Top Banner
Epoka starożytnej Grecji Pitagorejczycy celebrujący wschód słońca
17

Epoka starożytnej Grecji

Jan 07, 2016

Download

Documents

xanti

Epoka starożytnej Grecji. Pitagorejczycy celebrujący wschód słońca. Uwagi wprowadzające. Czy filozofia narodziła się w starożytnej Grecji? Greckie religie państwowe oraz misteryjne jako przygotowanie dla filozofii: - z religii publicznej - naturalizm - PowerPoint PPT Presentation
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
Page 1: Epoka starożytnej Grecji

Epoka starożytnej Grecji

Pitagorejczycy celebrujący wschód słońca

Page 2: Epoka starożytnej Grecji

Uwagi wprowadzająceUwagi wprowadzające

1. Czy filozofia narodziła się w starożytnej Grecji?

2. Greckie religie państwowe oraz misteryjne jako przygotowanie dla filozofii:

- z religii publicznej - naturalizm - z religii misteriów - dualizm duszy

i ciała;

3. Mit i teogonia grecka a filozofia (różnice):- mit i teogonia – metodą (dominującą)

jest wyobraźnia poetycka

- filozofia – metodą (dominującą) jest racjonalny namysł

Page 3: Epoka starożytnej Grecji

Okresy filozofii starożytnej:

1. Okres naturalistyczny - pierwsi filozofowie przyrody - VII/VI w. p.n.e.;

2. Okres humanistyczny - sofiści i Sokrates- V w. p.n.e. do 399r. (śmierć

Sokratesa )

3. Okres wielkich syntez klasycznych – Platon, Arystoteles - IV w. p.n.e.

4. Okres helleński oraz szkoły cesarstwa rzymskiego - stoicyzm, epikureizm, sceptycyzm

- schyłek IV w. do I w. p.n.e.

5. Okres religijny - Plotyn (neoplatonizm); Ojcowie Kościoła (św. Augustyn ),- I w. n.e. do 529 r. n.e.

Page 4: Epoka starożytnej Grecji

Materializm pierwszych filozofów przyrody a

humanizm Sokratesa

Page 5: Epoka starożytnej Grecji

ZAPAMIĘTAJZAPAMIĘTAJ

Uczenie się filozofii (podobnie jak innych nowych nauk) to uczenie się nowego języka (terminologii)!!!

Na początek warto zrozumieć następujące pojęcia:-metafizyka, metafizyczny-epistemologia, epistemologiczny-racjonalizm- materializm

Page 6: Epoka starożytnej Grecji

Materializm pierwszych filozofów przyrody VII/VI w. p.n.e.

Podstawowe pojęcia:

• *materializm metafizyczny to takie pojmowanie rzeczywistości, w którym całkowity priorytet przyznany jest temu, co materialne (resp. naturalne, przyrodnicze, co postrzegane zmysłowo; fizyczne);

• *arché- zasada – przyczyna, czy podstawowy składnik rzeczywistości, tj. to, co konstytuuje rzeczywistość (mając na myśli element materialny);

• * monizm metafizyczny – przyznanie całkowitego priorytetu wyłącznie jakiemuś jednemu wymiarowi rzeczywistości (monos znaczy z greckiego jeden) (materializm metafizyczny w filozofii greckiej jest więc zarazem monizmem);

• * naiwny empiryzm – odwołanie się w poznaniu wyłącznie do prostego poznania zmysłowego.

Page 7: Epoka starożytnej Grecji

Wszystko z wody powstaje i w wodę się obraca

• Z prostej obserwacji empirycznej wywnioskował, że arché świata jest woda;

• Uznał, że świat to mechaniczny agregat tego substratu materialnego;

• Jego racjonalizm polegał na zerwaniu z płaszczyzną wiary religijnej oraz wyobraźni mitologicznej i podążeniu drogą obserwacji.

Page 8: Epoka starożytnej Grecji

Anaksymenes z Miletu (VI w. p.n.e.)

• Młodszy o dwa pokolenia od Talesa, Anaksymenes idzie o krok do przodu, tzn. jego zasada-arché jest czymś znacznie subtelniejszym od wody, jest nim powietrze;

• Pojmuje je jednak podobnie: jako materialny substrat rzeczywistości;

• Podstawą była również naiwna obserwacja empiryczna;

„Podobnie jak dusza (...), która jest powietrzem, trzyma nas w skupieniu, tak i cały świat również otacza tchnienie i powietrze”

Page 9: Epoka starożytnej Grecji

ogień żyje śmiercią tego, co sobą spala- pierwszy symbol ruchu-procesu-zmiany

• Największy filozof wśród przyrodników VI w. p.n.e.

• Miał być zarozumiały, aż po granice śmierci;

• Miał być pierwszym filozofem – ateistą; (być może zarazem ostatnim deklarowanym);

Heraklit z Efezu

Page 10: Epoka starożytnej Grecji

• Filozofia Heraklita nazywana jest często powszechnym wariabilizmem (łac. varietas – zmienność);

• Punktem wyjścia jest u niego proces, ruch, zmiana. Uważał, że to waśnie ruch domaga się pierwszorzędnego wyjaśnienia, gdyż stanowi najistotniejsze znamię rzeczywistości widzialnej;

• Ruch zdefiniował jako efekt walki przeciwieństw, którego najdoskonalszym

symbolem jest ogień;

• Punkt dojścia był analogiczny do Talesa, czy też Anaksymenesa. Wskazał wprost na element materialny konstytuujący rzeczywistość – tj. na arché i stwierdził, że jest nim ogień;

• Ważne ponadto, że już dla Heraklita świat jest nieskończony w czasie: nie ma żadnych Bogów, którzy stworzyli świat, (nie znał jednego z podstawowy praw logiki tj. regresus ad infinitum)

Page 11: Epoka starożytnej Grecji

Czym jest zatem PRAWDA zdaniem pierwszych PRZYRODNIKÓW?

• Ten fotel widzę, postrzegam zmysłowo, wiec on istnieje.

• Pierwszy filozofowie przyrody do świata podeszli zatem zdroworozsądkowo.

• Prawdą jest to, co możemy doświadczyć empirycznie

Page 12: Epoka starożytnej Grecji

Humanizm Sokratejski

Sokrates470-399 p.n.e.

Page 13: Epoka starożytnej Grecji

Wiem, że nic nie wiem Jacques-Luis DavidŚmierć Sokratesa

"Tak nasz Echekratesie skonał przyjaciel i człowiek, o którym możemy powiedzieć, że ze wszystkich których żeśmy wtedy znali, najlepszy był i w ogóle najmądrzejszy i najsprawiedliwszy" (ostatnie słowa Sokratesa)

Page 14: Epoka starożytnej Grecji

Punkt wyjścia SokratesaPoddał krytyce:

a) dotychczasową filozofię przyrody, ponieważ: Wnioski , jakie wyprowadzali filozofowie przyrody często

przeczyły sobie nawzajem, Pomijali to, co najważniejsze, czyli zagadnienie człowieka.

Filozofia przyrody nie dawała żadnych odpowiedzi na najbardziej trapiące człowieka kwestie: co to jest dobro, szczęście, sprawiedliwość itd.

b) dotychczasową wiedzę nt. człowieka dostarczona przez pitagoreizm oraz sofistów, która - zdaniem Sokratesa – nadto była związana z religią

orficką oraz teogonią, była zatem za mało racjonalna.

Page 15: Epoka starożytnej Grecji

• Celem Sokratesa było zatem poznanie człowieka w sposób racjonalny, czyli przy wykorzystaniu wyłącznie rozumu, racjonalnego namysłu;

• zdaniem Sokratesa - wszystkie prawdy o człowieku zapisane są w nim samym, a rozum pozwala do nich dotrzeć.

• ‘poznaj samego siebie i troszcz się o samego siebie’. poznanie i troska ma służyć temu, by człowiek stał się dobrym człowiekiem,a więc i szczęśliwym.

Page 16: Epoka starożytnej Grecji

Ogólną metodą Sokratesa jest więc poznanie rozumowe (racjonalizm epistemologiczny)

Dokonał swoistego przełomu w sposobie myślenia o człowieku

Def.

„Człowiekiem jest jego dusza, bo dusza jest tym, co odróżnia człowieka od każdej innej rzeczy”.

duszę zaś pojął w sposób, który jest już bliski naszemu pojmowaniu człowieka;

„Dusza to sama myśląca i działająca świadomość, nasz rozum, źródło naszego myślenia i działania”.

Page 17: Epoka starożytnej Grecji

POZOSTANIE

1. Okresy filozofii starożytnej;2. Różnica między mitologią i religiami a filozofią;3. Pojęcia: materializm metafizyczny; naiwny empiryzm;

arche; monizm metafizyczny;4. Racjonalizm pierwszych przyrodników a racjonalizm

Sokratesa.5. Sokratesa def. człowieka.