Top Banner

Click here to load reader

Incipit liber secundus Capitulum I - British Academy ... Incipit liber secundus que iura habeat imperator super temporalia investigans. Capitulum I Discipulus: Sicut canonibus sacris

Jan 25, 2020

ReportDownload

Documents

others

  • Draft version ‒ Cologne Ockham project (April 2015)

    Incipit liber secundus que iura habeat imperator super temporalia investigans.

    Capitulum I Discipulus: Sicut canonibus sacris testantibus ordo ecclesiasticus confunditur si sua iurisdiccio episcopo non servatur Extra, De accusacionibus, Sicut olim in glossa et 11a, q. 1a, Pervenit, sic ordinem mortalium mandatum est confundi si unicuique presidenti eciam in temporalibus et maxime supremo sua iura non5 servantur. Servari autem non possunt nisi cognoscantur. Idcirco post predicta que sint iura et potestas imperatorum Romanorum censeo indagandum. Primo autem inquiram que iura et quam potestatem habeat imperator super temporalia. Ut tamen a fundamentis incipiam, ante omnia quero an potestas imperatoris et potestas pape sint potestates distincte sive una fit ab alia sive non.10

    Magister: Tenent multi quod sunt potestates distincte.

    Discipulus: Si aliqua dicta maiorum sonent hanc assercioni adducas. Forte enim ex illis melius intelligam omnia que circa hanc materiam recitabis.

    Magister: Multi canones sacri et plures g˹losse super decreta et decretales vi- dentur asserere˺ manifes˹te quod sunt potestates distincte. Unde Nich˺olaus15 papa, ut habetur dist. ˹96a, c. Cum ad verum, ait:˺ “Cum ad verum ventum est

    Capitula I‒XVIII: ω (NaVe) Mz Ly α (αm=CaMw; αp=UnVd)

    1 Incipit liber secundus] on margin ω (repeated before main text Na); Liber secundus Mz; om. α (exc. Mw; Incipit liber secundus tertie partis Dialogorum Okham supp. on margin from modern hand Un; 2us liber supp. Vd). 2 que … investigans] on margin ω (repeated before main text Na); 2i tractatus 3e partis Dialogi Mz; ubi inquiritur que iura habeat imperator super temporalia Ly; om. α. 1 Capitulum I] in quo queritur utrum potestas pape et imperatoris sint potestates distincte add. Ly; om. α (Primum ca.m supp. Mw; c. pm supp. Vd). 2 Discipulus] om. αm; on margin: Cap. I Ly. testantibus] totus add. Mw. ecclesiasticus] ecclesiam Un. confundatur Mz. si] qua add. Mz. 3 sua] sui Na; una Un. episcopo] om. Mz α (unicuique supp. Mw); unicuique Ly. conservatur Ly. 4 1a] om. (gap) Vd. mandatum] manifestum MzLy α. 5 eciam] om. Ly. supremo] et summo Mz. 6 Servare Un. Idcirco] Et ideo Ly αm; Et prec. Vd. 7 sint] sunt MzLy α. Romanorum imperatorum (-toris Mz) MzLy α. censeo] sentio αp. 8 quam] om. Mz α. habet LyMw. 9 fundamentis] rerum add. Mz α; eorum add. Ly. quero] querere prec. Mz; quomodo Un; on margin: Questio Ly. 10 pape potstas LyMw. sunt Mz. potestates distincte] distincte potestates Ly α. sive1] an sive1 … sive2] an una sit ex alia aut LyMw. fit] sit MzLy αm; sive Un. 11 Magister] om. ω; on margin: Responsio Ly. sint α. 12 dicta] decreta Ly α. sonant Mz α; consonent Ly. hanc] om. MzLy α. assercionem NaMzCa. 14 Multi] on margin: Probatur Ly. supra Vd. et2] seu Ve. 15 manifeste] om. LyMw. sint α († Ca). Nicolaus Ly α (˹†˺laus Ca). 16 ut] supp. Na. dist] om. Ly. Cum1] om. αp. Cum ad verum

    2] om. Mw. ventus Mzt.

  • 126 3.2 Dialogus

    Draft version ‒ Cologne Ockham project (April 2015)

    ultra ˹sibi nec imperator˺ iura pontificatus arripuit nec po˹ntifex nomen˺ imper- atoris usurpavit.” Ubi dicit g˹lossa: “Arguitur˺ cum ˹iste˺ potestates | sint dis- Ly f. 247vbGlossa tincte quod imperator non habet gladi˹um˺ a papa.”

    Item, ut habetur eadem distinccione, c. Duo sunt, Gelasius papa ait: “Duo sunt 20Gelasius papa quippe, imperator auguste, quibus principaliter hic mundus regitur, auctoritas sacra pontificum et regalis potestas.” Ubi glossa super vocabulo Principaliter ait: “Neuter pendet ex reliquo; et ita est argumentum pro imperatore.”Glossa

    Item glossa Extra, Qui filii sunt legitimi, Causam super verbo Quod ad regem ait: “Sic patet quod iurisdiccio temporalis et spiritualis distincta est et divisa.” 25

    Item glossa dist. 10a, c. Imperium super verbo Administracionibus ait: “Dis- tincta est enim potestas sua a potestate pontificali.”

    Item Gregorius, ut habetur Extra, De privilegiis, c. Sicut, ait: “Sicut in iudiciisGregorius laycorum privilegia turbare nolumus, ita eis preiudicantibus nobis moderata volumus auctoritate resistere.” Ubi dicit glossa, sic est argumentum: “Quod 30 ecclesia non vult iura alterius sibi arrogare quia iurisdiccio distincta esse de- bet.”

    Item Innocencius, ut legitur Extra, De iudiciis, ait: “Non putet aliquis quodInnocencius iurisdiccionem illustris regis Francorum perturbare aut minuere intendamus,Nota cum ipse iurisdiccionem nostram nec velit nec debeat impedire.” 35

    Discipulus: In hiis verbis non fit sermo de imperatore sed de rege Francorum.

    Magister: Ex hiis verbis | habetur quod potestas regis Francorum est distincta a Gs p. 903 potestate pape. Ex quo concluditur quod multo forcius potestas imperatoris distincta est a potestate pape, tum quia maior est potestas imperatoris quam

    17 nomen] iura Un. 17 – 18 imperatorium LyMw. 18 Text on margin: om. MzLy α. Arguitur] om. Ly αm († Ca); 72 (misread of Ar.) αp. iste] ille Mz. sunt Mz. 18 – 19 distincte] divise MzLy α; patet add. Vd. 20 ut] om. MzLy α. eadem] ea Vd. Gelasius … sunt2] om. Ly αm. Text on margin: Nota Mz; om. Ly α. 21 hic] om. αm (supp. Mw). regitur] om. Na; regatur scilicet Mz. 22 sacra pontificatus Mz; sacri pontificis α. potestas regalis Ly αm. 23 Text on margin: om. MzLy α. ex] alio seu add. Vd. 24 sunt] om. Un; sint Vd. legitimi] c. add. Ly α (sicut c. add. Un). 25 a spirituali Ly α. distincta] enim potestas sua a potestate add., but canc. Ve. divisa est et distincta MzLy α. 26 10a dist. Mz. 10a] 8a α (exc. Mw; em. to X Un). c.] om. Ve. Administracionis ω. 27 enim est α (exc. Mw). potestate] papali seu add. Vd. 28 legitur Ly. Extra] om. LyMw. Sicut1] Sunt Mz α (exc. MwVd). Text on margin: om. MzLy α. 29 volumus Un. vobis Mw. 29 – 30 volumus (velimus αp) moderata Ly α. 30 glossa] sic add. Mz. 31 erogare Mz α (exc. Mw); irrogare Ly. 33 iudiciis] c. Novit add. Mw. ait] aut add. Ly. Text on margin: om. MzLy α. 34 Text on margin: om. MzLy α. illustris] om. ω. intendimus LyMw. 35 ipsam Ly. debet Ly. 36 In] on margin: Obicitur Ly. sermo] mencio MzLy α. 37 Ex] on margin: Respondetur Ly. verbis] om. Mz. distincta est MzLy α. 38 Ex … forcius] Et per consequens (a forciori add. Ly) Ly αm. 38 – 39 Ex … pape] supp. Na; om. αp. 39 est distincta αm. distincta … pape] om. Ly. pape potestate Mw.

  • 127Liber 2, Capitulum II

    Draft version ‒ Cologne Ockham project (April 2015)

    potestas regis Francorum, tum quia, sicut tactum est supra, non legitur in scrip-40 turis quod aliqua sit tributa potestas pape super imperatorem quam non habeat super regem Francorum. Hinc glossa super verba predicta Innocencii tercii ait: “Per hoc quod hic dicitur patet quod ecclesia vel papa non habet utrumque gladium.” Et infra: “Non ergo de temporali iurisdiccione debet se intromittere papa nisi in subsidium, scilicet cum iudex secularis negligens est.”45

    Item, sicut allegatum est supra, Ciprianus, ut legitur dist. 10a, c. Quoniam, ait: “Actibus propriis et dignitatibus distinctis officia potestatis utriusque discrevit”, Ciprianus scilicet Christus. Ubi Glossa super verbo discrevit ait: “Cum ergo potestates iste sint distincte, est hic argumentum quod imperium non habetur a papa.” Et infra: “Ego credo potestates distinctas esse, licet papa quandoque utramque potes-50 tatem sibi assumat.” Ex quibus aliisque quampluribus colligitur quod potestas pape et imperatoris sunt potestates distincte.

    Capitulum II Discipulus: Quod sint potestates distincte videtur quod non debet in dubium revocari sed qualiter distinguantur ignoro. Ideo dic secundum aliquam senten- ciam qualiter distinguuntur.

    Magister: Dicitur quod per hoc | distinguuntur, quod papa habet potestatem inLy f. 248ra spiritualibus et imperator in temporalibus.

    Discipulus: Istam assercionem, si potes, aliquibus auctoritatibus fulcire nitaris.

    Magister: Hec assercio quampluribus auctoritatibus videtur posse muniri. Ait enim Innocencius tercius, ut legitur Extra, De maioritate et obediencia, c. So-

    40 potestas] om. Ca. quia] om. Mw. legitur] videtur Ly α. 41 sit aliqua Ly. potestas tributa MzLy α. 42 Francie Ly. Hinc] Item LyCa; Hic Mw. verbo Ly α. predicta] om. Ly αm; predicto αp. tercii] que Ly αm (quo Ca); primi αp. 43 Per] Propter Ly α. dicitur hic Na. 44 Et] om. αp. Non ergo] om. Mz. iurisdiccione] non add. Mz. 45 papa] om. MzLy α. est negligens LyMw. 46 sicut] ut Ca. Cyprianus LyMwUn. 10a] 96a LyCa; 8a supp. Mw; om., but X supp. Un; 4a Vd. Quoniam ait] Cum ad verum Ly. 47 Text on margin: om. MzLy α. Actibus] A civibus Ca. discernit LyVd. 48 discernit LyVd; om. Un. ait] om. Ly α. iste potestates Ly. 49 sint] sunt MzLyMw. est hic] licet sit Ly. hic] hoc MzVd. habetur] est Ca. infra] om. Ly. 51 quibus] hiis MzLy α. 52 sunt] sint Vd. distincte potestates Ly. 1 Capitulum II] ostendit secundum quid distinguuntur hae duae potestates add. Ly; om. α († Ca; c. 2 supp. Vd). 2 Quod] on margin: Cap. II Ly. sunt MzLy α. distincte potestates Ly. dubium] verti seu add. Vd. 3 distinguuntur Ly α (exc. Vd). Ideo] on margin: Questio Ly. secundum] plures add. Mw. aliquam] aliquorum em. from aliquo Ve. 4 distinguantur Mw. 5 Dicitur] on margin: Responsio Ly. per] om., in supp. Mz. 6 et … temporalibus] supp. M