Top Banner

of 55

Pravo Privrednih Društava - I Parcijala

Mar 10, 2016

ReportDownload

Documents

hh

PRIVREDNO DRUTVO JE SKUP (ZAJEDNICA) DVA ILI VIE LICA (pravnih i/ili fizikih) koja ima pravni status, a iji je cilj obavljanje registrovane trgovake djelatnosti pod personalnom ili realnom firmom (zajednikom).Ova zajednica nastaje udruivanjem odreenih uloga (izraenim u dionicama ili udjelima),a cilj njenog nastanka i svrha postojanja je ostvarenje odreene dobiti za lica koja su osnovala ili imaju uloge (udjele ili dionice ) u privrednom drutvu.Ovu eventualno ostvarenu dobit dijele meusobno prema kriterijumima utvrenim u ugovoru (ili ponekad odluci) o osnivanju drutva.

P.D. je u pravilu pravno liceU veini pravnih sistema P.D. je pravno lice U naem pravu P.D. pravni subjektivitet stiu danom pravosnanosti rjeenja o upisu u registar drutava,a taj subjektivitet mogu izgubiti samo brisanjem iz registra Pravni subjektivitet svojstvo nekog lica da moe biti nosilac,te da moe sticati razliita prava i obaveze Svako P.D.u pogledu obima pravnog subjektiviteta ima tkz. posebnu pravnu sposobnost, koja se razlikuje od pravne sposobnosti drugih privrednih subjekata

Elementi kroz koje P.D. ispoljava pravnu sposobnost

vrsta i trajna organizacija Doputen cilj osnivanja (nije suprotan pravnom poretku) Samostalnost u pravnom prometu i odvojenost od subjektiviteta lanova drutva P.D. ima svoju posebnu imovinu odvojenu od imovine lanova

P.D. nastaje udruivanjem kapitala osnivaa

Ulaganje kapitala osnov nastanka P.D. Minimalni iznos odreuje zakon Ulog : novac,stvari,prava ( vrijednost uloga mora biti iskazana u novcu) Osnivaki kapital nije fiksan Ponekad mogu postojati zakonske zabrane i ogranienja upisa i otkupa osnovnog kapitala i fondova drutva

P.D. samostalno obavlja registrovanu djelatnost P.D.u pravnom prometu istupa u svoje ime i za svoj raun,te za obaveze odgovara cjelokupnom svojom imovinom Izuzetno moe istupati u tue ime a za svoj raun (komision) ili u tue ime i za tui raun (zastupnik)

P.D. je profitna organizacija Cilj osnivanja P.D. ostvarenje i podjela dobiti Dobit dijele lanovi drutva srazmjerno vrijednosti svojih uloga Zabrana tkz. Lavovske klauzule (po kojoj bi odreeni lan drutva uestvovao samo u dobiti,a ne i u pokrivanju gubitaka

P.D. odgovara cjelokupnom svojom imovinom Odgovornost drutva za obaveze prema treim licima nastupa po proteku roka od petnaest dana od izvrene registracije Prije tog roka odgovaraju osnivai svojom imovinom Kod drutava lica moe postojati solidarna odgovornost za imovinske obaveze i drutva i osnivaa

VRSTE PRIVREDNIH DRUTAVA Kriterij uzajamne povezanosti i linih odnosa lanova drutva DRUTVA LICA a)Drutvo s neogranienom solidarnom odgovornou b)Komanditno drutvo DRUTVA KAPITALA a)Drutvo s ogranienom odgovornou b)Diooniko drutvo

Drutva lica Lina povezanost,poznanstvo, povjerenje lanova drutva Dominantni lini elementi intuitu persone Drutva lica imaju svoju imovinu,ali i lanovi drutva svojom imovinom solidarno odgovaraju za obaveze drutva. Drutvo lica ne odgovara za obaveze lanova drutva lanovi drutva imaju pravo pree kupovine udjela

Drutva kapitala Odluujui element nastanka je ulaganje kapitala osnivaa,a ne lina povezanost Imovina drutva odvojena od imovine lanova Drutvo odgovara za svoje obaveze,a lanovi ne odgovaraju za obaveze drutva (osim do visine svog uloga) lanovi drutva svoje uloge mogu slobodno prenositi na trea lica

Teorije o pravnoj prirodi privrednih drutava 1.Teorija ugovora 2.Teorija institucije 3.Mjeovita teorija

Sistemi osnivanja privrednih drutava 1.Sistem koncesije dravna dozvola za osnivanje primjenjuje se vrlo ogranieno u savremenim sistemima 2.Normativni sistem (sistem prijave) polazna pretpostavka sloboda obavljanja privrednih aktivnosti 3.Sistem zakona ili upravnog akta osnivanje javnih preduzee, kompanija,ustanova

Koncesioni sistem za osnivanje jednog drutva, pored zadovoljenja uslova, potrebna i dozvola dravnog organa, koje procjenjuje oportunost osnivanja drutva. Danas po naem pravu na ovaj nain se osnivaju banke (potrebna dozvola Agencije za bankarstvo), berze (dozvola Komisije za vrijednosne papire), osiguravajua drutva (Ured za nadzor).

Normativni sistem ako drutvo ispunjava uslove za osnivanje koje propisuje zakon, dravni organ (sud ili nadleni upravni organ), po primljenom zahtjevu, e udovoljiti istom i (po pravilu) odobriti osnivanje drutva. Ovaj sistem je u pravilu primjenjen u veini savremenih pravnih sistema

Sistem zakona ili upravnog akta primjenjuje kod osnivanja preduzea (privrednih subjekata) u javnom sektoru (javna preduzea), i u oblasti drutvenih (nelukrativnih) djelatnosti. Osnivaki akt dravnih organa (drava, kanton, grad, opina) moe biti zakon ili odluka, kojim se utvruje sva bitna pitanja osnivanja i poslovanja privrednih subjekata i ustanova.

INDIVIDUALIZACIJA PRIVREDNIH SUBJEKATA U PRAVNOM PROMETU Elementi za individualizaciju : 1.Ime (firma) 2.Djelatnost 3.Sjedite privrednog subjekta 4.Nacionalna pripadnost (dravljanstvo) 5.Jedinstveni identifikacioni broj

Ime (firma) dutva ime pod kojim privredno drutvo posluje. drutva sa personalnom firmom (drutva lica - javno trgovako drutvo, komanditno drutvo, i individualni trgovac), to znai navoenje imena jednog ili vie lanova drutva i pravnog oblika drutva (npr. Hodi i drugi, d.n.o.), i drutva sa realnom firmom, pod kojom posluju drutva kapitala. U ovom sluaju nema imena osnivaa ili lanova (dioniara), ali obavezno mora stajati (u firmi) oznaka oblika drutva (d.o.o. ili d.d.) Obavezni (zakonski) elementi firme - oznaka pod kojom se poblie oznaava ime (firma) privrednog drutva (npr. Olimpik - turs), -oznaka koja direktno oznaava djelatnost privrednog drutva (cementara), -oznaavanje sjedita privrednog drutva (uz dodatak adrese), -oznaavanje oblika privrednog drutva (d.d., d.o.o., k.d.).

Fakultativni elementi firme oni koje firma moe, ali ne mora sadravati poput: slika, crtea, skica (npr. Sarajevska pivara 1880). Zabranjeni su oni elementi koji su protivni zakonu i javnom moralu, zatieni robni i usluni igovi drugih pravnih i fizikih lica, slubeni simboli i znakovi, nazivi i znakovi stranih drava i meunarodnih organizacija.

Upis firme Firma privrednog subjekta obavezno se upisuje u sudski ili javni registar privrednih drutava. Takoer, sve promjene firme se moraju registrirati Institucija koja vodi registar, po sjeditu firme, (sud ili druga) nee dozvoliti da se u registar upiu dva privredna drutva pod istom ili slinom firmom, koja obavljaju istu ili slinu djelatnost.

Djelatnost Svaki privredni subjekt, u pravilu, utvruje svoju djelatnost (predmet poslovanja) u osnivakom aktu slobodno. Izuzetak je primjena koncesionog sistema (npr. banke, javno zdravlje, javna sigurnost, ekologija) kada se zahtijeva prethodno odobrenje nadlenog dravnog organa. Privredni subjekt moe zapoeti obavljanje registrovane djelatnosti

Prekoraenje upisane djelatnosti Po anglosaksonskoj teoriji (ultra vires) zakljuenje pravnih poslova sa treim subjektima mimo registracije nije dozvoljeno. Takvi pravni poslovi su bez pravnog uinka. Po naem Zakonu o privrednim drutvima isto kao u pravu Evropske unije, svi pravni poslovi zakljueni izvan registrovane djelatnosti drutva pravno su valjani za trea lica, ako su zakljueni od lica koja su svojim poloajem, ili na drugi nain, ovlatena za zastupanje i predstavljanje drutva, a tree lice je bilo savjesno (nije znalo, niti moralo znati da su poslovi zakljueni mimo registrirane djelatnosti drutva).

Sjedite Sjedite privrednog subjekta moe se odrediti kao mjesto koje je upisano u registar drutava (ili sudski registar), mjesto odakle se upravlja poslovanjem drutva, ili mjesto gdje drutvo obavlja registrovanu djelatnost. Po pravilu sjedite se odreuje osnivakim aktom.

Identifikacijski broj Identifikacijski broj (matini broj u RS) je jedinstveni broj, koji pravni subjekt, kao porezni obveznik, dobiva od Porezne uprave Federacije BiH.

Imovina privrednih subjekata Osnovni (osnivaki) kapital kod drutva kapitala je novana vrijednost uloga koji lanovi (osnivai) moraju uplatiti prilikom osnivanja drutva. Osnovni kapital drutava kapitala (d.d. i d.o.o.) utvruje se zakonom. Osnovni kapital drutava mora biti u cjelosti upisan.

Osnovni kapital (imovina) ne moe biti manji od zakonskog minimuma, koji se utvruje osnivakim aktom i statutom i upisuje u poseban registar. Svako poveanje ili smanjenje kapitala mora biti usklaeno sa statutom i provedeno kroz registar. Osnovni kapital kod dionikog drutva (F BiH) iznosi 50.000 KM, a kod drutva sa ogranienom odgovornou (d.o.o.) 2.000 KM. Pojam imovine privrednog subjekta ima ire znaenje od pojma osnovnog (osnivakog) kapitala.

Poveanje osnovnog kapitala privrednog drutva Poveanje osnovnog kapitala privrednog drutva prvenstveno se vri: uplatom novih udjela u novcu, stvarima i pravima, odnosno uslugama kod drutava lica, i po osnovu dobiti. Smanjenje osnovnog kapitala moe biti prinudno ili dobrovoljno.

Osnovni kapital je poetna imovina drutva. Poslovanjem imovina drutva se poveava i po pravilu nadmauje osnivaki kapital privrednog drutva

Imovina drutva -je skup imovinskih prava koja pripadaju jednom poslovnom subjektu. Ili, to je skup svih prava i obaveza pravnog subjekta. Ili, imovina je skup subjektivnih prava imovinskog karaktera, koja se mogu izraziti u novcu. Imovina obuhvata pravo vlasnitva na pokretnim i nepokretnim stvarima, novana sredstva, vrijednosne papire (obveznice, mjenice, dionice), obligaciona prava, prava industrijske svojine.

Imovinska masa ukupnost svih ekonomskih dobara koja pripadaju jednom privrednom licu (aktiva i pasiva). Po savremenoj pravnoj teoriji samo se aktiva smatra dijelom imovine privrednog subjekta, dok je pasiva teret (obaveza) imovinske mase.

Ekonomski promet predstavlja faktiki prijenos stvari koje imaju novanu vrijednost sa jednog subjekta na drugi, s ciljem ekonomskog iskoritava

Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.