Top Banner
1831 to rok śmierci Georga Wilhelma Friedricha Hegla, który stworzył ostatni wielki racjonalistyczny system filozoficzny. Jego śmieć uznaje się za koniec epoki nowożytnej. Rzeczywiście po Kancie i po Heglu w filozofii XIX w. wszystko ulega głębokiej zmianie. FILOZOFIA WSPÓŁCZESNA
22

FILOZOFIA WSPÓŁCZESNA

Jan 15, 2016

Download

Documents

bran

FILOZOFIA WSPÓŁCZESNA. 1831 to rok śmierci Georga Wilhelma Friedricha Hegla, który stworzył ostatni wielki racjonalistyczny system filozoficzny. Jego śmieć uznaje się za koniec epoki nowożytnej. Rzeczywiście po Kancie i po Heglu w filozofii XIX w. wszystko ulega głębokiej zmianie. - PowerPoint PPT Presentation
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
  • 1831 to rok mierci Georga Wilhelma Friedricha Hegla, ktry stworzy ostatni wielki racjonalistyczny system filozoficzny. Jego mie uznaje si za koniec epoki nowoytnej.Rzeczywicie po Kancie i po Heglu w filozofii XIX w. wszystko ulega gbokiej zmianie.FILOZOFIA WSPCZESNA

  • Ogoszona i uzasadniona przez Kanta nienaukowo metafizyki doprowadzia ju XIX w. do postania caego szeregu nurtw, w ktrych w istocie zaniechano uprawiania metafizyki.

    Filozofia ycia i filozofia pozytywistyczna stanowi dwa zupenie rnego tego przykady.

    Byy to nurty, ktre oprcz szeregu pozytywnych twierdze zaarcie zwalczay si nawzajem, co wynikao std, e miay zupenie inne podejcia do traktowania wiedzy, nauki, filozofii.

  • Gwni przedstawiciele

    Filozofia ycia

    Artur Schopenhauer Friedrich NietzscheWilhelm Dilthey

    Pozytywizm

    August ComteJ.S. Mill

  • Zajmowa si gwnie etyk, ale ugruntowan na tezach metafizycznych;

    W punkcie wyjcia1. Podda krytyce etyk Kanta za jej skrajnie racjonalistyczny wymiar.

    Jego zdaniem imperatyw kategoryczny, pojcie obowizku oraz idea dobrej woli s wycznie hipotezami, ktre kc si z podstawowymi intuicjami nt. ycia.

  • Myl Schopenhauera znajduje si na pograniczu filozofii i psychologii. W wielu miejscach filozof ten analizuje dowiadczenie wewntrzne na zasadzie introspekcji i wyciga wnioski oglne.

    To jest zatem nowa filozofia, gdy przyjmuje nowe metody. (subiektywny punkt wyjcia)

    FILOZOFIA YCIA JEST WIC ZUPEIE NOW JAKOCI W PORWNANIU DO RACJONALIZMU KANTA. Jest to bowiem w duej mierze filozofia irracjonalistyczna. XIX wiek jest w tym wzgldzie przedmurzem dla nowej epoki.

  • Pesymistyczna filozofia ycia i filozofia woli

    Schopenhauer uzna, e wiatem i ludmi rzdzi nieprzewidywalna i niezmienna sia, na ktr wpywu nie mamy.

    Jest ni irracjonalna wola, a jej zewntrznym przejawem jest ycie.

    Wola w istocie jest (jako irracjonalna) bezcelowa, bezsensowna, a przede wszystkim wiecznie nienasycona.

    Czowiek nadto jest istot wiadom, wic skazany jest na cierpienie.

    Przypomnijmy: w filozofii Kantawola miaa by powizana z racjonalnoci, jako dwie istotne wasnoci natury ludzkie. Filozofia ycia dokonujewic istotnej separacji.

  • Naley zauway, e Schopenhauer mwi o woli jako zasadzie ycia w dwch wymiarach:

    Z jednej strony mwi o woli jako zasadzie i istocie wiata. Niepoznawalnej, bezkresnej sile, ktra rzdzi caym wiatem.(to jest teza metafizyczna)

    Z drugiej strony jest wola ludzka, indywidualna, rwnie nieokieznana (moe przecie wybra wszystko); wiecznie nienasycona, a jako taka, jest rdem naszego cierpienia.(to jest teza z pogranicza psychologii)

  • ycie jest zatem z istoty cierpieniem, wywoanym frustracjami wynikajcymi z nienasyconej woli.

    Czy mona za ycia temu jako zaradzi?

    Schopenhauer zapewne nie da nam recepty na uszczliwianie ludzkoci, bdzie tylko mwi w kategoriach minimalizacji za pyncego z natury rzeczywistoci.

  • Etyka SchopenhaueraWola jest nieunikniona, u wszystkich jednakowa, ale nasze usposobienia s rne (altruistyczne-egoistyczne).

    Podstaw wszelkiego czynu moralnego jest wspczucie, i wynikajce z niego bezinteresowne dziaanie. (tylko wtedy moemy okiezna wol, Schopenhauer mwi o umierceniu woli; nastaje spokj)

    Nadto ascetyczny tryb ycia oraz kontemplacja sztuki i natury pozwalaj poskromi nienasycon wol, a tym samym osign wzgldny spokj ducha. (to jest jednak dla wybracw). Muzyka bya dla Schopenhauera szczytem moliwoci czowieka, dlatego Wagner tak lubowa si w jego filozofii.

  • Schopenhauerpesymista czy realista?Na czym polega jego etyka?

  • antymetafizyczneantyracjonalistyczneantyobiektywistyczne czyli relatywistycznepodejcie Nietzschego to gwne skadniki jego twrczoci, ktre zarazem s zaprzeczeniem caej dotychczasowej tradycji, poczwszy od Platona skoczywszy na Kancie.

  • Wielki kontynuator Schopenhauera, dokona jednak zupenie innego wartociowania woli, jak rwnie sformuuje diametralnie rn etyk. Odrzuci zarwno pesymizm Schopenhauera jak i jego teori wspczucia.

  • Pogld Kanta o tym, e nie docieramy do istoty rzeczywistoci doprowadzi do ekstremum.

    Nie tylko nie docieramy do obiektywnej rzeczywistoci, lecz w ogle co takiego nie istnieje.

    Nadto nie ma adnego adu, adnych absolutnych wartoci niezalenych od ludzi (czyli wartoci w sensie Platoskim)

    Istnieje tylko zmienno, stawanie si, wyanianie cigle nowych form, totalny chaos, nieprzewidywalny i niemoliwy do ogarnicia, czyli ycie jako ogrom obcy czowiekowi.Tak nas poucza dowiadczenie.

  • ODP.Prawd jest tylko to, co suy yciu, biologiczno-spoecznym potrzebom. Prawda jest wic relatywistyczna i pragmatyczna.

  • 1859 r. K. Darwin wyda O powstawaniu gatunkw drog doboru naturalnego Teoria Darwina odnosia si do sfery stricte biologicznej. Nietzsche przenis j do teorii spoecznej i etyki.

  • wiat to ycie, a ycie to wola mocy MORALNO PANWWymiar ewolucjonistyczny myli Nietzschego:ycie jest moc i deniem do przetrwania, do zwycistwa nad mierci i sabszymi forami;

    To, co najbardziej cenne w czowieku to indywidualno, a ci co nie boj si da wyraz tej indywidualnoci, to formy zapowiadajce NadczowiekaPrzede wszystkim chodzi o wprowadzenie nowej moralnoci.Dwie interpretacje koncepcji nadczowieka:pozytywna

    negatywna

  • MORALNO NIEWOLNIKW

    Cakowicie zdegenerowanym przejawem woli mocy jest moralno skoncentrowana wok idei winy i kary, grzechu i pokuty, posuszestwa i pokory;Jest to moralno istot mniej udanych przeciwko tym szlachetniejszym, lepszym; (Lito, sprawiedliwo, rwno zostay wymylone przez jednostki marne, w celu osignicia dominacji nad tymi wyjtkowymi)wczesne spoeczestwa katolickie i mieszczaskie zdaniem Nietzschego zdominowane byy przez obud i oportunizm, ale przede wszystkim dziaay przeciwko yciu:

    Caa kultura to NIHILIZM - podsumowa

  • - Jeli kultywuje si lito, wspczucie, hamowanie instynktw, w istocie zmierza si ku gorszemu, ku pustce i nicoci, gdy nie ma szans powstania nadczowieka (form wyszych)

  • Gwne hasa Nietzschego

    Przewartociowanie wszystkich wartoci

    Bg umar

    Wola mocy

    Idea nadczowieka

    Odrzu faszyw moralno niewolnikw;

    Religia chrzecijaska wyczerpaa si (popada w oportunizm, obud);

    Przekraczaj samego siebie, nie bj si wiata , tylko wtedy bdziesz mia szanse na realny w nim udzia;

    Potguj swoj wolno i godno

  • PodsumowanieMimo to, e wzorowa si na Schopenhauerze, jego wnioski byy przeciwstawne (etyka miosierdzia contra moralno panw);

    Doczeka si najrniejszych interpretacji

    Oddziaywa zarwno na filozofw ycia pocztku XX w.(np. Migeul de Unamuno, Freuda, Bergsona), jak i na egzystencjalizm tzw. ateistyczny (J.P. Sartre)

    Przede wszystkim uwaa si go za duchowego ojca postmodernizmu

  • Jeanne Hersch:Nietzschego naley zna, ale pod adnym pozorem nie naley wprowadza jego teorii w ycie

  • PODSUMOWANIE filozofii yciaCech charakterystyczn caej filozofii ycia jest skoncentrowanie na faktach psychicznych.

    Kategorie: ycia, woli, historii, wszystkie one cz si z psychik ludzk!

    Filozofia ycia staa si przedsionkiem dla caej psychologii.