Top Banner
UNIVERZITET U NIŠU FAKULTET ZAŠTITE NA RADU U NIŠU TEHNIČKA MEHANIKA - PREZENTACIJA PREDAVANJA - Dr Darko Mihajlov, doc. - 1. PREDAVANJE -
59

tehnička mehanika

Nov 29, 2022

Download

Documents

Khang Minh
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
Page 1: tehnička mehanika

UNIVERZITET U NIŠU

FAKULTET ZAŠTITE NA RADU U NIŠU

TEHNIČKA MEHANIKA- PREZENTACIJA PREDAVANJA -

Dr Darko Mihajlov, doc.

- 1. PREDAVANJE -

Page 2: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Način polaganja ispita;Informacije o predmetu;

TEHNIČKA MEHANIKA

Statika – osnovni pojmovi; Zadaci Statike;Mehanika – osnovni pojmovi.

Aksiome Statike.

SADRŽAJ PREDAVANJA

Page 3: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Predmetni nastavnik:Dr Darko Mihajlov, doc.

Kabinet br. 240Konsultacije:

Ponedeljak: 1200 ÷ 1400

Predmetni asistent:Milica Nikodijević

Kabinet br. 209Konsultacije:

Ponedeljak: 1300 ÷ 1400

Utorak: 1000 ÷ 1100

Četvrtak: 1200 ÷ 1300

Konsultacije putem elektronske pošte:darko.mihajlov@znrfak.ni.ac.rs

milica.nikodijevic@znrfak.ni.ac.rs

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

Page 4: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Semestar: jesenji;

Broj nastavnih nedelja: 12;

2 časa predavanja,

2 časa računskih vežbi.

Nedeljni fond časova:

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

Broj EPS bodova: 6;

Status predmeta: obavezan;

Page 5: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Sticanje osnovnih znanja iz Statike i

Otpornosti materijala.

CILJ PREDMETA

ISHOD PREDMETA

Osposobljenost studenata za razumevanje

mehaničkih pojava i zakonitosti mirovanja,

naponskog i deformacionog stanja tela.

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

Page 6: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

SADRŽAJ PREDMETAUvod;

1. STATIKA:

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

Osnovni pojmovi;Aksiome Statike;Sistem sučeljnih sila. Moment sile;Dejstvo sistema od dve paralelne sile na kruto telo. Spreg sila;Dejstvo ravanskog sistema proizvoljnih sila na kruto telo;Težište krutog tela;Statički nosači;

Page 7: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

SADRŽAJ PREDMETA

2. OTPORNOST MATERIJALA:

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

Opšti pojmovi;Geometrijske karakteristike ravnih preseka;Aksijalno naprezanje;Ravno naprezanje. Smicanje;Uvijanje;Savijanje – čisto i poprečno;Elastična linija nosača.

Page 8: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

LITERATURA

Slavka Mitić, “TEHNIČKA MEHANIKA”,

Fakultet zaštite na radu u Nišu, 2009.

Izvodi sa predavanja i vežbi,

Internet stranica Fakulteta –

predmet Tehnička mehanika.

Page 9: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

KRITERIJUMI ZA OCENU ZNANJA

Pisani deo ispita 30 - 60

Usmeni deo ispita 21 - 40

Σ = 51 - 100

ISPIT Br.poena

Page 10: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

TEHNIČKA MEHANIKA- informacije o predmetu -

OCENA – na osnovu broja poena sa:1. položenog pisanog dela ispita, ili 2. položenog pisanog i usmenog dela ispita.

Broj poena 51 - 60 61 - 70 71 - 80 81 - 90 91 - 100

Ocena 6 7 8 9 10

KRITERIJUMI ZA OCENU ZNANJA

Page 11: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

MEHANIKA - nauka koja se bavi izučavanjem:

1. mirovanja i mehaničkih kretanja materijalnih tela;

2. mehaničkih dejstava koja nastaju između

materijalnih tela pri njihovom mirovanju ili

kretanju.

Page 12: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Materijalno telo - ograničen prostor ispunjen

materijom.

Materijalna tačka - materijalno telo čije se dimenzije

u konkretno razmatranim uslovima mogu zanemariti.

Smatra se da je celokupna masa tela skoncentrisana

u jednoj tački.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 13: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Mehaničko kretanje - promena položaja jednog

materijalnog tela u odnosu na drugo (osnovno)

materijalno telo.

Proces koji se odvija u prostoru i vremenu.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 14: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Mehaničko uzajamno dejstvo - uzajamno dejstvo

materijalnih tela koje menja ili teži da promeni stanje

kretanja ili stanje mirovanja materijalnog tela, ili pak

da promeni oblik materijalnog tela.

Sila - veličina koja predstavlja:

meru mehaničkog dejstva između materijalnih tela i

uzrok promene stanja materijalnog tela.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 15: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

“Matematički principi prirodne filozofije” (1687.)

Isak Njutn (1643 -1727.)

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 16: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Svako telo ostaje u stanju mirovanja ili ravnomernog

(jednolikog) pravolinijskog kretanja sve dok pod

dejstvom sila ne bude prinuđeno da to svoje stanje

promeni.

1. Njutnov zakon – Zakon inercije:

Zakon definiše postojanje sile.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 17: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Promena kretanja - ubrzanje je proporcionalno sili

koja dejstvuje na telo i vrši se u pravcu sile.

2. Njutnov zakon – Zakon sile:

Zakon definiše veličinu sile.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 18: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Dejstvu (akciji) je uvek jednako protivdejstvo

(reakcija), ili

Dejstva dvaju tela jednog na drugo su uvek jednaka,

ali suprotnog smera.

3. Njutnov zakon – Zakon akcije i reakcije:

Zakon definiše izvor sile.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 19: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Podela Mehanike na discipline prema svojstvima

materije koja se izučava:

Mehanika krutog (nedeformabilnog) tela;

Mehanika čvrstog (deformabilnog) tela;

Mehanika tela promenljive mase;

Mehanika tečnog tela;

Mehanika gasovitog tela.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 20: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Kruto telo - zamišljeno telo kod koga rastojanje

između ma koje njegove dve tačke ostaje

nepromenjeno (konstantno) pod dejstvom sila.

MEHANIKA KRUTOG TELA proučava mirovanje i

kretanje materijalnog sistema čije su pojedine tačke

neprekidno (kontinualno) raspoređene po liniji,

površi ili u prostoru.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 21: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Podela Mehanike krutog tela na discipline prema

karakteru problema koji se izučava:

MEHANIKAKRUTOG TELA

STATIKA KINEMATIKA DINAMIKA

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 22: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA izučava mirovanje materijalnih tela pod

dejstvom sila.

KINEMATIKA izučava kretanje geometrijiskih tela ne

vodeći računa o njihovoj materijalnosti, kao ni o

uzrocima koji prouzrokuju ova kretanja.

DINAMIKA - izučava kretanje materijalnih tela pod

dejstvom sila.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 23: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

OTPORNOST MATERIJALA - posebna naučna oblast

Mehanike čvrstog tela koja se bavi izučavanjem malih

deformacija homogenog, izotropnog, elastičnog tela

pod dejstvom spoljašnjih sila.

MEHANIKA ČVRSTOG TELA izučava deformacije tela

pri različitim dejstvima spoljašnjih sila.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 24: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Teorijska mehanika ili Racionalna mehanika - sve

probleme analizira i dokazuje matematičkim putem;

Za specijalne oblasti Mehanike su uvedeni posebni nazivi:

Analitička mehanika - zasniva se na principima iz

kojih se izvode diferencijalne jednačine kretanja;

Primenjena mehanika - podrazumeva primenu Teorijske

mehanike u drugim naukama.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 25: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Primena Teorijske mehanike u drugim naukama

Tehnička mehanika – Primenjena mehanika u tehnici;

Biomehanika – Mehanika primenjena na žive organizme;

Mehatronika – Mehanika primenjena u elektronici iračunarstvu.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

Page 26: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

TEHNIČKA MEHANIKA- Uvod. Osnovni pojmovi Mehanike -

U Tehničkoj mehanici se

primenjuju znanja iz

Teorijske mehanike za

rešavanje praktičnih

inženjerskih problema.

Page 27: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

STATIKA - deo Mehanike koji izučava mirovanje

tela i uslove koji treba da budu ispunjeni da bi telo

ili sistem tela ostao u stanju mirovanja.

Mirovanje (ravnoteža) tela - stanje tela pri kome telo

ne menja položaj u odnosu na neko nepokretno

referentno telo.

Page 28: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Slobodno telo - telo koje se pod dejstvom sile može

pomeriti iz jednog položaja u neki drugi susedni

položaj u prostoru.

Telo se u suprotnom slučaju zove vezano.

Veze - uslovi (predmeti, tela, stvari) koji ograničavaju

slobodu kretanja tela.

Page 29: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Sila - vektor koji je određen:

intenzitetom (veličinom),

pravcem (napadnom linijom),

smerom i

napadnom tačkom.

Page 30: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Predstavljanje sile

Grafičko predstavljanje sile Analitičko predstavljanje sile u ravni

FF u AB= ⋅ F X i Y j= +

Page 31: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Vrste sila

Prema načinu dejstva:

Aktivne sile – prouzrokuju kretanje

(sila Zemljine teže, sila vetra, sila pritiska pare, ...);

Pasivne (reaktivne) sile (sile otpora, otpori) –

suprotstavljaju se kretanju

(otpor vazduha, otpor trenja, ...).

Page 32: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Vrste sila

Prema poreklu:

Spoljašnje sile

Unutrašnje sile

Površinske

Zapreminske

Koncentrisane

Kontinualne

Prema rasporedudejstva:

Page 33: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Sistem sila – skup sila koje dejtvuju na telo.

Uravnoteženi sistem sila – sistem sila koji ne remeti

stanje slobodnog tela na koje dejstvuje.

Page 34: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Dva sistema sila su ekvivalentna ako se jedan sistem

sila koji dejstvuje na telo može zameniti drugim ne

remeteći stanje tela.

( ) ( )1 2 3 4 1 2, , , ,F F F F F F≡Dva ekvivalentna sistema sila:

Page 35: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Ako je sistem sila ekvivalentan jednoj sili, ta sila

predstavlja rezultantu datog sistema sila.

Sistem sila ekvivalentan rezultanti: ( ) ( )RFFF n ≡,..., 21

Page 36: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Rezultanta je sila koja je mehanički (statički)

ekvivalentna datom sistemu sila.

Postupak kojim se određuje rezultanta se naziva

slaganje sila.

Rezultanta uravnoteženog sistema sila je jednaka nuli:

( ) 0,...,, 21 ≡nFFF

Page 37: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Razlaganje sile je postupak kojim se datoj sili nalazi

ekvivalentan sistem sila.

Te sile se zovu komponente sile.

( ) ( )zyx FFFF ,,≡

Razlaganje sile na komponente

Page 38: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Problemi Statike se u zavisnosti od položaja

napadnih linija sila dele u dve grupe:

Statika u ravni

Statika u prostoru

Page 39: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Statika u ravni izučava:

sisteme sučeljnih sila u ravni - sisteme sila u ravni

čije se napadne linije seku u jednoj tački;

proizvoljne sisteme sila u ravni - ako se napadne

linije svih sila nalaze u jednoj ravni proizvoljno

raspoređene.

Page 40: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

Statika u prostoru izučava:

sisteme sučeljnih sila prostorno raspoređenih

tako da im se napadne linije seku u jednoj tački;

proizvoljne prostorne sisteme sila - ako su

napadne linije sila proizvoljno raspoređene u

prostoru.

Page 41: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- Uvod. Osnovni pojmovi -

OSNOVNI ZADACI STATIKE

Zameniti zadati sistem od n sila (n = 2, 3 ,4, ...)

jednom silom - rezultantom;

Proučiti uslove pod kojima će telo na koje

dejstvuje sistem sila da ostane u ravnoteži.

1.

2.

Page 42: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Statika se zasniva na aksiomama.

AKSIOME predstavljaju rezultat uopštavanja

mnogobrojnih opažanja i eksperimenata, imaju

svoju potvrdu u praksi i usvajaju se bez dokaza.

Page 43: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Svako telo ostaje u stanju mirovanja ili jednolikog

pravolinijskog kretanja dok pod dejstvom sile ne

bude prinuđeno da to svoje stanje promeni.

PRVA AKSIOMA – A1Princip inercije

Page 44: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Slobodno kruto telo se pod

dejstvom dveju sila nalazi u

ravnoteži, tada i samo tada,

ako su te dve sile u ravnoteži,

odnosno ako su jednakih

intenziteta, suprotnog smera

i ako dejstvuju duž iste

napadne linije.

DRUGA AKSIOMA – A2Ravnoteža dveju sila

1 2F F= − ili ( )1 2, 0F F ≡

Ravnoteža dveju sila

Page 45: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Svakom telu može da se pridoda ili ukloni bilo koji

uravnoteženi sistem sila, a da se pri tome stanje tela

ne promeni.

TREĆA AKSIOMA – A3Dodavanje ili uklanjanje uravnoteženog sistema

( ) ( )

( ) ( )1 2 3 1 2 3

, 0 A2

, , , , , ,

F F

F F F F F F F F

′ ≡

′≡

Dodavanje uravnoteženog sistema sila

Page 46: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

T: Dejstvo sile na telo se

ne menja ako se njena

napadna tačka pomeri u

ma koju drugu tačku koja

pripada telu ili je sa njim

nepomerljivo spojena, a

leži na njenoj napadnoj

liniji.

Pomeranje sileduž napadne linije

Page 47: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

ZAKLJUČAK:

Sila je klizeći vektor

koji se može pomerati

duž napadne linije.

Pomeranje sileduž napadne linije

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

Page 48: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Postupak pomeranja sile iz tačke A u tačku B duž napadne linije

DOKAZ (1/4):

Sila dejstvuje u napadnoj tački A;

Bira se ma koja tačka B na napadnoj liniji sile;

F(1)

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

Page 49: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Postupak pomeranja sile iz tačke A u tačku B duž napadne linije

U tački B se primenom aksiome (A3) doda

uravnotežen sistem po aksiomi (A2),

tako da je ;

(2)

( )F F, 0′ ′′ ≡

F F F′ ′′= − =

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

DOKAZ (2/4):

Page 50: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Postupak pomeranja sile iz tačke A u tačku B duž napadne linije

Po aksiomi (A2) je , a po aksiomi (A3) se

dati sistem sila može ukloniti.

(3) ( )F F, 0′′ ≡

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

DOKAZ (3/4):

Page 51: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

Postupak pomeranja sile iz tačke A u tačku B duž napadne linije

Tada u napadnoj tački B ostaje sila .(4) F F′ =

- Kraj dokaza -

STATIKATeorema o pomeranju sile duž napadne linije

DOKAZ (4/4):

Page 52: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Rezultanta dveju sila koje napadaju istu tačku i čije

napadne linije zaklapaju određeni ugao, određena je

po veličini (intenzitetu), pravcu i smeru dijagonalom

paralelograma čije su stranice date sile.

ČETVRTA AKSIOMA – A4 (1/2)Pravilo paralelograma

Page 53: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Pravilo paralelograma

Slaganje dveju sila koje napadaju istu tačku

( ) ( )1 2

1 2 1 2

;

;

R F F

R R F F F F

= +

⋅ = + ⋅ +2 2 2

1 2 1 22 cos ;R F F F F α= + +

2 21 2 1 22 cos .R F F F F α= + +

Telo bi se pod dejstvom sila i kretalo slobodno

translatorno u pravcu i smeru njihove rezultante.

F1 F2

ČETVRTA AKSIOMA – A4 (2/2)

Page 54: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Sile vezaPETA AKSIOMA – A5 (1/4)

Svako vezano telo se može smatrati slobodnim ako

se veze uklone i njihovo dejstvo zameni

odgovarajućim silama koje se nazivaju sile veza ili

reakcije.

Smer reakcije je suprotan smeru u kome veza ne

dopušta pomeranje posmatranog tela.

Page 55: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Sile vezaPETA AKSIOMA – A5 (2/4)

Veza – gipko nerastegljivo telo

Vezanotelo

Slobodnotelo

Page 56: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Sile vezaPETA AKSIOMA – A5 (3/4)

Veza A – zglob / nepokretni oslonac

Vezano telo Slobodno telo

Veza B – glatka površ / pokretni oslonac

Page 57: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Sile vezaPETA AKSIOMA – A5 (4/4)

Primeri veza

a b c

d e f g

Page 58: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA- AKSIOME STATIKE -

Princip jednakosti akcije i reakcijeŠESTA AKSIOMA – A6

Akciji (dejstvu) uvek odgovara suprotna reakcija

(protivdejstvo), ili, dejstva dva tela jedno na drugo su

uvek jednaka i suprotnog smera.

21 12 F F= −

Sile akcije (dejstva) i reakcije (protivdejstva) u kontaktu dva tela

Page 59: tehnička mehanika

TEHNIČKA MEHANIKA – prezentacija predavanja Dr Darko Mihajlov, doc.

STATIKA

1. Šta je kruto telo, čvrsto telo, slobodno telo, vezano telo?2. Šta je sila? Na koje se načine sila može predstaviti?3. Koje su vrste sila?4. Šta je sistem sila?5. Kada su dva sistema sila ekvivalentna?6. Šta predstavlja ravnoteža tela?7. Šta predstavlja rezultanta sila?8. Koji su osnovni zadaci Statike?9. Nabrojati i objasniti aksiome Statike.10. Dokazati teoremu o pomeranju sile duž napadne linije.

Kontrolna pitanja 1