Top Banner
;; Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Beschikbaarheid, specialisatie en bereikbaarheid van Spoedeisende hulp in Nederland Analyse gevoelige ziekenhuizen RIVM Briefrapport 2015-0077 G.J. Kommer et al.
91

Beschikbaarheid, specialisatie en bereikbaarheid van ...

Jan 11, 2017

Download

Documents

trinhdan
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
  • ;;

    Rijksinstituut voor Volksgezondheiden MilieuMinisterie van Volksgezondheid,Welzijn en Sport

    Beschikbaarheid, specialisatie enbereikbaarheid van Spoedeisende hulp inNederlandAnalyse gevoelige ziekenhuizen

    RIVM Briefrapport 2015-0077G.J. Kommer et al.

  • Rijksinstituut voor Volksgezondheiden MilieuMinisterie van Volksgezondheid,Welzijn en Sport

    Beschikbaarheid, specialisatie enbereikbaarheid van Spoedeisende hulp inNederlandAnalyse gevoelige ziekenhuizen

    RIVM Briefrapport 2015-0077G.J. Kommer et al.

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Colofon

    RIVM 2015Delen uit deze publicatie mogen worden overgenomen op voorwaardevan bronvermelding: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu(RIVM), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave.

    G.J. Kommer (centrum VPZ)R. Gijsen (centrum G&M)L.C. Lemmens (centrum VPZ)M. Kooistra (centrum VPZ)C. Deuning (centrum G&M)

    Contact:Geert Jan KommerSector Volksgezondheid & Zorg (V&Z)Centrum Voeding, preventie en Zorg (VPZ)Afdeling Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie (KZG)geertjan.kommer@rivm.nl

    Dit onderzoek werd verricht in opdracht van Ministerie vanVolksgezondheid, Welzijn en Sport, in het kader vanKennisvraag 2.4.F Acute zorg

    Dit is een uitgave van:Rijksinstituut voor Volksgezondheiden MilieuPostbus 1 1 3720 BA BilthovenNederlandwww.rivm.nl

    Pagina 2 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Publiekssamenvatting

    Het RIVM heeft gedetailleerd in beeld gebracht welke ziekenhuizen inNederland zowel overdag als s nachts spoedeisende hulp bieden. Dit isook voor de acute verloskunde gedaan. Uit een analyse van deresultaten blijkt dat 99,8 procent van de inwoners binnen 45 minutennaar een spoedeisende hulpafdeling (SEH) of een ziekenhuis met acuteverloskunde kan worden vervoerd.

    Sinds de vorige bereikbaarheidsanalyse in 2013 zijn drie SEHs gesloten.Hierdoor is n ziekenhuis extra als gevoelig aangewezen. Als eengevoelig ziekenhuis wordt gesloten, neemt het aantal mensen toe dat erlanger dan 45 minuten over doet om een SEH te bereiken. Ziekenhuizenmogen daarom alleen stoppen met het aanbieden van acute zorg als debereikbaarheid daardoor niet verslechtert. De richtlijn van 45 minutenbetreft de tijd waarin een ambulance naar de plaats van een incidentrijdt, de patint in de ambulance overbrengt en vervoert naar hetdichtstbijzijnde SEH.

    Voor het onderzoek is de aanwezigheid en beschikbaarheidgenventariseerd van onder meer specialisten, verpleegkundigen enfaciliteiten om op de SEHs diagnoses te stellen en behandelingen tebepalen. Eind 2014 waren er 95 ziekenhuislocaties die spoedeisendebasiszorg bieden. Hiervan waren 91 locaties 24 uur per dag, 7 dagen perweek geopend. Op 84 ziekenhuislocaties werd 24/7 acute verloskundeaangeboden. Ook is gekeken naar de samenwerking tussen SEHs enhuisartsenposten (HAPs). Een HAP kan op het terrein van eenziekenhuis zijn gevestigd. In een ruime meerderheid van deze gevallenwerkten de HAP en de SEH met elkaar samen.

    Kernwoorden: Spoedeisende hulp, acute zorg, bereikbaarheid,ziekenhuizen, huisartsenposten

    Pagina 3 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 4 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Synopsis

    RIVM has made an inventory of Dutch hospitals that have an emergencydepartment (ED) that is open 24/7 and of hospitals that offer acuteobstetric care. On the basis of the inventory and data on ambulanceservices, we conclude that 99.8% of the Dutch population can betransported within 45 minutes to an ED or acute obstetric care setting.

    Three ED5 have been closed since our previous analysis in 2013. Thishas affected local accessibility. However, as the provision of ED servicesin the areas in question is still adequate, the ambulance dispatch anddriving times remain within the legal standard of 45 minutes. Theclosures have rendered one additional hospital sensitive. Closing asensitive hospital will increase the number of people that cannot betransported to an ED within 45 minutes. The 45-minute standardincludes call-handling and dispatch time, ambulance driving time, andthe time t takes to transfer the patient into the ambulance and todeliver the patient to the nearest ED. A balanced geographicaldistribution of hospital locations and ambulance stations across thecountry guarantees adequate access to acute care services.

    This study has made an inventory of the presence and availability ofspecialists, nurses and diagnostic and treatment facilities at the ED5. Bythe end of 2014 there were 95 hospita 1 sites that provided basicemergency care. Ninety-one sites are open 24 hours a day, 7 days aweek. 24/7-hour acute obstetric care is offered at 84 hospital sites. MostEDs have an on-site out-of-office hours GP-service. Twenty-nine EDsand GP-services work closely together, having agreements on patientflows and various aspects of diagnostics and treatment.

    Keywords: emergency department, acute care, accessibility, hospitals

    Pagina 5 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 6 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Inhoudsopgave

    Samenvatting 9

    1 Inleiding 151.1 Achtergrond 151.2 Doelstelling onderzoek 15

    2 Methoden 172.1 Inventarisatie 172.1.1 Algemene opzet 172.1.2 Eerdere inventarisatie van basis-SEHs 172.1.3 Uitgangspunt vragenlijst 182.1.4 Testen en uitzetten van vragenlijst 192.2 Analyse van kenmerken van SEHs 192.3 Bereikbaarheidsanalyse 20

    3 Resultaten 253.1 Basisfunctie SEH 253.2 Acute verloskundige zorg 303.3 Samenwerking tussen SEHs en HAPs 333.4 Overige specialistische acute zorgfuncties 373.4.1 Neurologie 373.4.2 Vaatchirurgie 393.4.3 Cardiologie 413.4.4 Kindergeneeskunde 433.4.5 Psychiatrie 453.5 Bereikbaarheidsanalyse 473.5.1 Bereikbaarheid basisfunctie SEH 473.5.2 Bereikbaarheid acute verloskundige zorg 50

    4 Beschouwing 554.1 Belangrijkste resultaten samengevat 554.2 Resultaten in perspectief 574.3 Reflectie op onderzoeksmethoden 594.4 Conclusies en aanbevelingen 60

    Literatuur 63

    Dankwoord 67

    Bijlage 1: Lijst met ziekenhuislocaties 69

    Bijlage 2: Uitgevraagde kenmerken van een SEH 73

    Pagina 7 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 8 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Samenvatting

    Dit rapport beschrijft het aanbod van spoedeisende hulp (SEH) inNederlandse ziekenhuizen. Dit is gedaan voor algemene spoedeisendehulp, de basisfunctie, en voor zes specialistische vormen vanspoedeisende hulp: acute verloskunde, neurologie, vaatchirurgie,cardiologie, kindergeneeskunde en psychiatrie. Ook is de co-locatie meteen huisartsenpost (HAP) en de vorm van samenwerking tussen SEHsen HAPs in kaart gebracht. Daarnaast presenteert dit rapport deresultaten van twee bereikbaarheidsanalyses: n voor de basisfunctievan de SEHs en n voor acute verloskunde.

    Inventarisatie van het aanbod van spoedeisende hulpHet zorgaanbod is beschreven aan de hand van een aantal kenmerken,zoals de beschikbaarheid van artsen en verpleegkundigen, debeschikbaarheid van gespecialiseerd personeel en de beschikbaarheidvan faciliteiten voor diagnostiek en behandeling. Deze kenmerken zijngenventariseerd door middel van een vragenlijst. De huidigeinventarisatie van het aanbod van spoedeisende hulp door het RIVM isveel gedetailleerder dan eerdere inventarisaties. Daardoor kon nunagegaan worden of ziekenhuizen over een combinatie van kenmerkenbeschikken die door professionals beschouwd worden als voorwaardenvoor het bieden van goede spoedeisende hulp. De vragenlijsten zijngestuurd naar de Raden van Bestuur van alle Nederlandse ziekenhuizen.De gegevens waarop de conclusies van dit rapport zijn gebaseerd, zijndus afkomstig van de ziekenhuizen zelf, en zijn niet nader geverifieerddoor onderzoek ter plaatse.

    Basisfunctie en specialistische zorgfunctiesDe mate waarin zorgverleners en faciliteiten beschikbaar zijn, definirende functionaliteit van de SEH. Er wordt verwacht dat elke SEH debasisfunctionaliteit moet kunnen bieden. Een aantal SEHs zullenspecialistische zorgfuncties kunnen bieden. Voor de specialistischefuncties zijn meer gespecialiseerde artsen, verpleegkundigen enfaciliteiten nodig. De keuze voor deze zes specialistische functies in ditrapport is gebaseerd op de profielen die beschreven zijn door deWerkgroep Kwaliteitsmeting SEH (2009).

    Om vast te stellen of een ziekenhuislocatie over de basisfunctionaliteiten de functie acute verloskunde beschikt, is nagegaan of deziekenhuizen over een combinatie van kenmerken beschikten. Hierbijbaseerden we ons op de kenmerken/normen die vermeld zijn in tweebelangrijke documenten: Spoedeisende hulp: Vanuit een stevige basisvan de werkgroep Kwaliteitsmeting SEH en het ToetsingskaderThematoezichtonderzoek Geboortezorg van de Inspectie voor deGezondheidszorg. De basisfunctie en de specialistische functie acuteverloskunde worden in dit rapport apart in kaart gebracht. Van deoverige specialistische functies is dat niet mogelijk omdat er nogdiscussie in het veld is over de kenmerken waarover SEHs met dezespecialistische zorgfuncties moeten beschikken.

    Pagina 9 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    BereikbaarheidsanalysesDe inventarisatie van het zorgaanbod werd gevolgd door tweebereikbaarheidsanalyses. En voor ziekenhuislocaties met de kenmerkenvan de basisfunctionaliteit en n voor locaties die voldoen aan dekenmerken van de specialistische functie acute verloskunde. Eenbereikbaarheidsanalyse geeft aan hoeveel inwoners van Nederlandbinnen 45 minuten per ambulance naar een locatie met een acutezorgfunctie kunnen worden vervoerd en welke ziekenhuislocatiesgevoelig zijn. Eventuele sluiting van een SEH of afdeling met een acutezorgfunctie van een gevoelig ziekenhuis verslechtert de bereikbaarheid.Het aantal mensen met een reistijd van meer dan 45 minuten naar eenSEH neemt dan toe. Een bereikbaarheidsanalyse van de overigespecialistische functies is niet uitgevoerd omdat een indeling van deSEHs naar deze specialistische functies niet mogelijk was.

    Tabel 1: Samenvatting van de resultaten.Totaal aantal genventariseerde ziekenhuizen 131Ziekenhuislocaties met een SEH 95SEHs met 24/7-uurs openstelling 91SEHs met 24/7-uurs openstelling die beschikken over alle 87

    kenmerken van een basis-SEH a

    Ziekenhuislocaties met 24/7-uurs acute verloskunde die 84beschikken over alle kenmerken om die zorg te bieden

    Ziekenhuislocaties met een HAP op het terrein 71SEHs met volledige samenwerking met HAP volgens de 29

    gehanteerde kenmerken

    Ziekenhuislocaties met 24/7 een specialistische zorgfu nctie neurologie: behandeling beroerte volgens richtlijnen 82 vaatchirurgie: behandeling aneurysmas van de buikaorta 64

    volgens richtlijnen cardiologie: behandeling acuut myocardinfarct volgens 77

    richtlijnen b

    kindergeneeskunde: behandeling vitaal bedreigde kinderen 88volgens richtlijnen

    psychiatrie: opvang en beoordeling van mensen met acute 66gedragsstoornissen volgens richtlijnen

    Aantal inwoners buiten 45 minuten bereik van een basis-SEH 24.300Aantal gevoelige ziekenhuizen voor basis-SEH 9

    Aantal inwoners buiten 45 minuten bereik van acute 24.500verloskunde

    Aantal gevoelige ziekenhuizen voor acute verloskunde 10a: Er zijn vier SEHs die niet voldoen aan alle kenmerken van een basis-SEH, deziekenhuislocaties van deze SEHs voldoen wel.b: Behandeling volgens de richtlijnen gaat om opvang, stabilisatie en acute zorgbij patinten zonder indicatie voor een spoed-PCI; 30 ziekenhuizen beschikkenover een vergunning om katheterisaties en percutane coronaire interventies(PCI) uit te voeren.

    Pagina 10 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    ResultatenAlle aangeschreven ziekenhuizen hebben de vragenlijst ingevuld. Tabel1 geeft een beknopte samenvatting van de belangrijkste resultaten vandit onderzoek. Bijlage 1 geeft een overzicht van enkele belangrijkekenmerken van de ziekenhuizen op locatieniveau.

    Basis-SEHIn de peilmaand september 2014 waren er 95 SEHs in Nederland,waarvan 91 24/7 uur geopend zijn, n is alleen overdag geopend endrie zijn overdag en s avonds geopend. Ten opzichte van de laatsteinventarisatie in 2013 zijn er in 2014 drie SEHs minder met 24/7openstelling. Van de 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling voldeden 87aan de kenmerken die in dit rapport gehanteerd zijn voor de functie vanbasis-SEH. Vier SEHs voldeden niet omdat de SEH-verpleegkundigenniet de gewenste opleiding hadden afgerond op het gebied van debehandeling van ernstig zieke kinderen. Op deze SEHs worden ernstigzieke kinderen behandeld op de afdeling kindergeneeskunde, waar deverpleegkundigen deze extra opleidingen wel hebben afgerond. Hoeweldeze SEHs niet aan dit kenmerk voor basis-SEH voldoen, voldoen deziekenhuis/ocaties wel hieraan. Ziekenhuizen die ernstig zieke kinderenbuiten de SEH opvangen zijn in een fase waarin overgegaan wordt ophet opvangen op de SEH. Daarmee wordt ook de expertise op de SEHversterkt. De betreffende ziekenhuislocaties zijn wel meegenomen in debereikbaarheidsanalyse.

    Acute verloskundeAcute verloskunde wordt op 87 ziekenhuislocaties 24/7-uur aangeboden.In 84 gevallen heeft de ziekenhuislocatie een 24/7-uurs SEH. Van de 87locaties beschikken drie niet over alle vier de gehanteerde kenmerkenvan de specialistische functie acute verloskunde. Op n locatie is nietaltijd een gynaecoloog, klinisch verloskundige of a(n)ios gynaecologieaanwezig om de bevalling te begeleiden. Op twee ziekenhuislocaties ishet anesthesiologisch team niet binnen 30 minuten beschikbaar omdateen anesthesiemedewerker niet beschikbaar is. Deze drieziekenhuislocaties zijn daarom niet meegenomen in deberei kbaarheidsanalyse.

    Samenwerking met HAPsIn dit rapport is ook een beeld geschetst van de beschikbaarheid,spreiding en verschillende vormen van samenwerking vanhuisartsenposten en SEHs. Van de 95 SEHs in Nederland hebben 71een HAP op het ziekenhuisterrein gevestigd. Vier kenmerken vansamenwerking zijn genventariseerd. Aan elk kenmerk wordt door eenruime meerderheid van de 71 SEH-HAP combinaties voldaan. Er zijn 31ziekenhuislocaties waarin de SEH en HAP gentegreerd samenwerkenvolgens alle vier de kenmerken. Hiervan hebben 29 een 24/7-uurs SEH.

    Specialistische zorgfunctiesDe aanwezigheid van vijf andere specialistische zorgfuncties, naastacute verloskunde, is nagevraagd aan de hand van vijf specifiekepatintengroepen. Aan de 91 ziekenhuizen met een 24/7-uurs SLH isgevraagd of zij in staat zijn deze patintengroepen volgens de geldenderichtlijnen op te vangen, te beoordelen en eventueel te behandelen. Hetaantal ziekenhuislocaties waar dat mogelijk is verschilt per aandoening.

    Pagina 11 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    De aantallen in bovenstaande tabel gelden tijdens kantooruren; inavond-, nacht- en weekenduren (ANW-uren) is het aanbod lager. Tochzijn tijdens ANW-uren specialisten en faciliteiten veelal binnen 15 tot 30minuten na een telefonische oproep beschikbaar, met enige variatietussen specifieke patintengroepen en typen zorgverleners. Voorpatinten met een acute gedragsstoornis zijn in een aantal locatieszorgverleners pas na 30 minuten beschikbaar.

    Bereikbaarheidsanalyse basis-SEHDe bereikbaarheidsanalyse gaat uit van de 91 SEHs met 24/7-uursopenstelling. Volgens het bereikbaarheidsmodel kan 99,8% van deinwoners van Nederland binnen 45 minuten per ambulance naar eenSEH worden gebracht. Voor 24.300 inwoners gelden hogere reistijden,deze mensen wonen bijna allemaal op de Nederlandse Waddeneilanden.Er zijn negen gevoelige ziekenhuizen. Ten opzichte van de laatsteanalyse in 2013 zijn er 100 minder inwoners die niet binnen 45 minutennaar een SEH kunnen worden gebracht, en is er n gevoelig ziekenhuismeer.

    Bereikbaarheidsanalyse acute verloskundeOp basis van de 84 ziekenhuislocaties die acute verloskunde volgens degehanteerde kenmerken aanbieden, kan 99,8% van de Nederlandseinwoners binnen 45 minuten per ambulance in het ziekenhuis wordengebracht. Ook hier geldt dat de meeste van de 24.500 inwoners die eenlangere reistijd hebben op de Nederlandse Waddeneilanden wonen.Ruim 500 mensen wonen op het vaste land. Er zijn tien gevoeligeziekenhuizen voor acute verloskunde. De resultaten uit 2011 en 2015zijn niet goed vergelijkbaar, onder meer omdat in 2011 gebruik werdgemaakt van een ander rijtijdenmodel.

    Criteria voor functionaliteit nog in ontwikkelingIn dit onderzoek is gekeken naar kenmerken van het aanbod van SEHs;binnen hoeveel tijd artsen en verpleegkundigen zorg aan patintenkunnen verlenen en binnen hoeveel tijd faciliteiten voor diagnostiek enbehandeling ingezet kunnen worden. Wij hebben deze functionaliteitbeschreven aan de hand van een serie kenmerken en niet getoetst ofaan bepaalde criteria werd voldaan. Criteria veronderstellen eennormenkader voor de functionaliteit. Een normenkader was op hetmoment van het onderzoek echter nog in ontwikkeling. Naarverwachting komen zorgaanbieders, zorgverzekeraars enpatintenorganisaties, op initiatief van Zorginstituut Nederland en hetCollege Perinatale Zorg voor acute verloskunde, op niet al te langetermijn met een voorstel voor een kwaliteitskader enkwaliteitsstandaarden voor de acute zorg. Dit kan input leveren voor hetformuleren van criteria waaraan basis-SEHs en SEHs met eenspecialistische zorgfunctie moeten voldoen. Dergelijke criteria kunnen inde toekomst worden gebruikt in de inventarisatie voor debereikbaarheidsanalyses door het RIVM.

    Bereikbaarheidsanalyse van specialistische functiesDe bereikbaarheidsanalyse van de basisfunctie van de SEH en van acuteverloskunde geeft inzicht in de knelpunten en risicogebieden voor dezefuncties. Een bereikbaarheidsanalyse van de overige specialistischefuncties is nog niet mogelijk. Als de verschillende partijen het eens zijn

    Pagina 12 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    over de vraag over welke kenmerken SEHs met een specialistischezorgfunctie moeten beschikken, kan de bereikbaarheid ook hiervanworden geanalyseerd en kunnen de knelpunten en risicogebieden inkaart worden gebracht. Een blijvend aandachtspunt zal de concentratievan specialistische spoedeisende zorg zijn, en de gevolgen daarvan voorde bereikbaarheid.

    Toekomstige in ven tarisa tiesDe vragenlijst kan verder worden ontwikkeld en op punten wordenverbeterd om de beschikbaarheid van zorgverleners en faciliteiten beteruit te vragen. Bij voorkeur bouwt een volgende inventarisatie voort opde inventarisatie uit 2014. Daarbij zal gezocht moeten worden naar eenmanier van uitvragen die voor de ziekenhuizen weinig administratievelasten oplevert en waarbij de informatie die al verstrekt is, ten vollewordt benut.

    Pagina 13 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 14 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Inleiding

    1.1 Achtergrond

    Het RIVM analyseert in opdracht van het Ministerie vanVolksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) periodiek de toegankelijkheiden bereikbaarheid van de spoedeisende zorg in Nederland. Dezeanalyses omvatten de spreiding en bereikbaarheid van deambulancezorg, de huisartsenzorg en huisartsenposten (HAPs), deSpoedeisende Hulp afdelingen (SEHs) en andere ziekenhuisafdelingendie acute zorg kunnen leveren. De gegevens worden gebruikt voor debereikbaarheidsanalyse van de SEHs, ook bekend onder de naamGevoelige ziekenhuizen analyse (RIVM, 2003; 2006; 2008; 2011;2013). In die analyse wordt berekend hoeveel inwoners meer dan 45minuten nodig hebben om met een ambulance met spoed naar een SEHte kunnen worden gebracht. Ook wordt bekeken welkeziekenhuislocaties met een SEH-afdeling gevoelig zijn. Met gevoeligwordt bedoeld dat sluiting van de SEH van het betreffende ziekenhuistot gevolg heeft dat meer mensen niet meer binnen de norm naar eenSEH vervoerd kan worden in vergelijking met de situatie wanneer dezeSEH open is. De norm van 45 minuten ten aanzien van debereikbaarheid van SEHs is vastgelegd in de beleidsregels van de Wettoelating zorginstellingen (Wtzi). In deze wet is ook vastgelegd dat deminister van VWS periodiek de Tweede Kamer informeert over deborging van de bereikbaarheid van de acute zorg. Een analyse van deactuele bereikbaarheid is onderdeel hiervan. Aan de basis van debereikbaarheidsanalyse ligt een inventarisatie van de beschikbaarheidvan artsen en verpleegkundigen, de beschikbaarheid van gespecialiseerdpersoneel en de beschikbaarheid van faciliteiten voor diagnostiek enbehandeling. De beschikbaarheid van zorgverleners en faciliteitenbepaalt de functionaliteit van een SEH. Dit rapport geeft inzicht in dehuidige stand van zaken.

    1.2 Doelstelling onderzoek

    Het onderzoek heeft meerdere doelstellingen. Het doel van hetonderzoek is drieledig:

    - Een inventarisatie van de (basis-)functionaliteit van alle SEHs,zodanig dat een bereikbaarheidsanalyse van de basis-SEHs inNederland kan worden uitgevoerd.

    - Inzicht krijgen in de specialistische/complexe acute zorgfuncties, metals doel een beeld te krijgen van de beschikbaarheid en de spreidingvan deze functies; er is specifieke aandacht voor acute klinischeverloskunde, zodat daarvoor ook een bereikbaarheidsanalyse kanworden uitgevoerd;

    - Inzicht krijgen in de samenwerking tussen SEHs en HAPs, met alsdoel een beeld te krijgen van de beschikbaarheid en spreiding en inde verschillende vormen van samenwerking.

    De inventarisatie brengt de beschikbaarheid van zorgverleners enfaciliteiten van SEHs in kaart (functionaliteit). Ten behoeve van debereikbaarheidsanalyses wordt bepaald welke SEHs over de

    Pagina 15 van 88

  • RIVM riefrapport 2015-0077

    basisfunctionaliteit beschikken, en welke over de specialistische functieacute verloskunde. De inventarisatie kan niet gezien worden als toetsingaan normen voor een basis-SEH of specialistische SEH. Evenmin geefthet informatie over verschillen in patintenstromen of kwaliteit van degeleverde zorg tussen SEHs.

    Pagina 16 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    2 Methoden

    Achtereenvolgens zijn de kenmerken van SEHs genventariseerd, deresultaten geanalyseerd en bereikbaarheidsanalyses uitgevoerd.Hieronder worden deze drie onderdelen nader besproken.

    2.1 Inventarisatie

    2.1.1 Algemene opzetOm inzicht te krijgen in de basisfunctionaliteit van de SEHs, despecialistische/complexe zorgfuncties en de samenwerking van SEHs enHAPs, is een vragenlijst afgenomen bij alle ziekenhuizen in Nederland.De vragenlijst is speciaal voor dit onderzoek ontwikkeld. Aan de handvan de antwoorden van de vragenlijst kon per SEH worden vastgesteldof deze over deze bepaalde kenmerken beschikte. De kenmerken zijngebruikt om te bepalen of de SEH aan de basisfunctionaliteit voldeed enof deze aan de functionaliteit van acute verloskunde voldeed. Ook werdaan de hand van de antwoorden van de vragenlijst de samenwerkingtussen SEH en HAP in kaart gebracht. De basis-SEHs en de locaties metacute verloskunde waren vervolgens input voor deberei kbaarheidsanalyses.

    Naast de specialistische acute zorgfunctie verloskunde, is het aanbodvan de functies neurologie, vaatchirurgie, cardiologie,kindergeneeskunde en psychiatrie onderzocht. Hiertoe zijn vragen overspecifieke ziektebeelden gesteld: beroerte, aneurysma aortaabdominalis, acuut myocardinfarct, vitaal bedreigd kind en acutegedragsstoornis. Deze selectie is gebaseerd op de profielen diebeschreven zijn door de Werkgroep Kwaliteitsmeting SEH (2009). Dezeprofielen vereisen volgens de Werkgroep meer competenties enmaterieel dan het basisniveau SEH.

    Voor eerdere bereikbaarheidsanalyses heeft het RIVM ookinventarisaties van de SEH-functionaliteit gedaan. Op basis van dieervaringen, en met meenemen van de recente ontwikkelingen op hetgebied van de kwaliteit en functionaliteit van de SEHs, is de huidigevragenlijst opgezet. Hieronder beschrijven wij kort de methode dievoorheen is gebruikt.

    2.1.2 Eerdere inventarisatie van basis-SEHsIn opdracht van het ministerie van VWS analyseert het RIVM periodiekde bereikbaarheid van de acute zorg in Nederland. Specifiek wordt debereikbaarheid van basis-SEHs geanalyseerd. De laatste analyse isuitgevoerd in september 2013 (RIVM, 2013). In die actualisatie werdgebruik gemaakt van een nieuw rijtijdenmodel voor de spoedeisendeambulancezorg. Voor de analyses van 2008 en eerdere jaren verzorgdehet ministerie van VWS de inventarisatie van de SEHs. Dezeinventarisatie was beknopt, er werd gevraagd naar de paraatheid vanacht poortspecialismen. De inventarisatie van 2011 was door het RIVMuitgevoerd, op dezelfde beknopte manier. Tijdens dat onderzoek bleekde uitvraag naar de aanwezigheid van de acht poorispecialismenonvoldoende specifiek te zijn en ontstond een behoefte aan meer

    Pagina 17 van 88

  • P.IVM Briefrapport 2015-0077

    details. Om daaraan tegemoet te komen is met ingang van 2014 dewijze van inventarisatie aangepast. Dit heeft geresulteerd in een nieuweschriftelijke vragenlijst. De totstandkoming wordt hieronder toegelicht.De vragenlijst sluit aan bij recente onderzoeken en adviezen op hetgebied van toegankelijkheid en kwaliteit van SEHs.

    2.1.3 Uitgangspunt vragenlijstVoor de acute zorg bestaan nog geen algemene en eenduidigekwaliteitsnormen. Die zijn in ontwikkeling (zie hierna). Daarom zijn wijvoor de basisfunctionaliteit en de specialistische acute zorgfunctiesnagegaan over welke kenmerken SEHs volgens recente relevanteonderzoeken, adviezen, standpunten en medisch-inhoudelijke richtlijnenrondom acute zorg zouden moeten beschikken, om hun spoedeisendehulpfunctie naar behoren uit te oefenen. Deze analyse van de literatuuris beschreven in bijlage 2. Voor het concretiseren van debasisfunctionaliteit zijn wij vooral uitgegaan van de rapportageSpoedeisende hulp: Vanuit een stevige basis van de werkgroepKwaliteitsmeting SEH (voorzitter Prof. Dr. F.C. Breedveld). In dit rapportuit 2009 zijn de basisfunctie van de SEH en profielen voor de acute zorgvan specifieke patintencategorien beschreven. Voor acute verloskundehebben wij ons voornamelijk gebaseerd op het ToetsingskaderThematoezichtonderzoek Geboortezorg van de Inspectie voor deGezondheidszorg. Voor de overige specialistische acute zorgfuncties zijnwel verschillende kenmerken bij de ziekenhuizen nagevraagd, maar dithad niet tot doel om vast te stellen hoeveel ziekenhuizen over devolledige functionaliteit beschikten. Dit bij gebrek aan eenduidigekwaliteitsnormen.

    Overigens wordt in ziekenhuizen niet alleen op de afdeling SEH acutezorg verleend. Dat gebeurt ook op de poliklinieken, verpleegafdelingen,OKs, ICs en verloskamers. In de vragenlijst wordt daarom gevraagdnaar acute zorgfuncties op de ziekenhuislocatie. Dat kan dus ook op eenandere afdeling dan de SEH zijn.

    Aansluiting bij toekomstige standaardenZorginstituut Nederland (ZIN) heeft in augustus 2014patintenorganisaties, zorgaanbieders en zorgverzekeraars verzocht omgezamenlijk kwaliteitsstandaarden voor zes (complexe) spoedindicatieste formuleren. Dit verzoek is uitgebreid naar het formuleren van eengezamenlijk kwaliteitskader voor de spoedzorgketen en de teonderscheiden schakels in deze keten, waaronder de SEHs.

    ZIN heeft zowel de zes indicaties, buikaneurysma, acuut hartinfarct,beroerte, multitrauma, heupfractuur en geboortezorg, als despoedzorgketen inclusief de schakels op haar Meerjarenagenda 2014geplaatst. Concreet betekent dit dat ZIN de relevante veldpartijenoproept om gezamenlijke afspraken te maken over het kwaliteitskader,de kwaliteitsstandaarden en de kwaliteitsnormen van de (spoed-)zorgvoor betrokken indicaties. De verwachting is dat op niet al te langetermijn kwaliteitsnormen bekend zijn voor de spoedeisende hulp inrelatie tot de 6 complexe indicaties. Het RIVM zal in de toekomst haarvragenlijst aanpassen aan deze standaarden.

    Pagina 18 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    2.1.4 Testen en uitzetten van vragenlijst

    Consultatierondes VWS en IGZDe conceptvragenlijst is meerdere keren ter consultatie aan VWS en deInspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) voorgelegd. Dezeconsultatierondes vonden face-to-face, telefonisch of per e-mail plaats.Na elke ronde werd de vragenlijst aangepast en opnieuw voorgelegdtotdat consensus was bereikt over de vragenlijst.

    Testen van vragenlijstNadat de vragenlijst was afgestemd met VWS en de IGZ is deze naareen SEH-verpleegkundige en een SEH-arts van verschillendeziekenhuizen gestuurd met de vraag om de lijst kritisch te bekijkenvanuit de praktijk. Vervolgens is de lijst aangepast naar aanleiding vanopmerkingen van deze professionals en naar vijf pilotziekenhuizengestuurd. Aan deze pilotziekenhuizen is gevraagd om de vragenlijst in tevullen en aan te geven welke vragen onduidelijk waren. Op basis van dereacties van de pilotziekenhuizen is in samenspraak met VWS dedefinitieve vragenlijst gemaakt.

    Uitzetten vragenlijst en responsIn de inventarisatie zijn volledigheidshalve alle ziekenhuizenmeegenomen, hoewel van een aantal ziekenhuizen al bekend was datdeze geen SEH had. De ziekenhuizen waren medio 2014 bekend bij hetRIVM uit adressenbestanden die gebruikt worden in de NationaleZorgatlas Volksgezondheid. Het adressenbestand is afgestemd met eenbestand van de IGZ.

    Vervolgens is in september de definitieve versie van de vragenlijstverstuurd met een begeleidende brief naar alle ziekenhuislocaties(N=131). Hierbij zijn de buitenpolis niet meegenomen. De vragenlijstenwaren gericht aan de Raden van Bestuur van de ziekenhuizen. Inoktober, een maand na het verzenden van de vragenlijst, was derespons 29k: van 38 ziekenhuislocaties was een reactie ontvangen.Naar de overige 93 ziekenhuislocaties werd de eerste herinnering perpost verzonden. Daarna zijn de overige non-responders individueelbenaderd, via e-mail of telefoon, met een tweede (of derde) verzoek totbeantwoording van de vragenlijst. Uiteindelijk is 100% respons bereikt.De antwoorden zijn gecontroleerd op plausibiliteit, maar er is geeninhoudelijke controle van de antwoorden geweest.

    2.2 Analyse van kenmerken van SEHs

    Bij de analyse is voor elk kenmerk van een basis-SEH nagegaan hoeveelziekenhuislocaties daaraan voldeden. Uiteindelijk werd berekend hoeveelziekenhuizen aan alle kenmerken voldeden (zogenaamde all-or-nonescore). Datzelfde is gedaan voor de acute klinische verloskunde ensamenwerking tussen SEHs en HAPs. Voor de specialistischezorgfuncties zijn geen ali-or-none scores berekend, omdat er voor demeeste van deze functies nog te veel discussie is over de vraag overwelke kenmerken deze precies moeten beschikken.

    Pagina 19 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    2.3 Bereikbaarheidsanalyse

    De bereikbaarheid van de SEHs wordt berekend volgens de methodiekvan de gevoelige ziekenhuizen. Deze methodiek gaat uit van eenbereikbaarheidsmodel waarbij een ambulance met spoed naar eenplaats van incident rijdt, een patint in de ambulance overbrengt envervolgens vervoert naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis met eenafdeling Spoedeisende Hulp (SEH). Om de bereikbaarheid te beoordelenwordt uitgegaan van een norm, die zegt dat volgens dit model iedereenbinnen 45 minuten naar een SEH vervoerd moet kunnen worden. Determ gevoelig is een aanduiding voor een ziekenhuis en geeft aan datsluiting van de SEH van het betreffende ziekenhuis tot gevolg heeft dateen aantal mensen niet meer binnen de norm naar een SEH vervoerdkan worden.

    De laatste doorrekening van de bereikbaarheid van SEHs in Nederlandvolgens dit model was in 2013 (RIVM, 2013). De doorrekening in 2013was een actualisatie van de analyse van 2011 waarbij gebruik werdgemaakt van een nieuw rijtijdenmodel voor de spoedeisendeambulancezorg. In 2011 is een bereikbaarheidsanalyse van zowel de24/7-uurs SEHs gedaan als de locaties met acute verloskunde. In 2013is er een actualisatie geweest van alleen de 24/7-uurs SEHs.

    Eerdere analysesDe bereikbaarheidsanalyse voor de SEHs kent een historie die begint in2003. In dat jaar is een eerste analyse uitgevoerd waarin uitgegaanwerd van 107 ziekenhuislocaties met een 24-uurs spoedeisende hulpafdeling en 184 standplaatsen in de ambulancezorg. In 2011 heeft hetRIVM de analyse geactualiseerd. Toen is uitgegaan van 196standplaatsen voor de ambulancezorg die 24/7-uurs paraatheid leveren.Tevens is een variant doorgerekend die uitrukposten meenam. Voor hetactualiseren van de SEHs is een inventarisatie uitgevoerd waarbijonderscheid is gemaakt naar SEHs met 24/7-uurs openstelling en die alof niet acht poortspecialismen aanbieden. In 2011 is een aparte analysegedaan voor acute verloskunde. In 2013 is de analyse geactualiseerdmet gebruik van een nieuw rijtijdenmodel. Het nieuwe rijtijdenmodelbenaderde de werkelijke ambulancerijtijden beter dan het oude modelen ging uit van hogere gemiddelde snelheden voor ambulances. Ditresulteerde in lagere rijtijden voor de ambulances. Omdat het bereik vaneen ambulance bij bepaalde rijtijden toename, nam het aantal gevoeligeziekenhuizen af. Tabel 2 geeft een overzicht van de belangrijksteanalyses in de tijd.

    Pagina 20 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 2: Overzicht van eerdere bereikbaarheidsanalyses (bron: RIVM,2003; 2006; 2008; 2011; 2013).Onderzoeksjaar 2003 2006 2008 20111 2013Aantal ziekenhuislocaties met 24/7- 107 104 104 99 94

    uurs SEHAantal ziekenhuislocaties met 24/7- 84

    uurs SEH met acute verloskundeAantal 24/7-uurs standplaatsen 184 192 194 196 206

    ambulancezorgAantal gevoelige ziekenhuizen 52 46 25 26 8Aantal gevoelige ziekenhuizen voor 25

    acute verloskunde1. In 2011 is een variant doorgerekend die 27 uitrukposten in de ambulancezorgmeenam en een variant die uitging van 67 SEHs die acht poortspecialismesaanboden.

    Het bereikbaarheidsmodel is geschetst in figuur 1 en gaat uit van viertijdsintervallen die samen de totale ritduur bepalen. De totale ritduur isgedefinieerd als de som van de volgende tijdsintervallen:

    1. Meldtijd van de Meldkamer Ambulancezorg (MKA) en uitruktijdvan de ambulance. Hiervoor wordt een vaste tijdspanne vangezamenlijk 3 minuten gehanteerd;

    2. Rijtijd per ambulance onder spoed vanuit de dichtstbijzijndeambulancestandpiaats naar de plaats van het incident;

    3. Inlaadtijd van de patint, hiervoor wordt een vaste tijdspannevan 5 minuten gehanteerd;

    4. Vervoertijd per ambulance onder spoed van de plaats vanincident naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis met een afdelingSpoedeisende Hulp.

    De rijtijd en vervoertijd zijn variabelen die afhangen van de locaties vanambulancestandplaatsen, de ligging van SEHs en de plaats van hetincident. In het bereikbaarheidsmodel wordt uitgegaan van een integralerij- en vervoertijd. Uitgaande van 3 minuten meld- en uitruktijd en 5minuten inlaadtijd betekent dit dat de totale rij- en vervoertijd samenmaximaal 37 minuten mogen zijn. Als een incident op zeer korte rijtijdvan een ambulancestandpiaats plaatsvindt, is er meer tijd over voorvervoer naar een SEH dan wanneer het incident ver verwijderd van eenstandplaats plaatsvindt. Een bereikbaarheidsprobleem als gevolg vanhet wegvallen van een SEH kan soms worden opgelost door een extraambulancestandplaats te creren. Daardoor kan de aanrijtijd wordenverkort zodat er meer tijd beschikbaar is voor de vervoertijd.

    In het bereikbaarheidsmodel wordt eerst voor elk vierpositiepostcodegebied berekend wat de rijtijd is vanuit de dichtstbijzijndeambulancestandpiaats, uitgaande van een ambulance rijdend metspoed. Vervolgens wordt per postcodegebied berekend wat devervoertijd is naar alle SEHs; ook hier rijdt de ambulance met spoed.Bij de rij- en vervoertijden worden drie minuten meld- en uitruktijd en 5minuten inlaadtijd opgeteld. Dit geeft per postcodegebied de totaleritduur vanaf de dichtstbijzijnde standplaats via de plaats van ongevalnaar alle ziekenhuizen met een SEH. Een vierpositie-postcodegebied vanwaaruit slechts n SEH binnen 45 minuten bereikt kan worden, is eengevoelig gebied. Hiervan wordt bepaald welke SEH het betreft. Deze

    Pagina 21 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    SEH wordt dan aangemerkt als gevoelig. Alle inwoners van depostcodegebieden waarvoor dezelfde SEH gevoelig is, worden bij elkaaropgeteld. Dat geeft het totaal aantal inwoners waarvoor de SEH gevoeligis. Een gevoelige ziekenhuislocatie is gedefinieerd als eenziekenhuislocatie waarvan (delen van) het verzorgingsgebied uitsluitenddoor deze locatie wordt bediend.

    Geen prestatienormZoals gezegd wordt het model uitsluitend gebruikt als spreidingstoets.Het model is niet bedoeld voor toetsing van de werkelijke ritduur,respons- of behandeltijd. De norm van 45 minuten is geenprestatienorm om de kwaliteit of tijdigheid van de ambulancezorg temeten. Het bereikbaarheidsmodel hanteert een vaste waarde voor deinlaadtijd en gaat uit van het rijden met Al-urgentie door de ambulance.Bij Al-urgentie is er acute bedreiging van de vitale functies van depatint of dit kan pas na beoordeling door de ambulancebemanning terplaatse worden uitgesloten. Er kunnen redenen zijn om in het belangvan de patint niet met volle snelheid naar een SEH te rijden en erkunnen ook redenen zijn om niet naar de dichtstbijzijnde SEH te rijden.Ook zegt het model niets over de werkelijke meld- en uitruktijd en dewerkelijke behandeltijd ter plaatse of hoe snel een patint in deambulance geplaatst moet worden. Het bereikbaarheidsmodel is ookgeen toets op de responstijd van 15 minuten in geval van Al-urgentie.Het model analyseert de afstanden tussen ambulancestandplaatsen,woonadressen en ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH of een afdelingacute verloskunde.

    Pagina 22 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Meldkamer J AmbulanceAmbulancezorg (MKA) standplaats

    -

    inlaadtiid

    aanvang aankomst

    melding SEH

    3 minuten S minuten

    - meld- en inlaadtijd

    u itru ktijd

    t t1 tuitruktijd rijtijd inlaadtijd vervoertijd

    meldtijd

    * 0

    Totale ritduur maximaal 45 minuten

    Figuur 1: Schema van het bereikbaarhe!dsmoclel voor SEHS.

    Pagina 23 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 24 van 88

  • RIV1 Briefrapport 2015-0077

    3 Resultaten

    Dit hoofdstuk presenteert de resultaten van de inventarisatie van defunctionaliteit van de SEHs. In paragraaf 3.1 gaan we in op debasisfunctie. Daarna volgt in paragraaf 3.2 de specialistische functieacute verloskunde. De resultaten van deze twee inventarisaties wordengebruikt in de bereikbaarheidsanalyses in paragraaf 3.5. Deinventarisatie van de samenwerking tussen SEHs en HAPs wordtbesproken in paragraaf 3.3 en de inventarisatie van de overigespecialistische zorgfuncties in paragraaf 3.4. Deze laatste worden nietop locatieniveau gepresenteerd, wel worden de aantallen SEHs gegevendie de specialistische zorgfuncties aanbieden. Bijlage 1 geeft eenoverzicht van de ziekenhuizen naar de verschillende functionaliteit oplocatienivea u.

    In dit hoofdstuk komen de begrippen aanwezigheid en beschikbaarheidveelvuldig aan de orde. Hiervoor worden de volgende definitiesgehanteerd:

    Aanwezigheid: onder aanwezigheid van een zorgverlener wordt verstaandat de betreffende zorgverlener binnen maximaal 5 minuten nabinnenbrengen van de patint op de SEH aan het bed van de patintaanwezig kan zijn om de benodigde medische handelingen te verrichten.Met de aanwezigheid van een functie, zoals beeldvormende diagnostiek,wordt verstaan dat deze functie binnen maximaal 5 minuten nabinnenbrengen van de patint op de SEH opgestart kan worden.

    Beschikbaarheid: onder de beschikbaarheid van een zorgverlener wordtbedoeld dat deze binnen een redelijke tijd na telefonische oproepaanwezig is aan het bed van de patint om de benodigde medischehandelingen te verrichten. Met de beschikbaarheid van een functie,zoals diagnostiek in een laboratorium, wordt verstaan dat deze functiebinnen een (voor het functioneren van de SEH) redelijke tijd naaanvraag door de dienstdoende arts opgestart kan worden.

    3.1 Basisfunctie SEH

    Openingstijden SEHPeilmaand van de inventarisatie is september 2014. Op dat momentwaren er in Nederland 95 SEHs en drie ziekenhuislocaties zonder SEHdie wel acute verloskunde aanbieden, zie tabel 3 en figuur 2. Van de 95SEHs is er n die alleen overdag geopend is (8-17 uur) en drie SEHszijn overdag en s avonds open (tot 22 of 23 uur). De overige 91 SEHshebben 24/7-uurs openstelling.

    Kenmerken van de basisfunctie SEHAlle SEHs hanteren een triageprotocol en er is op alle SEHs eentriagearts of triageverpleegkundige aanwezig (tabel 3). Alle SEHshebben tijdens hun openingstijden een SEH-verpleegkundige. Op nSEH met openstelling overdag en s avonds is er niet altijd een SEHverpleegkundige aanwezig met een extra training voor de opvang vantraumapatinten. Op vier SEHs zijn niet altijd SEH-verpleegkundigen

    Pagina 25 van 88

  • R.IVM Briefrapport 2015-0077

    aanwezig voor de opvang van ernstig zieke kinderen. Die laatstgenoemde vier ziekenhuizen gaven aan dat de opvang en behandeling(indien nodig) plaatsvindt op de afdeling kindergeneeskunde en dat deverpleegkundigen op die afdeling deze extra training wel hebbengevolgd en 24/7 aanwezig zijn. In n van deze ziekenhuizen is er eentransitie waarbij in de loop van 2015 de opvang van ernstig ziekekinderen op de SEH gaat plaatsvinden. Op alle SEHs is tijdens deopeningstijden ofwel een KNMG-geregistreerde SEH-arts aanwezig ofeen arts met aanvullende competenties om patinten op het gebied vanacute zorg te beoordelen en behandelen in geval van levensbedreigendesituaties. Van de in totaal 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling,beschikken 87 over de kenmerken van een basis-SEH. Als de locatieswaar de opvang en behandeling van kinderen op de afdelingkindergeneeskunde meegeteld worden, komen we op 91ziekenhuislocaties die over alle kenmerken van basis spoedeisende hulpbeschikken.

    Laboratoriumfaciliteiten en radiologieLaboratorium- en radiologiefaciliteiten zijn tijdens kantooruren in 90 vande 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling aanwezig (zie tabel 4). Van nSEH is geen opgave ontvangen. Op 88 van deze SEHs is de radioloogom te beoordelen aanwezig tijdens kantooruren. Op twee SEHs is deradioloog niet op de SEH aanwezig, maar wel binnen 15 minutenbeschikbaar. Tijdens ANW-uren neemt de aanwezigheid vanlaboratoriumfaciliteiten iets af, van 90 naar 87. In drie gevallen is hetlaboratorium binnen 15 minuten beschikbaar. De aanwezigheid vanradiologiefaciliteiten en een radioloog om te beoordelen neemt af in deANW-uren. Op 78 SEHs zijn radiologiefaciliteiten aanwezig, in 10gevallen zijn deze faciliteiten binnen 15 minuten beschikbaar en in 2gevallen is dit binnen 30 minuten. In 18 SEHs is in ANW-uren deradioloog aanwezig om te beoordelen. In 72 gevallen is de radioloogbinnen 15 of 30 minuten beschikbaar om te beoordelen. Een aantalziekenhuizen heeft aangegeven dat in de ANW-uren de radioloog niet ophet ziekenhuis beschikbaar is maar thuis is en telefonisch bereikbaar. Zonodig kan de radioloog de beelden via een internetverbinding op eencomputerscherm thuis beoordelen De beoordeling kan zo binnen 15 tot30 minuten plaatsvinden. In tabel 4 zijn deze gevallen meegenomen alszijnde beschikbaar binnen 15 of 30 minuten.

    Aanwezigheid en beschikbaarheid SEH-artsOp 17 van de 95 SEHs is een KNFVIG-geregistreerde SEH-arts tijdens devolledige openingstijden aanwezig, en op 52 SEHs is een SEH-artsgedurende een deel van de openingstijden aanwezig (zie tabel 5). Bij 26SEHs is geen SEH-arts in dienst. Van de 91 SEHs met 24/7-uursopenstelling hebben 16 SEHs tijdens alle uren van de dag en week debeschikking over een SEH-arts, 52 SEHs gedurende een deel van dedag en week, en 23 hebben geen SEH-arts in dienst.

    Pagina 26 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 3: Aantal ziekenhuislocaties met SEH naar openingstijden en naarbasisfunctie.Totaal aantal genguteerde ziekenhuislocaties 131Waarvan met een SEH 95Waarvan zonder SEH 36Waarvan zonder SEH maar wel met acute verloskunde 3

    Aantal SEHs naar openingstijdenTotaal aantal SEHs 95SEHs met 24/7-uurs openstelling 91SEHs met openstelling overdag en s avonds (tot 23 uur) 3SEHs met openstelling overdag (tot 18 uur) 1

    Basisfunctie SEHs(N=95)

    Kenmerk 1: 24/7 openstelling 91Kenmerk 2: triageprotocol en triagearts of triageverpleegkundige 95

    aanwezigKenmerk 3: SEH-verpleegkundige met aanvullende competenties 90

    aanwezigKenmerk 4: SEH-arts of arts-SEH aanwezig 95Basis-SEH: kenmerken 1 t/m 4 87a: Van de SEHs met 24/7-uurs openstelling hadden de SEHs van 4ziekenhuislocaties geen SEH-verpleegkundigen met extra training in de opvangvan ernstig zieke kinderen. De opvang van deze kinderen werd gedaan door deafdeling kindergeneeskunde. De verpleegkundigen op de afdelingkindergeneeskunde hebben wel aanvullende opleidingen en zijn 24/7 aanwezig.Er zijn daarom 90 SEHs die kenmerk 3 hebben en 94 ziekenhuislocaties die datkenmerk hebben.En SEH zonder 24/7-uurs openstelling heeft geen SEH-verpleegkundigen metextra opleiding voor traumatologie.

    Tabel 4: Aantal ziekenhuislocaties met 24/7-uurs SEH (N=90) a naarbeschikbaarheid van laboratorium - en radiologiefaciliteiten.

    Aanwezig Beschikbaar

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 5: Aantal ziekenhuislocaties met een KNMG-geregistreerde SEHarts in dienst en de mate van beschikbaarheid.

    Alle SEHs 24/7-uurs(N=95) SEHs

    (N= 91)Gedurende openingstijden aanwezig 17 16Deel van de openingstijden aanwezig 52 52- doordeweeks 24 uur, in het 1 1

    weekend alleen overdag en savondsoverdag en s avondsa 25 25

    - alleen overdag 15 15- geen opgave of wisselende diensten 11 11Niet aanwezig 26 23a. in een aantal ziekenhuizen is een SEH-arts op sommige dagen alleen overdagaanwezig, op andere dagen zowel overdag als s avonds.

    Paqina 28 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Dag-SEH (1)

    Daglavond-SEH (3)

    SEH 24/7 geopend (91)

    Figuur 2: SEH-Iocaties naar openingstijden; de dag-SEH is opwerkdagen van 8-17 uur geopend; de dag/avond SEHs zijn opwerkdagen van 8 tot 22 of 23 uur geopend, in het weekend en opfeestdagen gelden andere openingstijden; de 24/7-uurs SEHs zijn alledagen van 0-24 uur geopend.

    Pagina 29 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.2 Acute verloskundige zorg

    Ziekenhuisloca ties met 24/7 acute verloskundeIn paragraaf 3.1 bleek dat er 91 ziekenhuislocaties met een SEH met24/7-uurs openstelling zijn. Op zeven van die locaties wordt geen acuteverloskunde aangeboden. In deze gevallen is er een tweedeziekenhuislocatie in de buurt waar acute verloskunde wel wordtaangeboden. Soms is de locatie op hetzelfde terrein maar wel met eenandere ingang en adres. Ook kan er een samenwerkingsafspraak zijnmet een nabij gelegen ziekenhuis waar acute verloskunde wordtaangeboden. Op drie ziekenhuislocaties waar geen 24/7-uurs SEH is,wordt wel acute verloskunde aangeboden. In totaal zijn er 87 locatiesdie hebben aangegeven 24/7 de mogelijkheid te hebben voor hetbehandelen van vrouwen in een acute verloskundige situatie. Daarnaastis er nog n ziekenhuislocatie waar acute verloskunde van 8 tot 23 uurwordt aangeboden. Voor de bereikbaarheidsanalyse (zie paragraaf 3.5)nemen we deze locatie niet mee. In figuur 3 zijn de locaties die 24/7acute verloskunde bieden in kaart gebracht.

    De lijst met locaties hebben wij vergeleken met de locaties die deStichting Perinatale Registratie Nederland (PRN) hanteert. De lijsten zijngelijk, met dit verschil dat in onze inventarisatie een aantal verhuizingenis meegenomen.

    Kenmerken van de specialistische functie acute verloskundeUit de analyse op de kenmerken voor de specialistische functie acuteverloskunde (zie tabel 6) blijkt dat in n ziekenhuis niet altijd eenklinisch verloskundige, een a(n)ios gynaecologie of een gynaecoloogaanwezig is, het tweede kenmerk acute verloskundige zorg in bijlage 2.Er zijn twee ziekenhuizen die niet voldoen aan het derde kenmerkomdat in deze ziekenhuizen het anesthesiologisch team niet binnen 30minuten beschikbaar is (door ontbreken van eenanesthesiemedewerker). Alle 87 locaties hebben binnen 30 minuten een0K ruimte beschikbaar, of deze is aanwezig en binnen 5 minutenoperationeel. Alle ziekenhuizen hebben afspraken met de RegionaleAmbulancevoorziening (RAV) en de huisartsen. Van de 87 locaties diehebben aangegeven 24/7-uur acute verloskunde aan te bieden, zijn er84 locaties die aan de vier kenmerken voor de specialistische functieacute verloskunde voldoen.

    Locaties met IC en NICUVan de ziekenhuislocaties die over alle kenmerken van de specialistischefunctie acute verloskunde beschikken, beschikken 78 over een IntensiveCare (IC) unit (zie tabel 7). In Nederland beschikken 11 ziekenhuizenover een vergunning om perinatologische zorg te verlenen, waarvan 10een Neonatale Intensive Care Unit (NICU) hebben (VWS, 2014;Stichting PRN, 2014). In de inventarisatie hebben naast de tien NICUcentra vier ziekenhuizen opgegeven over een NICU te beschikken.Wellicht gaat het hier om high care faciliteiten en is de vragenlijstonjuist genterpreteerd.

    Pagina 30 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 6: Aantal ziekenhuislocaties naar de kenmerken van despecialistische functie acute verloskunde.Aantal SEHs met 24/7 openstelling 91

    Waarvan geen acute verloskunde aanbieden 7Aantal ziekenhuislocaties zonder SEH maar wel met 24/7 acute 3

    verlosku ndeAantal locaties met 24/7 acute verloskunde 87

    Kenmerk 1: 24/7-uur acute verloskunde 87Kenmerk 2: klinisch verloskundige of a(n)ios gynaecologie of 86

    gynaecoloog aanwezigKenmerk 3: gynaecoloog, kinderarts, anesthesioloog, 85

    anesthesiemedewerker en 0K-ruimte (allemaal) binnen 30minuten beschikbaar a

    Kenmerk 4: afspraken met RAV en huisartsen 87

    Aantal locaties 24/7 acute verloskunde volgens kenmerken 841 t/m 4

    a: Sinds de inventarisatie is de situatie op n ziekenhuislocatie veranderd, dezebeschikt in april 2015 wel over kenmerk 3; voor deze locatie is de recentstesituatie aangehouden.

    Tabel 7: Aantal ziekenhuislocaties met 24/7 acute verloskunde, naaraan weziqheid van een IC en NICU.

    Alle locaties Locaties(N=87) met

    kenmerken1 t/m 4(N=84)

    Aanwezigheid IC 81 79level 1 (algemeen) 32 31level 2 (intermediair) 28 28level 3 (hoog) 20 19

    Geen opgave van level 1 1Geen opgave van aanwezigheid IC 5 4Geen IC aanwezig 1 1Aanwezigheid NICU a 10 10a: In de vragenlijst hebben veertien ziekenhuislocaties aangegeven over eenNICU te beschikken, in vier gevallen gaat het waarschijnlijk om high carefaciliteiten en is de vragenlijst onjuist genterpreteerd.

    Pagina 31 van 88

  • RIV1 Briefrapport 2015-0077

    SEH 24/7 met acute verloskunde (84)

    SEH 24/7 znder acute verloskunde (7)

    geen SEH wel acute verloskunde (3)

    Figuur 3: Ziekenhuislocaties met 24/7-uurs acute verloskunde in relatietot de 24/7-uurs SEHs.

    Pagina 32 van 88

  • RTVM Briefrapport 2015-0077

    3.3 Samenwerking tussen SEHs en HAPs

    In de analyse van de samenwerkingsvorm van SEHs en HAPs isgekeken naar locaties van de HAP en SEH, de openingstijden en de wijzewaarop samengewerkt wordt bij triage, diagnostiek en behandeling.Tabel 8 en 9 en figuur 4 geven de resultaten van de inventarisatie.

    HAP op ziekenhuisterreinVan de 95 SEHs in Nederland hebben 71 een HAP op hetziekenhuisterrein gevestigd. Die vestiging kan op een ander deel van hetziekenhuisterrein zijn (4 SEHs, niet in de tabel), in het gebouw van hetziekenhuis maar zonder gezamenlijke ingang (14 SEHs), in het gebouwmet een gezamenlijke ingang (51 SEHs) of er is een andersoortigelocatie (2 SEHs). Niet alle HAPs hebben volledige ANW-openingstijden.Van de 71 HAPs uit onze inventarisatie zijn er zeven s nachts gesloten.Vaak gaat het om steden met meerdere HAP-locaties, die s nachtssamenwerken op minder locaties.

    Afspraken over logistieke stroom van zelfverwijzersOp de vraag naar de afspraken tussen HAP en SEH over de logistiekestroom van zelfverwijzers tijdens de gezamenlijke openingstijden vanHAP en SEH is door 18 SEHs aangegeven dat de zelfverwijzers zelfkunnen kiezen of zij naar de HAP of de SEH gaan. Bij negen SEHs gaande zelfverwijzers naar de SEH en bij 44 SEHs is er een gezamenlijkloket of gaan de zelfverwijzers naar de HAP. Los van de logistiekestroom van zeifverwijzers zijn er tussen 57 SEHs en HAPs afsprakenrondom diagnostiek en behandeling van patinten. Binnen dezeafspraken hebben SEH en HAP de vrijheid om eigen triageprotocollen tehanteren. In 13 gevallen wordt door de SEH en HAP hetzelfdetriageprotocol gehanteerd, in 57 gevallen zijn er verschillendeprotocollen (zie tabel 9).

    Kenmerken van de samenwerking SEHs en HAPSEr zijn 31 van de 95 SEHs die samenwerken met een HAP volgens devier gehanteerde kenmerken (zie bijlage 2). Hiervan hebben 29 SEHs24/7-uurs openstelling. De locaties hiervan zijn getoond in figuur 4.

    Andere HAP-locaties en samen werkingsvormenDe brancheorganisatie voor de eerste lijn, InEen, inventariseert jaarlijksin een Benchmark een aantal belangrijke gegevens vanhuisartsenposten in Nederland (InEen, 2014). Wij hebben gegevens uitde Benchmark-2013 naast de resultaten van onze vragenlijst gelegd eneen overzicht gemaakt van de locaties en openingstijden van alle typenHAPs. Hierbij onderscheiden wij vier typen HAP-vestigingen (tabel 10).Een HAP kan gevestigd zijn op een locatie zonder directe nabijheid vaneen ziekenhuis (39 HAPs). In dat geval kan de HAP volledig vrij gelegenzijn of een co-locatie hebben met een andere zorgvoorziening, zoals eenapotheek of een gezondheidscentrum. Als er een co-locatie is met eenziekenhuis onderscheiden wij de mogelijkheid dat het ziekenhuis wel ofgeen SEH heeft. Als deze wel een SEH heeft, kan de SEH wel of niet een24/7-uurs openstelling hebben. De co-locatie met een ziekenhuis zonderSEH kan variren van een co-locatie met een groot ziekenhuis zonderSEH tot een co-locatie met een enkele polikliniek.

    Pagina 33 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    De Benchmark 2013 van InEen noemt dat er in 2013 in totaal 121 HAPszijn waarvan 82 co-locaties zijn tussen HAP en ziekenhuis of polikliniekvan een ziekenhuis en 39 HAPs niet in of bij het ziekenhuis zijngehuisvest. De verschillen met de aantallen in tabel 10 wordenverklaard door drie factoren. Ten eerste zijn twee HAPs meegeteld dieniet zijn aangesloten bij de brancheorganisatie InEen en daarom niet inde Benchmark voorkwamen. Ten tweede zijn cijfers uit de Benchmarkgeactualiseerd naar 2014. Sinds 2013 zijn er drie co-locaties tussen HAPen SEH gerealiseerd. Ten derde is het begrip co-locatie door deverschillende invullers van de vragenlijsten anders genterpreteerd. Zozijn in het RIVM-onderzoek enkele HAP-locaties door de SEH als niet ophet ziekenhuisterrein beoordeeld terwijl deze locaties in de InEenbenchmark door de HAP als op het ziekenhuisterrein zijn beoordeeld.

    Tabel 8: Aantal SEHs en HAPS naar de vorm van samenwerking.Aantal SEHs 95Aantal SEHs met 24/7-uurs openstelling 91Aantal SEHs met een HAP op het ziekenhuisterrein 71

    Incombinatie

    met een24/7-uurs

    SEHAantal SEHs met een HAP op het ziekenhuisterrein 71 69Kenmerk 1: HAP met volledige ANW-openingstijden 64 62

    op ziekenhuisterreinKenmerk 2: HAP in gebouw gevestigd, nabij SEH 51 49

    met gezamenlijke ingangKenmerk 3: Zelfverwijzers gaan naar de HAP of er is 44 42

    een gezamenlijk loketKenmerk 4: Er zijn tussen de SEH en HAP afspraken 57 55

    rondom diagnostiek en behandelingAantal SEH-locaties die voldoen aan kenmerken 1 31 29

    t/m 4

    Tabel 9: Samenwerking van SEHs en HAPs (N=70) op het gebied vantriage, diagnostiek en behandeling.a

    Afspraken rondom diagnostiek enbehandeling

    Ja Nee TotaalZelfde triageprotocol Ja 11 2 13

    Nee 46 11 57Totaal 57 13 70

    a. Van n ziekenhuislocatie waren geen gegevens ontvangen over desamenwerking tussen SEH en HAP.

    Paqina 34 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 10: Aantal HAPS naar openingstijden in ANW-uren en locatievorm(bron: combinatie van gegevens van InEen (2014) en RIVMonderzoek1).

    ..

    . .2D.c - -

    cl) cl)-i - .tf) 11)OJLIJ cl) W 2RilI) R

    .. 4- U 4- - 3- - CI)L Q) W 4-

    ..__.-;: D C 0 cO> 1.. N (.):: 0) 0) - .2 .

    ,-. j aro,t. to cot.) t.) t). 0 0 O ccl)i -r cl) .0) o o auE uE o

    HAP met volledige ANW- 62 2 12 25 101openingstijden

    HAP met gedeeltelijke ANW- 7 0 2 14 23openingstijden

    Totaal 69 2 14 39 124: Mutaties in de periode 2013-2014 ten opzichte van de publicatie van InEenzijn in deze tabel verwerkt waardoor aantallen kunnen afwijken van de bronnen.

    Pagina 35 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    a. Er is onderscheid gemaakt in volledige samenwerking en geen volledigesamenwerking. SEHs die volledige samenwerken voldoen aan alle kenmerken 1t/m 4 die genoemd zijn in tabel 8.

    24/7 SEH met HAP,volledige samenwerking (29)

    dag/avond SEH met HAP,volledige samenwerking (2)

    24/7 SEH met HAP op terrein,geen volledige samenwerking (40)

    24/7 SEH zonder HAPop het terrein (22)

    dag/avond SEHzonder HAP op het terrein (2)

    Figuur 4: Locaties SEHs en huisartsenposten, co-locatie en vorm vansamenwerking

    Pagina 36 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.4 Overige specialistische acute zorgfuncties

    In deze paragraaf worden de resultaten van de inventarisatie van deoverige specialistische acute zorgfuncties besproken. Achtereenvolgenszijn dit neurologie, vaatchirurgie, cardiologie, kindergeneeskunde enpsychiatrie. De inventarisatie vond plaats aan de hand van concreteacute ziektebeelden.

    In deze paragraaf zijn alle ziekenhuislocaties geselecteerd die een 24/7-uurs openstelling van de SEH hebben (N=91). Gegeven de 24/7-uursopenstelling van de SEH wordt nagegaan of een ziekenhuis despecialistische functie aanbiedt. Dit is een andere methode dan isgehanteerd voor acute verloskunde. Bij acute verloskunde zijn ookziekenhuislocaties meegenomen die geen SEH hadden maar wel acuteverloskunde aanbieden.

    Behandelen volgens de richtlijnen en aanwezigheid specialistischefunctiesIn de inventarisatie is eerst gevraagd of een patint volgens derichtlijnen behandeld kan worden. Vervolgens is gevraagd naar deaanwezigheid of beschikbaarheid van specifieke zorgverleners. Bij depresentatie van de cijfers over aanwezigheid en beschikbaarheid,hebben wij ingezoomd op de ziekenhuizen die aangegeven hebben depatintencategorie volgens de richtlijnen te kunnen behandelen.Eventueel beschikbare zorgverleners in een ziekenhuis dat despecialistische functie niet aanbiedt, zijn dus niet meegeteld.

    3.4.1 NeurologieVan de 91 ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH hebben 82 aangegevenpatinten met een beroerte volgens de richtlijnen te kunnen behandelen(tabel 11). In alle gevallen is die behandeling 24/7 mogelijk. In 73 vandeze ziekenhuizen zijn er afspraken over de beschikbaarheid vanneurochirurgie in het eigen ziekenhuis of in een nabijgelegen ziekenhuis.In twee ziekenhuizen zijn deze afspraken er niet en zeven ziekenhuizenhebben hierover geen opgave gedaan. Een stroke-service of regionaleCVA zorgketen met ketencordinator is beschikbaar in 80 van de 82ziekenhuizen die hebben aangegeven patinten met een beroertevolgens de richtlijnen te kunnen behandelen, twee ziekenhuizen hebbenhierover geen informatie verstrekt.

    Aanwezigheid zorgverleners en faciliteitenVan de 82 ziekenhuislocaties waar patinten met een beroerte volgenseigen opgave kunnen worden behandeld, is er in 81 locaties tijdenskantooruren een neuroloog aanwezig. En ziekenhuislocatie heeft geenopgave gedaan over de aanwezigheid. Op die 81 locaties is eenneuroloog dus binnen 5 minuten ter plaatse om de patint teonderzoeken of behandelen. Op n ziekenhuislocatie is geenverpleegkundig team bekend met de trombolyse procedure aanwezig,wel is er een gespecialiseerd CVA verpleegkundige aanwezig. Op 80ziekenhuislocaties is een CT of MRI aanwezig, door tweeziekenhuislocaties is hiervan geen opgave gedaan. Tijdens ANW-uren isde aanwezigheid van de neuroloog en de radioloog om te beoordelenminder. Wel zijn deze specialisten in de meeste gevallen binnen 15minuten beschikbaar.

    Pagina 37 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 11: Aantal ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH (N=91) metkenmerken van de sDecialistische functie neuroloqie.

    Ja Nee Geen

    opgave

    Patinten met een beoerte kunnen volgens de richtlijnen 82 9

    worden behandeld

    waarvan

    Er zijn afspraken over de beschikbaarheid van neurochirurgie 73 2 7

    in eigen of nabijgelegen ziekenhuis

    Er is een stroke-service of regionale CVA zorgketen met 80 2

    ketencordinator beschikbaar

    Aanwezigheid of beschikbaarheid van zorgverleners betrokken bij de zorg voor beroerte en

    faciliteiten, op basis van de 82 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH die volgens eigen

    opgave patinten met een beroerte volgens de richtlijnen kunnen behandelen.

    Kantooruren

    .

    o. 0.ctj 0(0

    00 ..q: (0

    Neuroloog 81 1

    Verpleegkundig team bekend met 80 1 1

    trombolyse procedure

    Gespecialiseerd CVA verpleegkundige 78 2 2

    CTof MR! 80 2

    Radioloog om te beoordelen 81 1

    Neuroloog 81 1

    ANW-uren

    c:0

    .

    E.0- .0 -0j ur ..

    0 vi IJ0 JI.fl cJLt .- (0t 03 (0

    Neuroloog 17 40 19 0 6

    Verpleegkundig team bekend met 79 0 0 1 2

    trombolyse procedure

    Gespecialiseerd CVA verpleegkundige 60 0 1 11 10

    CT0fMRI 70 9 1 2

    Radioloog om te beoordelen 23 34 21 4

    Pagina 38 van 88

  • RJVM Briefrapport 2015-0077

    3.4.2 VaatchirurgieVan de 91 ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH hebben 64 aangegevenpatinten met een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA) volgensde richtlijnen te kunnen behandelen (tabel 12). Niet in alle gevallen isdeze behandeling 24/7 mogelijk. Vier ziekenhuizen hebben aangegevendat deze behandeling alleen tijdens kantooruren mogelijk is. Tweeziekenhuizen gaven aan patinten in principe door te sturen naar eenander ziekenhuis, en alleen te opereren als er een levensbedreigendesituatie is. Deze ziekenhuizen zijn gecodeerd als ziekenhuis zonder despecialistische functie vaatchirurgie.

    EVAR-behandelingen kunnen worden uitgevoerd in 58 ziekenhuizen, inzeven van deze 58 ziekenhuizen is dit alleen tijdens kantoorurenmogelijk. Van deze zeven ziekenhuizen hebben twee aangegeven datalleen electieve EVAR-behandelingen mogelijk zijn, n ziekenhuis gafaan dat EVAR alleen in spoedsituaties mogelijk is. De vragenlijst wasonvoldoende toegesneden om het verschil tussen electieve en acuteEVAR-behandelingen goed te onderscheiden waardoor het aantalziekenhuizen dat acute EVAR-behandelingen kan uitvoeren niet metzekerheid kon worden vastgesteld.

    Aanwezigheid zorgverleners en faciliteitenUit de gegevens blijkt dat tussen ziekenhuizen de aanwezigheid van deleden van het vaatchirurgisch team kan verschillen. De vaatchirurg,anesthesioloog, radiolaborant en radioloog zijn in vrijwel alleziekenhuizen met een vaatchirurgisch team tijdens kantoorurenaanwezig. Ook is de CT dan direct beschikbaar. De functies van cardioanesthesioloog en perfusionist zijn in 18 respectievelijk 16 van deziekenhuizen tijdens kantooruren aanwezig. Deze zorgverleners zijnnodig als er extracorporele circulatie met een perfusor plaatsvindt(NVvV, 2014). In ANW-uren neemt de aanwezigheid af.

    Pagina 39 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 12: Aantal ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH (N=91) metkenmerken van de specialistische functie vaatchirurgie.

    Ja Alleen Nee Geen

    kantooruren opgave

    Patinten met een AAA kunnen volgens de richtlijnen 64 4 26 1

    worden behandeld

    waarvan

    EVAR mogelijk 51 7 5 1

    Aanwezigheid of beschikbaarheid van zorgverleners betrokken bij de zorg voor AAA en faciliteiten, op

    basis van de 64 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH die volgens eigen opgave 24/7AAA-

    patinten volgens de richtlijnen kunnen behandelen.

    Kantooruren

    L IIcn

    .s

    C IJL CJLF ei0-i 01-i

    Vaatchirurg 64

    Anesthesioloog 63 1

    Cardio-anesthesioloog 18 1 1 40 4

    Perfusionist 16 1 1 42 4

    Radiolaborant 61 1 2

    CT 64

    Radioloog om te beoordelen 64

    ANW-uren

    LQ) QJ ei QJ. LI)-

    . .

    L L. L L .ioE co

    -HVi VI ei eiro QjLr eil(i JC13 ei ei

    q coc

    Vaatchirurg 7 31 20 1 3 1 1

    Anesthesioloog 25 25 12 1 1

    Cardio-anesthesioloog 5 4 7 41 7

    Perfusionist 4 4 9 42 5

    Radiolaborant 58 3 1 2

    CT 60 3 1

    Radioloog om te beoordelen 18 25 19 2

    Pagina 40 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.4.3 CardiologieBij de beantwoording van de vraag of het ziekenhuis patinten met eenacuut myocardinfarct (AMI) volgens de richtlijnen kunnen behandelen isin een aantal gevallen aangegeven dat opvang wel mogelijk is, maar dater geen interventie of behandeling mogelijk is. Patinten kunnen wordengestabiliseerd maar worden voor een interventie per ambulanceovergebracht naar een (naburig) ziekenhuis waar de interventiemogelijk is. In de analyse van de resultaten is geen onderscheidgemaakt tussen de situaties dat alleen opvang mogelijk is of dat ookinterventie mogelijk is. De vraagstelling was hier onvoldoende optoegesneden. Ziekenhuizen die alleen kunnen opvangen vallen in onzeresultaten onder de noemer behandeling volgens de richtlijnen ismogelijk.

    Van de 91 ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH hebben 77 ziekenhuizenaangegeven dat zij 24/7 de mogelijkheid hebben om patinten met eenAMI volgens de richtlijnen te behandelen (tabel 13). Het gaat hierbij omopvang, stabilisatie en acute zorg bij patinten zonder indicatie voor eenspoed-PCI. In 76 van de 77 ziekenhuizen waar patinten met een AMIkunnen worden opgevangen, is er een CCU aanwezig; n ziekenhuisheeft hierover geen informatie verstrekt. In 33 ziekenhuizen is er eencardiologisch interventiecentrum op de ziekenhuislocatie, in de directenabijheid van de SEH aanwezig. Hier kunnen katheterisaties enpercutane coronaire interventies (PCI) plaatsvinden. Van deze 33ziekenhuizen beschikken 30 over een vergunning krachtens de wet opde bijzondere medische verrichtingen (WBMV) (website NVVC, februari2015; IGZ, 2015; VWS, 2014). De drie extra ziekenhuizen die aangavendat er een interventiecentrum bij de SEH gelegen is, beschikken alleover een katheterisatiekamer en CCU. Of op deze locaties invasieveinterventies plaatsvinden is niet zeker omdat zonder WBMV-vergunninggeen PCI-behandeling mag plaatsvinden. Mogelijk heeft de respondentwillen aangeven dat op een andere locatie van het ziekenhuis of in eennabij gelegen ziekenhuis een PCI-centrum aanwezig is.

    Aanwezigheid zorgverleners en faciliteitenDe samenstelling van het cardiologisch behandelteam verschilt tussende ziekenhuizen. In 32 ziekenhuizen is tijdens kantooruren eeninterventiecardioloog aanwezig en in 4 ziekenhuizen tijdens ANW-uren.De meeste van de 77 ziekenhuizen hebben geen interventiecardioloog indienst. In hoeveel ziekenhuizen een gewone cardioloog beschikbaar is,is niet nagevraagd. In 35 ziekenhuizen kan tijdens kantooruren eenintravasculaire ultrasound meting worden uitgevoerd en in 34ziekenhuizen kan de fractionele flow worden gemeten.

    Pagina 41 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 13: Aantal ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH (N=91) metkenmerken van de sDecialistische functie cardioloqie.

    Ja Nee Geen

    opgave

    Patinten met een AMI kunnen volgens de richtlijnen worden 77 14

    behandeld

    r/.aaarvan CCU aanwezig, naar level

    Level 1 (basis) 40

    Level 2 (ook complexe problematiek) 29

    Informatie over level niet verstrekt 7

    Niet aangegeven of er een CCU aanwezig is 1

    Waarvan een cardiologisch interventiecentrum op de 33 43

    ziekenhuislocatie, in directe nabijheid van de SEII is

    Aanwezigheid of beschikbaarheid van zorgverleners betrokken bij de zorg voor AMI en

    faciliteiten, op basis van de 77 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH die volgens eigen

    opgave AMI-patinten volgens de richtlijnen kunnen behandelen.

    Kantooruren

    titQJ Q)0)

    c

    cDt

    .

    0)lfl 0jLco to-

    tct.0

    Oticl)

    0.ro oto4- cl)q) II);

    Interventiecardioloog 32 1 36 8

    Team van gespecialiseerd 55 1 14 7

    verpleegkundigen enphysician assistants

    Thoraxchirurg (evt op te roepen 16 1 50 9

    vanuit ander ziekenhuis)

    Katheterisatiekamer 66 1 5 5

    Intravasculaire ultrasound 35 34 8

    Meten fractionele flow reserve 34 1 33 9

    ANW-uren

    Lcl) 0)(1)0) qj Q) t..

    . I1) QJ to0 .2L L L .to co ro. to to

    Ei0

    .r .0- ruE u u ,to(1) (1) (1) 0)

    ( 0)Lf Q)cr) 0J too. 0)q co-i o o (0

    Interventiecardioloog 4 6 19 1 2 37 8

    Team van gespecialiseerd 33 1 15 15 13

    verpleegkundigen en

    physician assistants

    Thoraxchirurg (evt op te roepen 3 4 9 50 11

    vanuit ander ziekenhuis)

    Katheterisatiekamer 31 6 7 1 22 10

    Intravasculaire ultrasound 29 2 2 34 10

    Meten fractionele flow reserve 27 4 2 1 32 11

    Pagina 42 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.4.4 KindergeneeskundeIn de vragenlijst voor deze functionaliteit is eerst gevraagd of hetziekenhuis mogelijkheden biedt om een vitaal bedreigd kind volgens derichtlijnen te behandelen. Van de 91 SEHs met 24/7-uurs openstellinghebben 88 aangegeven dat zij deze behandeling 24/7 kunnen verlenen(tabel 14). Daarnaast is er n ziekenhuis die dit alleen doordeweekstussen 8 en 17 uur kan. Op de meeste ziekenhuislocaties hebbenspecialisten die kinderen opvangen een APLS-training of eengelijkwaardige training gevolgd, hebben aios een aanvullende traininggehad op het gebied van het opvangen van vitaal bedreigde kinderengevolgd en hebben verpleegkundigen een EPLS-training of eengelijkwaardige training gevolgd. Op sommige ziekenhuislocaties hebbenechter niet alle zorgverleners aanvullende trainingen gevolgd. In nietalle ziekenhuizen zijn aios werkzaam, daarom hebben 26 ziekenhuizende vraag over een aanvullende training bij aios niet beantwoord.

    Aanwezigheid zorgverlenersOp alle ziekenhuislocaties waar 24/7 vitaal bedreigde kinderen volgensde richtlijnen behandeld kunnen worden is tijdens kantooruren eenkinderarts aanwezig en op 36 locaties een kinderverpleegkundige.Tijdens ANW-uren is de aanwezigheid en beschikbaarheid beperkter (zietabel 14). De beschikbaarheid van andere typen zorgverleners dan eenkinderarts kon door de ziekenhuizen zelf worden opgegeven.Vermoedelijk hebben niet alle ziekenhuizen over alle beschikbarezorgverleners gegevens verstrekt. Bovendien gaven enkele ziekenhuizenaan dat bepaalde specialisten die bij de opvang en behandeling vankinderen kunnen worden betrokken, zoals anesthesiologen, chirurgen enintensivisten, ook beschikbaar zijn. In tabel 14 zijn alleen zorgverlenersopgenomen waarvan aangenomen mag worden dat ze gespecialiseerdzijn in de zorg voor kinderen.

    Pagina 43 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 14: Aantal ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH (N=91) metkenmerken van de specialistische functie kin dergeneeskunde.

    Vitaal bedreigde kinderen kunnen volgens de richtlijnen 88

    worden behandeld

    waarvan

    Artsen (specialisten) in het kinderbehandelteam

    met een APLS- of gelijkwaardige training

    Aios in het kinderbehandelteam met een

    aanvullende training op het gebied van opvang

    van vitaal bedreigde kinderen

    (Kinder-)Verpleegkundigen in het

    kinderbehandelteam met een EPLS- of

    geIijiaardige trainina

    Alle Een Geen Geen

    aantal opgave

    81 6 1

    Ja Alleen Nee

    kantoor

    uren1 2

    50 3 9 26

    78 5 2 3

    Ja Nee Geen

    opgave

    Kinder-IC beschikbaar 9 78

    Andere voorzieningen:

    IC voor volwassenen 18

    Acute kamer kindergeneeskunde 27

    IC voor volwassenen en acute kamer kindergeneeskunde 36

    Anders (shockroom, spoedbox) 4

    Geen andere voorzieningen 3

    Geen opgave 1

    Aanwezigheid of beschikbaarheid van zorgverleners betrokken bij de zorg voor vitaal

    bedreigde kinderen, op basis van de 88 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH die

    volgens eigen opgave 24/7 vitaal bedreigde kinderen volgens de richtlijnen kunnen

    behandelen.

    Kantoor

    -uren ANW-uren

    czr1

    cLr roir

    f)Ln

    r r cjj.E ojq

    Kinderarts 88 17 58 11

    A(n)ios kindergeneeskunde 23 22

    Kinderverpleegkundige 36 34

    Kinderanesthesioloog 5 2 2 1

    Kinderintensivist 7 6 1

    Neonatoloog 3 1 2

    0v. specialist met aandachtsgebied 8 1 5 3

    kindergeneeskunde

    A(n)ios neonatologie 1 1

    Neonatologie- of PICU-verpleegkundige 7 7a. in vier ziekenhuislocaties is n of zijn meerdere specialisten aanwezig of beschikbaar

    (kinderchirurg, kinderlongarts, kinderneuroloog, kindercardioloog, kinderradioloog)

    Pagina 44 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.4.5 PsychiatrieIn de vragenlijst voor deze functionaliteit is eerst gevraagd of hetziekenhuis over mogelijkheden beschikt om mensen met acutegedragsstoornissen op te vangen en te beoordelen. Volgens deantwoorden is dat mogelijk op 66 ziekenhuislocaties van de 91 met eenSEH met 24/7-uurs openstelling (tabel 15). Op die 66 locaties is 24/7opvang van deze patintengroep mogelijk. Daarnaast zijn er 4ziekenhuislocaties die wel een 24/7 openstelling van de SEH hebben,maar waar alleen tijdens kantooruren mogelijkheden zijn om dezepatintengroep op te vangen. Het aantal ziekenhuislocaties met ruimtenom deze patintengroep op te vangen of te separeren is lager.

    Aanwezigheid zorgverlenersIn de vragenlijst is gevraagd naar de aanwezigheid of beschikbaarheidvan een psychiater, een a(n)ios psychiatrie, een sociaal psychiatrischverpleegkundige (SPV) en een GZ-psycholoog. Tijdens kantooruren is op56 van de 66 SEHs een psychiater aanwezig en op 59 van de SEHs iseen a(n)ios, SPV of GZ-psycholoog aanwezig. In een enkel geval zijnzorgverleners beschikbaar en duurt het 15 minuten of meer totdat zijaanwezig zijn. Tijdens de ANW-uren is de aanwezigheid enbeschikbaarheid aanzienlijk minder. Op twee ziekenhuislocaties is eenpsychiater aanwezig, op 44 locaties binnen 30 minuten beschikbaar enop 54 locaties binnen 120 minuten beschikbaar. Op 13 locaties is eena(n)ios, SPV, of GZ-psycholoog aanwezig, op 37 locaties binnen 30minuten beschikbaar en op 44 locaties binnen 120 minuten. Voor 8locaties is de tijd waarbinnen de hulpverlener aanwezig is niet bekenden op 14 locaties is geen a(n)ios, SPV, of GZ-psycholoog beschikbaar.

    Pagina 45 van 88

  • RTVM Briefrapport 2015-0077

    Ja Alleen Nee Geenkantoor- opgave

    uren

    Mensen met acute gedragsstoornissen kunnen 66 5 16 4

    volgens de richtlijnen worden opgevangen en

    beoordeeld

    waarvan24/7- Geen Geen

    uur opgave49 13 4

    kunnen opvangen en beoordelen.

    Kantooruren

    t: t:tIJ QJt: t:C (1>0) t 0)

    (0t:

    .5 0)L L Ltot: toE to

    tocoo-q)

    .t: .t: (0UE > >t .. t:t: (1> (1t tIJto QjLr Ir, QJ VJ .. 0) (0-, o

    Psychiater 56 2 3 2 1 1 1

    A(n)ios psychiatrie 43 1 18 4spva 52 1 2 1 9 4GZpsycholoogb 43 1 4 13 6

    ANW-uren

    t: t:0) Qt: > t:t: t>OJ C L. to too: to-Q -t: t:0.. l L

    totot: tot: to0,

    Q) 00.

    .. .t:,r t:

    t: 0o tIJCIJlf> tIJ.5 0J. tIJ(0 OJLfl

    q cx:I-i -i E o (i)

    Psychiater 2 12 30 11 9 1 1

    A(n)ios psychiatrie 5 8 16 6 5 19 7pa 9 6 8 4 4 33 8GZ-psycholoog b 1 3 4 2 5 40 11

    Tabel 15: Aantal ziekenhuizen met een 24/7-uurs SEH (N=91) metkenmerken van de specialistische functie psychiatrie.

    Met een ruimte die geschikt is voor de opvang en beoordeling

    van patinten met acute gedragsstoornissen

    Met een ruimte om patinten met een acute gedragsstoornis 43 21 2

    te separeren of laten bewaken

    Met psychiatrische opnamecapaciteit 42 22 2

    Met samenwerkingsafspraken met de regionale crisisdienst 62 1 3

    GGZ

    Aanwezigheid of beschikbaarheid van zorgverleners betrokken bij de zorg voor mensen met

    acute gedragsstoornissen, op basis van de 66 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH

    die volgens eigen opgave 24/7 mensen met acute gedragsstoornissen volgens de richtlijnen

    a. inclusief consultatief psychiatrisch verpleegkundige, PAAZ-verpleegkundige,

    PIT-verpleegkundigeb: inclusief klinisch psycholoog en klinisch neuropsycholoog

    Pagina 46 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    3.5 Bereikbaarheidsanalyse

    Deze paragraaf presenteert de resultaten van de bereikbaarheidsanalysevoor de 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling en voor de 84ziekenhuislocaties die de specialistische functie acute verloskundeaanbieden. In beide gevallen wordt uitgegaan van 205 standplaatsenvan de ambulancezorg waar vanuit 24/7-uurs paraatheid kan wordengeleverd. Het aantal standplaatsen en de locaties zijn geactualiseerd ende veranderingen tot en met 2014, voor zover bekend bij het RIVM, zijnverwerkt. Er wordt gerekend met het rijtijdenmodel voor despoedeisende ambulancezorg uit 2013 (Kommer en Zwakhals, 2013).

    3.5.1 Bereikbaarheid basisfunctie SEHIn de bereikbaarheidsanalyse voor de basisfunctie van de SEH gaan weuit van de 91 ziekenhuislocaties met een 24/7-uurs SEH. Uit de analysevan paragraaf 3.1 is gebleken dat vier SEHs niet voldoen aan dekenmerken van de basis-SEHs. Reden hiervan was dat de SEHverpleegkundigen geen extra training voor de opvang van ernstig ziekekinderen hadden. Voor die ziekenhuizen wordt de opvang enbehandeling verzorgd op de afdeling kindergeneeskunde. Deverpleegkundigen op deze afdeling hebben deze extra training welgevolgd en zijn 24/7-uur aanwezig. Omdat in deze gevallen hetziekenhuis als locatie de betreffende functionaliteit biedt worden dezemeegenomen in de bereikbaarheidsanalyse.

    Uit de bereikbaarheidsanalyse blijkt dat er 24.300 inwoners vanNederland niet binnen 45 minuten in een SEH kunnen worden gebracht.Dit komt overeen met 0,14k van de totale bevolking. Dit is 100inwoners minder dan in de analyse van 2013. Het verschil is toe teschrijven aan het gebruik van geactualiseerde inwoneraantallen. Dezeinwoners wonen bijna allemaal op de Nederlandse Waddeneilanden(99%). Er zijn twee gebieden, in de gemeentes De Marne en BaarleNassau, met samen bijna 300 inwoners, die ook buiten 45-minutenbereik van een SEH vallen.

    Uit de bereikbaarheidsanalyse volgt dat er negen gevoeligeziekenhuizen zijn (zie tabel 16 en figuur 5). Als n van dezeziekenhuizen sluit, neemt het aantal inwoners dat niet binnen 45minuten in een SEH kan worden gebracht, toe. Alle gevoeligeziekenhuizen in de analyse van 2013 zijn in de huidige analyse ookgevoelig. Ten opzichte van 2013 is er n gevoelig ziekenhuisbijgekomen: het Lucas ziekenhuis in Winschoten, onderdeel van deOmmelander ziekenhuisgroep. Dit ziekenhuis is gevoelig geworden doorhet sluiten van de SEH in Delfzijl, die in 2013 nog open was.

    Pagina 47 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 16: Gevoelige ziekenhuizen in debasis-SEHs.Ziekenhuisorganisa tie Locatienaam

    ZorgSaam Zeeuws- De HonteVlaanderenHet Van Weel-Bethesda Van WeelZiekenhuis Bethesda

    ziekenhuisAdmiraal De Ruyter Locatie GoesZiekenhuisZorgpartners Friesland Medisch Centrum

    LeeuwardenAntonius Zorggroep Antonius

    ziekenhuis SneekOmmelander LucasZieken hu isg roepStreekziekenhuis StreekziekenhuisKoningin Beatrix Koningin BeatrixMCA Gemini Groep Gemini

    ziekenhuisZorgcombinatie DiaconessenhuisNoorderboog Meppel

    bereikbaarheidsanalyse voor

    Plaatsnaam Aantal Gevoeliginwoners in 2013

    Terneuzen 47.800 Ja

    Dirksiand 25.100 Ja

    Goes 11.700 Ja

    Leeuwarden 10.600 Ja

    Sneek 4.900 Ja

    Winschoten 2.400 Nee

    Winterswijk 1.800 Ja

    Den Helder 500 Ja

    Meppel 200 Ja

    Pagina 48 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Reistijd in minuten

    90

    ambulancestandplaats (205)

    gevoelig ziekenhuis (9)

    SEH 24)7 geopend (91)

    -. b

    a

    -

    r -.

    .

    1

    . ...

    . S

    Figuur 5: Bereikbaarheid van de 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling in2015 en de locaties van gevoelige ziekenhuizen, uitgaande van 205standplaatsen in de ambulancezorg.

    Pagina 49 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Vergelijking met bereikbaarheidsanalyse 2013In 2013 is uitgegaan van 94 SEHs met 24/7-uurs openstelling, in dehuidige analyse zijn er drie SEHs minder, zie tabel 17. Door verhuizingof nieuwbouw bevinden enkele SEHs zich in 2015 op een andere locatiedan in 2013. Gezien de uitkomsten is dit zonder gevolgen voor debereikbaarheidsanalyse.

    Tabel 17: Verschillen in de aantallen en locaties van 24/7-uurs SEHStussen de bereikbaarheidsanalyses in 2013 en 2015.Naam ziekenhuis Plaatsnaam ToelichtingOmmelander Delfzijl In 2014 geen SEHZieken hu isg roepRuwaard Van Spijkenisse In 2014 geen SEHPuttenZiekenhuisErasmus Medisch Rotterdam In 2014 geen SEHCentrum SophiaMeander Medisch Amersfoort Verhuizing van twee locaties binnenCentrum Amersfoort naar n.Orbis Medisch Sittard-Geleen Verhuizing van Maaslandziekenhuis inCentrum Sittard naar Orbis MC in Geleen.Pantein Beugen Verhuizing Maasziekenhuis Pantein

    Boxmeer naar Beugen.St. Antonius Utrecht Verhuizing van locatie Oudenrijn naarZiekenhuis Leidsche Rijn.Sint Franciscus / Schiedam Verhuizing van het SintVlietland Groep Franciscus/Vlietland ziekenhuis in

    Schiedam was al gerealiseerd voor 2013,de nieuwe locatie is toen nietgehanteerd.

    3.5.2 Bereikbaarheid acute verloskundige zorgDe bereikbaarheidsanalyse voor de acute verloskunde gaat uit van de 84locaties die 24/7 acute verloskunde aanbieden en voldoen aan dekenmerken voor de specialistische functie acute verloskunde.

    Uit de bereikbaarheidsanalyse blijkt dat er 24.530 inwoners vanNederland niet binnen 45 minuten in een ziekenhuislocatie met acuteverloskunde kunnen worden gebracht. Dit komt overeen met O,14% vande totale bevolking. Bijna 98% van deze mensen woont op deNederlandse Waddeneilanden. Ruim 500 inwoners wonen in gebieden ophet vaste land. Vergelijking met de situatie in 2013, zoals bij de analysevan de SEHs, is niet mogelijk omdat in 2013 niet apart voor de acuteverloskunde een bereikbaarheidsanalyse is uitgevoerd. Hieronder wordtingegaan op de vergelijking met de situatie in 2011.

    In 2015 zijn er tien gevoelige ziekenhuizen voor acute verloskunde (zietabel 18 en figuur 6). Als n van deze ziekenhuizen sluit, neemt hetaantal van inwoners dat niet binnen 45 minuten in een ziekenhuislocatiemet acute verloskunde kan worden gebracht, toe. Ten opzichte van deanalyse van 2011 is er n ziekenhuis bijgekomen: de Isala kliniek inZwolle. Dit ziekenhuis is gevoelig geworden door het wegvallen van deacute verloskunde in het Diaconessenziekenhuis Meppel.

    Pagina 50 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Tabel 18 Gevoelige ziekenhuizen in de bereikbaarheidsanalyse vooracute verloskunde.Ziekenhuisorganisatie Locatienaam Plaatsnaam Aantal Gevoelig

    inwoners in 2011ZorgSaam Zeeuws- De Honte Terneuzen 47.800 JaVlaanderenHet Van Weel-Bethesda Van Weel- Dirksiand 25.100 JaZiekenhuis Bethesda

    ziekenhuisAdmiraal De Ruyter Locatie Goes Goes 11.700 JaZiekenhuisZorgpartners Friesland Medisch Leeuwarden 10.600 Ja

    CentrumLeeuwarden

    Antonius Zorggroep Antonius Sneek 4.900 JaziekenhuisSneek

    Ommelander Lucas Winschoten 4.600ziekenhuisg roepZorgpartners Friesland De Heerenveen 3.600 Ja

    Tjonge rsch a nsStreekziekenhuis Streekziekenhuis Winterswijk 1.800 JaKoningin Beatrix Koningin BeatrixIsala Klinieken Isala Zwolle 1.400 NeeMCA Gemini Groep Gemini Den Helder 500 Ja

    zieken hu is

    Pagina 51 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Reistijd in minuten

    > 1515 - 3030 -45

    45 -60 60 -90 > 90

    A

    ambulancestandpiaats (205)

    gevoelige locatie acuteveoskunde (10)

    ziekenhuizen metfunctie acute verloskunde

    Figuur 6: Bereikbaarheid van de 84 ziekenhuislocaties met despecialistische functie acute verloskunde en de locaties van gevoeligeziekenhuizen.

    Pagina 52 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Vergelijking met bereikbaarheidsanalyse 2011De laatste bereikbaarheidsanalyse voor acute verloskunde dateert van2011. Volgens die analyse konden 56.400 inwoners van Nederland nietbinnen 45 minuten in een SEH worden gebracht. Volgens de huidigeanalyse is dat aantal dus meer dan gehalveerd (naar 24.500). Hetverschil tussen de eerdere en huidige analyse wordt verklaard door hetgebruik van een geactualiseerd rijtijdenmodel. Daarnaast wordt nu ineen aantal gevallen uitgegaan van andere ziekenhuislocaties dan in2011. In 2011 is uitgegaan van 84 ziekenhuislocaties met een 24/7-uursSEH die 24/7-uurs acute verloskunde aanbieden. In de huidige analysezijn ook ziekenhuislocaties die acute verloskunde bieden, zonder dat zijover een 24/7-uurs SEH beschikken, meegenomen. Dat betekent dat ereen aantal locaties is bij gekomen ten opzichte van 2011. Tegelijkertijdzijn locaties veranderd door verhuizingen en het betrekken van nieuwegebouwen en zijn er SEHs gesloten. In beide analyses is toevalliguitgegaan van hetzelfde aantal locaties (84), maar de locatiesverschillen wel.

    Een ander verschil ten opzichte van de 2011-analyse is dat in 2011 isgerekend met twee varianten van ambulancestandplaatsen. De eerstevariant ging uit van 196 standplaatsen waarvandaan 24/7-uursparaatheid werd geleverd. In de tweede variant kwamen daar 27dagstandplaatsen, of steunpunten, bij. In de huidige analyse isaangesloten bij de 2013-analyse en zijn de steunpunten buitenbeschouwing gelaten. Het derde verschil is dat een geactualiseerdrijtijdenmodel is gebruikt. In 2011 werd gerekend met het rijtijdenmodeluit 2008. Deze is in 2013 geactualiseerd.

    De 2011-bereikbaarheidsanalyse voor acute verloskunde resulteerde in25 gevoelige ziekenhuizen. In de huidige analyse zijn er tien gevoeligeziekenhuizen, waarvan n locatie in 2011 niet gevoelig was. Zestienvan de gevoelige ziekenhuizen in 2011 zijn nu niet meer gevoelig.Belangrijkste oorzaak voor dit verschil ligt in het gebruik van het nieuwerijtijdenmodel voor de spoedeisende ambulancezorg.

    Pagina 53 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Pagina 54 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    4 Beschouwing

    4.1 Belangrijkste resultaten samengevat

    Inventarisatie bas!s-SEHIn de peilmaand september 2014 waren er 95 SEHs in Nederland,waarvan 91 24/7 uur geopend zijn, n alleen overdag geopend is endrie overdag en s avonds geopend zijn. Van de 95 SEHs voldeden 87aan de kenmerken die in dit rapport gehanteerd zijn voor de basisfunctieSEH. In vier ziekenhuislocaties vond de opvang en behandeling vanernstig zieke kinderen niet plaats op de SEH maar op de afdelingkindergeneeskunde. Deze ziekenhuislocat/es voldoen wel aan dekenmerken van de basisfunctie.

    Uit de inventarisatie van de aanwezigheid van laboratorium- enradiologiefaciliteiten volgt dat deze op vrijwel alle SEHs met 24/7openingstijden tijdens kantooruren aanwezig zijn. Tijdens ANW-uren isde aanwezigheid iets lager. Tijdens ANW-uren is er vaak geen radioloogom te beoordelen aanwezig. Een aantal ziekenhuizen gaf aan dat debeoordeling door de radioloog vanaf het huisadres gebeurt waarbij deradioloog via een internetverbinding de beelden beschikbaar krijgt. Op68 van de SEHs met 24/7 openingstijden is tenminste n SEH-arts indienst. Op 16 SEHs is 24/7 een SEH-arts aanwezig.

    Inventarisatie acute verloskundeVan de 91 SEHs met 24/7-uurs openstelling zijn er zeven locaties diegeen acute verloskunde aanbieden. In deze gevallen is er een tweedeziekenhuislocatie in de buurt waar acute verloskunde wordt aangeboden.Er zijn drie ziekenhuislocaties zonder SEH die wel acute verloskundeaanbieden. Van de 87 locaties beschikken 84 over alle vier deonderzochte kenmerken van de specialistische functie acuteverloskunde.1Van de 87 ziekenhuislocaties die 24/7 acute verloskundeaanbieden, beschikken 81 over een ic voor volwassenen en 10 over eenIC voor pasgeborenen (NICU). Mogelijk is het aantal ziekenhuislocatiesmet een IC voor volwassenen hoger omdat van vijf ziekenhuizen geeninformatie over de iC is ontvangen.

    Samenwerking SEH en HAPVan de 95 SEHs in Nederland hebben 71 een HAP op hetziekenhuisterrein gevestigd. Bij 31 van de SEHs is de samenwerkingzodanig gevorderd, dat de SEH en HAP over alle onderzochte kenmerkenvan samenwerking beschikken. Op 29 van de 31 locaties is de SEH 24/7geopend, in twee gevallen sluit de SEH in de nacht.

    1 Op het moment van inventarisatie waren er 83 ziekenhuislocaties die over alle vierde onderzochtekenmerken van de specialistische functie acute verloskunde beschikten. Medio april 2015 is de situatie van nziekenhuislocatie veranderd, waardoor er in totaal 84 locaties over de kenmerken voor acute verloskundebeschikken.

    Pagina 55 van 88

  • RIVM Briefrapport 2015-0077

    Inventarisatie specialistische zorgfunctiesDe functionaliteit van de SEHs