya roczny kurs Taniec Kreatywny, Terapia tacem oraz kurs Technik redukcji stresu w Krakowie w Szkole Ar-che. Wielokrotnie uczestniczya w Oglnopolskich Warsztatach Artystycznych Taca

    Wspczesnego. Umiecha si i wierzy, e ludzie s znatury dobrzy. Lubi kaw Ink. Z miodem.

    ki energii, powicajce uwag i ciekawo na zajcia twrcze, maj wikszy wpyw na rozwj twrczoci dziecka ni te, ktre zniechcaj do interesowania si czymkolwiek, skupione wycznie na przetrwaniu. Twrczo u dzieci rozwija si rwnie w rodowisko, wktrym pielgnuje si szacunek dla uczenia si, wa-ne moe by te znalezienie odpowiedniego rodo-wiska dla dziecka, mentora, zaj, ktre odpowiadaj zainteresowaniom dziecka (takich, na ktre dziecko ma ochot). Badania pokazuj rwnie, e rozwj twr-czoci wzmagaj ambitne dowiadczenia, ktre jedno-czenie buduj w dziecku wytrwao i si w radzeniu sobie z trudnociami i przeciwnociami losu. Nie do przecenienia jest jednak mio, ciepo, wsparcie ale te umiarkowana kontrola rodzicw dla rozwoju dziecka, czyli jednoczenie wymagamy i mocno kochamy. Dzie-ci uzdolnione zazwyczaj w badaniach mwi o pozy-tywnych relacjach z rodzicami, w ktrych opiekunowie uczyli cikiej i sumiennej pracy, tworzyli rodowisko pobudzajce rozwj intelektualny dziecka, dawali du niezaleno, z jednoczesnym oczekiwaniem wybit-nych osigni. Wane jest jednak, aby rodowisko ro-dzinne wspierao naturalne uzdolnienia dzieci.

    Kiedy jest czas na nauk jzyka?Wedug specjalistw dzieci kocz etap nauki jzyka

    rodzimego okoo drugiego roku ycia i wtedy jest naj-lepszy czas na rozpoczcie kontaktu z drugim jzykiem. Dzieje si tak, poniewa najmodsi bardzo atwo przy-swajajc nowe informacje, maj rwnie zdolno ucze-nia si dwch jzykw jednoczenie. Gwnym celem nauczania jzyka obcego w tym wieku jest wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka, przygotowanie go do poznania innej kultury i jzyka oraz rozbudzanie ipodsycanie ciekawoci. Coraz czciej maluchy przy-god z jzykiem obcym rozpoczynaj wokresie przed-szkolnym i wczesnoszkolnym. Im dzieci s modsze, tym maj lepsz pami, wiksz atwo powtarza-nia ze suchu i rozumienia sensu zdania z kontekstu. Dzieje si tak, gdy maluchy przyswajaj jzyk obcy nie angaujc w ten proces jzyka ojczystego. Co wicej, przyswajaj go dokadnie tak jak jzyk ojczysty. Te zna-komite przymioty w poczeniu z naturaln dla dzieci ciekawoci wiata umoliwiaj im doskonae opano-wanie jzyka obcego.

    Czy ma sens zapisywanie dziecka na miliard zaj pozalekcyjnych? Czy jest jaki klucz, wedug ktre-go te zajcia si wybiera?

    Obecnie moemy zaobserwowa u dzieci przecie-nie iloci zaj dodatkowych. Ciekawe wnioski pyn z bada przeprowadzonych wrd uczniw jednej ze szk podstawowych. 65 proc. dzieci trzy razy w tygo-dniu uczszczao na zajcia dodatkowe, a ponad po-owa deklarowaa brak czasu na odpoczynek, a jak nam wiadomo narastajce zmczenie, skumulowane i nad-miar aktywnoci moe prowadzi do spadku odporno-

    ci, pojawienia si stresu. Program Dni Odpornoci rwnie potwierdzi powysze badania: 52 proc. dzieci uczcych si twierdzi, e rzadko ma dla siebie czas, a a 80 proc. deklaruje zmczenie, z czego prawie 1/3 czsto lub chronicznie. W wypowiedziach dzieci mona byo usysze, ze chodz na zajcia, bo musz.

    Gdyby do powyszych bada dooy fakt, e dzieci, ktrych rodzice akceptuj ich moliwoci, zasoby, siy, ale te ograniczenia, ale te stawiaj wysokie standardy, ktre s jednoczenie moliwe do spenienia, osigalne, rozwijaj wysokie poczucie wasnej wartoci i skutecz-noci (a co za tym idzie lepiej radz sobie w przyszoci), o co chyba chodzi rodzicom, kiedy zapisuj dzieci na zajcia pozalekcyjne.

    Wysokie poczucie wasnej wartoci rozwija si udzie-ci rwnie poprzez spjno rodzicw w wychowaniu, zalecany jest tzw. styl autorytatywny, gdzie dzieci ob-darzone s serdecznoci i szacunkiem, maj moli-wo, by dyskutowa z nakazami i zakazami dobrego zachowania. Kiedy mamy wysokie poczucie wasnej wartoci i skutecznoci wierzymy, e damy rad wyko-na zadania, jakie przed nami stoj, jestemy zdrowsi iczujemy lepszy dobrostan, satysfakcj z ycia.

    Tylko zajcia, ktre dzieci lubi albo, ktre rozwijaj talent, zaprocentuj w przyszoci. Przy wyborze zaj dodatkowych najtrudniejszym momentem dla rodzi-cw jest znalezienie pasji w dziecku, czyli tego zaintere-sowania, ktre je bdzie rozwijao. Najlepiej aby dzieci same zdecydoway, na jakie zajcia chc uczszcza.

    Luty 2012 | | 13

  • 14 | | Luty 2012

    T E A T R

    doma (d): Kuba, co ci si podobao?Kuba (K): Hmmm No na pewno podobaa mi si

    scenografia. Jej plastyczno i mobilno. Podoba mi si garnitur Bawana, do ktrego przyczepiay si wa-ciane/niene kule. Podobaa mi si Choinka, szczegl-nie w kwestii: Ej, no nie cignij mnie za pieniek. Ale najbardziej podobay mi si reakcje dzieci podpowia-dajcych aktorom, cieszce si i ywo reagujce na to, co dziao si na scenie. A tobie?

    d: Ja byam na premierze i dzieci nie byo a tak wie-le, a te, ktre byy, nie byy specjalnie ekspresyjne

    K: Czyli co, troch lipa bajka dla dzieci, ktr ogl-daj sami doroli

    d: No, bez przesady, troch dzieci byo, ale nie byy otwarte na interakcje.

    K: No dobra, ale co ci si podobao?d: Muzyka Daniela Pigoskiego. Wykorzystanie mu-

    zycznego motywu z bajki Ssiedzi w scenach pantomi-micznych. Pantomima w ogle bardzo fajnie dziaa na wyobrani widzw. Choinka rzeczywicie bya prze-urocza, poza tym zaskoczya mnie Magda aska, kt-ra jest wulkanem komicznych gagw. Sam pomys na wplecenie rnych bajek w histori Kaja i Gerdy rwnie uwaam za udany. A tobie jak si podobaa reyseria?

    K: Podobaa mi si o tyle, e wytrzymaem. Wiesz, zawsze raczej wzbraniaem si przed chodzeniem na bajki, na spektakle dla dzieci. W sumie teraz te miaem pewne opory baem si, e si wynudz, kto wie moe nawet tego, e nie zrozumiem przekazu. I tu wielkie za-skoczenie nie do, e zrozumiaem (sic!), to jeszcze si pomiaem w kilku momentach. Sowem ogromny plus dla Igi Gaczarczyk, e udao si si stworzy prawdzi-wie magiczny wiat, ktry w niemal tym samym stopniu oczarowuje dorosych i dzieci

    d: Co wicej, ten wiat nie jest przesodzony. W spo-sb symboliczny, ale zrozumiay ukazuje tzw. prawdy yciowe i wartoci, ktre s uniwersalne w kadym wieku. Na przykad tak, e nie naley cigle oczekiwa czego wicej ni mamy, bo tracimy na to ycie. To bar-dzo buddyjskie.

    K: Ok, a nie miaa wraenia, e niektre prawdy podane zostay zbyt brutalnie, zbyt dosownie? Wiesz, Choinka, ktra koczy w piecu, Bawan, ktry de facto umiera nie zaznawszy szczcia, czy wreszcie Kwiaty, ktre gadaj/piewaj od rzeczy?

    d: Jak dla mnie sceny z Kwiatami mogoby nie by. A co do twojego pytania, to takie s banie Christiana Andersena, e ju wspomn o braciach Grimm, kt-rych czytam do dzi, kiedy chc si przestraszy. Dzieci

    Opowieci zimowe na dwa gosyO najnowszej premierze Teatru Polskiego w Bydgoszczy rozmawiaj dominika Kiss-orska i Kuba Ignasiak

  • Luty 2012 | | 15

    T E A T R

    wbrew pozorom lubi prawd i kiedy si je traktuje po-wanie, jako mylce istoty.

    K: Ok, faktycznie, nie ma sensu ciemnia dziecia-kom, one i tak wiedz o co chodzi i kady fasz wyapuj w lot. W sumie kiedy myl o tym teraz, to rzeczywicie nie widziaem na ich twarzach strachu, a ju tym bar-dziej rozczarowania.

    d: A widziae program? Jest gierka planszowa! I in-strukcja na temat tego, jak dyskutowa o spektaklu te-atralnym

    K: Kurde, moe powinnimy j najpierw przeczyta?!(wsplny miech)K: A tak powanie, to fajnie, e w programie jest gra

    i instrukcja, ale wiesz, w teatrze raczej nie ma czasu ani na to, eby w ni zagra, ani tym bardziej na to, eby czyta instrukcje. Moe gdyby by antrakt

    d: No, ale program kupujesz za 7 z, zabierasz go do domu. Tam grasz i dyskutujesz o tym, co zobaczye na scenie. Nie korzystae nigdy z programu?

    K: No wanie nie! Teraz widz, e to bd Cieka-we, ile gier planszowych mnie omino? A ile ciekawych dyskusji???

    (miech)

    d: Wanie niewiele gier ci omino. Lubi w naszym teatrze takie rne mae niespodzianki. Due zreszt te. Jak na przykad gocinny wystp Grzegorza Twa-roga.

    K: No jasne, niespodzianki s super zapaki ze So-wackim nie raz mi ratoway ycie. Ale mielimy o spek-taklu rozmawia, a nie o wzitkach.

    d: No ale przecie i Twarg, i gierka dotycz spek-taklu.

    K: No tak, Twarg zagra, ale mnie jako specjalnie nie powali. Zdecydowanie bardziej podobaa mi si Marta cisowicz jako Gerda, Anita Sokoowska jako Choinka, Mateusz asowski jako Bawan no i Jakub Ule-wicz, szczeglnie jako Renifer i Pan Wrona.

    d: Kuba! Wymienie prawie ca obsad!K: No wiemd: Marta bya wietna. Ona jest bardzo gitka i w po-

    rwnaniu z ni Jakub Ulewicz wypad blado podczas pantomimicznego opowiadania jej historii.

    K: No dobra, to jeszcze na koniec powiedz mi, jak ci si podobaa historia o Klumpe Dumpe?

    d: Kuba, zrzu mnie ze schodw.

    I l u s t r a c j e p o c h o d z z g r y p l a n s z o w e j ( p r o g r a m u) s z t u k i O p o w i e c i z i m o w e .

  • 16 | | Luty 2012

    P O D S U M O W A N I A

  • Luty 2012 | | 17

    R O Z M O W A

    na ten wywiad prbowaem ci namwi ju wiele miesicy temu. powiedziae wtedy, e lepiej z tym poczeka do momentu, a czego dokonasz. Co si zmienio?

    Wanie ukoczyem prace na nagrywaniem pierw-szej solowej pyty CD pod tytuem Grzana Czowiek zSzafy, na ktrej speniam si jako producent i MC.

    ukoczye prace, czyli materia jest ju gotowy?Jestem wanie na etapie koczenia mixingu. Teraz

    przyszed czas na mastering, prace nad okadk, wyda-nie oraz promocj.

    sam pracowae nad t pyt czy kto ci pomaga?Zasadniczo pracowaem sam, cho mam dwa featu-

    ringi (wystpy gocinne dop. red.). Ci gocie to Dj Feel-X oraz Daria Veronica. Zdecydowana wikszo pyty jest moja autorska.

    Czyli jak rozumiem jeste autorem tekstw, sam na-grywae wokale, beat, skrecze?

    Tak, odpowiadam absolutnie za wszystko, poczy-najc od konceptu, tytuu i pomysu na to, kim na tej pycie jest Grzana.

    no wanie, skd taki tytu?Byo kilka pomysw na tytu. Ten jest trzeci. Mwic

    zupenie szczerze, to wspautorami tego ostatniego s Jacek Buhl oraz Waldemar Racki. To oni zasugerowa-li mi, e pyta powinna si nazywa Grzana Czowiek zSzafy. Wczeniej mylaem o tytule Grzana Czowiek zBetonu, ale doszedem do wniosku, e jest to za bardzo tendencyjne i troch za bardzo blokerskie.

    stano na Czowieku z Szafy bo nagrywae t pyt w szafie?

    Dokadnie, wszystkie wokale zostay nagrane wsza-fie stojcej w moim pokoju. By to przejaw mojej deter-minacji i zoci na cay system, pewnego zawzicia. Po prostu stwierdziem, e nagranie tego w szafie bdzie bardziej prawdziwe, bdzie najlepiej oddawa mj klimat.

    niemniej z tego, o czym rozmawialimy wczeniej wynika, e takie nagrywanie w szafie, to nie jest twj nowatorski pomys, e w rodowisku hipho-powcw jest to do powszechna praktyka?

    Tak, z tego co wiem, wielu pocztkujcych raperw,

    ktrzy jeszcze nie przebili si do mainstreamu korzysta z tego patentu.

    rozumiem, e taka wyguszona gbkami szafa jest substytutem studia, ktre jak wiadomo jest dosy drogie w wynajciu?

    Tak. Oczywicie kasa jest tu do istotnym argumen-tem, ale nie jedynym. W moim przypadku chodzio rwnie o to, e w tej swojej szafie mog si najbardziej wyluzowa, przetestowa rne pomysy, rne barwy i tonacje wokalu. Jest na to czas. Nikt nie stoi nade mn z zegarkiem w rku, nie popdza. Jak wiadomo praca w studiu ma swoje plusy i minusy. Do tych ostatnich z pewnoci nale koszta wynajmu. Oczywicie nie mam problemu z tym, e si za to paci tak powinno by, wszak prace nad pyt prowadzi nie tylko jej autor, ale rwnie osoba odpowiadajca za profesjonalne na-granie materiau. Nie zmienia to jednak faktu, e trzeba mie na to pienidze. Ja ich nie miaem, dlatego posta-nowiem nagra ten materia w szafie. Tak jak mwisz, ja tego nie wymyliem. Jest to patent do powszech-nie stosowany w hip hopie, mona wrcz powiedzie, e wiele klasykw tego gatunku powstao w szafie. (miech)

    jak rozumiem, masz nadziej, e doczysz do tego grona?

    Tak, mam nadziej, e moja pyta te stanie si kie-dy takim klasykiem i e to cae nagrywanie w szafie bdzie zaliczane raczej do plusw, a nie minusw tego krka.

    ok, wrmy wic do twojej koncepcji albumu. ta pyta tworzy bdzie pewn zamknit cao? Czy numery, ktre si na niej znajd bd opo-wiada jak wiksz histori, czy raczej bdzie to zbir przypadkowych kawakw opisujcych to, co ci w danym momencie w duszy grao?

    Teksty do tych piosenek tak naprawd powstaway na przestrzeni wielu lat. Przez wikszo tego czasu miaem tak wiadomo, e nie jestem jeszcze go-towy na to, eby przedstawi je wiatu. Myl, e ten czas wanie nasta. (miech) A tak powanie, to myl, e w kocu dojrzaem do tego, eby przekaza su-chaczom co od siebie, eby podzieli si swoimi do-wiadczeniami, ktre jak wiesz nie s ju dowiad-czeniami nastolatka, a raczej czowieka po przejciach. Tak jak mwiem, te teksty powstaway przez wiele lat,

    dziesi miesicy w szafie

    fot. W

    ojcie

    ch W

    on

    iak

    Z wojciechem grzan grzankowskim o perypetiach powstawania jego solowej, debiutanckiej pyty iplanach wydawniczych rozmawia Kuba Ignasiak

    Luty 2012 | | 17

  • 18 | | Luty 2012

    R O Z M O W A

    cho nie ukrywam, e ten ostatni rok by najbardziej podny zarwno w kwestii pomysw, jak i mojego wasnego spojrzenia na rzeczywisto. Oczywicie caa warstwa tekstowa tej pyty jest bardzo mocno przefiltrowana przez moj osob. S w niej zawarte moje dowiadczenia jako czonka spoeczestwa. Nie zabrako wic odniesie do jego przemian w ostatnich latach, jak choby transformacji i refleksji nad tym, kto na niej straci, a kto zyska, jak si to nasze spoecze-stwo podzielio. Myl, e takiego spojrzenia nie by-bym wstanie przekaza jeszcze dziesi lat temu. Po prostu nie widziaem tego wtedy, nie zdawaem sobie z tego sprawy. Dopiero teraz udaje mi si jako nabra do tego dystansu i spojrze na ycie przez pryzmat moich wasnych, wieloletnich dowiadcze. Uznaem, e w kocu przyszed czas na to, eby si nimi podzie-li z innymi.

    Czyli jak rozumiem, nie bdzie to pyta o paleniu jo-intw na awce przed blokiem? nie ten target?

    Nie tylko. (miech) A tak powanie, to nie wiem kto mgby stanowi target. Jako muzyk, twrca pyty chciabym oczywicie, eby trafia ona do jak naj-szerszej grupy odbiorcw. Nie ukrywam, e tematy zielonych blokw pojawiaj si do czsto na tej pycie, ale jeeli ma to by pyta prawdziwa, to nie ma innego wyjcia. Wiesz, ja nie jestem w stanie wy-rwa si z tego, nie mog zapomina, gdzie si wy-chowaem i jak wygldaa wikszo mojego ycia, szczeglnie tu w Fordonie. To wszystko ksztatowa-o przecie moje dowiadczenia, sprawio, e jestem taki, a nie inny. Nie mogem wic do koca uciec od tego brudu, od ycia nie bjmy si tego sowa na blokowisku. Nie zmienia to jednak faktu, e w swo-ich tekstach poruszam te wiele innych spraw, zde-cydowanie gbszych ni bloki i jointy. Do czsto pojawia si motyw przemijania, mierci, ktra jak wiadomo jest nieunikniona, wisi nad kadym z nas, jako jedyna pewna rzecz w yciu.

    do tych tekstw, przemyle dograe bardzo old schoolowe dwiki. nie poszede w jakie do blu wspczesne drumnbassowe, czy wrcz dubste-powe klimaty. sycha tu raczej korzenie hip hopu. szczeglnie tego polskiego w tych kilku nume-rach, ktre syszaem wyranie czu ducha Kalibra 44 czy paktofoniki. Czy by to efekt zamierzony, to znaczy chciae zrobi wanie tak, old schoolow pyt, czy raczej wyszo to w czasie pracy?

    Wiesz co, nie zastanawiaem si nad tym chyba. Ja po prostu tak czuj muzyk. Oczywicie doceniam wspczesn muzyk, dubstep i tym podobne. W ogle w muzyce najbardziej doceniam to, e wci si roz-wija, e nie stoi w miejscu. I wanie dlatego uwaam rwnie, e tworzc swoj muzyk naley czerpa ze wszystkich jej zasobw, ze wszystkich epok zarwno z klasyki, jazzu, jak i z nowszych gatunkw. Ale wracajc

    do twojego pytania, to tak old schoolowa muzyka jest mi zdecydowanie najblisza. Wiesz, ywe instrumenty, analogowe brzmienie to jest to, co mnie najbardziej interesuje. Jak widzisz mieszkam w bloku, bez specjal-nych wygd i dlatego, e nie miaem nigdy warunkw by nagrywa tu z caym zespoem, zawsze zaleao mi na tym, eby moja muzyka brzmiaa jednak tak, jakby gra j zesp na ywo. Czy mi si to udao, czy nie nie mnie to ocenia, ale taki by wanie cel nadrzdny, eby ta muzyka brzmiaa jak najbardziej naturalnie.

    Czyli co, wszystkie dwiki, ktre usyszymy na tej pycie, wszystkie pianinka, bas i tak dalej, to nie s dwiki wygenerowane przez ciebie na komputerze, tylko rzeczywicie brae bas do rki i na nim grae, siadae przy klawiszach i grae na nich?

    Tak, dokadnie. Wszystkie te dwiki, akordy wypy-waj z mojej gowy z mojego serca i rzeczywicie zagra-em je na ywych instrumentach. Jeli za idzie okwe-stie techniczne, to musz przyzna, e jestem w tej kwestii do ortodoksyjny i na przykad prawie zawsze korzystam z perkusyjnych loopw (z ang. loop ptla) wanie dlatego, e mimo ogromnego postpu techno-logicznego na komputerze nie jestem w stanie odda tego klimatu, ktry ywy perkusista ma praktycznie od zaraz, ktry wypywa z niego w pewien naturalny spo-sb. ywy pakarz moe sobie co zagra od niechcenia i uzyska pewien efekt, ktrego ty na komputerze nie uzyskasz nigdy. Dlatego w moich numerach sycha wycznie loopy dwikw nagranych przez ywych perkusistw. Tylko w ten sposb byem w stanie uzy-ska dwiki ywej perkusji, a tylko to mnie interesuje. To samo dotyczy pozostaych instrumentw, sampli. Chodzio mi o to, by brzmienie byo jak najbardziej naturalne. Aczkolwiek nie uciekaem te od nowocze-snych efektw, jak choby glitchowania perkusji (z ang. glitch krtkotrwae zakcenie), cho moe nie jest to tak istotne dla przecitnego suchacza

    rozumiem, e sprawne ucho wyapie ten efekt?Tak, kto kto zna si na rzeczy powinien wyapa to,

    e troch powyginaem t perkusj, cho staraem si to zrobi tak, eby brzmiaa moliwie najbardziej natu-ralnie.

    wracajc do sampli i przemijania, to z tego co sy-szaem nie brakuje tam wstawek rnych wielkich person polskiej sceny muzycznej, ktrzy ju ode-szli. usyszymy wic niemena, Violett Villas Czy jest to twj hod dla tych, ktrych nie ma ju z nami, ale wci ywa jest ich muzyka?

    To si wie z caym moim spojrzeniem na koncepcj sztuki w ogle, na to w jakich yjemy czasach. Napraw-d wierz w to, e s to czasy postmodernizmu iwszyst-ko w temacie muzyki ju powstao, a my moemy two-rzy nowe rzeczy wycznie poprzez mieszanie rnych

    18 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 19

    R O Z M O W A

    gatunkw w taki sposb, by uzyska co nowego. Widz to tak, e biorc dwa elementy z przeszoci, mieszajc je tworz nowy, trzeci element. Co si za tyczy samych sampli, to do istotne w procesie powstawania tej py-ty byy moje dowiadczenia jako dja. Zawsze suchaem bardzo duo muzyki i samplowanie strasznie mnie jara (z ang. sample prbki, kawaki numerw, wokali itp.). Zawsze lubiem czerpa z innych utworw, wycina ich kawaki i skleja w now cao. Tak si zoyo, e na tej pycie do wyranie przewija si wspomniany motyw mierci, dlatego postanowiem zsamplowa klasykw Niemena, Jantar, Villas. Oczywicie w przypadku tej ostatniej sample niejako dogrywaem na szybko, co byo efektem niedawnej mierci pani Violetty.

    skoro pado ju haso na szybko, to powiedz jak dugo pracowae nad t pyt? Ile czasu mino od pomysu do nagrania?

    Pomys zrodzi si ju jaki czas temu. Do jego re-alizacji zmotywowa mnie wspomniany Dj Feel-X, zktrym spotkaem si w marcu ubiegego roku. Jak

    wiesz muzyk, beaty robiem praktycznie od zawsze. Zajmuj si tym od blisko 25 lat. Zawsze robiem muz na komputerze, ale te zawsze ograniczaem si wy-cznie do beatw. Jaki czas temu doszedem jed-nak do wniosku, e tym co ludzi najbardziej pociga wmuzyce jest gos. Ludzkie ucho w pewien naturalny sposb dostraja si do ludzkiego gosu, poszukuje go w muzyce. Rwnie jako dj przekonaem si o tym, e utwory wycznie instrumentalne nie maj takiej szan-sy przebicia, jak te, w ktrych sycha wokal. Zaryzy-kowabym wrcz stwierdzenie, e jedno dobre sowo jest w stanie poruszy bardziej ni tysic dwikw. Mieszkajc przez tydzie u Feel-Xa w studiu widzia-em jak wielk pasj wykazuj si ludzie na poudniu Polski, determinacj do robienia wasnej muzyki. Bardzo mi to zaimponowao. Kiedy patrzyem na l-skich raperw wkadajcych cae serce w to, by nagra swoje numery stwierdziem, e ja te tak chc, e chc wykorzysta te teksty, ktre pisz od lat, da co od siebie Wtedy wanie postanowiem nagra t py-t. Mona wic powiedzie, e wybr tekstw, stwo-

    f o t . Wo j c i e c h Wo n i a k

    Luty 2012 | | 19

  • 20 | | Luty 2012

    gram, jak cz numery, ktre gram. Tak jak mwiem wczeniej, najlepiej jest jeli DJ mieszajc dwa rne gatunki muzyki tworzy tym samym gatunek trzeci to mnie zawsze najbardziej jarao. Nie zmienia to jednak faktu, e wiele osb przychodzcych na moje imprezy zaczo mi zarzuca, e od strony repertuarowej nie rozwijam si. Rozumiem ich, bo dla mnie jako muzyka DJ-ing to zawsze bya jaka forma uwsteczniania si. Ja zawsze suchaem duo muzyki klasycznej, duo jazzu i to zejcie do wiata robienia imprez, grania dla ludzi muzyki popularnej to zawsze byo swego rodzaju zej-cie o poziom niej.

    Bo nie ukrywajmy granie imprez w klubach jest bardzo specyficzne. Zazwyczaj nie grasz na nich mu-zyki, ktrej suchasz w domu, tylko grasz to, co dzia-a na ludzi nawet jeeli niektre kawaki grasz po raz setny. Niektre numery si po prostu nie starzej i bd ludzi bawi zawsze. Dlatego zawsze bd na imprezach wraca do Jamesa Browna czy Californii 2PACa, ale te zawsze bd stara si te utwory zagra inaczej, zawsze bd si stara podej do tematu maksymalnie kreatywnie. Ja po prostu wierz wto, e klasyki zawsze pozostan klasykami, do ktrych reszta bdzie staraa si dorwna.

    Czyli to podejcie wyjania rwnie fakt, e twoja debiutancka solowa pyta bdzie taka anie inna? e bdzie bardziej klasyczna ni nowoczesna?

    Nie do koca. Wiesz, sam fakt, e w swojej stylistyce na tej pycie odnosz si do pewnych starszych, kla-sycznych klimatw nie przekrela tego, e bdzie ona na swj sposb nowoczesna. Rzeczywicie od strony brzmieniowej bdzie to na pewno ukon w stron ana-logu nie syntezatorw, a wanie gitary basowej, pia-nina, Organw Hammonda Z drugiej strony bdzie te sporo turntablismu (sztuki grania na gramofonach / zang. turntable talerz gramofonu). Praktycznie w ka-dym numerze pojawiaj si skrecze, co oczywicie wy-nika z mojej fascynacji tym instrumentem, ktry moim zdaniem w tym kraju wci jest troch niedoceniany. Wiesz, chodzi mi o to, e do muzycznego mainstre-amu w polskiej muzyce raczej nie zaliczaj si numery opierajce si wycznie na skreczu. Ja postanowiem nagra numer, w ktrym same skrecze tworz zwrotki i refren. Nie jest to nic nowego na wiecie, ale w Polsce wci stanowi margines.

    jak to? przecie nawet wspomniany przez ciebie dj feel-X stworzy na drugiej pycie Kalibra numer oparty gwnie na skreczu

    Tak, oczywicie. Ja nie mwi, e jestem w tej kwe-stii jakim nowatorem, e nikt tego wczeniej nie zrobi. Wrcz przeciwnie, w hip hopie skrecz jest elementem wrcz klasycznym i mam wiadomo, e ja tu nic no-wego nie wnosz. Nie zmienia to jednak faktu, e nie ma takich numerw zbyt wiele. A cignc ten wtek klasyki dodam jeszcze, e pomimo faktu, e yjemy

    rzenie nowych, dogranie muzyki, zapiewanie tego i zmiksowanie zajo mi 10 miesicy. Byo to jednak 10 bardzo intensywnych miesicy niewychodzenia zszafy. (miech) Jak by moe zauwaye ostatnio ju prawie w ogle nie gram imprez. Myl, e jako dj zd-yem si ju znudzi naszej bydgoskiej publicznoci. Oczywicie jestem w stanie to zrozumie, w kocu ile razy mona sucha tego samego. (miech)

    no tak, ale dla ciebie jest to chyba rwnie jaki krok naprzd. nie naleysz przecie do tego gatun-ku djw, ktrzy po prostu puszczaj pyty. zawsze nadajesz temu jaki swj charakterystyczny styl, czy to skreczem, czy samym sposobem grania, co jednak nie zmienia faktu, e jest to po prostu gra-nie na imprezach. tymczasem w przypadku wielu djw, ktrych znam przejcie od grania numerw do ich produkcji, tworzenia byo w pewnym sensie wejciem na jaki wyszy level. wielu z nich wrcz dy do osignicia tego poziomu

    Fajnie, e poruszye ten temat, bo u mnie to byo troch inaczej. Wiesz, ja zawsze mylaem o sobie przede wszystkim jako o osobie, ktra komponuje muzyk. Djem zostaem pniej. Postrzegam siebie jako muzyka, bo muzyk robi praktycznie od dziec-ka. Dopiero po jakim czasie pojawia si moja fascy-nacja gramofonem jako instrumentem. Zaczem go tak postrzega, kiedy usyszaem pierwszy raz skre-cze (rysowanie pyt / z ang. scratch rysa). To byy czasy, w ktrych adaptery nie byy powszechnie po-strzegane jako instrumenty. Ich potencja twrczy by niedoceniany czy wrcz ignorowany. Ja jednak stwier-dziem, e gramofony to jest co, co idealnie do mnie pasuje. Poczuem, e grajc z deckw (z potocznego ang. deck adapter, gramofon), jestem w stanie naj-bardziej zbliy si do odtwarzania ludzkiego gosu, majc jednoczenie moliwo modulowania, prze-twarzania go. Bardzo si w to wkrciem.

    Podkrelam wic po raz wtry, e zawsze patrzyem na gramofon jako na instrument, co nie zmienia faktu, e caa ta kwestia miksowania pyt przysza do mnie z czasem, pocztkowo troch to ignorowaem. Oczywi-cie dzi mam wiadomo tego, e szczeglnie dla odbiorcw na imprezach miksowanie muzyki moe by waniejsze od jej tworzenia, ale musisz mnie zro-zumie, ja zawsze traktowaem siebie przede wszyst-kim jako instrumentalist i nie bybym w stanie ogra-niczy si wycznie do miksowania.

    Jako DJ graem naprawd na wielu, najrniejszych imprezach. Grywaem na otwarciu galerii handlowych, graem w undergroundowych klubach, na wielkich imprezach dla kilku tysicy ludzi, graem te na wese-lu Dlatego mam wiadomo, e moja niewinno muzyczna zostaa w jaki sposb zgwacona. Jako dj przeszedem ju wszystko od klasyki po disco polo i w ktrym momencie doszedem do wniosku, e najwaniejsze nie jest to CO gram, ale WJAKI SPOSB

    R O Z M O W A

    20 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 21

    wXXI wieku, w ktrym w DJce dominuje system Sera-to umoliwiajcy skreczowanie na komputerze, ja na tej pycie postanowiem skreczowa wycznie na wi-nylu. Daje to zdecydowanie cieplejsze brzmienie i dla mnie jako muzyka zdecydowanie wiksz frajd. Wiesz, chodzi wanie o ten szerszy koncept caoci. Zreszt poprzedniego winyla, ktrego wydaem, te nagraem wycznie na samplerze i rejestratorze KORGA. Lubi nagrywa z pewnym takim zaoeniem, e towarzyszy temu jak najmniej sztucznych, cyfrowych spraw.

    ok, odmy sprawy techniczne na bok. nie korcio ci, eby nagra pyt, na ktrej znajdzie si wicej featuringw, na ktrej pojawi si jacy znani go-cie ze wiata polskiego hip hopu?

    Korcio, nawet bardzo. Taki miaem pomys na samym pocztku mylenia o nagraniu tej pyty, e troch pod-czepi si pod saw osb, ktre poznaem w czasie mojej drogi jako DJ. Zamierzaem poprosi kilku arty-stw o nagranie wokali pod mj beat, ale starzy wyjada-cze hiphopowej sceny znaj podstawowe prawo show biznesu, e kasa najlepiej dzieli si przez jeden. Bo nie ukrywajmy, e jestem debiutantem i ci znani hipho-powcy po prostu nie widzieli w tym interesu.

    ale podje w ogle prby nawizania takiej wsppracy?

    Tak, oferowaem j kilku osobom. eby byo jasne absolutnie nie mam do nich alu, e odmwili. Mam wiadomo tego, e dla nich jestem czowiekiem zni-kd, ktry robi beaty, a takich ludzi jest naprawd bar-dzo wielu

    rozumiem, e dla nich nie byby to aden zaszczytPrzede wszystkim nie byby to dla nich aden inte-

    res. Tak jak mwi, kasa najlepiej dzieli si przez jeden i kto moe stara si to prawo wprowadza w ycie. Ja za przez te lata nauczyem si tego, e jeli umiesz li-czy, to wiesz, e najlepiej jest liczy na siebie. Nie ma sensu namawia do wsppracy osb, ktre tego nie chc. Nie warto robi nic na si. Tak jak mwi, pr-bowaem par razy i najlepszy odzew miaem ze stro-ny Feel-Xa, z czego zreszt bardzo si ciesz. Summa summarum nie mogo wyj lepiej.

    Oczywicie nie wykluczam featuringw w przy-szoci i myl, e jest to bardzo fajna sprawa, tyle e mam wiadomo, e eby doj do featuringw z ar-tystami z pewnego puapu trzeba by na tym samym puapie, albo naprawd mie wielkie szczcie, albo bardzo dobre ukady. W moim przypadku tak nie byo i moe nawet dobrze si stao, bo zmotywowao mnie to do nagrania w caoci mojej, autorskiej pyty.

    Kiedy pyta Grzana Czowiek z Szafy trafi na skle-powe pki?Premier zaplanowaem na dzie swoich urodzin, czyli na 18 sierpnia biecego roku.

    Wojciech GrzankoWski, lepiej znany jako dj G.R.Z.A.N.A performer, producent, turntablista.

    Od zawsze ukierunkowany na muzyk: hip hop, jazz, funk, reggae. W 2005 roku pod pseudo-nimem Chainsaw Massacre wyprodukowa wLondynie winylowy battle break Step in to my Sampler. Trzy lata pniej wraz z bydgosk formacj The Cyclist nagrywa pyt Gymnastics.

    Aktywnie uczestniczy w yciu bydgoskiej awan-gardy skupionej wok klubu Mzg wsptwo-rzc liczne projekty hiphopowo-free jassowe.

    Wsppracowa m.in. z: dj Feel-X, Kofi Karikari (Jamiroquai), Variete, Sami Szamani, The Cyclist, Dubska

    Otwiera akty przed takimi personami wiatowej muzyki jak: dj Shadow, dj Vadim, Masta Killa, Afu-Ra, Necro, O.S.T.R., Don Guralesko, Pezet, FISZ i wieloma innymi.

    W 2010 roku jego Agencja Artystyczna 4don (www.4don.pl) zorganizowaa pierwsze na wie-cie mistrzostwa djw korzystajcych z systemu Serato Scratch Live.

    Pozostae pseudonimy artystyczne Grzany to: Grzanko MuzyKant, dj 4don, dj Syn Kopa, Chain-saw Massacre, Freddie Freeloader.

    Masz ju wydawc?Tak, wszystko wskazuje na to, e wyda j Feel-X

    wswojej wytwrni Sia-Z-Pokoju.

    ok, na koniec powiedz mi, prosz, do kogo adreso-wana jest ta pyta?

    Moim zaoeniem jest, eby moja muzyka trafiaa do jak najszerszego grona suchaczy. Biorc jednak pod uwag fakt, e jest ona utrzymana w takiej, a nie innej stylistyce, e s na niej poruszane takie, a nie inne tematy zdaj sobie spraw, e moe si ona spodo-ba przede wszystkim fanom prawdziwego hip hopu artystycznego, bezkompromisowego. Podkrelam to jednak po raz kolejny, nie widz nic zego w muzyce pop, cho robic co jednak bardziej alternatywnego czy wrcz niszowego, mam gdzie tam w gbi takie pragnienie, eby ta muzyka docieraa do moliwie naj-szerszego krgu suchaczy. Po prostu chciabym, eby trafia do wszystkich Z zastrzeeniem, e nie jest ona skierowana raczej do suchaczy nieletnich.

    ale co, duo jest na niej wulgaryzmw? rzucasz k i ch na lewo i prawo?

    Nie, bardziej chodzi tu o pewn jej surowo i brutal-no przekazu, ktre sprawiaj, e lepiej byoby, eby mia ukoczone 18 lat zanim signiesz po t pyt.

    R O Z M O W A

    Luty 2012 | | 21

  • 22 | | Luty 2012

    Dotychczas w naszej dyskusji udzia wzili: Grzegorz Giedrys, dziennikarz kulturalny toruskiej Ga-zety Wyborczej, Tomasz Cebo, wspwaciciel klubu NRD, Waldemar Lewandowski, zastpca redak-tora naczelnego Gazety Pomorskiej i Olga A. Marcinkiewicz, bya szefowa biura ESK Toru 2016, a obecnie ekspertka przy Komisji Kultury EU. W poprzednim numerze prezentowalimy oryginalny gos (obraz?) w tej dyskusji Zbigniew Zieliski pokaza, czym jest dzisiejsza Bydgoszcz, jak j widzi, co w niej widzi, co w niej ceni. W tym numerze o opini poprosilimy znan i cenion artystk sztuk wizualnych, elbiet jabosk.

    B Y D G O S Z C Z / T O R U

    Od kilku dni szukam sposobu na ten tekst.Postanowiam zrezygnowa z porwna, rzadko je

    stosuj, nie dostrzegam ich sensu, po prostu nie porw-nuj.

    Zatem puszczam swobodnie myli, ktre wracaj do przeszych zdarze, by podda je kolejnej obserwacji. Pojawiaj si pytania i naturalna potrzeba systematy-zacji. Jak dugo mieszkam ju w Bydgoszczy? Od ilu lat dwa razy w tygodniu pokonuj t sam tras Bydgoszcz Toru i z powrotem? Sto kilometrw dziennie, dwie-cie tygodniowo, osiemset miesicznie, osiem tysicy rocznie Czy dzielc swj czas na te dwie przestrzenie mog zbliy si do ktrej z nich? Czy jestem gdzie naprawd? Czy moja perspektywa nie jest za bardzo odlega , a uczestnictwo w kulturze zbyt powierzchow-ne, by zabiera gos? Czym jest wspczesna kultura?

    Czy mona j jednoznacznie nazwa i zdiagnozowa? Czy naley jej szuka w instytucjach i obiektach, czy raczej w zjawiskach i ideach? Od czego jest bardziej zalena, od twrcw czy odbiorcw? Pytania mona mnoy, trudniej z odpowiedziami.

    reKonstruKCjaWracam do pocztku.

    A pocztek by w Toruniu, tam studiowaam. Z tego okresu pamitam przede wszystkim aktywne uczest-niczenie w wyjtkowej grupie osb zaangaowanych w sztuk. Stworzylimy wwczas prywatn przestrze przeznaczon w wikszoci na akcje, dziaania i nieko-czce si dyskusje na temat niezwykle szeroko rozu-mianej kultury. Prowadzilimy specyficzny rodzaj gry ze sob, z przestrzeni, w ktrej mieszkalimy, z instytucj szkoy. Zdarzao si, e wychynlimy na chwil z tej, mimo wszystko bezpiecznej, przystani by rozejrze si wok, by zbada jak daleko jestemy od innych. Pod-czas takich ujawnie ulegajc potrzebie eksploracji, tak charakterystycznej dla modego wieku, zdecydo-

    Wszystko kry i zmienia swoj form

    22 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 23

    B Y D G O S Z C Z / T O R U

    walimy si na kilka wypraw do bydgoskiego muzeum. Tam mielimy okazj uczestniczy w pokazach perfor-merskich, z ktrych jeden zakoczy si niezaplanowa-nym wykadem Zbigniewa Warpechowskiego, nestora polskiej sztuki performatywnej, ogldalimy zbiory pol-skiej sztuki wspczesnej, sprawdzalimy, co dzieje si w Wiey Cinie, gdzie aktywnie dziaao stowarzyszenie o tej samej nazwie. Takie wyprawy zawsze dziaay od-wieajco, a czsto staway si rwnie inspiracj dla naszych dziaa. Jednym z przykadw byo zaoenie grupy Tu Performance przez naszych kolegw Wojtka Jaruszewskiego i Oskara Dawickiego, jednego z najcie-kawszych wspczesnych artystw polskich. Od tego momentu z dua czstotliwoci odbyway si pokazy performerw, ktrzy czasem w formie zorganizowa-nej, czasem znienacka atakowali publiczno w do przypadkowych miejscach, a czasem chronili si w bez-piecznych przestrzeniach uniwersyteckich. Dla naszych studenckich dziaa zawsze otwarta bya galeria Nad Wis, zwizana przez jaki czas z toruska Fundacj i.

    W tym samym czasie powstawaa w Toruniu idea Festiwalu Camerimage. Co dao nam moliwo ob-serwowania i uczestniczenia w pierwszych edycjach tego przedsiwzicia. Caymi dniami ogldalimy filmy w rnych punktach Torunia. Poranna kawa w kinie, to byo niezwyke przeycie. Kilka premierowych filmw do wyboru codziennie przez cay czas trwania festiwa-lu, a wieczorem niekoczce si spotkania ze znajomy-mi z dzkiej filmwki.

    reloKaCjaMoje obserwacje, niekiedy mniej zaangaowa-

    ne, zmieniy nagle punkt odniesienia. Zamieszkaam wBydgoszczy, a wwczas szczeglnie bliski sta mi si klub Mzg, gdzie odkryam nieograniczone moliwoci improwizacji w kadej dziedzinie sztuki. Przez kilka lat realizowaam tam spontaniczny plan zamalowywania paszczyzn barowokawiarniano galeryjnych, ob-serwujc jak ewoluuje to miejsce, by wreszcie sta si czym znacznie wicej ni planowali jego zaoyciele. Bywao, e zapraszaam artystw toruskich, czasem

    studentw z prezentacjami swoich prac, dziaa, akcji. Z Bydgoszczy jedziam tym razem do Torunia. Byam troch tu, troch tam. Tu dom, tam praca. Ukad idealny, bez ogranicze. Nie mona ugrzzn. Nieustanny ruch pomidzy.

    Ten ruch mnie fascynuje do dzi, czterdzieci minut w aucie i ju zmieniam orbit. Tak blisko, a dla niekt-rych tak daleko. Ta odlego powiksza si zwaszcza w sferze psychicznej, to uboczny efekt przywizania do miejsca, lku przed zmian, przed otwarciem na inne-go. Przecie dla torunianina mieszkaniec Bydgoszczy jawi si wci, mimo upywu czasu i deklaracji, jako ten Obcy, i tak samo dziaa to w drug stron. To znana od lat i wci popularna w naszym spoeczestwie posta-wa, nic nowego, zaszoci.

    reInterpretaCjaDokadnie dziesi lat temu wraz z gronem znajo-

    mych artystw z Bydgoszczy i Torunia prbowalimy podj temat tego bliskiego ssiedztwa obu miast. Efektem bya wystawa o konkretnym i dziaajcym na wyobrani tytule Apator kocha Poloni. Ta niezalena inicjatywa zrealizowana zostaa przy wsparciu Domu Muz i Galerii Ru. Kilkanacie osb pokazao swoje pra-ce, anektujc gwnie przestrzenie toruskich supw ogoszeniowych, maych galerii i klubw. Prbujc przeama stereotyp mao entuzjastycznego mylenia o swoich ssiadach, rozpoczlimy dyskusj na forach internetowych. Najwicej kontrowersji wzbudzia praca Wojtka Jaruszewskiego z Torunia, zatytuowana Dialog. Byy to dwa plakaty, na pierwszym autor trzyma trans-parent z napisem Jestem tyfusem z Bydgoszczy, a na drugim Jestem psem z Torunia. Ten prosty przekaz, zosta zupenie bdnie zinterpretowany. A przecie uycie oglnie funkcjonujcego kodu, upublicznienie go w takiej wanie formie, miao skoni odbiorc do refleksji nad absurdalnoci trwajcych wci animozji. Wrd komentarzy powystawowych pojawi si rw-

    Luty 2012 | | 23

  • 24 | | Luty 2012

    B Y D G O S Z C Z / T O R U

    nie niezwykle interesujcy gos na rzecz znalezienia porozumienia midzy obydwoma miastami:

    Moe by zacz od drobnych gestw, ale bardzo wymownych. Ten sposb zreszt chyba jest bardziej waciwy na rozpoczcie zakopywania toporw wo-jennych miedzy naszymi miastami. Dokadnie mam na myli propozycj, aby jednego dnia magistrat Byd-goszczy wywiesi na swoim ratuszu flag Torunia, ato-ruski flag Bydgoszczy jako akt dobrej woli i chci wsppracy obywateli. Mona by w tym samym celu posadzi na jeden dzie w fotelu prezydenta Torunia prezydenta Bydgoszczy i odwrotnie. Moe to wpyno by na zblienie i wzajemne zrozumienie naszych woda-rzy Moe chocia posadzilibymy drzewa w parkach: toruskim i bydgoskim na pamitk naszych wysikw zatarcia animozji

    Tak byo w 2001 roku. Czy przez t dekad wzajem-ne relacje ulegy zmianie, czy znalelimy jakkolwiek paszczyzn porozumienia? Czy posadzilimy chocia jedno drzewo? Czy kultura, ktra daje tak wielkie moli-woci dialogu staa si takim obszarem?

    Chyba najlepsz odpowiedzi byoby zacytowanie kilku wypowiedzi komentujcych zeszoroczny start Torunia i Bydgoszczy w konkursie o tytu Europejskiej Stolicy Kultury 2012. Kade z miast przygotowao swj wasny program koncentrujc si na swoich moliwo-ciach lub na tym, czego nie moe zaproponowa s-siad. Wynik ju znamy od dawna, by w stu procentach przewidywalny. A szkoda, e nie udao si podj dialo-gu, by moe byby to moment przeomowy we wza-jemnych relacjach, nawet w obliczu przegranej:

    Odpadlimy, a razem z nami: Biaystok, d, Po-zna, Szczecin, Toru.

    Uff, nareszcie koniec tego caego cyrku A nastp-nym razem moe si ratusze dogadaj i zamiast gupio konkurowa, zrobi co solidnego razem?

    reorganIzaCjaA gdyby tak stworzy wizj idealnego rodka? Takie

    poczenie, ktrego efektem byaby komplementarna cao. Dopasowana jak puzzle.

    Gdzie porodku, moe w Zejwsi Wielkiej. Wielka wymiana dbr kultury, dobrej kultury. Pomidzy tymi ktrzy mieszkaj na wysokoci 730

    kilometra Wisy, a tymi, ktrych ta sama rzeka zaledwie zahacza w jednej z podmiejskich dzielnic.

    Szanse na porozumienie, a tym samym wyjtkowe rozszerzenie pola kultury, o ktrym tak czsto si mwi, znacznie wzrosy wraz z podpisaniem Paktu dla Kultury.

    I kiedy rozgldam si wok, nie mog oprze si wraeniu, e wszystko podlega nieustannym prze-mieszczeniom. Mj ulubiony festiwal operatorski przenis si do odzi, by po kilku latach pojawi si w Bydgoszczy, w Toruniu otwarto Centrum Sztuki Wspczesnej, a z Bydgoszczy wyjechao wielu moich znajomych artystw do odzi, do Gdaska, do War-szawy, do Poznania, za granic, niektrzy wrcili, a inni nie wrc ju nigdy

    Wszystko kry i zmienia swoj form, wskazujc je-dynie suszny odbir rzeczywistoci oparty na zaakcep-towaniu owych zmian.

    Mj punkt obserwacyjny rwnie si zmieni, spora-dycznie zagldam do Bydgoszczy i regularnie do Toru-

    24 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 25

    B Y D G O S Z C Z / T O R U

    nia, swoje projekty realizuje w Polsce i poza ni, a moim staym punktem odniesienia na mapie przemieszcze staa si Wisa.

    A kultura ma si dobrze, zarwno Tu, jak i Tam jest w budowie!

    I na koniec redefInICja

    Kultura przeobraa si dzisiaj w jeden z departa-mentw gigantycznego domu towarowego, jakim sta si wiat przeywany przez ludzi przeobraonych, po pierwsze i po ostatnie, w konsumentw. Jak w innych dziaach tego mega-sklepu pki wypenione s po brzegi wymienianymi co dzie atrakcjami, a lady ozdo-bione reklamami najnowszych ofert znikajcymi rw-nie byskawicznie jak reklamowane przez nie nowoci si starzej. Zarwno towary na pkach, jak i reklamy na ladach s obliczone na wzbudzanie zachystujcych, ale, jak to w ich naturze chwilowych, zachcianek (jak to kapitalnie uj George Steiner na wywarcie mak-symalnego wraenia i natychmiastowe grzybienie). Sprzedawcy towarw i autorzy reklam licz na zalubi-ny kunsztu uwodzenia z impulsem potencjalnych klien-tw do zabiegania o podziw wspziomkw i wasn nad nimi przewag.

    Zygmunt Bauman, Uwag kilka o historycznych pery-grynacjach pojcia kultury; http://www.culturecon-gress.eu

    elBIeta jaBosKaZajmuje si gwnie instalacj, dziaaniami cza-

    sowo-przestrzennymi. Jej twrczo bywa czsto ironicznym komentarzem do sytuacji i statusu kobiet w Polsce. Nasycona spor dawk humoru sztuka Elbiety Jaboskiej pozwala dostrzec to, co zazwyczaj niewidoczne i trudne do zaakceptowa-nia w yciu spoecznym.

    Urodzia si w 1970 roku. Mieszka w Kozielcu. W latach 1990-1995 studiowaa na Wydziale Sztuk Piknych Uniwersytetu Mikoaja Kopernika w Toru-niu. W 1996 zostaa asystentk w Zakadzie Rysun-ku UMK w Toruniu. W latach 1997-2004 zwizana zbydgoskim klubem Mzg.

    W 2001 otrzymaa wyrnienie rektora UMK za dziaalno artystyczn w roku akademickim 1999/2000. W tym samym roku otrzymaa stypen-dium twrcze ministra kultury na rok 2002. W 2002 zostaa nominowana do nagrody Paszport Polity-ki w dziedzinie Plastyka, otrzymaa take tytu Artysty Roku w plebiscycie przeprowadzonym wrd czytelnikw lokalnego dodatku Gazety Wyborczej w Bydgoszczy. Rwnie w 2002 tygo-dnik Newsweek Polska uzna Jabosk za jedn z z najbardziej obiecujcych indywidualnoci mo-dego pokolenia artystw polskich. W roku 2003 zostaa laureatk pierwszej polskiej edycji konkur-su Fundacji Kultury Deutsche Banku i Narodowej Galerii Zachta Spojrzenia 2003.

    Luty 2012 | | 25

  • 26 | | Luty 2012

    Bydgoszczan prywatna topografia (5)

    B Y D G O S Z C Z w g B Y D G O S Z C Z A N

    f o t o g r a f i e Z b yZ i e l

    Kamil rogalski, bydgoszczanin w Poznaniu

    Od zawsze moja dusza ciekawa bya wiata. Nawet wrka przepowiedziaa mojej mamie, e jedno z jej dzieci wyleci z gniazda rodzinnego gdzie daleko (pki co, 150 kilometrw). Mimo wszystko od dziecka kocha-em histori Bydgoszczy, dlatego zawsze spacerowaem po miecie poszukujc redniowiecznych pozostaoci. Najwicej czasu spdzaem przy murach miejskich ibaszcie, gdzie zasmuca widok kibli, ktre bezczeci-y to miejsce. Potem okolice Fary, Wyspa Myska oraz ulica Przy Zamczysku z wirtualnym zamkiem w mojej gowie. Podczas organizacji imprez czsto zapraszam artystw spoza miasta. Niekiedy moim obowizkiem jest oprowadzenie po miecie. I tak trasa przez Teatral-k z pierwszym przystankiem i krtk histori obok reprodukcji grodu, dalej szybko przez Stary Rynek, Ku Mynom na Wysp Mysk wedug mnie najadniej-sza cz naszego miasta. Zawsze lubiem spacery nad Kanaem Bydgoskim, gdzie kadej zimy migaem na ywach. Ale do tej redniowiecznej historii. Dwa-dziecia lat w Fordonie to nie tylko bloki, ale i pierwsze powane rozmowy nastolatkw na grkach i waach przy pierwszym piwku. Na kocu za miejsce typowe dla wielu klub Mzg praca na bramce, pierwszy zor-ganizowany koncert, kopalnia inspiracji, znajomi i przy-jaciele, imprezy, LPM i niezapomniany 1 stycznia 2010 rokuw okoo 2-3 w nocy.

    f o t . M a t e u s z J a n o w s k i

    26 | | Luty 2012

  • Luty 2012 | | 27

    B Y D G O S Z C Z w g B Y D G O S Z C Z A N

    Luty 2012 | | 27

  • 28 | | Luty 2012

    p r o g r a M f e s t I w a l u>> 23.02.2012 czwartek > 24.02.2012 pitek > 25.02.2012 sobota > 26.02.2012 niedziela

  • Luty 2012 | | 29

    Poczuj z nami aniMocje!W lutowe pitki 2011 roku bydgoska publiczno wy-

    peniaa po brzegi wntrze Pianoli. Wwczas odbywa si tam Festiwal Animowanych Filmw Krtkometra-owych, ktry potwierdzi obecno w Bydgoszczy wi-dzw spragnionych kontaktu ze sztuk animacji.

    W tym roku zmienia si nazwa, formua i miejsce imprezy. Niezmieniona zostaa naczelna idea. Tak samo jak zeszoroczny FAFK, Animocje maj by witem dla wielbicieli filmw animowanych.

    Przez cztery dni lutego (23-26) festiwalowa publicz-no bdzie moga wzi udzia w licznych pokazach filmowych, uczestniczy w warsztatach, posucha do-brej muzyki i spotka si z twrcami animacji. Wywie-tlane bd filmy utalentowanych amatorw i twrcw profesjonalnych. Pojawi si animacje krtkie i peno-metraowe. Kadego dnia festiwalu znajd co dla sie-bie rwnie najmodsi widzowie.

    Tegoroczna edycja festiwalu to przede wszystkim dwa konkursy. W pierwszym zobaczymy filmy nadesa-ne przez autorw zawodowo zajmujcych si animacj oraz studentw wyszych szk artystycznych. Drugi bdzie okazj do zapoznania si z twrczoci niepro-fesjonalnych adeptw sztuki animacji. Dotaro do nas bardzo duo rewelacyjnych filmw z czego bardzo si ciesz. Myl, e Jury bdzie mio ciki orzech do zgry-zienia prognozuje Weronika Paczek z Miejskiego Centrum Kultury.

    Bardzo mocnym punktem programu jest prezentacja filmw Mariusza Wilczyskiego oraz spotkanie z tym niezwykle utalentowanym i utytuowanym artyst. Wil-czyski jest malarzem i performerem, ktry od wielu lat zajmuje si tworzeniem animacji. Jego dorobek w tej dziedzinie doczeka si ju indywidualnej retrospekty-wy w The Museum of Modern Art w Nowym Jorku, czy prezentacji w londyskiej The National Gallery. Mariusz Wilczyski pojawi si w Bydgoszczy w towarzystwie Jerzego Armaty, ktry promowa bdzie swoj ksik zatytuowan Z Armat na Wilka. Animowany blues Ma-riusza Wilczyskiego.

    Na zaproszenie organizatorw odpowiedzia rw-nie Yach Paszkiewicz, ktry pojawi si na festiwalu wcharakterze jurora, oraz poprowadzi Warsztaty Krt-kich Form Filmowych. Yach Paszkiewicz zaprezentuje rwnie blok filmw przedstawiajcy najciekawsze te-ledyski animowane.

    Andrzej Jobczyk fotograf, grafik i animator przy-wiezie do Bydgoszczy wystaw swoich prac. Zobaczy-my jego fotografie, grafiki i instalacje interaktywne. Warto zaznaczy, e ju w ubiegym roku artysta za-znaczy swoj obecno na Festiwalu Animowanych Filmw Krtkometraowych.

    Bolek i Lolek na dzikim zachodzie, Prosz Sonia czy Podr z zaczarowanym owkiem to propozycje nie tyle dla najmodszych widzw, co dla caych rodzin. Z pew-noci niejeden rodzic z chci pokae swoim dzieciom filmy animowane, ktre sam oglda w kinie czy telewi-zji, bdc w ich wieku.

    Projektem, ktry moe zjednoczy wielbicieli muzy-ki klubowej i animacji jest przedsiwzicie pod nazw

    Video games. Bdzie to swoisty pojedynek VJ-w i DJ--w, w ktrym zobaczymy i usyszymy bardzo zdolnych i kreatywnych artystw zajmujcych si tymi dzie-dzinami twrczoci. Autorami wizualizacji s Jan An-kiersztajn iMikoaj Ludwik Szymkowiak, obaj studenci architektury Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. DJ-sk stron Video Games zajm si Micha Wickow-ski i Pawe Jasnowski. Zapowiada si naprawd gorcy wieczr.

    Dziesitki filmw, spotkania z autorami, wystawy, warsztaty, niecodzienny koncert; wiee pomysy i naj-nowsze trendy oraz doskonale znana klasyka; Dla doro-sych i dla dzieci; Dla tych wszystkich, ktrzy zgodnie zhasem festiwalu, chc poczu Animocje.

    * * *

    Wkrtce przyjdzie im obejrze i oceni dziesitki fil-mw animowanych, nadesanych na konkurs w ramach Festiwalu Filmw Animowanych Animocje. O rnych aspektach sztuki animacji, z czonkami Jury rozmawiali Monika Grabarek i Marcin Szymczak.

    Mariusz frukacz. Krytyk i kurator pokazw filmowych; wicedyrektor oglnopolskiego festiwalu autorskich filmw animowanych ofafa w Krakowie;filmy animowane to dziedzina, ktr zajmuje si pan od wielu lat. festiwal, liczne publikacje, antolo-gia modej, polskiej animacji wydana na dVd. Mo-na powiedzie, e zna pan temat jak mao kto. jaka jest kondycja tej dziedziny sztuki w polsce?

    Nie da si w krtkiej wypowiedzi zamkn tak obszer-nego zagadnienia, a odpowiedzi na to pytanie bdzie kolejna ksika, nad ktr pracuj. Po pierwsze sam film animowany jest materi bardzo zoon, bo obok krt-kometraowych produkcji autorskich mamy do czynie-nia z produkcj dla dzieci, penometraowymi filmami kinowymi, czy czysto artystycznymi pracami prezento-wanymi w galeriach, o animacjach uytkowych iczysto komercyjnych nie wspominajc. Na pewno jest lepiej ni kilkanacie lat temu. Od okoo 2005 roku, czyli od czasu powoania PISF, poziom artystyczny polskiej ani-macji systematycznie ronie, czego potwierdzeniem mog by liczne nagrody na najbardziej prestiowych festiwalach filmw animowanych na wiecie (np. wte-gorocznym konkursie w Annecy). Gorzej wyglda kwestia produkcji dla dzieci mamy w tej dziedzinie wymienite tradycje, a obecnie brak wsparcia telewi-zji powoduje zmniejszenie liczby filmw i deficyt kina familijnego. Natomiast najwikszym problemem jest brak rozbudowanego zaplecza produkcyjnego, ktre pozwolioby na realizacj kilku penometraowych fil-mw animowanych rocznie. W Polsce takie filmy niemal nie powstaj, a te ktrym jak Je Jerzy uda si z wielkim trudem skompletowa budet, traktowane s przez decydentw, dystrybutorw, a nawet krytykw filmu zprzymrueniem oka. Skandalem dla mnie byo wyklu-czenie tego filmu z Polskich Nagrd Filmowych Ory tylko dlatego, e zrealizowany zosta technik animacji, cho w regulaminie nagrd nie byo podstaw do takiej decyzji. Oglnie jednak jestem umiarkowanym opty-mist, a wiary w film animowany dodaj mi dziaania

    A N I M O C J E

    Luty 2012 | | 29

  • 30 | | Luty 2012

    osb, ktre nie zwaajc na okolicznoci realizuj swoje kolejne filmy, przekraczajc wszelkie moliwe granice. Wystarczy wspomnie cae pokolenie dwudziesto- i trzydziestolatkw tworzcych inspirujce kino czy Mariusza Wilczyskiego, ktry niemal samodzielnie od kilku lat realizuje niezwykle intymn i wstrzsajc pe-nometraow animacj Zabij to i wyjed z tego miasta.

    festiwal animocje jest wyrazem przekonania or-ganizatorw tej imprezy o istnieniu odbiorcy spra-gnionego obcowania z filmami animowanymi, inny-mi ni te, ktre wywietlane s w multipleksach. jak pan ocenia zainteresowanie polskiej publicznoci sztuk animacji?

    Film animowany, szczeglnie ten artystyczny, cieszy si od kilku lat zasuon popularnoci. Mona wrcz powiedzie, e mamy teraz mod na dobr animacj. wiadcz o tym tumy na festiwalach istniejcych od wielu lat (OFAFA i Etiuda&Anima) i tych duo mod-szych, ale prnie si rozwijajcych (Animator, Anima-tion Now!). Nie bez przyczyny wspominam o festiwa-lach, bo obok internetu jest to najpopularniejszy kana dystrybucji ciekawych filmw animowanych. Niestety telewizje nie powicaj animacji (a take dokumen-towi) wystarczajco duo czasu antenowego. Dlatego bardzo ciesz si z kadej inicjatywy, ktra przybliy publicznoci t najstarsz, a jednoczenie najbardziej twrcz cz dorobku X Muzy. O zainteresowaniu publicznoci t sztuk wiadczy te kultowy status wielu animacji jak choby dzie Antonisza czy wsp-czesnych modych twrcw, ktre s cytowane w co-dziennych rozmowach, przesyane poczt, maj swoje fankluby na Facebooku.

    Co dla pana jako odbiorcy dziea, ktrym jest film animowany, jest w tej formie ekspresji najbardziej interesujce?

    W filmie animowanym zachwyca mnie bogactwo, awaciwie nieskoczono moliwoci. Mam na myli zarwno kwestie techniczne w animacji mona wy-czarowa praktycznie wszystko ale take moliwoci narracyjne. Jedynym ograniczeniem wolnoci twrczej jest horyzont talentu autora, a e utalentowanych rey-serw w animacji nie brakuje, to co chwila spotykam si z dzieami zaskakujcymi i poruszajcymi.

    piotr zwierzchowski. filolog, filmoznawca, ekspert polskiego Instytutu sztuki filmowej, pracownik naukowy uKw.

    przez lata animacja kojarzya si publicznoci gow-nie z filmami dla dzieci lub awangardow twrczoci artystw takich jak jan lenica czy julian antonisz. dzi, za spraw takich filmw jak Walc z Baszirem, Persepolis czy Chico i Rita, rwnie w kinie gwnego nurtu pojawiaj si ciekawe filmy animowane, prze-znaczone dla dorosej publicznoci. jak pan postrze-ga rozwj tej gazi przemysu filmowego?

    Animacja jest dzisiaj penoprawnym uczestnikiem rynku filmowego. To zjawisko bdzie si utrzymywao, dlatego e jest ju spora grupa odbiorcw rnych od-mian animacji: powanej, rozrywkowej, eksperymen-talnej itd. Podzia na filmy dla dzieci i dorosych nie jest przy tym ju tak oczywisty. Swoistym symbolem docenienia animacji byo stworzenie odrbnej kate-gorii nagrd Amerykaskiej Akademii Filmowej, czyli Oscarw.

    Na pewno wpyw na rozwj animacji bd miay nowe techniki, zwizane z nowymi mediami, ale zdru-giej strony tego akurat bym nie przecenia. S one olbrzymi szans, trzeba jednak uwaa, aby nie za-stpiy pomysu czy myli nadrzdnej, tak jak czasami dzieje si przy efektach sp