YOU ARE DOWNLOADING DOCUMENT

Please tick the box to continue:

Transcript
  • 1

    Achter gesloten deurenOuderenmishandeling in de thuissituatie

    Handleiding bij de dvd

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 1Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 1 05-11-2009 14:43:1005-11-2009 14:43:10

  • 2009 VilansNiets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en openbaargemaakt door

    middel van druk, fotokopie, microfi lm of op welke andere w ze dan ook zonder

    voorafgaande schriftel ke toestemming.

    Tekst

    Annet Huizing

    Redactie

    Joop Beelen en Natascha Gering

    ISBN 978-90-8839-009-8

    Deze dvd inclusief handleiding is te bestellen b Vilans webwinkel via de website

    www.vilanswebwinkel.nl

    Vilans

    Postbus 8228

    3503 RE Utrecht

    Telefoon (030) 789 23 00

    Fax (030) 789 25 99

    Website www.vilans.nl

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 2Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 2 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • Inhoud

    Woord vooraf 51. Ouderenmishandeling in het kort 72. Inhoud van de dvd 113. Doelen en doelgroepen 134. Didactische suggesties 15Meer informatie 21

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 3Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 3 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 4Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 4 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 5

    Woord vooraf

    Mishandeling van ouderen in de thuissituatie is een verborgen probleem. Vaak wordt ouderenmishandeling verzwegen door de betrokkene zelf, en niet opgemerkt door de omgeving. En als de signalen wl worden opgevangen, weten mensen niet wat ze ermee aan moeten.

    Om ouderenmishandeling onder de aandacht te brengen van hulpverleners in de ouderenzorg, brengt het Kenniscentrum Ouderen de dvd Achter gesloten deuren uit. In deze dvd wordt aan de hand van vier casussen een realistisch beeld gegeven van de verschillende vormen van ouderenmishandeling in de thuissituatie.

    Achter gesloten deuren is een bewerking van de Australische video Behind Closed Doors. The Hidden Problem of Abuse of Older People. De situatie in Australi wat ouderenmishandeling betreft, is vergel kbaar met die in Nederland. Zowel in Australi als in Nederland begint het probleem erkend te worden, maar staat de hulpverlening nog in de kinderschoenen.

    De dvd is voor verschillende doelen en doelgroepen te gebruiken. Het is een goed hulpmiddel om voorlichting te geven over ouderenmishandeling, en het probleem bespreekbaar te maken b huisartsen, thuiszorgmedewerkers, LGGZ-hulpverleners en andere verzorgenden en hulpverleners. De casussen lenen zich daarnaast voor gerichte training om de signalering en hulpverlening op dit gebied te verbeteren.

    Deze handleiding b de dvd is bedoeld voor voorlichters, teamleiders en trainers. Ze bevat didactische suggesties voor het gebruik van de dvd voor voorlichtings- en trainingsdoeleinden, themab eenkomsten en teamgesprekken. Voor meer informatie over ouderenmishandeling verw zen w u naar de l st met literatuur en adressen achter in deze handleiding.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 5Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 5 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 6Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 6 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 7

    1. Ouderenmishandeling in het kort

    Wat is ouderenmishandeling?B ouderenmishandeling gaat het niet alleen om fysiek geweld, maar ook om psychische mishandeling, fi nancile uitbuiting en verwaarlozing. Naar schatting 5,5 procent van de zelfstandig wonende ouderen (mensen van 65 jaar en ouder) heeft te maken met herhaaldel ke mishandeling door bekenden, zoals familie- en gezinsleden. Ouderen worden kwetsbaarder voor mishandeling wanneer hun fysieke en mentale weerbaarheid vermindert en wanneer ze afhankel k worden van anderen voor b voorbeeld zorg en emotionele of fi nancile steun. Juist vanwege deze afhankel kheid durven ouderen vaak niet te praten over het feit dat ze mishandeld of uitgebuit worden. Ze schamen zich ervoor dat hun kind of partner agressief is en bl ven loyaal aan hun familie. Ze z n bang dat er niet meer voor hen gezorgd wordt als ze een klacht indienen. Of ze vrezen voor opname in een verpleeg- of verzorgingshuis. Veel ouderen willen degene die hen mishandelt niet laten vallen, omdat die hun enige contact met de buitenwereld is.

    Vormen van ouderenmishandelingWe onderscheiden zes vormen van ouderenmishandeling:

    Lichamel ke mishandelingBlauwe plekken, schrammen, zwellingen, fracturen of brandplekken: deze symptomen kunnen het gevolg z n van lichamel ke mishandeling. Soms worden ouderen vastgebonden aan een stoel of bed. Ze vertonen dan striemen aan polsen of enkels. Een minder zichtbare vorm van lichamel ke mishandeling is als mensen te weinig of juist te veel medic nen kr gen (b voorbeeld slaapmiddelen).

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 7Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 7 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 8

    Psychische mishandelingB psychische mishandeling is er sprake van treiteren en sarren, dreigementen, valse beschuldigingen, beledigingen of bevelen. B de oudere leidt dit tot gevoelens van angst, woede, verdriet, schuchterheid, verwardheid of apathie.

    VerwaarlozingLichamel ke verwaarlozing kan bl ken uit ondervoeding, uitdroging, slechte hygine of wonden als gevolg van doorliggen. Wanneer de geestel ke behoeften van de oudere worden genegeerd, zoals de behoefte aan aandacht, liefde en ondersteuning, spreken we van psychische verwaarlozing.

    Financile uitbuitingB deze vorm van ouderenmishandeling gaat het om het wegnemen of profi teren van bezittingen van de oudere. Te denken valt aan diefstal van geld, juwelen en andere waardevolle spullen, maar ook aan verkoop of gebruik van eigendommen zonder toestemming van de oudere en aan gedwongen testamentverandering. Ook iemand fi nancieel kort houden is een vorm van uitbuiting.

    Seksueel misbruikOuderen kunnen het slachtoffer z n van seksueel misbruik, zoals exhibitionisme, betasten van het lichaam en verkrachting.

    Schending van rechtenHiervan is sprake wanneer de rechten van ouderen, zoals het recht op vr heid, privacy en zelfbeschikking, worden ingeperkt. B voorbeeld door post achter te houden, bezoekers weg te sturen en de oudere te verhinderen het huis te verlaten.

    De verschillende soorten mishandeling komen naast elkaar voor. Soms wordt een oudere moedwillig mishandeld. Maar de mishandeling kan ook het gevolg z n van overbelasting van de mantelzorger. Er hoeft dan geen sprake te z n van opzet. De verzorgers beseffen soms niet eens dat ze te ver gaan. Hun acties komen voort uit onmacht en z n eigenl k een noodkreet. B opzettel ke mishandeling weten de daders heel goed wat

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 8Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 8 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 9

    ze doen. Ze handelen uit fi nancieel gewin, desinteresse of wraak. Soms wortelt ouderenmishandeling in een lange traditie van familiegeweld en -confl icten.

    Signalering van ouderenmishandelingHet is vooral de eerstel nsgezondheidszorg gezinsverzorgenden, w kverpleegkundigen, maatschappel k werkers en huisartsen die voor het eerst in aanraking komt met (vermoedel ke) gevallen van ouderenmishandeling. Essentieel voor signalering is dat hulpverleners openstaan voor het probleem en weten wat het is. Veel lichamel ke en psychische klachten die het gevolg z n van mishandeling worden door buitenstaanders toegeschreven aan b voorbeeld dementie. Ouderen zullen zelf niet alt d geneigd of in staat z n te vertellen wat er is gebeurd. Een expliciete hulpvraag bl ft daarom dikw ls achterwege. Hulpverleners moeten dan afgaan op bepaalde signalen, zoals: De oudere of verzorger geeft onsamenhangende en tegenstr dige

    verklaringen voor lichamel ke verwondingen. De verzorger toont zich onverschillig voor het wel en wee van de

    oudere. De verzorger vertoont versch nselen van overbelasting. Er wordt gescholden en geschreeuwd in aanwezigheid van arts of

    hulpverlener. De oudere maakt een depressieve, angstige indruk. De oudere ziet er onverzorgd uit en de huishouding is verwaarloosd. Er verdw nen spullen en geld van de oudere. De oudere kr gt geen gelegenheid om alleen met de hulpverlener te

    praten. De betrokkenen proberen de hulpverlener buiten de deur te houden.

    Als een hulpverlener ouderenmishandeling constateert, is het van belang om na te gaan hoe hulp kan worden geboden, ook wanneer een duidel ke hulpvraag ontbreekt. Het is belangr k om daarb zorgvuldig te werk te gaan zodat de betrokkenen zich niet bedreigd voelen en alle hulpverlening afslaan. Het Steunpunt Huisel k Geweld, het algemeen maatschappel k werk en eventueel de LGGZ z n de meest aangewezen instanties die ingeschakeld kunnen worden b vermoedens van ouderenmishandeling.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 9Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 9 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 10Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 10 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 11

    2. Inhoud van de dvd

    De dvd bestaat uit vier gedramatiseerde casussen, die samen een breed beeld schetsen van ouderenmishandeling. In de casussen wordt ook actie ondernomen, maar het bl ft in het midden wat de gevolgen daarvan z n voor de betrokkenen, en of de interventies juist z n. In de nabespreking kan aan de mogel kheden tot interventie extra aandacht worden besteed.

    Casus 1Het echtpaar in deze casus woont zelfstandig. De vrouw heeft in het verleden enkele beroertes gehad, waardoor ze moeil k kan lopen en voor veel zaken is aangewezen op haar echtgenoot. Het laatste halfjaar heeft ze de dagopvang bezocht, maar nu komt ze opeens niet meer. De begeleidster van de dagopvang besluit het echtpaar thuis te bezoeken om de oorzaak van het verzuim te achterhalen. Wanneer meneer even weg is, vertelt mevrouw dat haar man haar heeft verboden naar de dagopvang te gaan, en dat het telefoontoestel uit de slaapkamer is verw derd. Als de man weer in de slaapkamer komt, spreekt de begeleidster hem hierop aan. H wordt kwaad, en wanneer de begeleidster voorstelt om mevrouw korte t d ter observatie te laten opnemen in het ziekenhuis, verzoekt h haar het huis onmiddell k te verlaten.

    Casus 2Een oudere allochtone dame heeft kortgeleden haar man verloren. Haar werkloze zoon is b haar ingetrokken om voor haar te zorgen. Kort daarop koopt h een dure auto en laat h z n moeders geld overmaken op z n eigen bankrekening. B de transacties op de bank wordt een bankmedewerker argwanend, want mevrouw aarzelt telkens wanneer z het overboekingsformulier moet ondertekenen. De medewerker kan de toestemming van de vrouw niet natrekken omdat z geen Nederlands spreekt. Later ziet de bankmedewerker dat de zoon een tap t uit z n moeders huis wegsleept, terw l z dit probeert te verhinderen. De

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 11Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 11 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 12

    verontruste bankmedewerker meldt het voorval aan z n baas en aan de politie.

    Casus 3Een vrouw zorgt voor haar licht dementerende echtgenoot. B t d en w le bindt z hem vast aan een stoel, om te voorkomen dat h gaat dwalen. Zo heeft ze nog wat t d om de deur uit te gaan. De huisarts ontdekt rode striemen aan de polsen van de patint, wanneer het echtpaar b hem op het spreekuur komt voor iets anders. H stuurt een maatschappel k werkster naar ze toe. Deze zegt dat het gevaarl k is om iemand vast te binden, en ze w st mevrouw erop dat z hulp kan kr gen b de verzorging van haar man. Het echtpaar is bang voor bemoeienis van instanties, omdat ze denken dat de man dan niet meer thuis mag bl ven wonen.

    Casus 4Een dochter ontdekt dat haar moeder door haar zieke vader wordt uitgescholden en met een wandelstok wordt geslagen. Haar vader heeft de ziekte van Parkinson en vertoont de laatste t d door nieuwe medicatie regelmatig verward, ongecontroleerd en agressief gedrag. Haar moeder neemt haar man in bescherming door te zeggen dat h er niets aan kan doen, en dat h niet alt d zo is. Ze schaamt zich ervoor dat haar man haar zo behandelt, en wil liever niet meer met hem naar buiten.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 12Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 12 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 13

    3. Doelen en doelgroepen

    DoelenDe dvd kan ingezet worden voor verschillende voorlichtings- en trainingsdoelen, b voorbeeld: laten zien wat ouderenmishandeling is en in welke vormen het

    voorkomt (een eerste kennismaking met ouderenmishandeling), en bevorderen dat het probleem wordt erkend;

    zorgen voor een betere herkenning van ouderenmishandeling in de prakt k (signalering);

    ruimte bieden om prakt kproblemen te bespreken; de hulpverlening verbeteren door oplossingen aan te dragen.

    DoelgroepenDe belangr kste doelgroep bestaat uit professionals die zorg of hulp verlenen aan ouderen: gezinsverzorgenden, w kverpleegkundigen, maatschappel k werkenden, GGZ-instellingen, huisartsen et cetera. Daarnaast kan de dvd vertoond worden op opleidingen, en aan mantelzorgers en vr willigers (b voorbeeld huisbezoekers).

    Praktijkvoorbeelden van het gebruik van de dvd Een docent op een hbo voor verpleegkundigen gebruikt de dvd om

    te laten zien wat ouderenmishandeling is en in welke vormen het voorkomt. Deze voorlichting maakt deel uit van een lesprogramma over mishandeling in het algemeen.

    Een teamleider van een thuiszorgorganisatie vertoont de dvd in een training van twee dagdelen over signalering van ouderenmishandeling. De casussen uit de dvd worden gebruikt om oplossingen te bedenken voor eigen prakt ksituaties.

    De districts-huisartsenvereniging vertoont de dvd op een thema-avond in het kader van de deskundigheidsbevordering. Het doel van de avond is huisartsen te leren om de symptomen te herkennen die kunnen w zen op ouderenmishandeling. Tevens wordt ingegaan op de mogel kheden van doorverw zing en hulpverlening in de regio.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 13Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 13 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 14

    Een stichting Welz n Ouderen laat de dvd zien op een voorlichtingsb eenkomst voor vr willigers die huisbezoeken afl eggen b ouderen. Doel is herkenning van ouderenmishandeling. De vr willigers kr gen een folder mee met het telefoonnummer van een vertrouwenspersoon die ze kunnen bellen wanneer ze vermoedens hebben van mishandeling.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 14Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 14 05-11-2009 14:43:1705-11-2009 14:43:17

  • 15

    4. Didactische suggesties

    VoorbereidingU hebt ervaring met het geven van voorlichting en training. U hebt zich verdiept in ouderenmishandeling door de dvd te bek ken en erover te lezen (zie ook de literatuurl st). En u hebt een duidel k beeld van de doelgroep en het doel van de b eenkomst. Ouderenmishandeling is een beladen onderwerp. De mensen aan wie u de dvd laat zien, hebben soms vervelende ervaringen met (ouderen)mishandeling. Een veilige sfeer is daarom belangr k b het bek ken en bespreken van de dvd. Geef ruimte aan emoties en respecteer de privacy van de deelnemers. Ook is het belangr k dat mensen weten waar ze terechtkunnen als ze naar aanleiding van de dvd vragen hebben of met iemand willen praten, zeker wanneer de doelgroep na het zien van de dvd niet terug kan vallen op ondersteuning van collegas, een team of een docent. Zorg daarom dat u een goed overzicht beschikbaar hebt van de plaatsel ke en regionale hulpverlening.

    ProgrammasuggestiesEen voorlichtingsprogramma over ouderenmishandeling kan er als volgt uitzien: Introductie over het doel van de b eenkomst Inleidende oefening (zie hierna) Vertonen van de dvd Bespreking

    Wanneer de dvd wordt gebruikt voor een training over b voorbeeld signalering of hulpverlening, kan het programma uitgebreider z n. Daarb z n vele variaties mogel k zoals:

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 15Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 15 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • 16

    Dagdeel 1 Introductie over het doel van de training Inleidende oefeningen Vertonen van de dvd in z n geheel Bespreking over signalering

    Dagdeel 2 Vertonen van een casus Interventies bedenken en bespreken Vertonen van een casus Interventies bedenken en bespreken

    Ter afsluiting van de b eenkomst kunt u de deelnemers schriftel ke informatie meegeven over ouderenmishandeling, die verkr gbaar is b het Vilans Kenniscentrum Ouderen.

    Hierna gaan we in op drie onderdelen van zon voorlichtings- of trainingsprogramma: de inleidende oefeningen, het vertonen van de dvd en de bespreking.

    Inleidende oefeningenEen inleidende oefening zorgt ervoor dat de groep loskomt en voorbereid is op het onderwerp. De aandacht wordt gericht op ouderenmishandeling. Bovendien kunt u door zon warming-up beter inspelen op de beleving van de groep t dens het vertonen en nabespreken van de dvd. Hieronder staan enkele voorbeelden van inleidende oefeningen.

    Associren en brainstormenAls u voor vertoning van de dvd om associaties vraagt b het onderwerp, creert u min of meer vanzelf een open sfeer. Van belang is om geen oordeel uit te spreken b de verschillende associaties en niet in discussie te gaan over wat de deelnemers naar voren brengen. Daarom is het verstandig om naar steekwoorden of kreten te vragen, en uiteenzettingen en toelichtingen te ontmoedigen. Op zon manier kunt u snel vele aspecten van ouderenmishandeling in beeld brengen.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 16Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 16 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • 17

    Een voorbeeld van een associatieopdracht: Schr f het woord ouderenmishandeling op een fl ap-over. Vraag aan de deelnemers om hun eerste associaties op papier te zetten. Laat de groep vervolgens brainstormen over het onderwerp en stel daarb gaandeweg vragen als: Wie z n het slachtoffer? Wie z n de daders? Waarom gebeurt het? Op welke manieren worden ouderen mishandeld? Heb je ouderenmishandeling wel eens meegemaakt in de prakt k? Wat roept het b je op? Schr f alle reacties in steekwoorden op de fl ap-over.

    Gerichte vragen en k kopdrachtenWanneer de dvd gebruikt wordt voor specifi eke trainingsdoeleinden, b voorbeeld een betere herkenning van ouderenmishandeling, kunt u ter voorbereiding ook gerichtere vragen stellen, gevolgd door een k kopdracht. B voorbeeld: Wat z n voor jou signalen van ouderenmishandeling? En welke signalen van mishandeling constateer je in de volgende

    casus? Wat doe je als je een vermoeden hebt van ouderenmishandeling? Welke actie wordt in de volgende casus ondernomen en wat is het

    gevolg daarvan?

    Vertonen van de dvdAfhankel k van doel, doelgroep en beschikbare t d kan de dvd op verschillende manieren vertoond worden.

    DoserenU kunt na elke casus de dvd stopzetten zodat het publiek even stoom kan afblazen en kan reageren.

    Met de deur in huis vallenU kunt de dvd laten zien zonder pauzes. Daarmee kr gen de deelnemers in n keer een overzicht van de verschillende vormen van ouderenmishandeling.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 17Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 17 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • 18

    CombinatieMet name b trainingen zal de dvd vaak eerst in z n geheel vertoond worden, waarna vervolgens de afzonderl ke casussen bekeken en besproken worden.

    BesprekingGeef na het bek ken van de dvd ruimte voor de eerste reacties en emoties zodat mensen stoom kunnen afblazen. Stel daarb vragen als: Wat roept de dvd b je op? Wat was nieuw voor je? Wat was herkenbaar? Was er volgens jou in de situaties die je gezien hebt sprake van

    ouderenmishandeling? Waarom wel of niet?

    Soms is zon gesprek genoeg als nabespreking, maar het kan ook een voorwaarde z n om daarna verder op het onderwerp in te gaan. We geven vier suggesties voor de bespreking van de dvd. Deze suggesties corresponderen met de doelen uit hoofdstuk 3. 1. Kennismaking en erkenningAls u voorlichting wilt geven over ouderenmishandeling, kunt u de dvd na afl oop mondeling toelichten (eventueel met sheets uit Signalement: oud en mishandeld, Hollander 1996), waarb u informatie geeft over: de mate waarin ouderenmishandeling voorkomt; de verschillende vormen van ouderenmishandeling; signalering en hulpverlening; waarom ouderenmishandeling een onzichtbaar en vaak

    onbespreekbaar probleem is.

    2. Signalering verbeterenWanneer u de herkenning van ouderenmishandeling wilt verbeteren in een training, dan kunt u (per casus) de volgende vragen stellen: Welke signalen van ouderenmishandeling zie je op de dvd? Kunnen deze signalen ook een andere oorzaak hebben? Welke signalen ben j tegengekomen in je eigen prakt k? Wat doe je met signalen van ouderenmishandeling?

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 18Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 18 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • 19

    3. Prakt kproblemen besprekenAan de hand van de casussen kunnen dilemmas uit de prakt k besproken worden, zoals: Wat moet je doen als je mishandeling signaleert? Wanneer moet je ingr pen? Hoe spreek je de oudere en z n familie erop aan zonder dat ze zich

    bedreigd voelen? Wanneer weet je zeker dat er sprake is van mishandeling? Hoe voorkom je dat je iemand valsel k beschuldigt? Hoe zorg je ervoor dat je hulp niet averechts werkt? Kun je je het gedrag van de daders in de casussen voorstellen?

    4. Hulpverlening verbeterenDe dvd is zeer geschikt om hulpverleningsmogel kheden te bespreken. In eerste instantie kunnen dat oplossingen z n voor de problemen uit de casus, waarna u overstapt naar de prakt k van de deelnemers. Voorbeelden van vragen: Wat is precies het probleem in de casus? Wie onderneemt welke actie? Wat vind je van die actie? Welke gevolgen heeft die actie? Hoe zou j het probleem aanpakken? Ben je in de prakt k wel eens een dergel k probleem tegengekomen? Wat heb je toen gedaan?Op basis van deze bespreking kunt u met de deelnemers conclusies trekken voor de prakt k, b voorbeeld algemene richtl nen over wat ze kunnen doen b (vermoedens van) ouderenmishandeling.

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 19Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 19 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 20Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 20 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • Meer informatie

    LiteratuurVoor een overzicht van boeken, artikelen en downloadbare publicaties kunt u terecht op www.movisie.nl/ouderenmishandeling.

    MeldpuntenOok voor een overzicht van meldpunten en consultatienetwerken Ouderenmishandeling per provincie, kunt u raadplegen www.movisie.nl/ouderenmishandeling.

    Overige vragenVragen over ouderenmishandeling kunt u zowel telefonisch als per e-mail stellen, telefoon (030) 789 21 12, e-mail info@movisie.nl

    21

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 21Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 21 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 22Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 22 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • Vilans, kenniscentrum langdurende zorg

    Vilans is ht onafhankel ke kenniscentrum voor werkers en organisaties

    die langdurende zorg bieden. W ontwikkelen met hen vernieuwende

    prakt kgerichte kennis, zodat we samen de kwaliteit van leven verbe-

    teren voor mensen die langdurig zorg nodig hebben.

    Vilans richt zich met haar kennis en handelen primair op werkers en

    organisaties. Het verbeteren van de kwaliteit van leven voor clinten die

    langdurende zorg nodig hebben is onze inspiratiebron.

    Onze inzet is dat mensen die langdurig zorg nodig hebben zelf hun leven

    richting en inhoud kunnen geven wat betreft gezondheid, relaties, werk

    en onderw s, materile omstandigheden zoals inkomen, wonen en

    zingeving. Daarb is het belangr k dat de samenleving en het gevoerde

    beleid de eigen regie ondersteunen.

    De meerwaarde voor de prakt k is de maatstaf voor de toegevoegde

    waarde van Vilans. W vervullen een maatschappel ke functie en kiezen

    daarom nadrukkel k een onafhankel ke positie. Onze kenniscollecties en

    relatienetwerken z n openbaar en algemeen toegankel k.

    Samen werken aan kwaliteit van leven?Neemt u dan contact met ons op:

    Vilans infol n (030) 789 25 25 of k k op www.vilans.nl

    Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 23Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 23 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18

  • Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 24Achter gesloten deuren 2009 brochure.indd 24 05-11-2009 14:43:1805-11-2009 14:43:18


Related Documents