Top Banner

Click here to load reader

Pokolenie Y na turystycznym rynku pracy: fakty, mity i wyzwania

Jan 11, 2017

ReportDownload

Documents

phamdien

  • Magdalena Kachniewska *, Anna Paraszkoa gwna handlowa w warszawie

    Pokolenie y na turystycznym rynku Pracy: fakty, mity i wyzwania

    Abstract

    Generation Y on the tourism labour market: facts, myths, and challenges

    In the recent years, there has been a significant growth in the role of personal strategy in creating and developing competitive advantages of a company. More emphasis is put on the function of employees and their skills in assuring competitiveness on the market. Tourism industry is exceptionally dependent on human capital and its quality. For this reason it is extremely important to know the attitudes, needs, and expectations towards workplaces in tourism. Nowadays, representatives of Generation Y start to dominate the labour market. This paper sheds some light on the relations between the characteristics of Generation Y and its presence on the tourism labour market. The authors analyse Generation Y specific features and its value on the tourism labour market. The paper contains findings of the study on work quality perception in the tourism industry.key words: Generation Y, tourism, labour market, human resources managementsowa kluczowe: pokolenie Y, turystyka, rynek pracy, zarzdzanie zasobami ludzkimi

    ROZPRAWY NAUKOWE Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocawiu

    2014, 45, 153 166

    * Autor korespondencyjny

    WPROWADZENIE

    Zagadnienie strategii personalnej przedsibiorstwa zyskao na znaczeniu w trakcie bada nad czynnikami przewagi konkurencyjnej przedsibiorstwa. Do czynnikw tych nale take pracownicy, ich wiedza i umiejtnoci (Levering 1988). Podejcie to stanowi trzon teorii zasobowej firmy, ktra poszukuje rde przewagi konkurencyjnej wewntrz przedsibiorstwa (Wernerfelt 1984, Prahalad i Hamel 1990, Barney 1991), oraz teorii przewagi konkurencyjnej opartej na relacjach, postrzegajcej pracownikw jako cenny zasb organizacji, gdy to oni nawizuj i podtrzymuj dugotrwae relacje z otoczeniem (Kachniewska 2009).

    Na wspczesnym rynku turystycznym wzrasta wiadomo znaczenia czynnika ludzkiego, przez wzgld zarwno na pracochonno brany, jak i na zrozumienie roli kapitau ludzkiego w procesie tworzenia podstaw konkurencyjnoci firmy (Enz i Siguaw 2000). Dostpno wyksztaconych i zaangao wanych pracownikw decyduje o prze

    wadze konkurencyjnej przedsibiorstwa, a take zdolnoci rozwoju produktw sieciowych i tworzenia klastrw turystycznych, w ktrych coraz bardziej licz si kompetencje spoeczne personelu warunkujce innowacyjno, dyfuzj wiedzy i trwao relacji rynkowych.

    Wiele optymistycznych doniesie na temat pokolenia Y (ktre bdzie decydowao o popycie i poday na rynku turystycznym w perspektywie najbliszych 20 lat) wskazuje, e nowa generacja pracownikw wyposaona zostaa w cechy sprzyjajce zaspokojeniu wymienionych potrzeb (naturalno w posugiwaniu si technologiami informatycznymi, swoboda funkcjonowania w sieciach spoecznociowych, elastyczno, mobilno, altruizm i zaangaowanie). Jednak niektre badania (omwione poniej) akcentuj raczej bezradno tego pokolenia, niski poziom lojalnoci, niezdolno do dugotrwaej koncentracji. Jeszcze inne wskazuj na trudno, z jak przyjdzie si zmierzy wspczesnym pracodawcom (w przewaajcej czci reprezentujcym pokolenie X albo nawet baby boomers), nawykym do innych standardw pracy i relacji zawodowych. W kontekcie turystycznego rynku pracy poza

  • M. KAchNIEWsKA, A PARA Pokolenie Y na turystycznym rynku pracy154 ROZPRAWY NAUKOWE AWF WE WROcAWIU 2014, 45

    naturalnym rozdwikiem midzypokoleniowym naley dodatkowo uwzgldni negatywne cechy (lub choby stereotypy) przypisywane pracy w turystyce, ktre od zawsze trapiy t bran, a w opinii pokolenia Y mog okaza si szczeglnie zniechcajce.

    Celem niniejszego artykuu jest zarwno charakterystyka cech i oczekiwa pokolenia Y, jak i zestawienie tych oczekiwa z do powszechnymi opiniami na temat pracy w turystyce. Jako uzupenienie przedstawiono wyniki bada pilotaowych powiconych opinii przedstawicieli generacji Y na temat atrakcyjnoci pracy w turystyce oraz wskazano obszary badawcze, ktre powinny pozwoli lepiej oceni wielko luki oczekiwa, jaka powstaje w wyniku zestawienia cech pokolenia Y i wymaga turystycznego rynku pracy.

    CHARAKTERYSTYKA POKOLENIA Y

    W literaturze przedmiotu pokolenie definiowane jest jako zbiorowo wszystkich jednostek nalecych do danego krgu kulturowego, osb w rwnym wieku, ktre na podstawie wsplnej sytuacji historycznospoecznej wykazuj podobiestwo postaw, motywacji, nastawie i systemw wartoci (Griese 1996). Wedug twrcy teorii pokole Mannheima (1952) ludzie pozostaj pod wpywem otoczenia historycznospoecznego (zwaszcza wanych wydarze, ktre bezporednio ich dotycz) determinujcego warunki ycia w czasie ich dojrzewania i rozwoju osobowoci (por. Pilcher 1994). Teoria pokole pozwala scharakteryzowa czonkw generacji identyfikowanych na podstawie roku urodzenia (tab. 1). Kada generacja

    cechuje si odmiennymi przekonaniami, cechami, zainteresowaniami, oczekiwaniami i przekonaniami, wsplnymi dla ogu jej przedstawicieli.

    Wrd yjcych obecnie na wiecie osb wystpuj przedstawiciele szeciu generacji: pokolenia GI (greatest generation, pokolenie bohaterw), milczcego pokolenia (silent ge-neration), pokolenia wyu demograficznego (baby boomers) oraz pokole X, Y i Z (Gene-ration X, Y, Z). Ramy czasowe urodze ich przedstawicieli s umowne, a wrd badaczy brak konsensusu co do jednej prawidowej wersji tego podziau.

    Pokolenie Y obejmuje obecnych 1432latkw, a wic nastolatkw, modzie, studentw, mode osoby wchodzce na rynek pracy i zakadajce rodziny1. S to w wikszoci osoby, ktre czeka jeszcze wiele yciowych decyzji, wyborw i dowiadcze. Wikszo z nich nie uniezalenia si jeszcze od rodzicw ani nie wesza w stae zwizki (Sugarman 2001). Osoby te wci ksztatuj swoj osobowo, przekonania i wartoci. Wrd urodzonych w tym 20letnim przedziale czasu wyrnia si dodatkowo:

    generacj pytajc (WHY generation) osoby urodzone w latach 19821985,

    generacj millennialsw (Millennials) osoby urodzone w latach 19851999,

    igeneracj (iGeneration) osoby urodzone w latach 19992002 (Pendergast 2009).

    Do generacji pytajcej zaliczane s osoby, ktre dziel pogldy z wczeniejsz generacj X. Analogicznie, przedstawiciele igene

    1 Przyjte lata pocztku i koca danej generacji s umowne. Wedug rnych autorw generacja Y zaistniaa midzy 1977 i 1983 r., a skoczya si midzy 1973 i 2009 r.

    Tab. 1. Podzia generacji ze wzgldu na daty urodzenia

    Rok urodzenia Nazwa pokolenia Przedzia wiekowy w 2014 r.

    19011924 pokolenie GI 9011319251942 milczce pokolenie 728919431960 baby boomers 547119611981 pokolenie X 335319822002 pokolenie Y 143220032014 pokolenie Z 130

    rdo: opracowanie wasne na podstawie: Pendergast 2009

  • 155M. KAchNIEWsKA, A PARA Pokolenie Y na turystycznym rynku pracy ROZPRAWY NAUKOWE 2014, 45 AWF WE WROcAWIU racji maj wiele wsplnego z najmodsz generacj Z. Millennialsi, jako grupa porednia, najpeniej wpisuj si w charakterystyk generacji Y. Poznanie i zrozumienie cech generacji Y jest kluczowe dla graczy rynkowych, w tym dla zarzdzajcych kapitaem ludzkim, marketerw, sprzedawcw, usugodawcw itd.

    Lepsze zrozumienie cech generacji Y wymaga analizy wydarze spoecznogospodarczych lat 80. oraz 90. XX w., ktre miay wpyw na ksztatowanie tego pokolenia. By to okres zmian spoecznych i gospodarczych (np. w Polsce transformacja ustrojowa)2, a take czas zmian technologicznych: przeomu w komputeryzacji i digitalizacji, powstania Internetu oraz komercjalizacji licznych wynalazkw i usprawnie. Duy wpyw na ksztatowanie pokolenia Y miay technologie informacyjnokomunikacyjne, ktrych rozwj przyczyni si do powstania wikszej ni kiedykolwiek w historii przepaci midzypokoleniowej.

    Rol technologii w yciu igrekw odzwierciedlaj nazwy nadawane temu pokoleniu: WWW Generation, Net Generation, Thumb Generation czy Game Boy Generation (Huntley 2006). Jest te ono nazywane pokoleniem digital native (w odrnieniu od pokolenia X pokolenia cyfrowych imigrantw, digital immigrants), gdy od dziecistwa komunikuj si za pomoc nowych technologii, ktrych uywanie nie powoduje ich dyskomfortu (Reisenwitz i Iyer 2009). Wrcz przeciwnie dostrzegaj korzyci wynikajce z ich stosowania w kadej sferze ycia. Neurolodzy Small i Vorgan (2008) dowiedli, e obwody nerwowe w mzgach przedstawicieli digital natives s skonstruowane tak, e technologi traktuj jak szsty zmys, narzdzie poznawania wiata i pozostawania z nim w cigej interakcji. Co wicej, mzgi modych ludzi nie s nagradzane za skupienie si na jakim zadaniu, ale za umiejtno szybkiego przechodzenia od jednego dziaania do kolejnego (Richtel 2014). Dla

    2 Niektrzy socjolodzy sytuuj przedzia wiekowy generacji Y w Polsce dopiero po roku 1989, utrzymujc, i w tym okresie faktycznie zaczo si ksztatowanie pokolenia na wzr populacji zachodnioeuropejskich.

    tego cech millennialsw jest dziaanie z du prdkoci, podejmowanie przypadkowych dziaa, preferowanie grafiki zamiast tekstu, wielozadaniowo, zorientowanie na zabaw i nade wszystko posiadanie staego dostpu do sieci internetowej. To ostatnie uzalenienie ilustruj polskie badania, ktre wskazuj, e co prawda 74% polskiej modziey loguje si do Internetu tylko raz dziennie, ale ju co szsty ucze spdza w sieci powyej piciu godzin dziennie, a ponad poowa nastolatkw przyznaje, e korzysta z Internetu take w nocy (Kirwil 2011).

    Generacja Y to osoby otwarte na nowoci i innowacje, gotowe na gwatowne zmiany i zawirowania sytuacji. Zjawiskiem, ktre uksztatowao to pokolenie, bya globalizacja: zacieranie barier midzy krajami, internacjonalizacja przedsibiorstw, scalanie si kultur, wzrost dostpnoci do produktw i usug z caego wiata. Komputeryzacja, Internet oraz dostp do globalnych zasobw day temu pokoleniu szans na zdobywanie informacji i wiedzy, ktre dotychczas byy trudno dostpne. Krg przyjaci osb tej generacji nie ogranicza si do ludzi mieszkajcych w jednej miejscowoci: pokolenie to yje dosownie