Top Banner
Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP
115

Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Jan 19, 2016

Download

Documents

Nikos Pavlou

Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP. AGENDA. Zamknięcie projektu w kontekście procesu zarządzania projektem Zobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie Kwalifikowalność wydatków Dokumentowanie wydatków System kontroli Kontrola projektu Nieprawidłowości - PowerPoint PPT Presentation
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
Page 1: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków

RPO WP

Page 2: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

AGENDA

1) Zamknięcie projektu w kontekście procesu zarządzania projektem2) Zobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie3) Kwalifikowalność wydatków 4) Dokumentowanie wydatków5) System kontroli6) Kontrola projektu7) Nieprawidłowości8) Główne obszary nadużyć9) Trwałość projektów

2

Page 3: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zamknięcie projektu, czy zakończenie jego realizacji?

Page 4: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

PODSTAWY PRAWNE - UEPODSTAWY PRAWNE - UE

Podstawę prawną wdrażania funduszy we wszystkich państwach UE w latach 2007-2013 stanowią:

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności  i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999,

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Rozporządzenia dotyczące poszczególnych funduszy (1080/2006, 1081/2006, 1082/2006 i 1084/2006).

Page 5: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Główne akty prawne i dokumenty strategiczne na lata 2007-2013Główne akty prawne i dokumenty strategiczne na lata 2007-2013

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z 6 grudnia 2006 r.,Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z 6 grudnia 2006 r.,Ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r.,Ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r.,Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - przyjęte w drodze uchwały Rady Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - przyjęte w drodze uchwały Rady Ministrów.Ministrów.

W perspektywie finansowej 2007-2013 zrezygnowano z regulowania szeregu W perspektywie finansowej 2007-2013 zrezygnowano z regulowania szeregu kwestii dotyczących wdrażania funduszy europejskich poprzez dokumenty kwestii dotyczących wdrażania funduszy europejskich poprzez dokumenty o randze rozporządzeń, jak miało to miejsce w perspektywie finansowej 2004-o randze rozporządzeń, jak miało to miejsce w perspektywie finansowej 2004-2006. 2006.

Obecnie zagadnienia te regulowane są przez Wytyczne Ministra Rozwoju Obecnie zagadnienia te regulowane są przez Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego, wydawane na podstawie Ustawy o zasadach prowadzenia polityki Regionalnego, wydawane na podstawie Ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, co sprawia, iż w razie potrzeby ewentualne zmiany wprowadzane są rozwoju, co sprawia, iż w razie potrzeby ewentualne zmiany wprowadzane są szybciej. System stał się bardziej elastyczny i wrażliwszy na potrzeby podmiotów szybciej. System stał się bardziej elastyczny i wrażliwszy na potrzeby podmiotów zaangażowanych we wdrażanie funduszy europejskich.zaangażowanych we wdrażanie funduszy europejskich.

Przykładowe zagadnienia uregulowane Przykładowe zagadnienia uregulowane w wytycznych horyzontalnych :w wytycznych horyzontalnych :

Wytyczne w sprawie ocen oddziaływania na Wytyczne w sprawie ocen oddziaływania na środowiskośrodowisko

Wytyczne w zakresie ewaluacjiWytyczne w zakresie ewaluacji

Przykładowe zagadnienia uregulowane Przykładowe zagadnienia uregulowane w wytycznych dotyczących programów w wytycznych dotyczących programów operacyjnych:operacyjnych: Wytyczne w zakresie kontroli realizacji PO IiŚ Wytyczne w zakresie kontroli realizacji PO IiŚ

Wytyczne w zakresie kwalifikowalności Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO RPWwydatków w ramach PO RPW

Page 6: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Podstawowe dokumenty dla beneficjentów

Poza zapisami Umowy o dofinansowanie zastosowanie mają w szczególności:

• obowiązujące odpowiednie reguły, zasady i postanowienia wynikające z Programu, Uszczegółowienia Programu, obowiązujących procedur, wytycznych, zaleceń Instytucji Zarządzającej Programem;

• odpowiednie przepisy prawa wspólnotowego;

• właściwe przepisy prawa polskiego.

6

Page 7: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

7

Zarządzanie projektami

Entuzjazm

Otrzeźwienie

Szukanie winnych

Ukaranie winnych

Nagrody i zaszczyty dla tych, którzy nie kiwnęli nawet palcem.

Page 8: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

8

Co to jest projekt?

Każda praca, skomplikowane zadanie wykonane z myślą o realizacji celu, w ograniczonym czasie i zakładanym budżecie.

wyjazd na wakacje

budowa domu

wprowadzenie nowego produktu lub usługi

budowa autostrady

Page 9: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Cykl projektu w ramach RPO

Programowanie

Identyfikacja

Opracowanie

Finansowanie

Wdrożenie

Ewaluacja

Podpisanie umowy o dofinansowanie

Raportywnioski o płatność

kontrola

archiwizacja

promocja

Opracowanie projektustudia wykonalności

Wstępne studium wykonalności

Dokumenty programowe

Page 10: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

10

CYKL ŻYCIA PROJEKTU BUDOWLANEGO

POMYSŁ - PROPOZYCJA - PROBLEM > PLAN STUDIUM WYKONALNOŚCI (Etap I) PLANOWANIE I PROJEKTOWANIE (Etap II) DOKUMENTACJA PRZETARGOWA (Etap III) BUDOWA (Etap IV) CEL: ODBIÓR, URUCHOMIENIE I ROZRUCH

Page 11: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Cykl życia projektu a koszty i zatrudnienie.

Page 12: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Obowiązki beneficjenta wynikające z umowy o dofinansowanie

12

Page 13: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

13

Umowa

Umowa określa podstawowe warunki realizacji projektu:

okres realizacji; wartość projektu; poziom dofinansowania; odpowiedzialność beneficjenta; obowiązki beneficjenta; konsekwencje powstałych nieprawidłowości; w jaki sposób dokonywać zmian w projekcie.

Page 14: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

14

CZAS REALIZACJI PROJEKTUCZAS REALIZACJI PROJEKTU

Umowa zawiera ściśle określony termin realizacji Umowa zawiera ściśle określony termin realizacji projektuprojektu

• Rozpoczęcie realizacji: .....................

• Zakończenie rzeczowe realizacji: ......................

• Zakończenie finansowe realizacji

• Termin zakończenia realizacji Projektu może zostać

przedłużony na uzasadniony wniosek Beneficjenta.

Umowa

Page 15: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

15

REALIZACJA PROJEKTUREALIZACJA PROJEKTU

Projekt ma być realizowany zgodnie z harmonogramem zawartym we wniosku o dofinansowanie (w części D.). Aktualizacja harmonogramu wymaga dokonania zmiany Umowy w formie aneksu

Page 16: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zakończenie rzeczowe realizacji Projektu

Należy przez to rozumieć datę podpisania przez Beneficjenta ostatniego protokołu odbioru lub innego dokumentu równoważnego w ramach Projektu

Page 17: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zakończenie finansowe realizacji Projektu

Należy przez to rozumieć datę poniesienia ostatniego wydatku w Projekcie, tj. datę dokonania przez Beneficjenta zapłaty na podstawie ostatniej faktury/innego dokumentu księgowego o równoważnej wartości dowodowej dotyczącego wydatków poniesionych w ramach Projektu;

Page 18: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Płatność końcowa

Należy przez to rozumieć płatność kwoty obejmującej całość lub część dofinansowania na realizację Projektu, ujętych we wniosku o płatność, przekazaną na rachunek bankowy Beneficjenta po zakończeniu realizacji Projektu oraz spełnieniu warunków określonych w Umowie.

Page 19: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Płatność końcowa• Płatność końcowa w wysokości, co najmniej 5% całkowitego

dofinansowania Projektu, zostanie przekazana przelewem na rachunek bankowy Beneficjenta po:

– zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem wniosku o płatność końcową oraz poświadczeniu wysokości i prawidłowości ujętych w nim poniesionych wydatków;

– akceptacji przez Instytucję Zarządzającą Programem części sprawozdawczej z realizacji Projektu zawartej we wniosku o płatność końcową;

– w przypadku wybrania Projektu do przeprowadzenia kontroli na miejscu - po przeprowadzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem tej kontroli, w celu stwierdzenia zrealizowania Projektu zgodnie z niniejszą Umową i wnioskiem o dofinansowanie, przepisami prawa wspólnotowego i polskiego, zasadami Programu oraz stwierdzenia osiągnięcia zakładanych wskaźników produktu i rezultatu realizacji Projektu;

– po stwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem prawidłowej realizacji Projektu.

Page 20: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Płatność końcowa

W przypadku braku wystarczających środków na rachunku bankowym, z którego dokonywana jest płatność, dofinansowanie zostanie wypłacone Beneficjentowi niezwłocznie po wpływie środków na rachunek bankowy.

Page 21: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiany w projekcieZmiany w projekcieBeneficjent zgłasza w formie pisemnej Instytucji Zarządzającej Programem zmiany dotyczące

realizacji Projektu przed ich wprowadzeniem i nie później niż na 35 dni przed planowanym zakończeniem finansowym realizacji Projektu.

Zmiany zakładanych wskaźników produktów realizacji Projektu, w szczególności powodujące zmniejszenie wartości docelowych, są co do zasady są niedopuszczalne. Zmiany nieprzekraczające 25% ich wartości lub przesunięcia pomiędzy zadaniami / kategoriami wydatków nieprzekraczające 25% całkowitej wartości Projektu mogą być dokonane po uzyskaniu pisemnej zgody Instytucji Zarządzającej Programem. Zmiany te wymagają dokonania aneksu do Umowy.

Zmiany zakładanych wskaźników produktów realizacji Projektu przekraczające 25% ich wartości, lub przesunięcia pomiędzy zadaniami/kategoriami wydatków przekraczające 25% całkowitej wartości Projektu wymagają ponownej weryfikacji odpowiednio zmienionego wniosku o dofinansowanie w Instytucji Zarządzającej Programem, począwszy od oceny merytorycznej, w szczególności pod kątem sprawdzenia zachowania celów zmodyfikowanego Projektu. W przypadku pozytywnego wyniku weryfikacji, zmiany te wymagają dokonania aneksu do Umowy .

Page 22: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiany w projekcieZmiany w projekcie

Zmiany zakładanych wskaźników rezultatów realizacji Projektu, w szczególności zmiany powodujące zmniejszenie wartości docelowych będących podstawą uzyskania punktów w trakcie oceny merytorycznej Projektu są, co do zasady, niedopuszczalne. Powodować to może, w zależności od faktycznych rezultatów zwrot części bądź całości dofinansowania.

Page 23: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiany w umowie

Instytucja Zarządzająca Programem może zmienić, w tym przedłużyć termin zakończenia realizacji na uzasadniony pisemny wniosek Beneficjenta.

Projekt będzie realizowany zgodnie z harmonogramem zawartym we wniosku o dofinansowanie. Aktualizacja harmonogramu wymaga dokonania zmiany Umowy w formie aneksu.

Page 24: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiany w umowie

Zmiana formy prawnej Beneficjenta, przekształcenia własnościowe lub konieczność wprowadzenia innych zmian, w wyniku wystąpienia okoliczności nieprzewidzianych w momencie składania wniosku o dofinansowanie, a mogących skutkować przeniesieniem praw i obowiązków, możliwe są wyłącznie po poinformowaniu Instytucji Zarządzającej Programem o konieczności ich wprowadzenia i zaakceptowaniu ich przez Instytucję Zarządzającą Programem pod rygorem rozwiązania Umowy na zasadach w niej przewidzianych.

Page 25: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nieprawidłowe wykorzystanie Nieprawidłowe wykorzystanie środkówśrodków

Jeżeli zostanie stwierdzone, że Beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie i na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą Programem.

Page 26: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nieprawidłowe wykorzystanie Nieprawidłowe wykorzystanie środkówśrodków

• Instytucja Zarządzająca wzywa Beneficjenta do dokonania zwrotu lub wyrażenia zgody na potrącenie odpowiedniej kwoty z kolejnej refundacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

• W sytuacji bezskutecznego upływu terminu na zwrot Instytucja Zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób dokonania zwrotu środków. Zwrot środków może zostać dokonany w całości lub w części przez potrącenie kwoty nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania wraz z odsetkami z kolejnej transzy dofinansowania. Decyzji nie wydaje się, jeżeli Beneficjent dokona zwrotu środków przed jej wydaniem. Niezależnie od wydania decyzji o zwrocie, Instytucja Zarządzająca wstrzymuje płatność w ramach projektu do czasu ostatecznego wyjaśnienia sprawy.

Page 27: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nieprawidłowe wykorzystanie Nieprawidłowe wykorzystanie środkówśrodków

W przypadku, gdy kwota nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania jest wyższa niż kwota pozostała do wypłacenia z refundacji, lub nie jest możliwe dokonanie potrącenia, a Beneficjent nie dokonał w wyznaczonym terminie zwrotu, o którym mowa w ust. 2, Instytucja Zarządzająca Programem pomniejsza o wspomnianą różnicę kwotę płatności dokonywanej w ramach innego projektu, o ile taki projekt jest przez Beneficjenta realizowany.

Page 28: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nieprawidłowe wykorzystanie Nieprawidłowe wykorzystanie środkówśrodków

W przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem bez zachowania obowiązujących procedur lub pobrania całości lub części dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, co spowoduje niezrealizowanie pełnego zakresu rzeczowego Projektu następuje wykluczenie z prawa otrzymania środków, o których mowa w art. 5 ust.3 pkt 1), 2) i 4) na zasadach określonych w art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Page 29: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Sprzedaż środka trwałegoBeneficjent jest obowiązany w terminie do 3 miesięcy od

dnia sprzedaży środka trwałego, zakupić ze środków własnych inny środek trwały pełniący analogiczną funkcję i o parametrach nie gorszych niż sprzedany środek trwały, dzięki któremu możliwe będzie utrzymanie celu realizacji projektu przez okres 5 lat (3 lat w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP) od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu. Jeżeli cena środka trwałego jest wyższa niż określona we wniosku o dofinansowanie, Beneficjent pokrywa różnicę ze środków własnych.

Jeżeli środek trwały, o którym mowa w ust. 7 zostanie zakupiony za cenę niższą niż cena, która podlegała dofinansowaniu Beneficjent jest obowiązany do zwrotu różnicy.

Page 30: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Dochód w projekcieW przypadku, gdy Projekt jest projektem generującym

dochód w rozumieniu art. 55 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 i nie było możliwości oszacowania dochodu metodą ex-ante na etapie ubiegania się o dofinansowanie, zgodnie z art. 55. ust. 3 ww. Rozporządzenia, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu uzyskanego dochodu w okresie do pięciu lat od zakończenia realizacji projektu.

Page 31: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Dochód w projekcieW przypadku, gdy Projekt jest projektem generującym dochód w

rozumieniu art. 55 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 i stwierdzi się nie później niż trzy lata po zamknięciu Programu, iż Projekt wygenerował dochód, który nie został uwzględniony przy szacowaniu metodą ex-ante na etapie ubiegania się o dofinansowanie lub – w przypadku, gdy dochód nie mógł być oszacowany metodą ex-ante – dochód nie został uwzględniony w rozliczeniu w okresie do pięciu lat od zakończenia realizacji projektu, zgodnie z art. 55. ust 4 ww. Rozporządzenia Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu nieuwzględnionego dochodu.

Page 32: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zabezpieczenie

Zabezpieczenie ustanawiane jest na okres do upływu 5 lat (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP 3 lat) od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu, to jest w terminie do dnia …………………..r.

Page 33: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Monitoring projektu

• Złożenie po zakończeniu realizacji projektu deklaracji odnośnie stworzonych nowych miejsc pracy;

• przekazywania do Instytucji Zarządzającej Programem wszelkich dokumentów i informacji związanych z realizacją Projektu, których Instytucja Zarządzająca Programem zażąda w okresie do 31 grudnia 2020 r.

• udostępniania na żądanie Instytucji Zarządzającej Programem informacji dotyczących realizacji Projektu na potrzeby ewaluacji Programu;

Page 34: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

KontrolaKontrola• Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli na miejscu w zakresie

prawidłowości realizacji Projektu, dokonywanej przez Instytucję Zarządzającą Programem oraz inne podmioty uprawnione do jej przeprowadzenia na podstawie odrębnych przepisów.

• Beneficjent zobowiązuje się do przestrzegania „Wytycznych Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 w sprawie kontroli projektów na miejscu”, dostępnych na stronie internetowej www.wrota.podkarpackie.pI.

• Instytucja Zarządzająca Programem może przeprowadzić kontrolę w siedzibie Beneficjenta oraz w miejscu rzeczowej realizacji Projektu. Kontrole mogą być przeprowadzane w dowolnym terminie w trakcie realizacji Projektu i po złożeniu wniosku o płatność końcową oraz przez okres 5 lat (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP przez okres 3 lat) od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu.

Page 35: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

ArchiwizacjaArchiwizacja• Beneficjent zobowiązuje się do przechowywania kompletnej dokumentacji

związanej z realizacją Projektu co najmniej do dnia 31 grudnia 2020 r. w swojej siedzibie,

• Za dokumentację związaną z realizacją Projektu uważa się w szczególności: wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, niniejszą Umowę wraz z aneksami, dokumentację związaną z procedurą udzielania zamówień publicznych, dokumentację finansowo-księgową, protokoły odbiorów, wnioski o płatność wraz z częścią sprawozdawczą, dokumentację związaną z kontrolą projektu,

• Instytucja Zarządzająca Programem może przedłużyć termin archiwizacji, informując o tym Beneficjenta na piśmie przed upływem tego terminu.

• Beneficjent jest zobowiązany do przechowywania dokumentów dotyczących pomocy publicznej przez okres 10 lat od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu, ale nie krócej niż do dnia 31 grudnia 2020 r. oraz udostępniania tychże dokumentów jak również stosownych informacji dotyczących udzielonej pomocy na żądanie Prezesa UOKiK - jeżeli dofinansowanie Projektu podlega regułom pomocy publicznej.

Page 36: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Obowiązki w okresie trwałości

Coroczne składanie „Oświadczenia w sprawie zachowania trwałości projektu, generowania dochodu i kwalifikowalności podatku VAT”. Oświadczenia składane są przez Beneficjenta do 15 stycznia każdego roku. Pierwsze oświadczenie składane jest do 15 stycznia roku następującego po roku, w którym zakończono realizację projektu. Ostatnie oświadczenie składane jest za rok, w którym upłynął 5-letni okres (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP 3 – letni okres) zachowania trwałości projektu.

Page 37: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Kwalifikowalność wydatków

37

Page 38: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

38

Kwalifikowalność wydatków a zamówienia publiczne

W przypadku projektów podlegających przepisom o zamówieniach publicznych, wydatki są kwalifikowalne pod warunkiem, że zostały poniesione zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr

19, poz. 177, z późn. zm.)

Page 39: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

39

Kwalifikowalność wydatków a pomoc publiczna

W przypadku projektów objętych pomocą publiczną konieczna jest notyfikacja danego schematu pomocy publicznej Komisji Europejskiej, a następnie jego zatwierdzenie.

Page 40: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

40

Wydatek jest kwalifikowalny jeżeli:

• został poniesiony w ramach projektu realizowanego z udziałem EFRR lub EFS,

• jest niezbędny dla realizacji projektu,• jest racjonalny,• jest rzetelnie udokumentowany i możliwy do

zweryfikowania,• jest spójny z obowiązującymi przepisami.

Page 41: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

41

Podstawowe elementy oceny kwalifikowalności wydatku na etapie refundacji wniosków o płatność:• czy wydatek został poniesiony zgodnie z przepisami prawa

krajowego i wspólnotowego,• czy wydatek został poniesiony zgodnie z kryteriami ustalonymi przez

Komitet Monitorujący,• czy wydatek został faktycznie poniesiony tj. nastąpił rozchód

środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta,• czy wydatek został odpowiednio udokumentowany,• oprócz ww. dodatkowo: czy wydatek jest zgodny z kategoriami

wydatków zapisanymi w umowie dofinansowania projektu.

Kwalifikowalność wydatku

Page 42: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

42

Dokumentowanie wydatków

Page 43: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

43

Dokumentowanie wydatków

• Do współfinansowania kwalifikuje się wydatek faktycznie poniesiony przez beneficjenta tj. nastąpił rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta (z wyjątkiem amortyzacji i wkładu niepieniężnego).

• Dowodem poniesienia wydatku jest zapłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej a w przypadkach gdy potwierdzenie poniesienia wydatków ww. dokumentami nie jest możliwe, dowodem zapłaty jest dokument określony przez IZ.

• Zasady dokumentowania kosztów związanych z wkładem niepieniężnym, amortyzacją oraz innych kosztów określa IZ.

Page 44: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

44

Dokumentowanie wydatków

Dokumentami potwierdzającymi poniesienie wydatków w projekcie są wszelkie dokumenty finansowo-księgowe, na podstawie których ewidencjonuje się wszelkie koszty w systemie księgowym jednostki realizującej projekt i dokonuje się płatności w związku z realizacją projektu.

Page 45: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

45

Dokumentowanie wydatków

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości dowód księgowy powinien zawierać co najmniej:

1) określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego;2) określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej;3) opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w

jednostkach naturalnych;4) datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą -

także datę sporządzenia dowodu;5) podpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której

przyjęto składniki aktywów;6) stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w

księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.

Page 46: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

46

• Wydatek faktycznie poniesiony - nastąpił rozchód pieniężny z kasy lub rachunku beneficjenta.

• Dowodem poniesienia wydatku jest opłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty.

• Jeśli udokumentowanie wydatku w ww. sposób nie jest możliwe, zasady określa IZ.

• Zasady dokumentowania kosztów związanych z wkładem niepieniężnym, amortyzacją oraz innych kosztów określa IZ.

Dokumentowanie wydatków

Page 47: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

47

Co beneficjent powinien archiwizować:

• oryginał wniosku o dofinansowanie

• pismo informujące o akceptacji wniosku i przyznaniu dofinansowania

• oryginał umowy o dofinansowanie

• oryginały faktur i innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków

• wyciągi z konta bankowego projektu

• sprawozdania i dokumenty potwierdzające zawarte w nich informacje

• wnioski o płatność

• wszelkie pisma z instytucją – stroną umowy o dofinansowanie, zwłaszcza korespondencję dotyczącą zmian w projekcie

Archiwizacja

Page 48: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

48

Co beneficjent powinien archiwizować:

• umowy z wykonawcami wraz z dokumentacją dotyczącą sposobu wyłonienia wykonawcy (szczególnie gdy nie było obowiązku stosowania ustawy PZP),

• protokoły odbioru,

• dokumenty potwierdzające osiągnięcie przez określonych rezultatów.

Archiwizacja

Page 49: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

49

System kontroli

Page 50: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

50

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz FS i

uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 - art. 58 określa ogólne zasady systemów zarządzania i kontroli, art. 59 wyszczególnia instytucje

odpowiedzialne za realizację obowiązków w zakresie kontroli, art. 60 określa funkcje IZ , art. 70 zobowiązuje Państwa Członkowskie do ustanowienia systemów zarządzania i kontroli zgodnie z art. 58-62

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady

(WE) nr 1083/2006 – art. 12 nakazuje pisemną formę ustaleń pomiędzy IZ a IPoś, art. 13 określa obowiązki IZ w zakresie realizacji postanowień

art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006

Podstawy prawne kontroli

Page 51: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

51

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 227, poz.

1658 z późn. zm.) Instytucja Zarządzająca

- art. 26 ust. 1 pkt 15 prowadzenie kontroli realizacji PO, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów,

- art. 27 ust.1 – możliwość powierzenia IPoś przez IZ części zadań związanych z realizacją PO – pkt 5 przewiduje powierzenie kontroli

realizacji dofinansowanych projektów

Wytyczne w zakresie procesu kontroli w ramach obowiązków Instytucji Zarządzającej Programem

Operacyjnym z dnia 22 stycznia 2009 r.

Podstawy prawne kontroli

Page 52: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

52

KONTROLA WDRAŻANIA FUNDUSZY

Instytucje krajoweInstytucje krajowe

IZ (IP, IP II)

IA

IC

Instytucje wspólnotoweInstytucje wspólnotowe

KE

OLAF

ETO NIKNIK UZPUZP

Page 53: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

53

ICIC

Instytucje PośrednicząceInstytucje Pośredniczące

Instytucje ZarządzająceInstytucje Zarządzające

Instytucje Pośredniczące IIInstytucje Pośredniczące II

BENEFICJENTBENEFICJENT

IAIA

KRAJOWY SYSTEM KONTROLI WDRAŻANIA FUNDUSZY

Page 54: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

54

Kontrole stanowiące odpowiedzialność IZ

Kontrole systemowesprawdzające prawidłowość funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli PO/RPO.

Weryfikacje wydatków sprawdzające:- dostarczenie współfinansowanych towarów i usług,- faktyczne poniesienie zadeklarowanych wydatków,- zgodność projektów i wydatków z zasadami krajowymi i wspólnotowymi.

Weryfikacja dokumentów Kontrole projektów na miejscu

Kontrole IZKontrole IZ

Page 55: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

55

Weryfikacja 100% dokumentów poświadczających wydatki

Weryfikacja wydatków

Weryfikacja dokumentów poświadczających wydatki na próbie

Kontrola 100% projektów

Kontrola projektów na próbie

Kontrole projektów na miejscu

Weryfikacja 100% wniosków o płatność

Beneficjent dostarcza wszystkie faktury

Beneficjent dostarcza zestawienie faktur wraz z wybranymi fakturami

Beneficjent dostarcza zestawienie faktur

Kontrole IZ - weryfikacja wydatków

Page 56: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

56

Kontrola na zakończenie realizacji projektu: dotyczy każdego projektu, przeprowadzana jest po złożeniu przez beneficjenta wniosku

o płatność końcową, obejmuje sprawdzenie kompletności i zgodności z prawem całej

dokumentacji projektu niezbędnej do zachowania ścieżki audytu na poziomie instytucji kontrolującej,

może (lecz nie musi!) obejmować działania kontrolne na miejscu realizacji projektu.

Uwaga:Poprzez datę zakończenia projektu należy rozumieć termin realizacji projektu określony w umowie o dofinansowanie projektu, z uwzględnieniem przepisów art. 88 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Weryfikacja wydatków

Page 57: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Kontrola projektu

57

Page 58: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO KONTROLI ?

• znać swoje prawa i obowiązki - zapoznać się z przepisami

• potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów (wniosek o dofinansowanie, umowa, wnioski o płatność, harmonogram płatności, kopie wyciągów bankowych)

• potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie umów z podwykonawcami

• kopie procedury• kopie raportów z przeprowadzonych kontroli na miejscu• wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za kontakty z

zespołem kontrolującym

Page 59: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

PRZEBIEG KONTROLI

• Kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów.

• Dowodami są w szczególności: dokumenty i inne nośniki informacji, zabezpieczone rzeczy, opinie biegłych, wyniki oględzin, jak również pisemne wyjaśnienia i oświadczenia.

• Zebrane w toku postępowania kontrolnego materiały dowodowe kontrolujący odpowiednio zabezpieczają.

Page 60: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

PRZEBIEG KONTROLI

• W razie potrzeby ustalenia stanu obiektu, innych składników majątkowych albo przebiegu określonych czynności, kontrolujący mogą przeprowadzić oględziny.

• Oględziny przeprowadza się w obecności osoby wyznaczonej przez kierownika komórki organizacyjnej, odpowiedzialnego za obiekt lub składniki majątkowe poddane oględzinom, a w razie jego nieobecności – osoby wyznaczonej przez kierownika jednostki kontrolowanej.

Page 61: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

INFORMACJA POKONTROLNA

• W terminie do 21 dni po zakończonej kontroli sporządzana jest informacja pokontrolna zawierająca ustalenia kontroli

• Informację pokontrolną podpisują kontrolujący oraz kierownik jednostki kontrolowanej, a w razie jego nieobecności - osoba przez niego upoważniona.

• Kierownikowi jednostki kontrolowanej lub osobie pełniącej jego obowiązki przysługuje w terminie 14 dni od doręczenia informacji pokontrolnej prawo zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do treści dokumentu.

Page 62: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

INFORMACJA POKONTROLNA

• W razie zgłoszenia zastrzeżeń, kontrolujący są obowiązani dokonać ich analizy i, w miarę potrzeby, podjąć dodatkowe czynności kontrolne. W przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń kontrolujący są obowiązani zmienić lub uzupełnić odpowiednią część informacji pokontrolnej.

• W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń, w całości lub w części, kontrolujący przekazują na piśmie stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia.

• IZ ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do zastrzeżeń beneficjenta

Page 63: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

INFORMACJA POKONTROLNA

• Kierownik jednostki kontrolowanej lub osoba przez niego upoważniona może odmówić podpisania informacji pokontrolnej, składając, w terminie do 7 dni od dnia jej otrzymania, pisemne wyjaśnienie tej odmowy.

• Odmowa podpisania informacji pokontrolnej nie wstrzymuje podpisania informacji pokontrolnej przez kontrolujących i realizacji ustaleń kontroli.

Page 64: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

INFORMACJA POKONTROLNA

• Kierownik jednostki kontrolującej, w razie potrzeby, formułuje zalecenia pokontrolne, które przekazuje kierownikowi jednostki kontrolowanej.

• Zalecenia pokontrolne zawierają ocenę kontrolowanej działalności, wynikającą z ustaleń opisanych w informacji pokontrolnej, a także uwagi i wnioski zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

• Kierownik jednostki kontrolowanej jest obowiązany, w terminie wyznaczonym w zaleceniach pokontrolnych, do poinformowania kierownika jednostki kontrolującej o sposobie wykorzystania uwag i wykonania zaleceń pokontrolnych oraz podjętych działaniach lub przyczynach niepodjęcia tych działań.

Page 65: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

W terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania (upływu terminu na odesłanie) od jednostki kontrolowanej podpisanej informacji pokontrolnej (odmowy podpisania), w każdym przypadku stwierdzenia uchybień i nieprawidłowości w trakcie realizacji projektu Marszałek Województwa formułuje zalecenia pokontrolne w formie pisemnej i przesyła je kierownikowi jednostki kontrolowanej.

Kierownik jednostki kontrolowanej jest zobowiązany, w terminie wyznaczonym w zaleceniach pokontrolnych, do poinformowania na piśmie o działaniach podjętych w celu uwzględnienia uwag oraz wykonania zaleceń pokontrolnych, a w przypadku niepodjęcia takich działań – o przyczynach takiego postępowania.

Zalecenia pokontrolne

Page 66: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

INFORMACJA POKONTROLNA

Informacja pokontrolna wraz z zaleceniami pokontrolnymi przechowywana jest z

dokumentacją związaną z realizacją projektu.

Page 67: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Trwałość projektu

67

Page 68: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Pojęcie „zachowanie trwałości projektu”

Pojęcie nie jest regulowane prawem polskim tylko przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w art. 57 Trwałość operacji

Kwestia była przedmiotem obrad COCOF (20 posiedzenie, 24-25 kwietnia 2008 r.)

Page 69: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Pojęcie „zasadnicza modyfikacja”Nie można poddawać operacji zasadniczej modyfikacji wynikającej:

(a) ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, albo (ang. „or”)(b) z zaprzestania działalności produkcyjnej

i (ang. „and”)

(c) mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacjilub (ang. „or”)(d) powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.

Grupa 1

Grupa 2

Page 70: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

System kontroli trwałości

Spełnienie obowiązku zachowania trwałości projektu podlega monitoringowi i kontroli. W zależności od decyzji IZ może on opierać się na:

– weryfikacji trwałości projektów na próbie wybranej na podstawie analizy ryzyka lub

– okresowym wypełnianiu przez beneficjentów specjalnie opracowanych w przedmiotowym zakresie sprawozdań lub oświadczeń, na podstawie których określa się, czy została zachowana trwałość projektu. Na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniach lub/oraz innych czynników ryzyka dokonuje się wyboru projektów, które następnie zostają poddane kontroli trwałości.

Każdy przypadek analizowany pod kątem zachowania zasady trwałości należy rozpatrywać indywidualnie.

Page 71: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Konsekwencje wykrycia znaczącej modyfikacji

Kwota środków związanych z tymi elementami projektu, które zostały poddane znaczącej modyfikacji, traktowana jest jako nieprawidłowość. Przyznane wcześniej fundusze na realizację projektu uznaje się za kwotę nienależnie wypłaconą i podlegają one procedurze korekty finansowej. Zgodnie ze stanowiskiem KE, w przypadku naruszenia zasady trwałości należy zastosować korektę finansową proporcjonalnie do charakteru i wagi naruszenia oraz proporcjonalnie do strat.

Wysokość korekty powinna również uwzględniać, w jakim stopniu beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez 3/5 lat.

Page 72: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zaprzestanie działalności produkcyjnej

• Działalność produkcyjna to działalność, w wyniku której produkowane są dobra lub świadczone są usługi.

• Zaprzestanie działalności produkcyjnej odnosi się do trwałego przerwania działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem - niekoniecznie oznacza to zaprzestanie całej działalności produkcyjnej danej firmy lub instytucji publicznej

• Przeniesienie działalności produkcyjnej do innego państwa członkowskiego jest traktowane jako zaprzestanie działalności produkcyjnej.

Page 73: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiana charakteru własności

• Podkreślić należy, iż na gruncie prawa polskiego oraz regulacji unijnych brak jest definicji terminu „zmiana charakteru własności”. KE wskazywała na konieczność szerokiego rozumienia tego pojęcia

• Za zmianę charakteru własności uznaje się prawne jej przeniesienie na inny podmiot. Przeniesienie własności dokonuje się na mocy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania lub innej umowy służącej przeniesieniu własności rzeczy. Pojęcie to odnosi się także do przekształceń polegających na zmianach w strukturze własnościowej określonego podmiotu, w tym na zmianach struktury udziałów w spółce z o.o. i zmianie struktury akcjonariatu w spółce akcyjnej.

• Nie stanowi zmiany charakteru własności zmiana formy organizacyjno - prawnej przedsiębiorstwa. Także obciążenie ograniczonym prawem rzeczowym nie musi automatycznie stanowić zmiany charakteru własności*

• Zmiany charakteru własności nie powodują też czynności ustanawiające prawa o charakterze względnym takie jak najem, dzierżawa, zastaw czy użyczenie, gdyż nie przenoszą prawa własności na inny podmiot.

Page 74: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zmiana charakteru operacji, warunki realizacji operacji

• Przez charakter operacji rozumie się jej właściwości ogólne, to jest właściwy jej zespół cech, odróżniających ją od innych operacji tego samego rodzaju.

• Nie należy wnioskować, iż zmiana podmiotu realizującego dany projekt stanowi automatycznie o zmianie charakteru tego projektu

• Zmiana charakteru operacji może być oceniana przez pryzmat m.in. stopnia osiągania zakładanych wskaźników realizacji projektu

• Warunki realizacji projektu określane są jako okoliczności, w których dany projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot

• Zmiana warunków realizacji projektu może stanowić przesłankę naruszającą trwałość projektu, szczególnie gdy ma negatywny wpływ na osiągnięcie/utrzymanie celów projektu założonych we wniosku o dofinansowanie

Page 75: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nienależne (nieuzasadnione) korzyści

• Za „Korzyść” należy uznać takie przysporzenie majątkowe, w tym uzyskanie przychodu, zwolnienie z długu lub uniknięcie straty, albo takie uzyskanie pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty w tych samych warunkach, które:

– nastąpiło w wyniku zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej;

– faktycznie powstało po stronie przedsiębiorstwa lub podmiotu publicznego

• Korzyść nieuzasadniona (ostatecznie naruszająca zasadę trwałości) to z kolei ta, która jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie Funduszy oraz celami dofinansowania danego działania.

Page 76: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zakończenie operacji • Zgodnie z zapisem Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania

wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 poprzez datę zakończenia realizacji projektu należy rozumieć termin zakończenia realizacji projektu określony w umowie o dofinansowanie projektu, z uwzględnieniem przepisów art. 88 rozporządzenia nr 1083/2006.

• Zgodnie ze stanowiskiem IK NSRO przy ustalaniu terminu zakończenia realizacji

projektu należy kierować się zapisem Krajowych wytycznych (patrz wyżej), z uwzględnieniem:

• przewidywanego terminu wykonania wszystkich czynności w ramach projektu,

• przewidywanego terminu zapłacenia przez beneficjenta wszystkich wydatków oraz

• przewidywanego terminu wypłacenia beneficjentowi wkładu publicznego

Page 77: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Nieprawidłowości

77

Page 78: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Definicja nieprawidłowości

Jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego

wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego,

które powoduje lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot Europejskich w związku z finansowaniem nieuzasadnionego wydatku z budżetu

Wspólnoty

Page 79: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Wykrywanie i raportowanie nieprawidłowości – po co?

Wykrywanie nieprawidłowości ma na celu:

zapobieganie wystąpieniu szkody finansowej w budżecie Wspólnot Europejskich oraz w budżecie państwa (nieprawidłowości wykryte przed płatnością); minimalizowanie zaistniałej szkody finansowej w budżecie Wspólnot Europejskich oraz w budżecie państwa (nieprawidłowości po płatności);

Page 80: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Metody wykrycia oszustw i nadużyć finansowych

doniesienie1%

kontrola ex post dokumentów

9%

kontrola skarbowa

4%

inne4%

kontrola na miejscu

44%

wstępne czynności

sprawdzające38%

Page 81: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Główne obszary nadużyć

Page 82: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Typy nieprawidłowości

błędy i braki w księgowości

4%

niewykonane przedsięwzięcie

5%nieprawidłowe dokumenty

potwierdzające2%

nieprzestrzeganie warunków

3%

wydatki niekwalifikowalne

14%

wydatki niezwiązane z projektem

1%

pozostałe10%

fałszowanie dokumentów/nieprawdz

iwe oświadczenia12%

zamówienia publiczne49%

Page 83: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Kryteria otrzymania dofinansowanie

83

Każdy dokument potwierdzający spełnianie kryteriów otrzymania dofinansowania jest obarczony wysokim ryzykiem:

• sfałszowane lub podrobione dokumenty urzędowe (ZUS, KRUS, Gmina, Urząd Skarbowy)• sfałszowane dokumenty lub nieprawdziwe oświadczenia potwierdzające spełnianie innych kryteriów otrzymania dofinansowania,• okres prowadzenia działalności gospodarczej (częste przypadki w ZPORR), status bezrobotnego, itp.

Page 84: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Dokumenty potwierdzające realizację projektu

84

Każdy dokument potwierdzający spełnianie kryteriów otrzymania dofinansowania jest obarczony wysokim ryzykiem:

• fałszywe dokumenty potwierdzające nieprawdę, nieprawdziwe oświadczenia

• nieprawdziwe dokumenty potwierdzające odbiór robót/dostaw/usług, potwierdzenia dokonania przelewu, ewidencji czasu pracy, ofert, wycen, koztorysów

Page 85: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Niewykonane roboty/usługi

85

wynagrodzenie za pracę niewykonaną

koszty niewykonanych robót, np. długość infrastruktury drogowej/wodociągowej krótsza od planowanej

koszty niezrealizowanych usług

fikcyjne zakupy sprzętu

Page 86: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

86

Podwójne finansowanie

VAT

realizacja kilku projektów w podziale na etapy

remont budynku – przedmiot dofinansowania otrzymuje dofinansowanie z dwóch źródeł

amortyzacja sprzętu zakupionego ze środków funduszy

Page 87: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Pozostałe nieprawidłowości

87

Niestosowanie PZP

Brak dokumentów potwierdzających przeprowadzenie porównanie ofert w sytuacji braku obowiązku stosowania ustawy PZP

Materiały promocyjne będące materiałami reklamowymi firmy a nie materiałami promującymi projekt

Nieujawnione dochody (wynajem pomieszczeń, urządzeń i maszyn, sprzedaż usług i towarów)

Płatności gotówką powyżej 15 tys. Euro

Wykorzystywanie zaliczek niezgodnie z przeznaczeniem

Page 88: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

88

Pozostałe nieprawidłowości, cd

zatajenie wydatków kwalifikowalnych, które faktycznie zostały poniesione w ramach danej umowy z wykonawcą

przedkładanie do refundacji kilku faktur wystawionych w związku z zakupem tego samego towaru

opisy na oryginałach faktur nie są zgodne z opisami na kopiach faktur

Page 89: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych

• dokumenty unijne (rozporządzenia: Komisji nr 2035/2005 z dnia 12 grudnia 2005 r., Rady nr 1083/2006, wytyczne COCOF),

• dokumenty krajowe (ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wytyczne i zalecenia Ministra Rozwoju Regionalnego),

• spójna interpretacja uwzględniająca wszystkie szczegółowe zapisy poszczególnych dokumentów,

• najbardziej rozbudowana definicja nieprawidłowości i korekty finansowej - dokument COCOF.

Page 90: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych

Wyrok NSA w warszawie z dnia 20 października 2010 r.:a) Regulacje zawarte w systemie realizacji programu

operacyjnego mają umocowanie w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju; są skierowane do nieokreślonego indywidualnego kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. Spełniają zatem kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu.

b) Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi stanowią podstawę sądowej kontroli legalności oceny projektu. Ustalenie w procesie badania przez sąd administracyjny, czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem (lub w sposób naruszający prawo) obejmuje kontrolę zgodności tej oceny zarówno z przepisami uzppr, jak i z regulacjami zawartymi w systemie realizacji danego programu operacyjnego.

Page 91: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r.• Mimo nieprecyzyjnych regulacji w ustawie z

2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju dotyczących charakteru realizacji programu, należałoby nadać mu walor źródła prawa. Toteż, co do zasady, jako źródło prawa, aczkolwiek nie powszechnie obowiązującego, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu

Page 92: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych

Wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 października 2010 r.

• Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego mają umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu oraz łącznie z przepisami powszechnie obowiązującymi stanowią podstawę sądowej kontroli przewidzianej w ustawie (taryfikator MRR nie został wydany jako wytyczne)

Page 93: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Zamówienia publiczne

93

Page 94: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Rodzaje naruszeń związanych z zamówieniami publicznymi

Rodzaje naruszeń związanych z zamówieniami publicznymi:

1) Warunki udziału w postępowaniu,2) Tryby niekonkurencyjne3) Ograniczenie podwykonawstwa4) Znaki towarowe5) Przesunięcia terminu składania ofert bez

publikacji

Page 95: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Rodzaje naruszeń związanych z zamówieniami publicznymi

6) Posiadanie sprzętu na etapie składania ofert7) Konsorcjum8) Podział zamówienia i brak publikacji9) Kryteria oceny ofert

Page 96: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Rodzaje naruszeń związane z zamówieniami publicznymi

11) Zmiany umowy12) Postępowanie13) Zawarcie umowy przed upływem czasu na

odwołanie14) Szacowanie wartości zamówienia15) Nieuprawnione połączenie różnych

rodzajów zamówień

Page 97: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Warunki udziału w postępowaniu

• Zysk z prowadzonej działalności• Doświadczenie tożsame z przedmiotem

zamówienia• Wymagany obrót 3X większy niż wartość

zamówienia• Wiek dla inżyniera kontraktu

Page 98: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Warunki udziału w postępowaniu

• Wykonanie co najmniej trzech dostaw odpowiadającym rodzajem i wielkością, przy czym wartość dostaw nie mniej niż 80% wartości zamówienia

• Zatrudnienie min 10 osób• Doświadczenie w budowie ronda (przedmiot zamówienia -

budowa drogi• Żądanie niepotrzebnych uprawnień (brak postawienia warunku

posiadania uprawnień określonego rodzaju) – takie naruszenie UZP uznaje za formalne

Page 99: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Warunki udziału w postępowaniu

• 5%, (10% współfinansowanie UE)• Nieprecyzyjny opis warunków (BZP)• Doświadczenie przy projektach współfinansowanych

z funduszy

Page 100: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Tryby niekonkurencyjne

• 25%• Zamówienie dokumentacji technicznej w trybie ZOC• Wybór inżyniera kontraktu ZOC• Brak dokumentacji ZWR• Wolna ręka bez przesłanek• Nieprawidłowy tryb• Brak dokumentacji postępowania (SIWZ, protokół,

ogłoszenie)

Page 101: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Ograniczenie podwykonawstwa

• 5%, 10%• „siłami własnymi”• Wykaz sprzętu podwykonawcy• Podwykonawca ma spełniać warunki stawiane

wykonawcy

Page 102: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Znaki towarowe

• 5, 10%• Lub metodą dyferencyjną• „znikoma część” – 5% (UZP uznaje to

naruszenie za formalne)

Page 103: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Przesunięcie terminu składania ofert i brak publikacji zmiany

• Poniżej 10 dni (nawet 1 dzień) – 5% (niektóre regiony uznają, iż nie jest to naruszenie poniżej progów dyrektyw – brak w tabeli 4)

• Powyżej 10 dni – 10% (zarówno BZP jak i DUUE)

Page 104: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Konsorcjum

• 5%• Każdy z konsorcjantów ma okazać polisę• Jeden z konsorcjantów co najmniej 50%• Umowa konsorcjum

Page 105: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Naruszenia nie dotyczące zamówień publicznych (w tym poniżej Pzp)

• 25%• Brak upublicznienia informacji o chęci zakupu

(Komunikat Wyjaśniający Komisji)

Page 106: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Naruszenia nie dotyczące zamówień publicznych ( w tym poniżej Pzp) – 25%

• Naruszenie zasad programu przy udzielenia zamówienia poniżej Pzp

• Brak zapytań ofertowych• Zapytanie tylko do 1 wykonawcy

Page 107: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Taryfikator

107

Page 108: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

TARYFIKATOR• Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa

zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE- dokument przyjęty przez Ministra Rozwoju Regionalnego w dniu 14. marca 2008 r.

- nie jest to wytyczna Ministra Rozwoju Regionalnego;- jest to dokument wewnętrzny, skierowany do instytucji

uczestniczących we wdrażaniu funduszy unijnych, służący jako narzędzie koordynacji i ujednolicenia sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia naruszeń zasad udzielania zamówień publicznych.

Page 109: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Przepisy obowiązujące w dniu przekazania Taryfikatora nie dawały podstaw do wydania dokumentu, regulującego kwestię korekt finansowych nakładanych w przypadku wykrycia naruszeń przepisów prawa wspólnotowego, w formie aktu prawnego.

Dokument jest umocowany w RPO poprzez wskazanie w umowie o dofinansowanie.

TARYFIKATOR

Page 110: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

TARYFIKATOR• Taryfikator określa pożądany poziom korekty w przypadku wykrycia

nieprawidłowości w zakresie udzielania zamówień, związanycyh z realizacją projektów współfinansowanych z funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności.

• Jego celem jest koordynacja i ujednolicenie stosowanych poziomów korekt w przypadku wykrycia naruszeń przepisów prawa wspólnotowego.

• Taryfikator służy wypełnieniu spoczywającego na Państwach członkowskich obowiązku dokonywania korekt finansowych związanych z indywidualnymi lub systemowymi nieprawidłowościami.

• Dodatkowym argumentem przemawiającym za koniecznością stosowania korekt jest fakt, że audyty programów, projektów i operacji dokonywanych przez Komisję Europejską zawsze, między innymi, dotyczą udzielania zamówień publicznych: czy są udzielane w sposób zgodny z zasadami obowiązującymi w Unii.

Page 111: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Stosowanie taryfikatora

• Tabela 1: korekty finansowe dla zamówień, które są w całości objęte dyrektywą klasyczną

• Tabela 2: zamówienia objęte w całości dyrektywą sektorową• Tabela 3: zamówienia, które są jedynie częściowo objęte dyrektywą

klasyczną i sektorową (usługi wymienione w załącznikach II B do 2004/18/WE oraz XVII B do 2004/17/WE, zmienione )

• Tabela 4: zamówienia, które nie są objęte dyrektywą klasyczną (zamówienia na kwoty nieprzekraczające wartości progowych, od których ma zastosowanie dyrektywa).

Page 112: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Stosowanie taryfikatora Ogólną zasadą jest, aby stosować właściwą tabelę dla danego

postępowania, biorąc pod uwagę status zamawiającego, rodzaj zamówienia, wartość zamówienia.

Jeżeli we właściwej tabeli brakuje opisu stwierdzonego naruszenia, należy wymierzyć korektę wg W % naruszenia rodzajowo najbliższego. Należy pamiętać, aby najbliższego rodzajowo naruszenia szukać we właściwej tabeli.

Korektę należy wymierzać tylko za te naruszenia ustawy Prawo zamówień publicznych, które służą wdrażaniu zasad unijnych.

Jeżeli beneficjent naruszył kilka przepisów, wymierza się korektę łączną, najwyższą – stąd za jedno naruszenie jest taka sama korekta jak za kilka naruszeń).

Page 113: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

TARYFIKATOR

Możliwy jest do stosowania w sytuacjach naruszenia zasad udzielania zamówień poniżej progów ustawy Pzp lub przez beneficjentów podmiotowo zwolnionych ze stosowania ustawy Pzp (korekta finansowa za naruszenia prawa wspólnotowego – tabela 4).

„Kontroli pod kątem zgodności z zasadami traktatowymi podlegają również zamówienia, których wartość nie przekracza poziomów określonych w przepisach ustawy Pzp oraz ww. dyrektywach, na co wskazują dotychczasowe doświadczenia związane z kontrolami realizowanymi przez przedstawicieli Komisji Europejskiej” (strona 4)

Page 114: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Diabeł tkwi w szczegółach!!!

114

Page 115: Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP

Dziękuję za uwagę

115