Top Banner
16

Portugalski w tłumaczeniach. Gramatyka 1

Nov 02, 2021

Download

Documents

dariahiddleston
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
Portugalski w tumaczeniach. Gramatyka 1Autor oraz wydawnictwo Preston Publishing dooyli wszelkich stara, by informacje zawarte w tej publikacji byy przedstawione starannie i rzetelnie. Jeli zauwaysz miejsce wymagajce erraty lub zechcesz przekaza nam swoje sugestie dotyczce publikacji, napisz do nas na biuro@prestonpublishing.pl.
Wszelkie prawa zastrzeone. Rozpowszechnianie i kopiowanie caoci lub czci niniejszej publikacji jest zabronione bez pisemnej zgody autora i wydawcy. Zabrania si publicznego udostpniania publikacji w internecie oraz odsprzeday.
Design, Concept & Layout Copyright © 2013-2019 Preston School & Publishing Copyright © 2019 Preston School & Publishing
Wydanie II, Warszawa 2019 (+ kurs audio do pobrania)
Wydawca: Preston School & Publishing ul. Kolejowa 15/17, 01-217 Warszawa e-mail: biuro@prestonpublishing.pl www.prestonpublishing.pl
Korekta i konsultacje: Ana Ws-Martins (Uniwersytet Jagielloski) Carlos Mascarenhas Romualdo (Uniwersytet Warszawski)
Korekta polonistyczna: Marcin giewka
Opracowanie graficzne: EFRA
Realizacja nagra: Folia Soundstudio SoundProve Studio
Preston Publishing www.prestonpublishing.pl
Unidade 3 O género dos substantivos e adjetivos. Artigos definidos
Rodzaj rzeczowników i przymiotników. Rodzajniki okrelone .............................................18
Unidade 4 Verbos terminados em -ar
Czasowniki zakoczone na -ar ......................................................................................................22
Czasowniki zakoczone na -er. Rodzajniki nieokrelone .......................................................26
Unidade 6 Demonstrativos
Czasowniki mie, przyjeda, ka ..............................................................................................34
Czasowniki robi, powiedzie, nosi, widzie, czyta ..................................................................38
Unidade 9 Interrogativos
Czasowniki by, da, i/jecha ......................................................................................................50
Czasowniki wiedzie, móc, gubi, chcie .......................................................................................54
Unidade 13 Verbos terminados em -ir (1)
Czasowniki zakoczone na -ir (1) ..................................................................................................58
Unidade 14 Verbos terminados em -ir (2). Verbos pedir, rir, ouvir
Czasowniki zakoczone na -ir (2). Czasowniki prosi, mia si, sucha ............................62
Unidade 15 Formação do plural. Numerais (1)
Tworzenie liczby mnogiej. Liczebniki (1) .....................................................................................66
Unidade 16 Verbo haver (há). Numerais (2)
Czasownik haver (há). Liczebniki (2) .............................................................................................70
Unidade 17 Verbos modais
Unidade 19 Ser vs. estar; faço vs. estou a fazer
Ser vs. estar; faço vs. estou a fazer .................................................................................................82
Unidade 20 Expressão do futuro: vou fazer / hei de fazer
Wyraanie przyszoci: vou fazer / hei de fazer ..........................................................................86
Unidade 21 Tão e tanto
Tak (bardzo, duo) / taki i tyle...........................................................................................................90
Unidade 22 Os graus dos adjetivos e advérbios
Stopniowanie przymiotników i przysówków ............................................................................94
Zaimki dopenienia bliszego .......................................................................................................98
Zaimki dopenienia dalszego .......................................................................................................102
Formy zaimków osobowych z przyimkami ..............................................................................106
Unidade 26 Imperativo (1)
Przyimki wskazujce czas .............................................................................................................118
Przyimki wskazujce ruch ............................................................................................................122
Przyimki i wyraenia przyimkowe wskazujce miejsce ........................................................126
Unidade 31 Conjunções e conetores (1)
Spójniki (1) .........................................................................................................................................130
Spójniki (2) ........................................................................................................................................134
Zaimki nieokrelone nieodmienne ............................................................................................138
Zaimki nieokrelone odmienne ..................................................................................................142
Unidade 35 Expressões
ksika, któr masz przed sob, to pierwsza cz serii Portugalski w tumaczeniach. Gramatyka, czyli cyklu podrczników do nauki jzyka portugalskiego w wersji europejskiej. Jest to odmiana portugalszczyzny uywana gównie w Portugalii, ale take jako jzyk urzdowy w kilku innych krajach – byych portugalskich koloniach, m.in. Republice Zielonego Przyldka, Angoli, Mozambiku, Wyspach witego Tomasza i Ksicej czy Timorze Wschodnim. W Brazylii uywa si brazylijskiej odmiany jzyka portugalskiego, która zasuguje na odrbne opracowanie; nie znaczy to jednak, e nie bdziesz w stanie jej zrozumie po ukoczeniu niniejszego kursu.
Nasz podrcznik to doskonae narzdzie, które pozwoli Ci opanowa podstawy gramatyki jzyka portugalskiego – a zrozumienie gramatyki jest kluczem do poprawnego posugiwania si jakimkolwiek jzykiem obcym. Ksika obejmuje zagadnienia zwizane z rónymi czciami mowy: rzeczownikami (tworzenie rodzaju eskiego i liczby mnogiej), czasownikami (odmiana w czasie teraniejszym, tryb rozkazujcy), przymiotnikami (stopniowanie), przysówkami, zaimkami (osobowymi, wskazujcymi, dzierawczymi, nieokrelonymi…), przyimkami oraz spójnikami. Pomimo nacisku pooonego na zagadnienia gramatyczne, zrealizowanie niniejszego kursu – uzupenione o prac wasn ukierunkowan na poszerzanie sownictwa – umoliwi Ci nauczenie si jzyka portugalskiego na poziomie A1/A2, czyli w stopniu wystarczajcym, by z powodzeniem posugiwa si nim w sytuacjach codziennej komunikacji.
Dla kogo jest ta ksika?
Pierwsza cz serii Portugalski w tumaczeniach. Gramatyka to doskonay samouczek dla osób samodzielnie podejmujcych nauk jzyka portugalskiego na poziomie podstawowym. Moe by ona te uzupenieniem tradycyjnych kursów jzykowych, nauki w szkole czy na uczelni wyszej – zarówno dla suchaczy (którzy chc sprawdzi lub utrwali swoje umiejtnoci, wykonujc dodatkowe wiczenia), jak i dla lektorów, nauczycieli i wykadowców (jako urozmaicenie przewidzianych w programie nauczania materiaów dydaktycznych). Ponadto nasz podrcznik bdzie dobr pomoc dla tych, którzy w przeszoci uczyli si jzyka portugalskiego i chcieliby sobie przypomnie jego podstawy.
Struktura podrcznika i metoda nauki
Ksika skada si z 36 rozdziaów. Jeden rozdzia to zwykle jedno zagadnienie gramatyczne, cho nie zawsze – podzia treci uzaleniony jest od stopnia zoonoci danego tematu i jego powiza z innymi zagadnieniami. Kady kolejny rozdzia – poza prezentacj nowego tematu – uwzgldnia zagadnienia omówione uprzednio.
Twoim zadaniem bdzie tumaczenie zda, które zbudowane s tak, eby móg uczy si jednoczenie zarówno gramatyki, jak i przydatnego sownictwa. Na jeden rozdzia zwykle przypada 36 przykadów: po lewej stronie znajdziesz zdania po polsku, a po prawej – ich portugalskie odpowiedniki. Zakrywajc wybran stron, moesz w prosty sposób samodzielnie wiczy przekad z polskiego na portugalski lub z portugalskiego na polski i od razu weryfikowa jego poprawno. Dobór zda w kadym z rozdziaów moliwie dokadnie i wyczerpujco obrazuje i pozwala wywiczy omawiane struktury jzykowe, dziki czemu lepiej zrozumiesz mechanizmy ich dziaania. Zaproponowane zdania to naturalnie brzmice, uywane przez Portugalczyków w jzyku codziennym wypowiedzi, które poza formami regularnymi zawieraj warte zapamitania wyjtki.
Unidade 18 Verbos reflexivos
Unidade 19 Ser vs. estar; faço vs. estou a fazer
Ser vs. estar; faço vs. estou a fazer .................................................................................................82
Unidade 20 Expressão do futuro: vou fazer / hei de fazer
Wyraanie przyszoci: vou fazer / hei de fazer ..........................................................................86
Unidade 21 Tão e tanto
Tak (bardzo, duo) / taki i tyle...........................................................................................................90
Unidade 22 Os graus dos adjetivos e advérbios
Stopniowanie przymiotników i przysówków ............................................................................94
Zaimki dopenienia bliszego .......................................................................................................98
Zaimki dopenienia dalszego .......................................................................................................102
Formy zaimków osobowych z przyimkami ..............................................................................106
Unidade 26 Imperativo (1)
Przyimki wskazujce czas .............................................................................................................118
Przyimki wskazujce ruch ............................................................................................................122
Przyimki i wyraenia przyimkowe wskazujce miejsce ........................................................126
Unidade 31 Conjunções e conetores (1)
Spójniki (1) .........................................................................................................................................130
Spójniki (2) ........................................................................................................................................134
Zaimki nieokrelone nieodmienne ............................................................................................138
Zaimki nieokrelone odmienne ..................................................................................................142
Unidade 35 Expressões
Istotn cz kadego rozdziau stanowi umieszczone z brzegu prawej strony wskazówki; znajdziesz tam przystpne objanienia gramatyczne, przestrogi przed czsto popenianymi przez Polaków bdami, uwagi dotyczce wymowy, informacje o kontekstach uycia poszczególnych zwrotów, a take listy przydatnych sów i wyrae. Jeli temat jest Ci nieznany, najlepiej zacznij od wskazówek, a nastpnie przejd do wicze. W pozostaych przypadkach z podpowiedzi moesz skorzysta w razie wtpliwoci bd w celu poszerzenia lub utrwalenia przyswojonych ju wiadomoci.
Kurs audio MP3
Do ksiki przygotowany zosta kurs z nagraniem wszystkich zda, z którego moesz korzysta na róne sposoby. Jest to przede wszystkim kurs audio niezbdny do nauczenia si poprawnej wymowy i pynnoci mówienia oraz sucy rozwijaniu Twoich kompetencji w zakresie rozumienia ze suchu. Nagranie bdzie Ci towarzyszy gównie w czasie pracy z podrcznikiem – zdania odsuchasz przed lub po ich przetumaczeniu, w zalenoci od indywidualnych preferencji. Stanowi te ono wietne narzdzie do wiczenia rozumienia ze suchu i oswajania si z brzmieniem jzyka portugalskiego w wolnych chwilach, gdy niekoniecznie masz czas, by zajrze do podrcznika. Instrukcj, jak pobra kurs, znajdziesz na poprzedniej stronie.
W przyswajaniu jzyków obcych kluczowa jest systematyczno, wic osigniesz lepsze wyniki, sigajc po ksik regularnie – nawet jeli danego dnia nie bdziesz móg powici nauce duo czasu. Jestemy przekonani, e praca z naszym podrcznikiem bdzie dla Ciebie rozwijajca, i yczymy Ci radoci ze zgbiania tajników portugalskiej gramatyki.
Powodzenia! Boa sorte! Przemysaw Dbowiak
oraz zespó Preston Publishing
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
38 Portugalski w tumaczeniach. Gramatyka 1Verbos fazer, dizer, trazer, ver, ler
Verbos Fazer, dizer, trazer, Ver, ler Codziennie rano wicz (dos. robi wiczenie). Todos os dias de manhã faço exercício.
Zrobisz jutro zakupy? Fazes as compras amanhã?
Mama robi pyszne ciasta. A mãe faz bolos deliciosos.
Dzi wieczorem robimy przyjcie. Przyjdziecie? Hoje à tarde fazemos uma festa. Vêm?
Robicie duo ciekawych rzeczy. Vocês fazem muitas coisas interessantes.
Dzieci bardzo haasuj. Os filhos fazem muito barulho.
W Norwegii jest bardzo zimno. Na Noruega faz muito frio.
Zawsze mówi ssiadom „dzie dobry”. Digo sempre „bom dia” aos vizinhos.
Powiesz prawd czy nie? Dizes a verdade ou não?
– Czekamy? – Nasza bratanica mówi, e tak.
– Esperamos? – A nossa sobrinha diz que sim.
Nigdy nie mówimy gupstw. Nunca dizemos parvoíces.
Przekaecie wiadomo Helenie? Por favor, dizem a notícia à Helena?
Dzieci mówi, e szkoa jest nudna. As crianças dizem que a escola é aborrecida.
Nosz swoje dokumenty w czarnej teczce. Trago os meus documentos numa pasta preta.
Przyniesiesz porann gazet? Trazes o jornal da manhã, se faz favor?
wity Mikoaj przynosi dzieciom prezenty. O Pai Natal traz prendas às crianças.
W naszej szkole wszyscy zawsze nosimy mundurki (dos. mundurek).
Na nossa escola todos trazemos sempre o uniforme.
Macie (na sobie) takie same okulary! Vocês trazem os mesmos óculos!
8 8
Unidade 8 Czasowniki robi, powiedzie, nosi, widzie, czyta
Verbos Fazer, dizer, trazer, Ver, ler Codziennie rano wicz (dos. robi wiczenie). Todos os dias de manhã faço exercício.
Zrobisz jutro zakupy? Fazes as compras amanhã?
Mama robi pyszne ciasta. A mãe faz bolos deliciosos.
Dzi wieczorem robimy przyjcie. Przyjdziecie? Hoje à tarde fazemos uma festa. Vêm?
Robicie duo ciekawych rzeczy. Vocês fazem muitas coisas interessantes.
Dzieci bardzo haasuj. Os filhos fazem muito barulho.
W Norwegii jest bardzo zimno. Na Noruega faz muito frio.
Zawsze mówi ssiadom „dzie dobry”. Digo sempre „bom dia” aos vizinhos.
Powiesz prawd czy nie? Dizes a verdade ou não?
– Czekamy? – Nasza bratanica mówi, e tak.
– Esperamos? – A nossa sobrinha diz que sim.
Nigdy nie mówimy gupstw. Nunca dizemos parvoíces.
Przekaecie wiadomo Helenie? Por favor, dizem a notícia à Helena?
Dzieci mówi, e szkoa jest nudna. As crianças dizem que a escola é aborrecida.
Nosz swoje dokumenty w czarnej teczce. Trago os meus documentos numa pasta preta.
Przyniesiesz porann gazet? Trazes o jornal da manhã, se faz favor?
wity Mikoaj przynosi dzieciom prezenty. O Pai Natal traz prendas às crianças.
W naszej szkole wszyscy zawsze nosimy mundurki (dos. mundurek).
Na nossa escola todos trazemos sempre o uniforme.
Macie (na sobie) takie same okulary! Vocês trazem os mesmos óculos!
Czasownik fazer ‘robi’ jest nieregularny i ma w czasie teraniejszym trybu oznajmujcego nastpujc odmian:
eu faço ‘ja robi’ tu fazes ‘ty robisz’
ele/ela faz ‘on/ona robi’ nós fazemos ‘my robimy’ vocês fazem ‘wy robicie’
eles/elas fazem ‘oni/one robi’
Czasownik fazer uywany jest w wielu wyraeniach, które na jzyk polski tumaczymy z uyciem czasowników
innych ni robi, jak np. fazer barulho ‘haasowa’, fazer a cama ‘cieli óko’, fazer a mala ‘spakowa walizk’, fazer
anos ‘mie urodziny’. Za pomoc czasownika fazer opisujemy take pogod, np.
faz calor ‘jest gorco’, faz frio ‘jest zimno’, faz sol ‘wieci soce’, faz escuro ‘jest ciemno’.
Czasownik dizer ‘powiedzie’ ma w czasie teraniejszym trybu oznajmujcego nastpujc odmian:
eu digo ‘ja mówi’ tu dizes ‘ty mówisz’
ele/ela diz ‘on/ona mówi’ nós dizemos ‘my mówimy’ vocês dizem ‘wy mówicie’
eles/elas dizem ‘oni/one mówi’
Jeeli zaimek przeczcy stoi przed czasownikiem, pomija si przeczenie não. Dotyczy to takich zaimków jak: nunca
‘nigdy’, ninguém ‘nikt’, nada ‘nic’, nem ‘ani, nawet nie’. Przykady:
Nunca falo com o João (nie: Nunca não falo com o João). ‘Nigdy nie rozmawiam z João.’
Ninguém é perfeito (nie: Ninguém não é perfeito). ‘Nikt nie jest doskonay.’
Nada acontece (nie: Nada não acontece). ‘Nic si nie dzieje.’ Nem pensamos nisso (nie: Nem não pensamos nisso). ‘Nawet
o tym nie mylimy’. Jeeli zaimek przeczcy stoi po czasowniku, przeczenie não
regularnie pojawia si przed nim, np.: Não falo nunca com o João. ‘Nigdy nie rozmawiam z João.’
Não acontece nada. ‘Nic si nie dzieje’.
Czasownik trazer ‘nosi, przynosi’ odmienia si w czasie teraniejszym trybu oznajmujcego analogicznie
do dizer: eu trago ‘ja nosz, przynosz’
tu trazes ‘ty nosisz, przynosisz’ ele/ela traz ‘on/ona nosi, przynosi’
nós trazemos ‘my nosimy, przynosimy’ vocês trazem ‘wy nosicie, przynosicie’
eles/elas trazem ‘oni/one nosz, przynosz’
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
40 Portugalski w tumaczeniach. Gramatyka 1Verbos fazer, dizer, trazer, ver, ler
czasowniki robi, Powiedzie, nosi, widzie, czyta Widz tamten dom. Vejo aquela casa ali.
Ogldasz duo filmów? Vês muitos filmes?
Pedro codziennie oglda telewizj. O Pedro vê televisão todos os dias.
W nocy le widzimy. À noite vemos mal.
Czsto widujecie Martinha? Veem o Martinho frequentemente?
Ramosowie ogldaj ten serial w soboty. Os Ramos veem esta série aos sábados.
W pitek widzisz si z An, a w niedziel z Bárbar.
Na sexta-feira vês a Ana e no domingo a Bárbara.
Lubi oglda amerykaskie komedie. Gosto de ver comédias americanas.
Wszyscy Europejczycy znaj i ogldaj brazylijskie telenowele.
Todos os europeus conhecem e veem as telenovelas brasileiras.
Czytam duo ksiek. Leio muitos livros.
Czytasz czasopisma naukowe? Lês as revistas científicas?
Sekretarka kadego dnia pisze i czyta wiele e-maili.
A secretária escreve e lê muitos e-mails todos os dias.
W kinie ogldamy róne filmy i zawsze czytamy napisy po polsku.
No cinema vemos vários filmes em inglês e lemos sempre as legendas em polaco.
Ty i Rui czytacie zawsze t sam gazet. Tu e o Rui leem sempre o mesmo jornal.
W poniedziaki otrzymuj i czytaj bardzo duo listów.
Às segundas-feiras recebem e leem muitas cartas.
Ju czytam pynnie po portugalsku. Já leio fluentemente em português.
We wtorek po poudniu ogldamy nowy dom wujka Vítora.
Na terça à tarde vemos a nova casa do tio Vítor.
W pitki nie pracujemy. Nic nie robimy i odpoczywamy.
Às sextas-feiras não trabalhamos. Não fazemos nada e descansamos.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
Wskazówkiczasowniki robi, Powiedzie, nosi, widzie, czyta Widz tamten dom. Vejo aquela casa ali.
Ogldasz duo filmów? Vês muitos filmes?
Pedro codziennie oglda telewizj. O Pedro vê televisão todos os dias.
W nocy le widzimy. À noite vemos mal.
Czsto widujecie Martinha? Veem o Martinho frequentemente?
Ramosowie ogldaj ten serial w soboty. Os Ramos veem esta série aos sábados.
W pitek widzisz si z An, a w niedziel z Bárbar.
Na sexta-feira vês a Ana e no domingo a Bárbara.
Lubi oglda amerykaskie komedie. Gosto de ver comédias americanas.
Wszyscy Europejczycy znaj i ogldaj brazylijskie telenowele.
Todos os europeus conhecem e veem as telenovelas brasileiras.
Czytam duo ksiek. Leio muitos livros.
Czytasz czasopisma naukowe? Lês as revistas científicas?
Sekretarka kadego dnia pisze i czyta wiele e-maili.
A secretária escreve e lê muitos e-mails todos os dias.
W kinie ogldamy róne filmy i zawsze czytamy napisy po polsku.
No cinema vemos vários filmes em inglês e lemos sempre as legendas em polaco.
Ty i Rui czytacie zawsze t sam gazet. Tu e o Rui leem sempre o mesmo jornal.
W poniedziaki otrzymuj i czytaj bardzo duo listów.
Às segundas-feiras recebem e leem muitas cartas.
Ju czytam pynnie po portugalsku. Já leio fluentemente em português.
We wtorek po poudniu ogldamy nowy dom wujka Vítora.
Na terça à tarde vemos a nova casa do tio Vítor.
W pitki nie pracujemy. Nic nie robimy i odpoczywamy.
Às sextas-feiras não trabalhamos. Não fazemos nada e descansamos.
Czasownik ler ‘czyta’ jest nieregularny i odmienia si podobnie do ver: eu leio ‘ja czytam’ tu lês ‘ty czytasz’
ele/ela lê ‘on/ona czyta’ nós lemos ‘my czytamy’ vocês leem ‘wy czytacie’
eles/elas leem ‘oni/one czytaj’ Zwró uwag na wymow formy 3. os. l. mnogiej: ['lej ]. Analogicznie do ler odmienia si czasownik crer ‘wierzy,
sdzi’.
Czasownik ver ‘widzie, oglda’ jest nieregularny i ma w czasie teraniejszym trybu oznajmujcego nastpujc
odmian: eu vejo ‘ja widz, ogldam’ tu vês ‘ty widzisz, ogldasz’
ele/ela vê ‘on/ona widzi, oglda’ nós vemos ‘my widzimy, ogldamy’ vocês veem ‘wy widzicie, ogldacie’
eles/elas veem ‘oni/one widz, ogldaj’ Zwró uwag na rónic w wymowie form 3. os.
l. mnogiej czasowników ver (veem ['vej ]) i vir (vêm ['vjj ]).
Nazwy dni tygodnia (os dias da semana) to: segunda-feira ‘poniedziaek’
terça-feira ‘wtorek’ quarta-feira ‘roda’
quinta-feira ‘czwartek’ sexta-feira ‘pitek’
sábado ‘sobota’ domingo ‘niedziela’
W mowie potocznej mona pomin czon feira i powiedzie po prostu segunda, terça itd.
Nazwy dni tygodnia mog by poprzedzone przyimkiem em lub a (cignitym z rodzajnikiem okrelonym), jednak
kady z nich wyraa co innego: na segunda-feira znaczy ‘w poniedziaek’, za à(s) segunda(s)-feira(s)
(w l. pojedynczej lub mnogiej) – ‘w poniedziaki’; no sábado znaczy ‘w sobot’, a ao(s) sábado(s) – ‘w soboty’ itd.
‘Ten sam’ to po portugalsku o mesmo; analogicznie wygldaj pozostae formy tego wyrazu: a mesma ‘ta sama’,
os mesmos ‘ci sami’, as mesmas ‘te same’.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
exPressões Nie mam pojcia. Não faço ideia.
Masz dzi urodziny? Wszystkiego najlepszego! Fazes anos hoje? Parabéns!
Wszystko jedno. Tanto faz.
– Idziecie w prawo czy w lewo? – Na jedno wychodzi.
– Vão para a direita ou para a esquerda? – Vai dar ao mesmo.
Tskni za moimi rodzinnymi stronami. Tenho saudades da minha terra.
To nie ma nic wspólnego z tematem naszej rozmowy.
Isso não tem nada a ver com o assunto da nossa conversa.
Co pana tu sprowadza? O que é que o traz por cá?
Nie ple (dos. Nie mów) gupstw. Não digas disparates.
Dotarcie do biura zawsze zajmuje mi duo czasu.
Demoro sempre muito tempo para chegar ao escritório.
Jad na dworzec po cioci Helen. Vou à estação buscar a tia Helena.
Dojedziemy do nich po niadaniu. Vamos ter com eles depois do pequeno-almoço.
Jeli o mnie chodzi, to jestem zadowolony. Cá por mim, estou satisfeito.
Daj mi spokój. Deixa-me em paz.
Naprawd? Mówisz powanie? Ai é? Estás a falar a sério?
Jeste przypadkiem w domu? Por acaso estás em casa?
Nie obchodz mnie ich problemy. Estou-me nas tintas para os problemas deles/delas.
Jeszcze jedno zdanie i gotowe. Mais uma frase e já está.
Umyj gow dopiero jutro. Só lavo o cabelo amanhã.
35 35
Masz dzi urodziny? Wszystkiego najlepszego! Fazes anos hoje? Parabéns!
Wszystko jedno. Tanto faz.
– Idziecie w prawo czy w lewo? – Na jedno wychodzi.
– Vão para a direita ou para a esquerda? – Vai dar ao mesmo.
Tskni za moimi rodzinnymi stronami. Tenho saudades da minha terra.
To nie ma nic wspólnego z tematem naszej rozmowy.
Isso não tem nada a ver com o assunto da nossa conversa.
Co pana tu sprowadza? O que é que o traz por cá?
Nie ple (dos. Nie mów) gupstw. Não digas disparates.
Dotarcie do biura zawsze zajmuje mi duo czasu.
Demoro sempre muito tempo para chegar ao escritório.
Jad na dworzec po cioci Helen. Vou à estação buscar a tia Helena.
Dojedziemy do nich po niadaniu. Vamos ter com eles depois do pequeno-almoço.
Jeli o mnie chodzi, to jestem zadowolony. Cá por mim, estou satisfeito.
Daj mi spokój. Deixa-me em paz.
Naprawd? Mówisz powanie? Ai é? Estás a falar a sério?
Jeste przypadkiem w domu? Por acaso estás em casa?
Nie obchodz mnie ich problemy. Estou-me nas tintas para os problemas deles/delas.
Jeszcze jedno zdanie i gotowe. Mais uma frase e já está.
Umyj gow dopiero jutro. Só lavo o cabelo amanhã.
Oto kilka portugalskich zwrotów z czasownikiem fazer, które na jzyk polski tumaczymy bez uycia czasownika
robi: • não faço ideia ‘nie mam pojcia’; • fazer anos ‘mie urodziny’ (np. Ele faz 35 anos hoje.
‘On dzi ma 35. urodziny.’ / ‘On dzi koczy 35 lat.’); • tanto faz ‘wszystko jedno’.
Zwrotu vai dar ao mesmo ‘na jedno wychodzi’ uywamy wtedy, gdy uwaamy, e wynik rónych czynnoci
bdzie identyczny.
Oto dwa przydatne portugalskie zwroty z czasownikiem ter:
• ter saudades de algo/alguém ‘tskni za czym/ kim’ (np. Tenho saudades de vocês. ‘Tskni za wami.’);
• ter a ver com algo/alguém ‘mie co wspólnego z czym/kim’, a w formie przeczcej não ter nada a ver com algo/alguém ‘nie mie nic wspólnego z czym/kim’ (np. O que é que nós temos a ver com a vossa disputa? ‘Co mamy wspólnego z wasz kótni?’, Não tenho nada a ver com ela. ‘Nie mam z ni
nic wspólnego.’).
Czasownik demorar znaczy ‘zwleka’, ale czsto uywamy go te, mówic po prostu o tym, ile czasu zajmuje nam wykonanie jakiej czynnoci, np. Vamos
demorar uma hora para fazer as malas. ‘Spakowanie walizek zajmie nam godzin’.
Czasownik buscar znaczy ‘szuka’, ale czsto uywa si go w zwrocie ir buscar ‘i, jecha (po co, po kogo)’: Vais à livraria buscar o manual de português? ‘Idziesz do ksigarni
po podrcznik do portugalskiego?’ Os pais vão ao aeroporto buscar a minha irmã. ‘Rodzice jad
na lotnisko po moj siostr’.
Zwrot ir ter com alguém tumaczymy na polski jako ‘doj/doczy do kogo’, np. A que horas é que vais ter
connosco? ‘O której godzinie do nas dojdziesz?’.
Czasownik estar równie wystpuje w rónych przydatnych zwrotach:
• estar-se nas tintas para algo/alguém ‘nie interesowa si czym/kim, ignorowa co/kogo’ (np. Ele está-se nas tintas para a saúde dos seus pais. ‘Nie obchodzi go zdrowie jego rodziców.’);
• já está, kiedy chcemy co podsumowa (np. Mais duas horas e já está. ‘Jeszcze dwie godziny i gotowe.’) lub zwracamy uwag na skutek uprzedniej czynnoci (np. Já está! O novo vestido está todo sujo. ‘No i masz!
Nowa sukienka jest caa brudna.’).
Po portugalsku ‘my gow/wosy’ to lavar o cabelo. Rzeczownik cabelo wystpuje z reguy
w l. pojedynczej, ale w znaczeniu zbiorowym ‘wosy’, np. Ela tem cabelo comprido. ‘Ona ma dugie wosy’.
Pamitaj te o specyficznej pozycji przysówka só ‘dopiero’, który czsto stoi przed czasownikiem, np. O Nuno só tem 15
(quinze) anos. ‘Nuno ma dopiero 15 lat’.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
wyraenia W tym celu prosz zadzwoni pod nastpujcy numer.
Para este efeito ligue para o seguinte número.
Nie zwracajcie na ni uwagi. Não lhe liguem.
Prosz si rozgoci. Ponha-se à vontade.
Ten aparat fotograficzny jest do niczego. Esta máquina fotográfica não presta.
Chciabym by bogaty. Queria ser rico.
Zamawia pan na wynos? A sua encomenda é para levar?
W adnym wypadku! Nem pensar!
Tak si skada, e nie ma innego wyjcia. Por acaso não há outra solução.
Znam cay tekst piosenki na pami. Sei todas as letras da música de cor.
Mógby zamkn drzwi? Não te importas de fechar a porta?
Dobrze, e mamy wicej pienidzy. Ainda bem que temos mais dinheiro.
– Oto lista goci. – Nareszcie!
– Eis a lista de convidados. – Até que enfim!
Po moim trupie! Por cima do meu cadáver!
Nie warto duej si kóci. Não vale a pena discutir mais.
Moje kondolencje. Os meus pêsames. / Os meus sentimentos.
Jeste chory? ycz zdrowia! Estás doente? As melhoras!
Powodzenia! Wszystko bdzie dobrze. Boa sorte! Tudo há de correr bem.
Dobra robota, gratulacje! Bom trabalho, parabéns!
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
Para este efeito ligue para o seguinte número.
Nie zwracajcie na ni uwagi. Não lhe liguem.
Prosz si rozgoci. Ponha-se à vontade.
Ten aparat fotograficzny jest do niczego. Esta máquina fotográfica não presta.
Chciabym by bogaty. Queria ser rico.
Zamawia pan na wynos? A sua encomenda é para levar?
W adnym wypadku! Nem pensar!
Tak si skada, e nie ma innego wyjcia. Por acaso não há outra solução.
Znam cay tekst piosenki na pami. Sei todas as letras da música de cor.
Mógby zamkn drzwi? Não te importas de fechar a porta?
Dobrze, e mamy wicej pienidzy. Ainda bem que temos mais dinheiro.
– Oto lista goci. – Nareszcie!
– Eis a lista de convidados. – Até que enfim!
Po moim trupie! Por cima do meu cadáver!
Nie warto duej si kóci. Não vale a pena discutir mais.
Moje kondolencje. Os meus pêsames. / Os meus sentimentos.
Jeste chory? ycz zdrowia! Estás doente? As melhoras!
Powodzenia! Wszystko bdzie dobrze. Boa sorte! Tudo há de correr bem.
Dobra robota, gratulacje! Bom trabalho, parabéns!
Czasownik ligar, poza powszechnie uywanym znaczeniem ‘dzwoni (wykonywa telefon)’, ma te
znaczenie przenone ‘zwraca uwag na co/kogo’, np. Não ligues a isso. ‘Nie zwracaj na to uwagi.’ / ‘Zignoruj to’.
‘Rozgoci si’ to po portugalsku pôr-se à vontade.
Czasownika importar-se uywamy w pytaniach grzecznociowych i uprzejmych probach. Przykady:
Não se importa de me passar o jornal? ‘Czy mógby pan / mogaby pani poda mi gazet?’
Passe-me o jornal, se não se importa. ‘Prosz mi poda gazet’.
Czasownik prestar ma wiele znacze. Uyty w formie przeczcej suy do wyraenia bezuytecznoci czego lub kogo, np. Este rapaz não presta para nada. ‘Ten chopak si
do niczego nie nadaje’.
By wyrazi pragnienie lub yczenie, w jzyku portugalskim uywa si czasu przeszego niedokonanego (Imperfeito), który poznamy w drugiej czci serii. Warto jednak ju teraz zapamita najczciej stosowan form
czasownika querer ‘chcie’, czyli queria ‘chciabym/ chciaabym’, po której nastpuje rzeczownik lub
bezokolicznik. Oto przykady: Queria um copo de água, se faz favor. ‘Chciabym/Chciaabym
szklank wody.’ Queria ir contigo a Lisboa. ‘Chciabym/Chciaabym pojecha
z tob do Lizbony’.
Bezosobowy zwrot vale a pena znaczy ‘warto’. Tak jak w jzyku polskim, wystpuje po nim bezokolicznik, np. Vale
a pena esforçar-se mais. ‘Warto wysili si bardziej’.
Oto kilka przydatnych portugalskich wyrae, w których nie ma czasownika:
• por acaso ‘tak si skada, e’, ‘przypadkowo’; • de cor ‘na pami’; • ainda bem ‘(to) dobrze’ (wyraajc ulg); • até que enfim ‘nareszcie’.
Oto kilka portugalskich zwrotów okolicznociowych: • os meus pêsames / os meus sentimentos
‘moje kondolencje’ (po czyjej mierci); • as melhoras ‘ycz (powrotu do) zdrowia’ (gdy kto
jest chory); • boa sorte ‘powodzenia’ (gdy kogo czeka wyzwanie); • parabéns ‘gratulacje’ (gdy kto czego dokona) lub
‘wszystkiego najlepszego’ (z okazji czyjego wita).
Zamów cz drug! Znajdziesz w niej: – bezosobowe formy czasownika
z zaimkiem se, – czas przeszy dokonany, – czas przeszy niedokonany, – czas przyszy.
Tej oraz innych ksiek jzykowych szukaj w ksigarni internetowej wydawnictwa:
www.prestonpublishing.pl
Wyjtkowe podrczniki, które pozwol Ci szybko i z atwoci opanowa jzyki obce.
Sprawd!