Top Banner
2004 © DOHAD - Doğa Hareketleri Araştırma Derneği www.dohad.org info@dohad.org 2004 © DOHAD - Doğa Hareketleri Araştırma Derneği www.dohad.org info@dohad.org Karıncalar depremi haber verebilir mi? Özcan Cabbar*, Bülent Doruker ** * Özcan CABBAR (Eczacı), DOHAD Yönetim Kurulu Üyesi,Karınca Gözlem Grubu Sorumlusu ** Bülent DORUKER (Bilgisayar Mühendisi), DOHAD Yönetim Kurulu Başkanı
16

Karıncalar depremi haber verebilir mi?

Jan 30, 2017

Download

Documents

vothien
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    Karncalar

    depremi haber

    verebilir mi? zcan Cabbar*, Blent Doruker **

    * zcan CABBAR (Eczac), DOHAD Ynetim Kurulu yesi,Karnca Gzlem Grubu

    Sorumlusu

    ** Blent DORUKER (Bilgisayar Mhendisi), DOHAD Ynetim Kurulu Bakan

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    NDEKLER:

    1. GR

    2. KARINCALARIN DOAL HAYATINA BAKI

    3. KARINCA TRLERNE AT LGN RNEKLER

    4. KARINCALARDA BESLENME

    5. SAVUNMA VE SAVA

    6. KARINCALARDA LETM

    7. DEPREMLERDEN NCE KARINCALARDA TESPT EDLEN TEPKME BMLER

    8. KARINCA DAVRANILARI ANOMALS VE TAHMN EDLEN DEPREMLER

    9. CANLILARDA DEPREM HABERCS ETKLEMLER

    10. SONU

    11. KAYNAKA

    1. Giri

    Deprem, zellikle kentsel yerleim alanlarna yaknl ile doru orantl olarak ciddi

    riskler tayan bir doa olaydr. zellikle Trkiye gibi bina kalitesinin ok dk olduu

    bir ok yerleimi bulunan ve bu yerleimlerinin ounluunun deprem riski bulunan

    blgelerde olmasna ramen deprem olgusu zerinde yeterli sayda amatr veya bilimsel

    alma yaplmad veya olmas gereken sonuca ulalamam grlmektedir. Gelimi

    lkeler arasnda saylan Amerika ve Japonyada ise aratrmalarn byk ksm deprem

    ncesi ve sonras zararlar azaltmaya ynelik almalara odaklanmtr. Trkiyenin

    depremsellik asndan durumu gz nne alndnda blge zerinde ok daha fazla

    aratrmaya imkan salayacak potansiyeli olduu aktr. Topraklarnn %90nn aktif

    deprem kua iinde olan Trkiyenin ylda bykl 6.0nn zerinde olan en az bir

    deprem yaad bir gerektir.

    17 Austos 1999da meydana gelen 7.4 byklndeki zmit depremi 20,000in

    zerindeki l says ve milyarlarca dolarlk ekonomik kayp ile birlikte Trkiyenin deprem

    tarihine gemi en nemli depremlerinden biridir. Bu deprem ncesinde gerek basnda

    gerekse internet gruplarnda paylalan bilgilere gre doada sra d olarak nitelendirilen

    bir ok olay gzlemlenmitir. Hatta bu olaylar bir bilimsel almaya da konu olmutur.

    Hacettepe niversitesi Fizik Blmnden Do.Dr.lk Ulusoy ile Osaka niversitesinden

    Prof.Motoji Ikeyann yapt alma Deprem Habercisi Olaylar ve Bilimsel Yorumlar

    ismi ile Kltr Bakanl tarafndan kitaplatrlmtr. Bu almada deprem ncesinde

    hayvanlarda, gkyznde, kuyularda, termallerde ,denizde ve hatta insanlarda dahi baz

    etkileimlerin gzlendii ortaya koyulmutur.

    http://www.sismikhaber.org/kitaplar.asp

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    Deprem habercisi olan bu sra d olaylara ek olarak gzlemlenen bir olay da

    karncalar ile ilgili ihbarlardr. Depremden bir gn nce sabah saatlerinde faya ok yakn

    olan Bykadadaki gzlemcimizin evinin bahesinin binlerce karnca tarafndan adeta

    istila edildii ve karncalarn byk bir hzla evin iine girdii gzlemlenmitir. Dier bir

    ok vakada ise stanbul ve zmit ehir merkezlerindeki bir ok evin zellikle st katlarnda

    anormal younlukta karncalar grld ve mecburen ilalama yoluyla temizlenmeye

    alld yaanan olaylardan bazlardr.

    Bu amala Doa Hareketleri Aratrma Dernei bnyesinde 2001 ylndan itibaren

    bir gzlem grubu oluturulmu ve gnlllerin dzenli olarak yakn evredeki karnca

    yuvalarn gzlem altna almalar ve www.sismikaktivite.org sitesine bildirimde

    bulunmalar tevik edilmitir. Hava artlarnn msait olduu gnlerde gnde 3 veya 4

    kez ve baz zel durumlarda birer saat aralklarla yaplan gzlemler sonucunda ok nemli

    veriler elde edilmitir. Bu makalede karncalarn doal yaamlar hakknda temel bilgiler

    ile birlikte yakn evrelerdeki tm M4.5 zeri depremler ncesinde grlen bir takm sra

    d davranlara ilikin bilgiler verilmektedir.

    2. Karncalarn Doal Hayatna Bak:

    Karncalar yeryznde en kalabalk nfusa sahip olan, ok iyi rgtlenmi bir

    dzen iinde koloniler halinde yayan canllardr. Kurduklar sosyal dzene kast sistemi

    ad verilmitir. Sistem kendi iinde 3 blme ayrlr:

    1. reme yeteneine sahip kralie ve erkekler

    2. Askerler

    3. iler

    http://www.sismikaktivite.org/

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    Karncalar koloni iinde stlendikleri grevlere gre fiziksel farkllklara sahiptirler.

    rnein ; yuva girilerini koruyan beki karncalar byk kafa yaplaryla tannrlar ki

    bunlar gerektiinde yuva azlarn balaryla bile kapayabilirler.

    Karnca Kolonilerinin Oluumu

    Erkek ve dii kanatl karncalar belirli dnemlerde yuvadan

    ayrlarak yeni bir yuva kurma almasna balarlar.Dier

    yuvalardan gelen kanatllar da eklenince bir iftleme uuu

    balar,iftleme baz trlerde havada bazlarnda yerde

    gerekleir.Erkek karncalar btn spermlerini kralieye

    naklederek iftlemeden ksa bir sre sonra lrler.Kralie spermleri vcudundaki bir

    kesede saklayarak btn mr boyunca yumurtlarken kullanmaktadr.Dllenmi kralie

    karnca kendine uygun bir yuva yeri saptayarak topran altnda kk bir yuva

    aar,kanatlarn kaybeder ve ilk yumurtalarn brakr.Bu sre iinde kopard kanatlarn

    yiyerek beslenmektedir. Yuvann ilk iileri olan bu yavrular kendi salglaryla besler.

    Yavrular bydnde kralienin bakm ve beslenmesiyle ilgilenirken yeni yavrular

    sayesinde ii says hzla artar.

    Kralie yuvann alt katlarnda ina edilen kendi odasna yerleir ve orada

    yaamaya balar. Kralienin her trl ihtiyac iiler tarafndan salanr,beslenme

    srasnda ii karncalar feromenler sayesinde yuvadaki durumla ilgili bilgileri kralieye

    iletirler. Kralie bu bilgiler sayesinde, rnein sava srasnda ok sayda asker kayb

    olduysa yeni yavrularn asker karnca olmalarn salayacak bir kimyasalla ynlendirir.

    Kralie karnca dier karncalarn 8-10 kat byklnde olup trlere gre 10-20 yl

    yaayabilir.

    Kanatl karncalar,kralieden sonra reme yeteneine sahip dier karncalardr.

    Erkek ve dii cinsiyete sahip olan bu karncalar zel bir blmede tutulur ve beslenir.Bir

    karkla neden olmamalar iin yuva iinde dolamalarna izin verilmez.Belirli

    dnemlerde yeni yuva ama zaman geldiinde yine zel galeriler alarak iiler eliinde

    yuvadan karlrlar.Bu srada izlenen davranlar adeta bir dn trenine

    benzemektedir.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    i karncalar, yuvann her trl ihtiyacyla ilgilenen kralienin ksr kz

    yavrulardr. Yuvann bytlmesi, yeni odalar al, yiyecek temin edilmesi, yavrularn

    bakm, yuvann korunmas gibi her trl ile ilgilenirler. Gen ve deneyimsiz olanlar

    yavru bakm ve yuva ileriyle ilgilenirken,daha yal ve tecrbeli olanlar yiyecek arama,

    savunma gibi ileri stlenmektedir.

    Yumurtalar zel kuluka odalarnda saklanr.Bakmlar yine ii karncalardan

    oluan bakclar sayesinde kre tipi zel odalarda yaplr. Bakclar tarafndan zenle

    baklan yumurta ve larvalar karncalarn en nemli hazineleridir ve bir tehlike

    sezinlediklerinde derhal daha gvenli alanlara tanmaktadrlar. Yumurta ve larvalar

    uygun scaklk ve nem ieren odalarda saklanrlarken Kralie bazen sadece yavrularn

    beslenmesine ynelik yumurtalar da brakr,bakclar yavrular bu yumurtalarla besler.

    3. KARINCA TRLERNE AT LGN RNEKLER

    LEJYONER KARINCALAR

    6-12mm boyundaki bu kk canllar etoburdurlar ve ok sayda

    askeri olan dzenli bir ordu halinde hareket ederler. Tamamen kr olmalar ve

    direkt gne ndan etkilenip lmeleri yznden geceleri yada glgede

    hareket ederler. lerleyileri gl ene yaplar sayesinde toprakta atklar

    tnellerin iinden olur.

    Lejyoner karncalarn srekli bir yuvalar

    yoktur, durmalar gerektiinde birbirlerine

    ayaklaryla tutunarak tmyle karncalardan

    oluan yuvalar ina ederler. 200-750.000 aras

    karncadan oluan bu yuvalarn ortasnda kralie ve

    yumurtalar bulunur, daha sonra yuva zlr ve yeniden

    ilerlemeye balarlar.

    Karncalarn gleri ve durmalar kralienin yumurtlama dnemlerine gre

    ayarlanr. Kralie karnca ayda 2 gn ,gnde ortalama 25-35bin yumurta retir.

    Yumurtlamadan birka gn nce durup yuvay oluturan karncalar,20 gn kadar sren

    bu dinlenme dneminde evrelerine aknlar dzenleyerek avlanrlar. Her aknda artc

    ekilde ynlerini ortalama 123 derece deitirerek ayni yeri taramaktan kurtulurlar.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    ATE KARINCALARI

    Son derece saldrgan olan kk krmz bir karnca cinsidir. Byk koloniler

    halinde yaarlar,dllenmi bir tek kralie karnca 240bin iilik bir koloni yaratabilir.

    Srngenleri yada kk hayvanlar zehirli ineleriyle sokarak ldrebilirler,insanlarda

    alerjik oklara neden olabilirler. Gney Amerika da ortaya kan bir istilada,gl ene

    yaplaryla elektrik kablolarn paralayp kesintilere,atklar tnellerle yol

    ve asfaltlarda kmelere, ekin tarlalarnda byk zararlara neden

    olmulardr.

    Ate karncalarnn zararlarn engelleyebilmek iin bir ok yntem

    deneyen uzmanlar,yedikleri sineklere mikrop vererek yuva iinde hastalk

    oluturmaya alm ama karncalarn mikroptan etkilenmedikleri

    grlmtr. Yaplan incelemelerde bu karncalarn boazlarnda

    mikroplarn giriini engelleyici bir yap saptanmtr.

    Ate karncalarnn dier bir savunma yntemi, zehir keselerinde

    rettikleri anti-mikrobik bir svy yuva evresine ve larvalarn

    zerine pskrterek yuvay dezenfekte etmeleridir.

    Ate karncalarnn en nemli dman Solenopsis davgeri adl asalak bir karnca

    cinsidir.Bu karnca yuvaya girmeyi baarrsa derhal kralie karncann boazna kenetlenir

    ve onun feromenini taklit eder,asala kendi kralieleri sanan karncalar onu beslemeye

    balar ve kendi kralieleri lr.

    YAPRAK KESEN KARINCALAR (ATTA)

    Attalar ,yapraklardan kestikleri paralar balarnn

    zerinde tayarak yuvalarna getirirler.Yapraklar

    beslenme amacyla kullanlmaz, nk karncalarda

    bitkilerde bulunan sellozu sindirebilecek enzimler yoktur.

    Attalar yaprak paralarn ineyerek lapa haline

    getirirler ve zel hazrlanm odalarda kuru yapraklar

    zerine sererek mantar yetitirirler.Proteince zengin

    mantar tomurcuklarn yiyerek beslenmektedirler.

    Yaprak tayan karncalar tadklar yapran

    zerine daha kk bir karnca yerletirirler,bunun

    nedeni kendilerine dman olan bir sinein

    saldrlarndan korunmaktr.Sinek, yumurtasn

    karncann bana brakr ve larva beyne ulaarak

    karncann lmesine neden olur.Gl ene yapsyla

    bu sinei kolayca uzaklatran attalar,azlarnda

    yaprak varken savunmasz kalrlar.Yaprak zerinde

    tanan ikinci karnca bu amala sinein saldrlarna kar dier karncay korur.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    BAL KARINCALARI

    Bal karncalar yaprak bitlerinden elde ettikleri ekerli sv ve bitki nektarlaryla

    beslenirler.Bir ok karnca tr yaprak bitlerinin bitki zsuyundan sindirim art olarak

    ortaya kardklar ekerli svy besin olarak kullanmaktadr.Bal karncalarnn dier

    karncalardan bir fark vardr.iler bal

    yuvalarna gtrrler ve vcutlarnn alt

    ksmlarn iirerek bal kesesi haline gelmi

    karncalarn azna boaltrlar.

    Adeta bir bal fs haline gelen bu

    karncalar ayaklaryla tavana tutunarak

    yuvada asl dururlar.Kendi arlnn 8 kat

    bal tayabilen karncalar,kn yada

    yiyecein az olduu zamanlarda bir besin

    deposu olarak kullanlrlar.Ackan karnca

    gelip azyla dokunduunda bir damla bal onun azna boaltan bal fs karncalar

    yaklak bir zm tanesi kadar olabilirler.

    HASATI KARINCALAR

    Hasat karncalar topladklar tohumlar yuvadaki zel

    ambarlara tarlar,dier karnca trleri topladklar tohumlar

    yiyecek olarak kullanrken,hasat karncalarda bir grup ii

    karnca tohum zlerini ineyerek bir eit karnca ekmei

    hazrlarlar ve tkrklerinde bulunan enzimler sayesinde

    niastadan eker elde ederler.Kuru mevsimlerde larvalarn ve

    dier karncalarn beslenmesi bu ekerle yaplr.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    DOKUMACI KARINCALAR

    Dokumac karncalar aalarda yapraklardan

    oluturduklar yuvalarn iinde

    yaarlar.Yuvalarn yapm aamas ok

    ilgintir.Yuva yeri seildikten sonra bir karnca

    yapran ucunu kvrmaya balar ,dier iiler

    de gelip ayni yerden yapra ekitirerek

    kvrmaya yardmc olurlar.Eer yuva

    yapmnda fazla sayda yaprak kullanlacaksa

    yapraklar arasnda karncalardan canl zincirler

    oluturulup yapraklar birbirine balanr.

    Daha sonra zel olarak yetitirilmi dierlerine gre daha

    kk boyutlarda olan larvalar buraya getirilir ve yapran

    birbirine tutturulmas gereken yerlere larvalar srtlr.Larvalar

    azlarnn altndaki bir blmden ipek salglamaya

    balarlar.Bylece diki makinesi gibi kullanlan larvalar sayesinde

    yuva hazrlanm olur.

    4. KARINCALARDA BESLENME

    Karncalar beslenme konusunda da bireysel deil,sistemli bir alma srdrrler.

    Besinler toplanr ve ortak tketilir. Sv besinleri sadece tamakla

    kalmazlar,kursaklarndan kararak yuvada birbirleriyle paylarlar.Kat besinler yuvaya

    tanp ortak paylama sunulur.

    Karncalar tek balarna tayabilecekleri besinleri

    yuvalarna kendileri tarlar,byk paralar dier

    arkadalarndan yardm alarak birlikte tarlar. Karncalar bitki

    tohumlar,nektarlar,bcek paralar vs gibi birok besinle

    beslenirler. Ayrca tarm ve hayvanclk da yaparlar.

    Yuvalarda hazrladklar zel odalarda mantar

    yetitirirken,yaprak bitlerini(Apid)besleyerek onlardan ekerli bir sv elde ederler.Bunun

    karlnda da Apidlere ok iyi bakar ve onlar dmanlarna kar korurlar.Sonbaharda

    Apid yumurtalarn yuvalarna tayp yumurtadan kana kadar bakarlar ve gen apidleri

    tekrar bitki kklerine yerletirirler.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    5. SAVUNMA VE SAVALAR

    Karncalarn saldr ve savunmalarnda kullandklar en nemli iki madde zehir

    keselerinde retilen zehir ve formik asittir.

    Baz trlerde zehir keseleri ok gelimitir ve burada sakladklar zehiri zor durumlarda

    salg bezlerini paralayarak dmana pskrtrler,bu intihar saldrs sonucunda karnca

    lr ama kolonilerini korumak amacyla kendilerini feda ederler.

    Dier zekice sava tekniklerinden biri kle avdr.Formica gibi trlerde bir koloni dier

    koloniyi zayf bulursa yuvalarna bir saldr dzenlerler.

    Bu srada o koloninin alarm feromenini taklit edip ok fazla miktarda salglamakta

    ve koloni askerleri de yuvalarn savunmak yerine panie kaplp kamaktadr.Daha sonra

    kralieyi ldrp onun kulukadaki larva ve yumurtalarn alarlar.Kendi yuvalarna

    gtrdkleri bu larvalar bydklerinde koloninin kleleri olarak onlara hizmet etmeye

    balarlar.Saldr srasnda sava ganimeti olarak bal fs karncalar da yuvalarna

    tarlar.

    Baz karnca trleri ise btn ilerini klelere yaptrrlar. Amazon karncalarnn hepsi

    askerdir ve ene yaplar besin toplamaya ve yavru beslemeye uygun deildir. Amazonlar

    dier karncalarn larvalarn alarak onlar yetitirir ve ii olarak kullanrlar.

    Savalarda kafa says yaptklar belirlenen karncalar,eer kendi askerleri dman

    askerlerine gre fazla saydaysa byk bir gle saldrrken,sayca azlarsa geri ekilmeyi

    tercih etmektedirler.

    Koloni savalar genellikle iki nedenden kmaktadr.

    1- Besinlerin paylalamamas

    2- Koloni snrlarna girilmesi.

    Kaif karncalar bulduklar besin kaynaklarnn etrafn evirerek dier kolonilerin

    gelip iz brakmasn engellerler.Daha sonra yuvadan arlan dier karncalarn bir ksm

    kuatmaya katlrken dier ksm da savunmayla ilgilenir.

    Kolonilerin herbirinin ayr kokusu vardr ve yuva etraf bu feromenle iaretlenir.Baka bir

    koloni bu feromeni alglayp o blgeye yerlemez eer yerleirse bu bir sava nedeni olur.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    6. KARINCALARDA LETM

    Karncalarda iletiim; koku, grme, ses, titreim

    alglama ve tat gibi sralansa da, bunlarn iinde en etkilisi

    KMYASAL LETM dir. Vcutlarnda 6 ayr salg bezinde

    retilen yar-kimyasal yapya sahip bu salglar iki gruba

    ayrlr:

    1-ALOMENLER cinsler aras iletiimde kullanlr.

    2-FEROMENLER ounlukla bir cins arasnda

    kullanlan,bir karnca tarafndan salglandnda dieri

    tarafndan alglanan kimyasal sinyallerdir.

    Karncalarn iletiiminde antenler , dokunma fonksiyonu

    nedeniyle ok nemlidir. Antenleriyle birbirine dokunan

    karncalar bu srada kimyasal sinyallerle bilgi alveriinde bulunurlar, yiyecee davet ,

    ayni koloniden olanlar tanma,yemek sinyalleri hep bu ekilde iletilir.

    Karncalar yiyecek aramaya ktklarnda getikleri yol zerine uucu bir koku olan bu

    feromenlerden brakrlar. Yiyecek bulunduunda ilk giden nc karncalar yine feromenler

    sayesinde yiyecein uzakl bykl ile bilgileri dierlerine iletirler. Yeterli sayda

    karnca yiyecee ulatnda daha fazla karncann gelmesi yine bu kimyasallarla

    snrlanr.

    Karncalarn yuvalarn yollarn armadan bulmasnda da etkili olan

    feromenlerdir. Yiyecee giden en ksa yolu bulabilirler, bu yoldan gecen her karnca

    kendi kokusunu da brakt iin yol zerinde bir feromen younluu oluturulur, bunu

    alglayan dier karncalarda ayni yolu kullanmaya balarlar.

    Feromenler yeni yuva yeri ararken, saldr veya tehlike durumlarnda alarm

    verirken ksaca iletiimin gerektii herzaman kullanlrlar.

    Her koloninin kendine ait bir kokusu vardr,karncalar kendi kolonilerine ait

    olmayan bir karncay bu koku sayesinde tanyarak yuvaya girmesine izin vermezler,

    koloni kokularnn farkl hidrokarbon zellikleri olduu saptanmtr.

    Ses ile iletiim de sk kullanlan bir yntemdir,bu amala iki yntem kullanrlar ya

    vcutlarn yere vurarak kan vuru sesi veya titreimlerden faydalanrlar yada

    vcutlarnn belirli ksmlarn birbirine srterek oluturduklar tiz bir sesten faydalanrlar.

    Karncalar bacak yaplarndaki hassas duyu sinirleri sayesinde maddeden gecen

    titreimleri ok iyi alglarlar. rnein yaprak kesen karncalar yuvann herhangi bir

    yerindeki odann kmesi nedeniyle mahsur kaldklarnda bu yntemle arkadalarna

    haber verirler ve dierleri tarafndan kurtarlrlar

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    7. DEPREMLERDEN NCE KARINCALARDA TESPT EDLEN

    TEPKME BMLER

    Kaslma; Kvrlp bklme tarz bir harekettir

    Havale; Ani bir srama,refleks tipi bir harekettir

    Danklk,kararsz ve akn yryler,koordinasyon

    bozukluu

    Ate zerindeymi gibi yrmek; Yrylerde

    dengesizlik,bozukluk,yere basamyormu hissi

    Yrrken saa yada sola devrilme,dme

    Dzgn zincir oluturamamak, zincir iinde yn tayininde

    zorlanmak,yuva yolunu armak

    Yukarlara trmanmaya almak,zellikle

    evlerin st katlarnda istilalar

    Arlk, Uyuukluk, Hareketsizlik

    Evlerde duvar diplerinde,banyolarda

    kmeleme ve lm

    Yiyecee ilgisizlik

    Panik,tela,irritasyon,saldrgan tavrlar

    Yuva az kmelemesi; Yuvann giriini ve

    etrafn tmden kaplayacak ekilde hareketsiz

    kalabalk grnm

    Yuva terki; hzl bir ekilde yavrular dahil

    btn karncalarn yuvay boaltmas

    Toplu lmler;Yuva dnda l karncalarn

    bol miktarda grlmesi,byk

    kmelemelerden sonra kmelerin lmesi

    iek tipi kmeleme; 5-10 adet karncann

    oluturduu iek yada yldz tipi grnm

    Byk kmeleme; ay posas dklm

    gibi ok fazla sayda karncann stste

    ylmas

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    Yukarda sralanan anomaliler depremlerden nce yaplan gzlemlerle

    saptadmz davran bozukluklardr. Bu hareketlerin bazlar deprem d nedenlerle de

    ortaya kabilir. Aada bununla ilgili aklamalar bulunmaktadr:

    Karncalar iddetli ya nceleri ,yamurun geleceini de

    hissederek baz benzer davranlar iine girebilirler. Yuvalarn

    bozulmasn nlemek ve su basknlarndan kutulmak iin nceden

    nlem almaya alrlar.Yamur beklentisine bal anomalilerle deprem

    ncesi anomalileri sklkla birbirine karabilir.

    Yuva azlarnn kltlmesi ve hatta kapatlmas,yuva etrafnn

    ykseltilmesi gibi yuvaya su giriini nleme abalar olup ayrc tan

    olarak kullanabilecek verilerdendir. Ayrca deprem ncesi tepkimeler

    yuvadan darya doru olurken yamur ncesi tepkimeler ters

    yndedir.

    lmler ; yuva iinde hastalk grlmesi, zehirlenme, ilalama

    faaliyetleri, koloni savalar nedeniyle de oluabilir. Savalar srasnda

    byk kmelemeler de grlr, bu kmelerdeki karncalar dikkatli

    izlendiinde saldrgan tavrlar birbirini srma abalar gibi davranlar

    ayrt edilebilir.

    Yuvadan darya yiyecek tanyor grnm genellikle yanllkla

    yuvaya gtrlen kullanlamaz paralarn atlmas yada i ksmlar

    alnan tohumlarn kabuklarnn darya karlmasdr.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    8. KARINCA DAVRANILARI ANOMALS VE TAHMN

    EDLEN DEPREMLER

    www.sismikaktivite.org sitemize iletilen sra d doa olaylarnn meydana

    gelen depremler ile ilikisellii

    hbarlarn

    balangc

    Deprem ncesi

    Yaynlanan

    Rapor Tarihi Meydana Gelen Deprem

    17 gn nce 16.Mays 2003 21.Mays.2003 DZCE 4.5

    7 gn nce 4.Haziran.2003 09.Haziran.2003 BANDIRMA 5.1

    4 gn nce 29.Haziran.2003 06.Temmuz.2003 SAROS 5.3

    5 gn nce 28.Austos.2003 31.Austos.2003 SAROS 4.2

    9 gn nce 12.Nisan.2004 14.Nisan.2004 BOLU 4.6

    2 gn nce 17.Nisan.2004 19.Nisan.2004 MARMARA DENZ 4.5

    25 gn nce 21.Nisan.2004 16.Mays.2004 YALOVA AIKLARI 4.2

    2 gn nce 13.Haziran.2004 15.Haziran.2004 GKCEADA-ANAKKALE 5.2

    9 gn nce 18.Haziran.2004 27.Haziran.2004 TRKYE-YUNANSTAN SINIRI 4.5

    Yukardaki depremler 2003-2005 yllar arasnda stanbula yakn merkezlerde

    meydana gelmitir. Gzlemcilerimizin %90 da bata stanbul olmak zere Marmara

    blgesindeki illerden ihbar gndermektedir. Tm bu depremlerin ncesinde yaygn ve

    kuvvetli olarak karnca davranlarnda anomaliler gzlenmitir. Yaplan tahmin

    raporlarnn hepsi bata karnca gzlemleri olmak zere , ev aletlerinde, mobil

    telefonlardaki alma bozukluklar, insanlardaki biyolojik etkiler gibi farkl ihbarlara

    dayanmaktadr.

    Deprem ncesi anomalileri ani balayan tepkimeler ekilde geliebilecei gibi,

    hissedilir depremlerden 7-10 gn ncesinde grlmeye balayabilmektedir. Genellikle son

    72 saat iinde tepkime iddetinin artt gzlenmitir.

    Tepkime iddetinde kastedilen; gzlem yaplan yerin deprem merkezine uzakl

    ve depremin byklyle orantl olarak deien ,o blgede hissedilen tepkime

    kuvvetidir. Tepkime iddeti oluabilecek depremin bykl demek deildir, deprem

    merkezine yakn blgelerde deprem iddetiyle birebir rtrken, uzaklk arttka tepkime

    iddetinin dt gzlenmitir.

    http://www.sismikaktivite.org/

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    Zincir yn (yiyecek zinciri gibi doal nedenler dnda oluanlar), yuvadan

    uzaklama nedeniyle oluan kalabalk klarda, zincir ynnden oluabilecek depremin

    ynn tayin etmekte faydalanlabilir. Genel gr, zincir ynnn ters istikamette

    olduudur.

    Sonuta farkl blgelerden alnan tepkime iddetlerinin kyaslanmas kanlmazdr.

    nk deprem merkezine yaknlatka tepkime iddetinin artt grlmektedir.

    9. CANLILARDA DEPREM HABERCS ETKLEMLER

    Yaplan saha gzlemlerinde ve kontroll laboratuvar deneylerinde saptanan temel

    bulgu, byk depremler ncesinde , fayn son dnem gerilmesinden krlmasna kadar

    geen srete canllar zerinde gzle saptabilen bir etkileim meydana geldiidir. Bir

    alma kapsamnda drt ktada 36 depremden elde edilen verilerle varlan sonular ilgi

    ekicidir: Buna gre hayvanlardaki davran anomalilerinin depremin merkez ssne

    yaknlatka artan belirginlikte haftalar ncesinden balad saptanmtr. Dier yandan

    1976 Tangshan (M=7.8, 28 Temmuz 1976) depreminden iki ay ncesinden balayan

    balklar, kemirgenler ve kurtlarla ilgili anomaliler olduu da literatrde yer almaktadr.

    NASA Ames Aratrma merkezinden Friedemann Freudun 13 Aralk 2001 tarihli

    basn aklamasnda byk depremlerin hazrlk aamasnda ortaya kan anormal elektrik

    ve manyetik sinyallerin dalarn tepelerinde akan ve Deprem Iklar adn verdiimiz

    bu olaylara ve anormal hayvan davranlarna neden olduunu aklayarak doann

    yeterince sinyal verdiini aka kabul etmitir.

    Biyolojik parametreleri deprem tahmininde ilk defa kullanan lke indir. in; ilk

    biyolojik gzlem projesini 1968 ylnda Hsingtaide balatmtr. Tarm ve hayvanclkla

    uraan kesimin nfusunun %80ini kapsamas nedeniyle hayvanlardaki deprem ncesi

    davran anomalileri ok daha rahat ekilde gzlenmi ve meydana gelen 2 byk

    deprem bu verilerin de iinde bulunduu nc parametrelere dayanlarak tahmin

    edilmitir.

    RUTH E. BUSKIRK, CLIFF FROHLICH, GARY V. LATHAM

    * George Pararas Carayannis,Earthquake Precursor study in China

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    10. SONU:

    Deprem tahmini maalesef hala tam olarak modellenememi bir bilinmezdir. Ortada

    bir ok model bulunmasna ramen bu modellere dayanlarak yaplan kestirim

    almalarnda bilimsel anlamda tmyle kabul gren bir sonuca ulalamamtr. Her ne

    kadar yaplan tm deneylerde ayn sonucun alnmas gereklilii ile almalar srdrlse

    de depremin insan hayatn dorudan etkileyen bir tehlike olmas nedeniyle mutlaka ok

    disiplinli olarak aratrlmas gereken bir konudur.

    DOHAD olarak yrttmz Ulusal Gzlem A erevesinde topladmz veriler

    ile bu bulgularn salamas yapma imkan da bulmu olduk. Ulusal Gzlem Ana ye olan

    binlerce gnllnn evrelerinde yapt gzlemlere ve ilettikleri ihbarlarn

    deerlendirilmesiyle yakn evrelerdeki M4.5 ve zeri tm depremlerin nceden iaretleri

    alnmtr. Bu depremler ncesinde iletilen ihbarlara dayanlarak yazlan raporlarda

    tahmin yaplmamakla beraber sadece sismik riskin artt tespit edilmitir. Deprem

    tahmininde gerekli olan 3 parametrenin yani yer,zaman ve byklk bilgilerinin tespiti

    ayr bir aratrma konusu olmaldr.

    Sra D Doa Olaylar gzlemleri ile yolunda gitmeyen bir eylerin olduu ve

    hatta bunun en fazla bir ka ay iinde iinde hissedilir bir depremle sonulanaca

    bulunabilir. Keza yaptmz almalar bunu dorular niteliktedir. Bundan sonra yer ve

    zaman parametreleri iin sismik risk analizi yaplmal, yakn blgelerde vadesi gelmi

    faylar listelenmeli ve bu faylar zerinde mmkn olan tm metodlarla hassas jeofizik

    lmler yaplmaldr. Bu lmlerin ayn anda meteorolojik , elektrik ve manyetik

    lmlerle de desteklenmesi gereklidir.

    Yer bilimleri, Meteoroloji , Fizik, Elektrik-Elektronik , Biyoloji, Zooloji gibi konuyla

    ilgili tm dallardaki uzmanlarn koordinasyon iinde ortak bir alma iinde olacaklar bir

    proje gelitirilmesi ve bu projede, veri destei olmas asndan Sra d doa olaylarnn

    izlendii DOHAD Ulusal Gzlem Ann mutlaka yer almas gerekmektedir.

  • 2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    2004 DOHAD - Doa Hareketleri Aratrma Dernei www.dohad.org info@dohad.org

    11. KAYNAKA:

    *Dohad ; Ulusal Gzlem A hbar Veri Taban 2002-2004

    *RUTH E. BUSKIRK, CLIFF FROHLICH, GARY V. LATHAM, Hayvan Davranlarnda Grlen

    Deprem ncesi Anomaliler, Muhtemel Alg Mekanizmalarnn Gzden Geirilmesi , (Texas

    niversitesi Tp Bilimleri, Psikiyatri ve Davran Bilimleri Blm)

    * Gakken's Photo Encyclopedia "Ants,Copyright by Gakushu Kenkyusha, 1979

    * Ants, Canadian Museum of Nature, www.nature.ca

    * John R B Lighton, Shaken not stirred: Of ants and earthquakes; Sable Systems

    International and University of Nevada Las Vegas, Research and Development/

    Department of Biological Science.

    * Bert Hlldobler-Edward O.Wilson, The Ants, Harvard University Press, 1990.

    * Bilim ve Teknik Dergisi (Journal of Science and Technics)

    * Bilim ve Teknik Dergisi (Journal of Science and Technics), 127

    * Focus Dergisi (Focus Magazine), October 1996.

    * The Insects, Peter Farb and the Editors of Time-Life Books, p. 164.

    * National Geographic, July 1995

    * National Geographic, June 1984

    * Encyclopaedia of Animals, Maurice-Robert Burton, C.P.B.C Publishing Ltd.

    * New Scientist, November 4, 1995, p. 29.

    * Science, Vol.263, 18 March 1994.

    * Harun Yahya, Karnca Mucizesi

    * Motoji Ikeya, Shunji Takaki and Dan Takashimizu, Electric Shocks Resulting in Seismic

    Animal Anomalous Behaviors (SAABs) ,Osaka University, Toyonaka,

    * Ikeya, M., Komatsu, T., Y. Kinoshita, Takaki, S., Teramoto, K., Inoue, K., Gondou, M.

    and Yamamoto, T. (1997): Seismically-induced anomalous animal behavior (SAAB):

    Electric field before earthquakes at Kobe-Oji Zoo and Izu-Atagawa Tropical Banana-

    Alligator Garden. Episodes 20, No.4, 253-260 .

    * K. Wadatsumi: Witnesses 1519 Prior to Earthquake (Tokyo Publisher, Tokyo, 1995) [in

    Japanese]

    * Prof. Dr. lyas ALAR, DEPREMLERN HABERCLER VE JEOFZK,Haberci Canllar ve

    Jeofizik iaretler

    * Friedemann Freud , NASA AMES Research Center

    * Dr. John S. Derr (U.S. Geological Survey),Dr. Michael A. Persinger(Laurentian

    University),Tuhaf Ik Olaylar ve Depremler

    * George Pararas Carayannis,Earthquake Precursor study in China

    * David Alexander, Kluwer Publishers, Earthquake Precursors in general

    http://www.nature.ca/

    *RUTH E. BUSKIRK, CLIFF FROHLICH, GARY V. LATHAM, Hayvan Davranlarnda Grlen Deprem ncesi Anomaliler, Muhtemel Alg Mekanizmalarnn Gzden Geirilmesi , (Texas niversitesi Tp Bilimleri, Psikiyatri ve Davran Bilimleri Blm)