Top Banner
OBRAZOVNI PROGRAM GRAFIČKI TEHNIČAR
182

GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

Feb 04, 2018

Download

Documents

lymien
Welcome message from author
This document is posted to help you gain knowledge. Please leave a comment to let me know what you think about it! Share it to your friends and learn new things together.
Transcript
Page 1: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

OBRAZOVNI PROGRAM

GRAFIČKI TEHNIČAR

Page 2: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

2

SADŽAJ OPŠTI DIO ....................................................................................................... 3 1. NAZIV PROGRAMA: GRAFIČKI TEHNIČAR ............................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ............................................................................................ 3 POSEBNI DIO .................................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI .................................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI .......................................................................... 6 1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI ..................................................................... 7 1.2.1. OSNOVI MAŠINSTVA SA GRAFIČKIM MAŠINAMA .................................................. 7 1.2.2. GRAFIČKA TEHNOLOGIJA .......................................................................... 16 1.2.3. TEHNIČKO CRTANJE ................................................................................ 24 1.2.4. GRAFIČKI DIZAJN .................................................................................... 29 1.2.5. GRAFIČKI MATERIJALI .............................................................................. 40 1.2.6. EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE ....................................................... 47 1.2.7. PRIMJENA RAČUNARA U GRAFICI ................................................................ 52 1.2.8. ELEKTROTEHNIKA SA AUTOMATIKOM ........................................................... 57 1.2.9. POSLOVNA PSIHOLOGIJA .......................................................................... 65 1.2.10. PREDUZETNIŠTVO ................................................................................. 71 1.2.11. TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU ......................................................... 77 1.2.12. TEHNOLOGIJA ŠTAMPE ........................................................................... 84 1.2.13. TEHNOLOGIJA DORADE .......................................................................... 95 1.2.14. PRAKTIČNA NASTAVA ........................................................................... 102 1.3. IZBORNA NASTAVA .................................................................................. 127 1.3.1. STRANI JEZIK II .................................................................................... 127 1.3.2. KOMPJUTERSKA DAKTILOGRAFIJA ............................................................ 128 1.3.3. KOMPJUTERSKA REPROFOTOGRAFIJA ........................................................ 133 1.3.4. TIPOGRAFIJA ....................................................................................... 137 1.3.5. MONTAŽA ........................................................................................... 142 1.3.6. KNJIGOVEZAČKA DORADA ....................................................................... 146 1.3.7. DIGITALNA ŠTAMPA ............................................................................... 150 2. STRUČNI ISPIT ........................................................................................... 155 2.1. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNO - TEORIJSKI DIO ISPITA ..................................... 155 2.1.1. SMJER – PRIPREMA ZA ŠTAMPU / TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU ............... 155 2.1.1.1. TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU ...................................................... 155 2.1.2. SMJER – ŠTAMPA / TEHNOLOGIJA ŠTAMPE ................................................... 159 2.1.2.1. TEHNOLOGIJA ŠTAMPE ........................................................................ 159 2.1.3. SMJER – DORADA/ TEHNOLOGIJA DORADE ................................................... 162 2.1.3.1. TEHNOLOGIJA DORADE ....................................................................... 162 2.2. STRUČNI RAD ......................................................................................... 165 2.2.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA - STRUČNI RAD ............ 165 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA ..................................................... 177 4. USLOVI ZA ZAVRŠETAK OBRAZOVANJA ............................................................ 178 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA UČENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA ............. 178 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA ZA OBRAZOVANJE ODRASLIH ......................... 178 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA ............................. 179 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA ................................. 180 8.1. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE ....................... 180 9. SLOBODNE AKTIVNOSTI ............................................................................... 181 10. PROFESIONALNA PRAKSA ........................................................................... 182

Page 3: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

3

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: GRAFIČKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan

Redni broj

Nastavni predmeti - grupe predmeta

I II III IV Ukupno

sed. god. sed. god. sed. god. sed. god. A Opšteobrazovni predmeti 1. Maternji jezik i književnost 3 108 3 108 3 108 3 99 423 2. Matematika 3 108 3 108 3 108 3 99 423 3. Strani jezik 2 72 2 72 2 72 2 66 282 4. Informatika 2 72 72 5. Fizičko vaspitanje 2 72 2 72 2 72 2 66 282 Društvena grupa predmeta

1. Istorija 2 72 72 2. Geografija 2 72 72 3. Sociologija 2 72 72 Prirodna grupa predmeta

1. Hemija 2 72 72 2. Fizika 2 72 72

UKUPNO A 16 576 14 504 12 432 10 330 1842 B Stručno - teorijski predmeti

1. Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama 2 72 2 72 144

2. Grafička tehnologija 2 72 2 72 144 3. Tehničko crtanje 2 72 72 4. Grafički dizajn 3 108 3 108 216 5. Grafički materijali 2 72 2 72 144

6. Ekologija i zaštita životne sredine 2 72 72

7. Primjena računara u grafici 2 72 72 8. Elektrotehnika sa automatikom 2 66 66 9. Poslovna psihologija 2 66 66 10. Preduzetništvo 2 66 66

Smjer Priprema za štampu

11. 1 Tehnologija pripreme za štampu 4 144 4 132 276

Smjer Štampa 11.2 Tehnologija štampe 4 144 4 132 276

Smjer Dorada 11.3 Tehnologija dorade 4 144 4 132 276

UKUPNO B 9 326 11 396 8 288 10 330 1338 C Praktična nastava 4 144 4 144 7 252 7 231 771 D Slobodne aktivnosti 1 36 1 36 1 36 1 33 141 E Izborna nastava 2 72 2 72 4 144 4 132 420 1. Strani jezik II 2 72 2 72 2 72 2 66 282 2. Kompjuterska daktilografija 2 72 72 3. Kompjuterska reprofotografija 2 72 72

Page 4: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

4

Redni broj

Nastavni predmeti - grupe predmeta

I II III IV Ukupno

sed. god. sed. god. sed. god. sed. god. 4. Tipografija 2 72 72 5. Montaža 2 72 72 6. Knjigovezačka dorada 2 66 66 7. Digitalna štampa 2 66 66 F Profesionalna praksa 10 dana 10 dana 10 dana 30 dana G Sedmični broj časova 32 32 32 32 128 H Broj radnih sedmica 36 36 36 33 141

Ukupno (A+B+C+D+E) = 4512 Za smjer priprema za štampu, štampa i dorada, učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda. 3. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa Opšti ciljevi obrazovanja i vaspitanja u četvorogodišnjem stručnom obrazovanju omogućavaju učenicima da: - razvijanje sposobnosti i vještine za kvalitetan rad u zanimanju; - razvijanje uspješne lične karijere u zanimanju; - osposobljavanje se za kritičko vrednovanje i odgovorno djelovanje na svom

radnom mjestu; - razvijanje sposobnosti za racionalno korišćenje sredstava rada i vremena; - osposobljavanje za pripremu i upravljanje mašinama u grafičkoj industriji; - osposobljavanje za korišćenje tehničke dokumentacije; - osposobljavanje za organizaciju rada na određenoj operaciji i izvođenje rada na

više različitih mašina u pripremi, štampi i doradi grafičkih proizvoda; - osposobljavanje za izvođenje osnovnih tehnoloških operacija u procesu pripreme,

štampe, i dorade grafičkih proizvoda; - posjedovanje informatičke pismenosti u procesu pripreme, štampe i dorade

grafičkih proizvoda; - osposobljavanje za pravilan izbor materijala; - osposobljavanje za samostalan rad; - razvijajanje ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i

njihovu dosljednu primjenu. 4. Uslovi za upis, odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih - U srednju stručnu školu u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su:

- završila osnovnu školu ili - završila dvogodišnju stručnu školu.

- U redovno obrazovanje mogu se upisati lica koja nijesu starija od 17 godina, izuzetno lica do18 godine uz odobrenje Nastavničkog vijeća Škole, lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih.

5.Trajanje obrazovanja - Obrazovanje po obrazovnom programu Grafički tehničar traje četiri godine. 6. Prohodnost - U redovnom obrazovanju učenici napreduju u viši razred ako su iz svih predmeta

u toku tekuće školske godine postigli pozitivnu ocjenu i obavili profesionalnu praksu.

Page 5: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

5

- Lica koja su završila dvogodišnju stručnu školu mogu se uključiti u odgovarajući razred, u zavisnosti od vrste programa prethodnog obrazovanja, uz polaganje dopunskih i diferencijalnih ispita.

- Odrasli napreduju po programu u skladu sa Pravilnikom (planom) za izvođenje obrazovnog programa za odrasle, koji donosi nadležna institucija.

7. Obrazovanje koje se stiče - Završetkom obrazovnog programa učenik stiče srednje stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju GRAFIČKI TEHNIČAR.

Page 6: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

6

POSEBNI DIO 1. PREDMETNI PROGRAMI 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.1.1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.1.2. MATEMATIKA 1.1.3. STRANI JEZIK 1.1.4. INFORMATIKA 1.1.5. FIZIČKO VASPITANJE 1.1.6. ISTORIJA 1.1.7. GEOGRAFIJA 1.1.8. SOCIOLOGIJA 1.1.9. HEMIJA 1.1.10. FIZIKA

Page 7: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

7

1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI 1.2.1. OSNOVI MAŠINSTVA SA GRAFIČKIM MAŠINAMA 1. Naziv predmeta: OSNOVI MAŠINSTVA SA GRAFIČKIM MAŠINAMA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I 48 24 72 II 48 24 72 III

IV

Ukupno 96 48 144 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa tehnologijom, pravilima, standardima i simbolima koji se

upotrebljavaju u grafičkoj tehnici. - Razumijevanje smisla za tačnost, preciznost, estetiku i urednost u rješavanju

raznih zadataka i stvaranju navika za planski, organizovani i samostalni rad. - Sticanje znanja o vrstama i karakteristikama materijala i njihovoj primjeni. - Upoznavanje sa vrstama, svojstvima i primjenom mašinskih elemenata. - Uočavanje i shvatanje funkcionalne međuzavisnosti elemenata, sklopova i

mehanizama. - Usvajanje osnovnih znanja o principu rada i namjeni mašina i uređaja u grafičkoj

tehnici. - Usvajanje znanja o tehničkim karakteristikama mašina i uređaja koji se koriste u

grafičkoj tehnici. - Pravilno odabiranje, pripremanje i podešavanje alata, mašina i uređaja za rad - Razvijanje osjećaja odgovornosti i preciznosti u radu. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci. - Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.

Page 8: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

8

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Vrste i svojstva materijala - Navodi značaj,

podjelu i vrste mašinskih materijala

- Objašnjava fizička, hemijska, mehanička i tehnološka svojstva materijala

- Objašnjava pojam metala i legura

- Definiše gvožđe i čelik, navodi podjelu i osobine

- Poznaje označavanje čelika

- Navodi podjelu i sojstva obojenih metala i njihovih legura

- Upoznaje osnovne pojmove o nemetalnim materijalima

- Objašnjava svojstva plastičnih masa, navodi podjelu i primjenu

- Navodi osobine i primjenu gume

- Upoznaje osobine stakla i navodi primjenu

- Poznaje kompozitne materijale, navodi osobine i primjere primjene

- Navodi vrste i svojstva zaptivnih materijala

- Razlikuje pojedine vrste mašinskih materijala

- Uočava fizička, hemijska, mehanička i tehnološka svojstva materijala

- Pronalazi primjere primjene gvožđa i čelika

- Upoređuje i analizira pojedine vrste čelika

- Uočava značaj označavanja čelika

- Pronalazi primjere primjene obojenih metala i njihovih legura

- Analizira osobine obojenih metala i njihovih legura

- Pronalazi primjere primjene plastičnih masa i gume u industriji

- Razlikuje i upoređuje pojedine vrste plastičnih masa

- Uočava osobine stakla

- Pronalazi primjere primjene zaptivnih i izolacionih materijala

- Uočava značaj zaptivnih materijala

- Uočava potrebu pravilnog skupljanja, skladištenja i reciklaže otpadnog materijala.

- Razvija svijest o ličnoj bezbjednosti i zaštiti životne sredine

Vježba: - Izbor čeličnih

materijala iz tabela

- Izbor plastičnih masa iz kataloga

- Biranje zaptivnog materijala

Nerazdvojivi spojevi - Navodi podjelu i - Pronalazi primjere Vježba:

Page 9: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

9

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

vrste nerazdvojivih spojeva i njihovu primjenu

- Objašnjava vrste zakivaka, način zakivanja i primjenu

- Objašnjava vrste zakovanih spojeva i dimenzionisanje zakovanih spojeva

- Upoznaje osnovna svojstva zavarenih spojeva

- Navodi vrste zavarenih spojeva i šavova i način označavanja na crtežima

- Upoznaje se sa oblikovanjem i proračunom ljepljivih spojeva

primjene nerazdvojivih spojeva

- Razlikuje načine pripreme pozicija za primjenu odgovarajuće veze

- Crta različite vrste spojeva

- Crta zakovane spojeve

- Dimenzioniše zakovani spoj kao i izbor zakovica iz tablica

- Crta zavarene spojeve

Vrste opterećenja - Opisuje nastajanje

opterećenja i objašnjava njegovu podjelu

- Definiše pojam naprezanja, napona i deformacija

- Razlikuje statičko i dinamičko opterećenje

- Razlikuje vrste naprezanja

- Izračunava napon i deformaciju

- Razvija logičko razmišljanje

Vježba: - Dimenzioniše

mašinski dio

Razdvojivi spojevi - Navodi vrste,

svojstva i primjenu razdvojivih spojeva

- Objašnjava vrste, podjelu i primjenu navojnih spojeva

- Upoznaje veze s glavčinama

- Upoznaje se sa spojevima pomoću klinova

- Upoznaje veze čivijama

- Pronalazi primjere primjene razdvojivih spojeva

- Bira odgovarajuću vezu u zavisnosti od uslova

- Iz tablica bira vijke i navrtke

- Odabira način osiguranja navojnih veza od odvrtanja

- Na osnovu zadatih uslova odabira klinove i dimenzioniše ih koristeći tablice

- Navikava se na samostalni rad i rad u grupi

Vježba: - Očitava dimenzije

vijka i navrtke iz tablica

- Crta uzdužne i poprečne klinove

- Očitava dimenzije za klinove i žljebove iz tablica

Page 10: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

10

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Elastične veze - Upoznaje se sa

primjenom, vrstama i karakteristikama opruga

- Navodi materijal za opruge

- Objašnjava opterećenja, deformacije kod pojedinih vrsta opruga

- Upoznaje se sa gumenim elastičnim elementima

- Pronalazi primjere elastičnog vezivanja elemenata

- Razlikuje fleksione, torzione i prstenaste opruge

Vježba: - Skicira opruge - Provjerava stepen

sigurnosti

Elementi obrtnog kretanja - Upoznaje se sa

konstruktivnim oblicima osovinica, osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

- Objašnjava postupak dimenzionisanja osovina i vratila

- Razlikuje osovinice, osovine i vratila

- Bira materijal za osovine i vratila

- Dimenzioniše osovine i vratila

- Stiče sigurnost i samopouzdanje u radu

Vježba: - Skicira osovinice,

osovine i vratila

Ležajevi i ležišta - Upoznaje se sa

vrstama i svojstvima ležaja

- Navodi način označavanja i prikazivanja ležaja na crtežu

- Upoznaje se sa podjelom i vrstama ležišta

- Bira materijal za ležišne čaure i posteljice

- Analizira načine podmazivanja ležišta i razlikuje naprave za dovod i podmazivanje ležišta

- Uočava kriterijum izbora i primjene pojedinih vrsta ležajeva

- Koristi tablice prilikom izbora ležaja

- Uviđa važnost preciznosti u radu

Vježba: - Izbor ležaja iz

kataloga

Spojnice - Razumije ulogu

spojnica i svojstva pojedinih vrsta spojnica

- Određuje kriterijum izbora i primjene pojedinih vrsta spojnica

Page 11: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

11

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Elementi za prenos snage - Upoznaje se sa

podjelom, vrstama i primjenom elemenata za prenos snage

- Razumije osnovne pojmove kod cilindričnih zupčastih parova, konusnih zupčastih parova i pužnih parova

- Navodi materijal za izradu zupčanika

- Upoznaje osnovne pojmove kod lančanih parova

- Navodi način označavanja lanac

- Objašnjava način prenosa snage, svojstva i podjelu kaišnih i remenih parova

- Računa prenosni odnos

- Analizira elemente koji utiču na nosivost zupčastih parova

- Bira odgovarajuću vrstu prenosa u zavisnosti od zadatih uslova

- Iz kataloga bira djelove

- Crta lančanike - Crta kaišnik i

remenicu

- Razvija sigurnost i samopouzdanje u radu

Vježba: - Cilindrični zupčasti

par, konstrukcija, crtež

- Konstrukcija, crtež lančanog, kaišnog ili remenog prenosnika

Page 12: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

12

Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Štamaprske mašine - Objašnjava podjelu

štamparskih mašina - Poznaje

konstruktivne elemente štamparskih mašina

- Opisuje tehničke karakteristike štamparskih mašina

- Razlikuje štamparske mašine prema: tehnici štampe, načinu ostvarivanja pritiska, automatizovanosti štampe, formata papira i broju boja koje se koriste

- Upoređuje karakteristike štamparskih mašina

- Razlikuje osnovne djelove štamparskih mašina

- Stiče pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

Katalozi proizvođača mašina za štampu Vježba: - Crta šematske

prikaze mašina za štampu

Aparati i uređaji u procesu pripreme za štampu - Navodi računarsku

konfiguraciju potrebnu u procesu pripreme

- Objašnjava konstrukcijsko rješenje i princip rada kopir-aparata za razvijanje ploča

- Objašnjava konstrukcijsko rješenje, podjelu i princip rada CTP uređaja za dobijanje štamparskih formi

- Uočava značaj računara u grafičkoj industriji

- Upoređuje rad ravnog i rotacionog skenera

- Uočava princip rada laserskog štampača

- Upoređuje i analizira princip rada kopir-aparata i aparata za razvijanje ploča

- Razlikuje načine rada različitih CTP uređaja

Mašine za ravnu štampu - Navodi podjelu

mašina u ravnoj štampi

- Poznaje djelove i funkciju osnovnih uređaja na mašinama za ravnu ofset štampu

- Poznaje principe CPC sistema upravljanja

- Upoređuje mašine u ravnoj štampi

- Razlikuje osnovne uređaje na tabačnim i rotacionim mašinama za ravnu ofset štampu

- Razlikuje tabačne ofset mašine prema formatu i broju boja koje štampa

- Razlikuje djelove osnovnih uređaja

- Razvija moć zapažanja i logično zaključivanje

Vježba: - Crta šematske

prikaze djelova mašina za ravnu štampu

Page 13: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

13

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

offset mašina za štampu iz rolne

Mašine za visoku štampu - Navodi podjelu

mašina u visokoj štampi

- Upoznaje funkciju osnovnih uređaja na mašinama za visoku štampu

- Upoznaje djelove osnovnih uređaja na mašinama za visoku štampu

- Razlikuje mašine u visokoj štampi

- Razlikuje primjere konstruktivnih rješenja mašina u visokoj štampi

- Razlikuje osnovne uređaje i njihove djelove na mašinama za visoku štampu

- Stiče samopouzdanje u radu

Vježba: - Crta šematske

prikaze djelova mašina za visoku štampu

Mašine za duboku štampu - Navodi podjelu

mašina u dubokoj štampi

- Upoznaje funkciju osnovnih uređaja na mašinama za duboku štampu

- Poznaje djelove osnovnih uređaja na mašinama za duboku štampu

- Razlikuje mašine u dubokoj štampi

- Razlikuje primjere konstrukcijskih rješenja mašina u dubokoj štampi

- Razlikuje osnovne uređaje i njihove djelove na mašinama za duboku štampu

- Navikava se na red i urednost

Vježba: - Crta šematske

prikaze djelova mašina za duboku štampu

Mašine u sito štampi - Navodi podjelu

mašina u sito štampi

- Opisuje djelove mašina u sito štampi

- Razlikuje mašine u sito štampi

- Razlikuje djelove mašina u sito štampi

- Razvija preciznost i sigurnost u radu

Vježba: - Crta šematske

prikaze djelova mašina za sito štampu

Mašine u knjigovezačkoj doradi - Poznaje princip

rada i djelove noža - Poznaje podjelu i

princip rada mašina za savijanje, sakupljanje, povezivanje, lijepljenje i šivenje tabaka

- Poznaje načine povezivanja visokoproduktivnih linija

- Razlikuje djelove noža

- Razlikuje mašine i njihove djelove za savijanje, sakupljanje, povezivanje, lijepljenje i šivenje tabaka

- Uspostavlja vezu između mašina u knjigovezačkoj doradi

- Pronalazi primjere automatizovanih visokoproduktivnih

- Razvija moć opažanja

- Uviđa važnost očuvanja kvaliteta

Vježba: - Crta šematske

prikaze mašina u knjigovezačkoj doradi

Page 14: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

14

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

linija Mašine za digitalnu štampu - Poznaje principe i

navodi različite postupke digitalne štampe

- Poznaje funkcije osnovnih uređaja na mašinama za digitalnu štampu

- Upoređuje mašine u digitalnoj štampi

- Razlikuje osnovne uređaje na mašinama za digitalnu štampu

- Razlikuje digitalne mašine prema načinu ostvarenja otiska i broju boja koje štampa

- Na osnovu šematskog prikaza objašnjava princip rada mašina

- Stiče samopouzdanje i sigurnost u radu

Vježba: - Crta šematske

prikaze djelova mašina za digitalnu štampu

Održavanje štamparskih mašina - Obrazlaže

održavanje štamparskih mašina

- Objašanjava primarne i sekundarne poslove održavanja

- Opisuje redovnmo održavanje

- Procjenjuje značaj održavanja štamparskih mašina

- Razlikuje primarne i sekundarne poslove održavanja

- Planira redovno održavanje

- Stiče odgovornost u radu

Katalozi proizvođača mašina za štampu

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - S.Drapić, Mašinski elementi za drugi razred mašinske škole, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2005. - S.Drapić, D.Gačić, Tehničko crtanje sa mašinskim elementima, za I i II razred

stručnih škola, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. - G.Milovanović, Tehnologija štampe I i II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 2005. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar sa multimedijskim paketom - CD sa skicama - Slike i šeme mašina za štampu - Projektor i platno za projektor - Katalozi mašina u štamparskoj industriji - Različiti modeli mašinskih elemenata 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima.

Page 15: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

15

8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer mašinstva - Diplomirani inženjer metalurgije - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije za drugu godinu 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima

Predmet Znanja - Radionički i sklopni crteži - Pravilno skiciranje i

crtanje - Tolerancije

- Tehničko crtanje - Tehničko crtanje - Nacrtna geometrija

- Vrste i svojstva materijala - Grafički materijali - Osobine metala i legura - Dijagram stanja legura - Metali i legure u grafičkoj

industriji - Nemetalni materijali

- Razdvojive i nerazdvojive veze mašinskih elemenata

- Tehnologija štampe - Štamparske mašine i njihovi djelovi

- Grafičke mašine - Grafička tehnologija - Podjela grafičkih mašina

- Grafičke mašine - Tehnologija pripreme za štampu

- Podjela i princip rada uređaja u procesu pripreme za štampu

- Grafičke mašine - Tehnologija štampe - Konstrukcije različitih štamparskih mašina

- Grafičke mašine - Tehnologija dorade - Konstrukcije različitih doradnih mašina

- Vrste i svojstva materijala - Elementi obrtnog kretanja - Mašine u grafičkoj

industriji

- Elektrotehnika sa automatikom

- Električna svojstva materije - Elektromagnetizam - Elementi SAU i SAR

Page 16: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

16

1.2.2. GRAFIČKA TEHNOLOGIJA 1. Naziv predmeta: GRAFIČKA TEHNOLOGIJA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I 72 72 II 72 72 III

IV

Ukupno 144 144 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja iz oblasti grafičke tehnologije. - Sticanje teorijskih znanja koja omogućavaju samostalno izvođenje poslova u

okviru svog zanimanja, stručno odlučivanje i usvajanje novih znanja na svom stručnom području.

- Razumijevanje procesa proizvodnje grafičkih proizvoda. - Razvijanje sposobnosti za racionalno korišćenje vremena, opreme i materijala, - Razvijanje odgovornosti i preciznosti u radu. - Ovladavanje stručnom terminologijom, neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 17: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

17

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Grafička industrija - Upoznaje podjelu i

razvoj grafičke industrije

- Upoznaje faze izrade grafičkih proizvoda

- Navodi osnovne

tehnike štampe - Navodi osnovne

materijale u grafičkoj industriji

- Navodi standardne formate papira

- Uočava značaj grafičke industrije

- Povezuje tehnološke postupke za izradu grafičkih proizvoda

- Razlikuje osnovne tehnike štampe

- Razlikuje osnovne materijale

- Razlikuje formate papira

- Razvija pozitivan odnos prema zanimanju

- Šeme za podjelu grafičke industrije i šeme tehnoloških postupaka za izradu grafičkih proizvoda

Izrada sloga - Definiše pojam

tipografskog pisma - Objašnjava

tipografski sistem mjera

- Navodi karakteristike osnovnog sloga

- Definiše pojam manuscripta

- Objašnjava pojam korekture i navodi korekturne znake

- Navodi osnovna pravopisna pravila pri izradi sloga i različite vrste sloga prema načinu izrade

- Definiše pojam

kompjuterskog sloga

- Navodi aplikacije

za izradu kompjuterskog

- Razlikuje osnovne oblike pisma

- Razlikuje karakteristike pisma

- Analizira tipograsfski sistem mjera

- Razlikuje vrste

sloga - Analizira

manuscript - Radi korekturu

teksta - Pravilno

primjenjuje osnovne elemente sloga pri izradi teksta

- Primjenjuje pravopisna pravila

- Razlikuje vrste sloga prema načinu izrade

- Upoređuje kompjuterski slog sa ostalim vrstama sloga

- Razlikuje aplikacije

- Posjeta studiju u kojima se izrađuje kompjuterski slog

- Katalozi fontova za izbor odgovarajućeg fonta

Page 18: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

18

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

sloga za izradu kompjuterskog sloga

Izrada kopirnih predložaka - Nabraja vrste

originala - Navodi načine

izrade kopirnih predložaka

- Upoznaje osnovne fotografske materijale

- Upoznaje pojam rastera i rasterske tačke

- Upoznaje pojmove aditivne i suptraktivne sinteze boja

- Nabraja postupke retuširanja

- Navodi aplikacije za unos i obradu slika

- Razlikuje vrste originala

- Razlikuje načine izrade kopirnih predložaka

- Razlikuje osnovne fotografske materijale

- Razlikuje rastere - Razlikuje aditivnu

od suptraktivne sinteze

- Razlikuje i

upoređuje postupke retuširanja

- Razlikuje aplikacije za unos i obradu slika

- Razvija odgovornost i spremnost za timski rad

- Razvija kreativnost

- Posjeta odjeljenju za pripreme za štampu

Izrada štamparskih formi - Definiše pojam

štamparske forme i navodi vrste štamparskih formi prema tehnici štampe

- Navodi faze izrade

štamparske forme - Definiše pojam

grafičke montaže nabraja vrste grafičke montaže

- Navodi elemente potrebne za izradu nacrta montažnog tabaka

- Poznaje tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za visoku štampu

- Razlikuje štampajuće i neštampajuće elemente

- Razlikuje štamparske forme prema vrsti štampe

- Upoređuje faze izrade štamparskih formi za različite vrste štampe

- Identifikuje elemente potrebne za izradu nacrta montažnog tabaka

- Razlikuje faze

izrade različitih vrsta štamparskih formi za visoku štampu

- Razlikuje

tehnološke

- Razvija preciznost i kreativnost u radu

Page 19: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

19

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi vrste štamparskih formi za visoku štampu

- Upoznaje tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za ravnu štampu

- Navodi vrste

štamparskih formi za ravnu štampu

- Upoznaje tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za duboku štampu

- Upoznaje

tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za propusnu štampu

- Upoznaje pojam

elektronske montaže

postupke pri izradi štamparske forme za ravnu štampu

- Razlikuje vrste štamparskih formi za ravnu štampu

- Razlikuje tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za duboku štampu

- Razlikuje tehnološke postupke pri izradi štamparske forme za propusnu štampu

- Razlikuje vrste štamparskih formi za propusnu štampu

- Analizira prednosti

elektronske montaže

Page 20: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

20

Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Umnožavanje - Definiše pojam

štampe i navodi vrste štampe

- Definiše pojam

principa i podjelu visoke štampe

- Navodi pripremne

operacije tabaka - Objašnjava

dobijanje probnog otiska

- Navodi karakteristike tipografske, fleksografske i letterset štampe

- Navodi specijalne postupke u tipo, flekso i letterset štampi

- Upoznaje pojam,

principe i podjelu ravne štampe

- Navodi karakteristike offset litografije i svjetlosne štampe

- Upoznaje pojam,

principe i podjelu duboke štampe

- Upoznaje pojam i podjelu propusne štampe

- Definiše pojam

- Uočava značaj štampe

- Razlikuje vrste štampe

- Analizira tehniku visoke štampe

- Razlikuje principe visoke štampe

- Uočava podvrste visoke štampe

- Razlikuje operacije pripreme tabaka

- Analizira mogućnosti tipografske, fleksografske iIi letterset štampe

- Razlikuje specijalne postupke u tipo, flekso i letterset štampi

- Razlikuje mašine u tipografskoj, fleksografskoj i letterset štampi

- Uočava karakteristike ravne štampe

- Razlikuje vrste ravne štampe

- Analizira mogućnosti offset štampe i grafičkih mašina

- Analizira mogućnosti litografije i svjetlosne štampe

- Razlikuje principe i vrste duboke štampe

- Uočava mogućnosti sitoštampe

- Uočava karakteristike reprografije

- Razlikuje postupke reprografskih

- Stiče naviku za

timskim radom

- Šeme tehnoloških postupaka u tehnici visoke štampe

- Šeme tehnoloških postupaka u tehnici ravne štampe

- Šematski prikaz mašina

- Posjeta štamparijama

Page 21: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

21

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

reprografije - Navodi podjelu

reprografskih umnožavanja

- Objašnjava principe magnetografije, termografije, elektrofotografije, fotokopiranja i heliografije

- Navodi specijalne postupke umnožavanja: štampa sa pigmentisanim mastilom, holografija, lasersko umnožavanje, tampon-štampa

- Navodi principe digitalne štampe

umnožavanja - Upoređuje principe

magnetografije, termografije, elektrofotografije, fotokopiranja i heliografije

- Razlikuje

specijalne postupke štampe

- Razlikuje principe

digitalne štampe

- Razvija pozitivan odnos prema predmetu

Grafička dorada - Upoznaje pojam i

podjelu grafičke dorade

- Upoznaje pojam i podjelu knjigovezačke dorade

- Navodi klasifikaciju proizvoda knjigovezačke dorade

- Navodi tehnike

knjigovezačke dorade

- Analizira djelatnost grafičke dorade

- Razlikuje područja knjigovezačke dorade, proizvodnju ambalaže i kartonaže i preradu papira

- Razlikuje ručnu od industrijske knjigovezačke dorade

- Razlikuje različite vrste proizvoda knjigovezačke dorade

- Razlikuje tehnike knjigovezačke dorade: tehnika rezanje, tehnika savijanja, tehnika sakupljanja, tehnika šivenja, tehnika lijepljenja

- Razlikuje

- Razvija preciznost u radu

- Posjeta odjeljenju knjigovezačke dorade

Page 22: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

22

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Nabraja specijalne tehnike knjigovezačke dorade

- Navodi različite načine povezivanja grafičkih proizvoda

- Navodi faze izrade tvrdog broširanaog poveza

- Nabraja

dekorativne tehnike knjigavezačke dorade

- Navodi proizvode ambalaže i kartonaže

specijalne tehnike knjigovezačke dorade

- Razlikuje različite načine povezivanja grafičkih proizvoda

- Analizira tehnološke postupke kod izrade broširanog i tvrdog poveza

- Razlikuje dekorativne tehnike knjigavezačke dorade

- Razlikuje proizvode ambalaže i kartonaže

Osnovni materijali u grafičkoj industriji - Nabraja osnovni

materijal u grafičkoj industriji

- Objašnjava primjenu metala i legura

- Upoznaje papir, kartone i lepenke

- Objašnjava primenu plastične mase u grafičkoj industriji

- Definiše značaj grafičkih boja

- Objašnjava uticaj pojedinih komponenata (pigmenti, veziva, smole, rastvarači i sikativi) na kvalitet boja

- Definiše pojam ljepila

- Objašnjava proces ljepljenja

- Upoređuje metale i legure, na osnovu njihovih fizičkih, hemijkih i mehaničkih osobina

- Uočava značaj

pravilnog izbora papira u odnosu na tehniku štampe

- Bira plastičnu masu

kao materijal u grafičkoj industriji

- Određuju vrstu

pojedinih komponenata grafičkih boja

- Razlikuje vrste grafičkih boja prema sastavu

- Prati promjene koje se dešavaju u toku lijepljenja

- Razvija ekološku svijest

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - G.Milovanović, Tehnologija štampe I, II, Zavod za udžbenike, Beograd, 2007.

Page 23: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

23

6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje sa odgovarajućim priborom - Računar - Štampač - Projektor 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Osobine grafičkih materijala

- Tehnologija grafičkog materijala

- Primjena grafičkih materijala

- Djelovi grafičkih mašina - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Grafičke mašine

- Proces izrade grafičkog proizvoda

- Grafički dizajn - Pravila oblikovanja grafičkg proizvoda

- Grafička dorada - Tehnologija dorade - Finalizacija grafičkih proizvoda

- Osnovi reprofotografije - Komjuterska reprofotografija

- Razvoj reprofotografije

- Principi digitalne štampe - Digitalna štampa - Pojam i podjela digitalne štampe

Page 24: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

24

1.2.3. TEHNIČKO CRTANJE 1. Naziv predmeta: TEHNIČKO CRTANJE 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II 36 36 72 III

IV

Ukupno 36 36 72 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa tehnologijom, pravilima, standardima i simbolima koji se

upotrebljavaju u tehničkom crtanju. - Upoznavanje sa pojmom i vrstama projekcija. - Razumijevanje smisla za tačnost, preciznost, estetiku i urednost u rješavanju

raznih zadataka i stvaranju navika za planski, organizovani i samostalni rad uopšte.

- Čitanje i razumijevanje tehničkih crteža, uputstava, propisa, tabela, dijagrama, šema i tehničke dokumentacije.

- Poštovanje standarda tehničkog crtanja. - Crtanje jednostavnih tehničkih crteža mašinskih elemenata i manjih sklopova u

skladu sa standardima. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komunikaciju u struci. - Razvijanje osjećaja poštovanja i brige za očuvanje životne sredine.

Page 25: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

25

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Osnovi tehničkog crtanja - Upoznaje se sa

priborom za tehničko crtanje

- Upoznaje standarde, vrste tehničkih crteža, razmjere, zaglavlja i sastavnice

- Upoznaje se sa tehničkim pismom

- Rukuje priborom za tehničko crtanje

- Razlikuje vrste tehničkih crteža, razmjeru, zaglavlja i sastavnice

- Ispisuje tehničko pismo

- Razvija tehničku kulturu

Vježba: - Crta tehničko

pismo (rad olovkom)

Geometrijske konstrukcije - Navodi i nabraja

osnovne geometrijske konstrukcije

- Crta paralelne i normalne prave

- Crta simetrale duži uglova

- Dijeli duži na n-jednakih djelova

- Spaja prave linije lukom datog poluprečnika

- Konstruiše pravilne poligone (trougao, kvadrat, petougao, šestougao...)

- Konstruiše krive linije (elipsu, parabolu, hiperbolu...)

- Razvija preciznost i urednost

Vježba: - Crta geometrijske

konstrukcije

Osnovi nacrtne geometrije - Upoznaje pojam i

vrste projiciranja - Definiše pojmove

kvadranta i oktanta - Upoznaje se sa

pojmom kosog, ortogonalnog i aksonometrijskog projekciranja

- Razlikuje centralno i paralelno projiciranje

- Razlikuje koso i ortogonalno projiciranje

- Crta projekcije tačke na jednu, dvije i tri ravni

- Crta projekcije duži u opštem i specijalnom položaju

- Crta projekcije osnovnih geometrijskih likova (kvadrat, trougao, krug) u opštem i

- Razvija tehničku kulturu

Vježba: - Projektuje tijela i

crta tijela u izometriji na osnovu projekcija

- Crta presjek geometrijskih tijela i mreže tijela

Page 26: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

26

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

specijalnom položaju

- Crta projekcije geometrijskih tijela u opštem i specijalnom položaju

- Crta u izometriji jednostavne elemente na osnovu ortogonalnih projekcija

- Crta jednostavne elemente u ortogonalnoj projekciji i aksonometriji

Tehničko crtanje - Objašnjava

pravouglo (ortogonalno) projiciranje, poglede, izglede i njihov raspored

- Upoznaje se sa crtanjem predmeta na tehničkim crtežima

- Upoznaje osnovna načela kotiranja i elemente kotiranja

- Upoznaje se sa presjecima i razrezima, vrstama presjeka, razreza i detalja, šrafiranjem i uprošćenjima pri crtanju

- Određuje postupak crtanja izgleda

- Određuje potreban broj izgleda

- Crta kotne i pomoćne kotne linije i označava vrijednosti kota na crtežu

- Razvija preciznost u radu

- Razvija svijest o potrebi kvalitetnog rada

Vježba: - Dopuna

nedovršenih izgleda

- Crta treći izgled na osnovu dva data

- Crta izometrijski izgled predmeta na osnovu ortogonalnih izgleda

Tolerancije i nalijeganja - Upoznaje osnovne

pojmove o tolerancijama dužinskih mjera

- Obašnjava veličine i položaj tolerancijskih polja

- Upoznaje se sa osnovnim vrstama nalijeganja

- Sa crteža čita i određuje tolerancije

- Iz tabele čita vrijednosti odstupanja za zadate tolerancije i izračunava veličinu tolerancijskog polja nalijeganja

- Razvija sposobnost ocjenjivanja i vrednovanja sopstvenog rada

Vježba: - Određuje

toleranciju iz tabela

- Određuje nalijeganja

- Unosi tolerancijske mjere

Page 27: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

27

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Upoznaje se sa izborom tolerancija i nalijeganja

- Upoznaje se sa tolerancijama oblika i položaja

- Upoznaje tolerancije kvaliteta površine

- određuje preklop ili zazor

Presjeci mašinskih djelova - Objašnjava vrste

presjeka i šrafiranje presjeka

- Crta razne vrste presjeka

- Crta poseban i djelimičan izgled predmeta

Vježba: - Crta potreban

presjek koji crtež predmeta čini jasnijim

- Izrađuje tehnički crtež predmeta sa presjecima i detaljima

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - D.Đorđević, Ž.Papić, Tehničko crtanje sa nacrtnom geometrijom za sve profile,

Zavod za udžbenike, Beograd, 2003. - S.Drapić, D.Gačić, Tehničko crtanje sa mašinskim elementima, za I i II razred

stručnih škola, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. - Ž.Raičević, J.Jovanović, Tehničko crtanje sa mašinskim elementima, Centar za

stručno obrazovanje Podgorica 2009. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje - Računar sa multimedijskim paketom - Softver za crtanje i konstruisanje - Računar - Projektor i platno za projektor 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja jednom u klasifikacionom periodu. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani inženjer mašinstva - Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer metalurgije - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije

Page 28: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

28

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima

Predmet Znanja - Tehničko crtanje - Nacrtna geometrija - Geometrijske konstrukcije

- Grafički dizajn - Zlatni presjek

- Tehničko crtanje - Nacrtna geometrija

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Radionički i sklopni crteži - Pravilno skiciranje i crtanje - Tolerancije

- Tehničko crtanje - Geometrijske konstrukcije - Nacrtna geometrija

- Grafička tehnologija - Tehnološke šeme mašina

- Tehničko crtanje - Geometrijske konstrukcije - Nacrtna geometrija

- Tehnologija štampe - Tehnologija dorade - Praktična nastava

- Tehnološke šeme štamparskih mašina

- Skiciranje i finalizacija grafičkog proizvoda

- Šematsko prikazivanje mašina

Page 29: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

29

1.2.4. GRAFIČKI DIZAJN 1. Naziv predmeta: GRAFIČKI DIZAJN 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I 60 48 108

II 36 72 108

III

IV

Ukupno 96 120 216 Vježbe: Odeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika. 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje osnovnih pojmova u likovnoj umjetnosti. - Razvijanje sposobnosti opažanja oblika. - Upoznavanje likovnih elemenata i njihovih odnosa. - Upoznavanje sa istorijom umjetnosti i pismima. - Osposobljavanje za analizu i estetsko procjenjivanje likovnih djela. - Sticanje znanja o nacionalnoj kulturi i stvaranje tolerantnog odnosa prema

drugim kulturama. - Upoznavanje sa pojmom, primjenom, podjelom i razvojem grafičkog dizajna. - Upoznavanje sa osnovnim elementima grafičkog dizajna. - Upoznavanje sa likovno-grafičkim načelima koja se primjenjuju u dizajnu. - Sticanje znanja o osnovnim vrstama pisama, njihovom primjenom i čitljivošću u

oblikovanju. - Upoznavanje sa osnovnim oblikovanjem sredstava izražavanja koja su sastavni dio

propagande. - Osposobljavanje za primjenu znanja i vještina u grafičkom oblikovanju.

Page 30: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

30

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

UVOD U UMJETNOST - Upoznaje pojam i

značaj umjetnosti - (likovne) - Definiše termine:

umjetničko djelo,istorija umjetnosti,

galerija, muzej, arheologija

- Razlikuje i upoređuje vrste umjetnosti

- Pravi panoe i albume sa primjerima peprodukcija

- Razvija pozitivan stav prema saznanjima

Vježba: - Pravi panoe i

albume sa primjerima peprodukcija

LIKOVNA UMJETNOST Crtež - Nabraja i opisuje:

vrste linija, crtačkih tehnika, materijala

- Crta i koristi različite materijale i tehnike

Vježba: - Crta i koristi

različite materijale i tehnike (olovka,

tuš, ugljen...) Slikarstvo, boja - Definiše boju - Definiše slikarske

tehnike

- Razlikuje i analizira slikarske tehnike

- Slika krug boja i uporeduje simboliku boja kroz različite kulture i vremena

- Razvija tolerantan odnos prema drugim kulturama

Vježba: - Slika KRUG BOJA (rad sa temperama) - Posjeta nekoj

slikarskoj izložbi

Grafika - Objašnjava princip,

ulogu i značaj štampe

- Nabraja i opisuje vrste štampe i grafičke tehnike

- Opisuje razliku između umjetničke i primijenjene grafike

- Uočava značaj grafičkog dizajna i njegovu ulogu u svakodnevnom životu

- Uočava razliku između umjetničke i primijenjene grafike

- Razvija pozitivan odnos prema zanimanju

- Posjeta muzejima, galerijama...

- Posjeta od strane nekog grafičara

Vajarstvo - Nabraja vajarske

tehnike - Poznaje vajarske

materijale

- Razlikuje vajarske tehnike i materijale

- Pravi skulpturu u nekoj od tehnika ili crta po gipsanom modelu

Vježba: - Pravi skulpturu u

nekoj od tehnika ili crta po gipsa- nom modelu (rad

sa žicom, glinom...)

Arhitektura - Upoznaje

arhitekturu kao - Uočava značaj

arhitekture - Razvija ekološku

svijest

Page 31: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

31

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

likovnu djelatnost - Razlikuje vrste prostora

Primjenjena umjetnost - Objašnjava

osnovne uslove primijenjene umjetnosti i dizajna: funkcionalno i estetsko

- Uočava značaj primijenjene umjetnosti u svakodnevnom životu

- Uočava razliku između originala (unikata) i kopije

- Pronalazi primjere primijenjene umjetnosti

- Razvija svijest za razumijevanje odnosa između umjetnosti, prirode i društva

ISTORIJA UMJETNOSTI I PISMA Praistorija-piktogrami - Upoznaje

najznačajnija djela: pećinsko slikarstvo (Altamira, Lasko), venere, idoli, megaliti, Crvena stijena

- Crta piktograme, venere, idole, megalite

- Upoređuje praistorijske piktograme sa današnjim (sao-braćajni znaci,stripovi, simboli...)

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Crta piktograme,

venere, idole, megalite

Egipatska umjetnost - ideogrami - Upoznaje najzna-čajnija djela :

- mastabe, Zoserova piramida, piramide u Gizi, hramovi, hieroglifi

- Crta hijeroglife i analizira njihovo značenje

Vježba: - Crta hijeroglife - Gledanje filma sa

tematikom iz ovog perioda

Antička grčka umjetnost - Alfabet - Upoznaje: stilove u

grčkoj arhitekturi (dorski, jonski, korintski), termin „klasična ljepota“, grčku skulpturu, alfabet (kapitalni-verzalni i kurentni slovni znaci), nekropola u Budvi

- Crta alfabet (kapitalni -verzalni i kure-ntni slovni znaci)

- Crta grčke stubove

Vježba: - Crta Alfabet

(kapitalni-verzalni i kurentni slovni znaci)

- Crta grčke stubove Ispisuje ćirilična slova

Antička rimska umjetnost – Latinsko pismo - Upoznaje najzna-čajnija djela ovog perioda: Panteon, Koloseum, Rimski forum, urbanizam,

- Upoređuje grčku i rimsku umjetnost

- Crta latinsko pismo i upoređuje ga sa arhitetonskim

- Razvija pozitivan odnos prema drugim kulturama

- Obilazak Duklje, - Posjeta Muzeju

grada - Gledanje filma sa

tematikom iz ovog

Page 32: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

32

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

rimske portrete, freske, mozaike, Duklja, Risan, Latinsko pismo

oblicima

perioda, Aleksandar, Gladiator...

Vježba: - Crta/ispisuje/

latinsko pismo Vizantijska umjetnost- pismo - Upoznaje

najznačajnija djela: Sveta Sofija, San Vitale, mozaici, freske, ikone, Sv.Đorđe, Manastir Morača, Manastir Piva, Miroslavljevo jevanđelje

- Uočava tok razvoja pisma i nastanak glagoljice i ćirilice

- Ispisuje svoje inicijale

Vježba: - Ispisuje svoje

inicijale Radi referat na zadatu temu:

- Sveta Sofija, naši manastiri

Romanička umjetnost – pismo - Upoznaje najzna-čajnija djela : Krivi toranj u Pizi, Katedrala Sv.Tripuna

- Analizira i crta osnovu katedrale i razlikuje njene djelove

Vježba: - Analizira i crta

osnovu katedrale Posjeta katedrali Sv.Tripuna u Kotoru Izrada referata o katedrali sv. Tripuna

Gotsko pismo – Gotska minuskula - Upoznaje

najznačajnija djela: Katedrala u Šartru, Remsu, Notr-Dam u Parizu, vitraži, Gotsko pismo

- Analizira originalan gotski stil i upoređuje ga sa romaničkim

- Ispisuje gotsko pismo

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Ispisuje gotsko

pismo, npr. svoje ime ili...

Renesansna umjetnost- Humanistički i renesansni kurziv - Upoznaje

najznačajnije umjetnike i njihova djela: Mikelanđelo (Pieta, David, Mojsije,Tavanica Sikstinske kape- le), Leonardo (Mona Liza, Tajna večera), Kotor, Cetinje, Perast, renesansno pismo (Gutenberg, Humanistički i

- Upoređuje antičke umjetnosti i renesansu

- Analizira renesansno pismo sa posebnim osvrtom na početak štamparstva na našem tlu

- Crta i ispisuje renesansno pismo

- Razvija pozitivan odnos prema svom zanimanju

- Posjeta Muzeju, Biljardi, manastiru, crkvi na Ćipuru...

Vježbe: - Crta-ispisuje

renesansno pismo (npr. svoje ime...)

- Crta grb (svoj, porodični...)

Page 33: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

33

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

renesansni kurziv), Božidar Vuković (Oktoih, Obod-Cetinje)

Barokna umjetnost, Manirizam - Upoznaje

najznačajnije umjetnike i njihova djela: El Greko (Manirizam), Velaskez Vermer, Bernini, Rubens, Rembrant, Versaj, Perast, Prčanj, Gospa od Škrpjela, Tripo Kokolja

- Razlikuje najznačajnije umjetnike barokne umjetnosti i njihova djela

- Stiče predstavu o značaju kulturnog nasljeđa

- Izlet: Perast, Prčanj, Gospa od Škrpjela

- Gledanje filma sa tematikom ovog perioda ,Djevojka sa bisernom minđušom, Marija Antoneta...)

- Sastavlja referat o nekom umjetni-čkom djelu, (po sopstvenom izboru)

Umjetnost XIX vijeka - Upoznaje

najznačajnije umjetnike i njihova djela: neoklasicizam (David, Kanova), Romantizam (Tarner, Engr, Delakroa), Čermak, Bukovac, Jovanovic

- Upoređuje neoklasicizam i romantizam

- Crta po kopiji

Vježba: - Crta (kopira neko

djelo, npr. neki crtež ili grafika F.Goje ili...)

Moderna umjetnost - Upoznaje

najznačajnije umjetnike i njihova djela: Mone, Mane, Roden, Gogen, Van Gog, Pikaso, Dali, Gaudi, Korbizije, Vorhol (grafički dizajn) Savremena crnogorska umjetnost

- Crta ili slika po reprodukcijama

- Analizira djela iz oblasti grafičkog dizajna (Vorhol, Pikaso)

- Stiče znanja o sopstvenoj kulturi

- Gledanje biografskih filmova (Modiljani, Pikaso, Roden...)

- Posjeta Narodnom muzeju na Cetinju

Vježba: - Crta ili slika po

reprodukcijama (Pikaso,Van Gog, Gaudi...)

UVOD U GRAFICKI DIZAJN

Page 34: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

34

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Upoznaje ulogu i značaj grafičkog dizajna

- Poznaje osnovna načela oblikova-nja: faktore funkcionalnosti i estetike

- Uočava značaj grafičkog dizajna i vizuelnih komunikacija

- Uočava ulogu estetike u grafičkom dizajnu

- Analizira faktore oblikovanja

- Razvija pozitivan odnos prema predmetu

Estetska načela - Upoznaje:

harmoniju, kontrast, ravnotežu (simetriju, asimetriju), dominaciju, jedinstvo

- Upoređuje estetska načela

- Radi vježbe za svako estetsko načelo

Vježba: - Radi vježbe za

svako estetsko načelo (koristi reprodukcije, um djela)

ELEMENTI GRAFICKOG OBLIKOVANJA – LIKOVNI ELEMENTI Tačka - Definiše tačku kao

najmanji i najjednostavniji grafički znak

- Objašnjava optičke, vizuelne i likovne vrijednosti tačke

- Upoznaje načine umnožavanja tačaka (repeticija, gradacija)

- Crta repeticiju, gradaciju

Vježba: - Crta: repeticije (po

horizontali, vertikali, dijagonal) i gradaciju

Linija - Nabraja vrste linija - Definiše pojmove:

imaginarna linija, ornament, friz, antrfile

- Crta vrste linija - Crta: imaginarnu

liniju, ornament, friz, antrfile

- Uočava funkciju antrfilea

Vježba: - Crta vrste linija - Crta: ornament,

friz, antrfile (različiti oblici)

Površina - Nabraja vrste

površina (pravilne, nepravilne)

- Poznaje proporciju - Definiše zlatni

presjek - Upoznaje i definiše

formate

- Konstruiše zlatni presjek,

- Crta formate (izvodi jedan iz drugog)

- Vizira, mjeri, pažljivo gleda mrtvu prirodu

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Konstruiše zlatni

presjek - Crta formate

(izvodi ih jedan iz drugog)

- Crta mrtvu prirodu (uči da vizira)

Page 35: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

35

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Svijetlo - tamno - Upoznaje pojmove:

forma i antiforma - Razlikuje formu od

antiforme - Uočava njihovu

primjenu kod tipografije

- Crta ili pravi kolaž nekog slovnog znaka

- Pravi matricu koju štampa

Vježba: - Crta ili pravi kolaž

nekog slovnog znaka

- Pravi matricu koju štampa

Ritam - Definiše pojmove

interval, ritam Ilustruje ritam u tipografiji

- Analizira značaj ritma u tipografiji

- Uočava razliku kod različitih ritmova

Vježba: - Ispisuje rečenicu

koristeći različite ritmove, analizira čitljivost teksta

Valer - Upoznaje: molski i

durski valerski ključ

- Crta molski i durski valerski ključ

- Na primjerima crno-bijelih fotografija identifikuje vrstu valera

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Crta: molski i

durski valerski ključ (rad sa temperama, crnom i bijelom)

Tekstura

- Opisuje različite vrste tekstura

- Crta različite vrste materijala, daje im posebne teksture

- Analizira teksture na likovnim djelima (Van Gog)

Vježba: - Crta različite vrste

materijala, daje im posebne teksture (drvo staklo, platno, krzno...)

Kompozicija - Nabraja vrste

kompozicija (plošna, horizontalna, vertikalna, dijagonalna, kružna)

- Nalazi pimjere različitih vrsta kompozicija

- Analizira primjenu kompozicija kod različitih zadataka

- Crta mrtvu prirodu, pejzaž ili...

Vježba: - Crta mrtvu

prirodu, pejzaž ili...(koristi stečena znanja: vizira, mjeri, odnos svijetlo-tamno, tekstura...)

Page 36: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

36

Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik OPTICKE ILUZIJE U GRAFICI - Upoznaje optičke

iluzije(kontrastni sudari, sukcesivni kontrasti, optička iradijacija)

- Crta i analizira optičke iluzije

Vježba: - Pravi panoe sa

najinteresantnijim primjerima

PORUKE I NJIHOVO DEJSTVO U SISTEMU TRZISNE KOMUNIKACIJE - Definiše termine

propaganda, reklama, ekonomski publicitet, povoljno javno mjenje

- Analizira značaj reklama

- Smišlja nove reklamne poruke

Vježba: - Kreira nove

reklamne poruke (grupni rad)

DIZAJN GRAFICKIH PROIZVODA Vizuelni identitet, simbol - Upoznaje ulogu i

značaj vizuelnog identiteta

- Upoznaje univerzalne simbole koji se koriste od najstarijih vremena (krst, svastika, riba, zvijezda, sidro...), kao i one novije koji su prepoznatljivi širom svijeta

- Analizira simbole, - Crta simbole

Vježba: - Istražuje (piše

referate o sombolima, crta ih)

Zaštitni znak, logo, logotip - Upoznaje ulogu

zaštitnog znaka, njegov istorijski razvoj i navodi trenutno aktuelne

- Analizira elemente koje treba da sadrži zaštitni znak

- Crta, kreira svoj zaštitni znak

- Crta, kreira zaštitni znak na zadatu temu

- Razvija kreativnost i individualnost u radu

Vježbe: - Crta, kreira svoj

znak - Crta, kreira

zaštitni znak na zadatu temu

- Kreira vizitkarticu, memorandum, koverat

Omot za CD - Upoznaje funkciju,

elemente CD omota, način njihovog oblikovanja

- Analizira i definiše date elemente omota za CD

- Kreira omot za CD

- Razvija kreativnost u radu

Vježba: - Kreira omot za CD

(slobodna ili zadata tema)

Kalendar - Navodi najvaznije

elemente - Kreira kalendar - Razvija smisao za

estetiku Vježba: - Kreira kalendar

Page 37: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

37

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

kalendara - Definise format i

koncepciju kalendara

(kao likovni prilog mogu biti đački radovi, fotografije koje učenici sami snimaju ili koriste tuđe, reprodukcije...)

Plakat - Upoznaje:

kratki istorijski razvoj plakata, plakat danas i osnovne elemente plakata

- Analizira elemente plakata

- Kreira plakat

- Formira stav o važnosti i tačnosti informacija

Vježba: - Kreira plakat (po

zadatoj temi ili po slobodnom izboru)

Billboard - Opisuje funkciju i

prednosti bilborda u odnosu na ostale oblike izražavanja u prostoru

- Kreira bilbord na zadatu temu

Vježba: - Kreira bilbord

(ponuđene teme: Moja škola, koncert omiljenog pjevača, grupe, sportski događaj...)

Ambalaža - Nabraja različite

vrste ambalaža - Upoznaje funkciju

ambalaže, podjelu i različite vrste materijala koji se koriste za izradu

- Analizira različite ambalaže

- Kreira ambalažu

- Razvija sposobnost opažanja i kreativnosti

Vježba: - Kreira ambalažu

za: čokoladu, mlijeko, šampon, sapun, sok, kutiju za cipele, parfem i dr.

KNJIZNA TIPOGRAFIJA Knjižni blok - Upoznaje osnovne

djelove knjige(naslovni-nulti tabak, tabaci-arci osnovnog teksta, završni tabak)

- Analizira djelove knjige

- Pronalazi primjere dobrog dizajna knjižnog bloka

- Istražuje,traži primjere dobro dizajniranih knjiga

Spoljni djelovi knjige - Upoznaje spoljne

djelove knjige (prednja, zadnja korica, leđa-rikna ili hrbat)

- Navodi elemente koje treba oblikovati (vrste pisma, boja, likovna forma, sadržaj)

- Razlikuje pravila oblikovanja spoljnih djelova knjige

- Procjenjuje sadržaj informacija koje treba da imaju korice i leđa knjige

- Razlikuje vrste poveza (čvrsti, meki, francuski,

- Razvija samostalnost u radu

Vježba: - Dizajnira spoljne

djelove knjige (zadata ili slobodna tema)

Page 38: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

38

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Poznaje ulogu knjižnog omota i način kako je oblikovati

- Navodi vrste plastifikacje

broširani, povez u poluplatnu, mehanički...)

- Dizajnira spoljne djelove knjige

Unutrašnji djelovi knjige - Navodi elemente

unutrašnjih djelova knjige

- Upoznaje pravila oblikovanja knjižne stranice (likovni prilozi u tekstu, naslovi, margine, izbor slova, brojevi, papir...)

- Upotrebljava elemente, dizajnira unutrašnje djelove (nulti tabakforzac, zaštitni list, prednaslovni list, naslovna strana, posveta...)

Vježba: - Dizajnira

unutrašnje djelove(nulti tabakforzac, zaštitni list, prednaslovni list, unutrašnja naslovna stana, posveta...)

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Ž.Đuričković, Lj.Kolundžic , Likovna umjetnost-Priručnik i CD, Centar za stručno

obrazovanje, Podgorica, 2006. - P.Mijović, Umjetničko blago Crne Gore, Jugoslovenska Revija-Pobjeda, Beograd-

Titograd, 1980. - K.Bogdanović, B.Burić, Teorija forme, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1990. - S.Nedeljković i M. Nedeljković, Grafičko oblikovanje i pismo, Zavod za udžbenike

i nastavna sredstva, Beograd, 2006. - M.Fruht, M.Rakić, I.Rakić, Grafički dizajn, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 2004. - M.Grozdanić, Put do knjige, Publikum, Beograd, 2007.

6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje - Računar - Projektor i platno za projekciju - Digitalni foto-aparat - TV / DV

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

tom klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se iz svih datih ocjena na kraju

klasifikacionog perioda. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafičar

Page 39: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

39

- Diplomirani grafički dizajner 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Pravila oblikovanja grafičkog proizvoda

- Grafička tehnologija - Proces izrade grafičkih proizvoda

- Optičko dejstvo boje, vrste papira

- Grafički materijali - Osobine i vrste boja i papira

- Dizajn grafičkih proizvoda - Primjena računara u grafici - Vektorska i rasterska grafika, računarski slog

- Istorijski razvoj knjige - Oblikovanje srodnih

djelova knjige

- Tehnologija dorade - Razvojni oblici knjige - Materijali u grafičkoj

doradi - Dizajniranje grafičkih

proizvoda - Praktična nastava - Izrada grafičkih proizvoda

- Dizajn različitih tipografija - Tipografija - Izrada različitih tipografija - Formati papira - Montaža - Izvođenje formata

Page 40: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

40

1.2.5. GRAFIČKI MATERIJALI 1. Naziv predmeta: GRAFIČKI MATERIJALI 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II 72 72 III 72 72 IV

Ukupno 144 144 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja iz oblasti tehnologije grafičkog materijala. - Sticanje teorijskih znanja koja omogućavaju samostalno izvođenje poslova u

okviru svog zanimanja, stručno odlučivanje i usvajanje novih znanja na svom stručnom području.

- Upoznavanje sa procesom proizvodnje grafičkog materijala. - Osposobljavanje za pravilan izbor materijala. - Razvijanje osjećaja za racionalno koriščenje materijala. - Razvijanje sposobnosti odgovornosti i preciznosti u radu. - Ovladavanje stručnom terminologijom, neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 41: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

41

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Metali i legure - Upoznaje osobine

metala i legura u zavisnosti od njihove strukture i tipa hemijske veze

- Objašnjava dijagram hlađenja metala i legura

- Razumije dijagram stanja legura

- Poznaje osnovne principe ispitivanja kod metalnih materijala

- Objašnjava osobine metala i legura koji se koriste u grafičkoj industriji (olovo, bakar, cink, aluminijum, gvožđe magnezijum)

- Objašnjava koroziju i načine zaštite od korozije

- Upoređuje metale i legure koji se koriste u grafičkoj industriji na osnovu njihovih fizičkih, hemijskih i mehaničkih osobina

- Uočava značaj

pravilnog izbora metala i legura u grafičkoj industriji

- Uočava značaj

poznavanja korozionih osobina materijala

- Razvija pozitivan odnos prema zanimanju

Nemetalni materijali(Papir) - Navodi fizičke

hemijske osobine celuloze

- Razumije postupak proizvodnje papira

- Nabraja opšte

osobine koje treba da ima štamparski papir

- Pojašnjava osobine papira zavisno od tehnike štampe

- Poznaje metode ispitivanja osobina papira

- Razlkuje fizičke i hemijske osobine celuloze

- Analizira postupak proizvodnje papira po fazama (prerada sirovine do polufabrikata, priprema papirne mase, izrada papira i dorada papira)

- Razlikuje vrste štamparskog papira prema njegovom sastavu

- Bira papir prema tehnici štampe

- Procjenjuje kvalitet papira na osnovu njegovih fizičkih i hemijskih osobina

- Razvija interesovanja za nova saznanja

- Koristi tehnološku šemu procesa proizvodnje papira

Page 42: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

42

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava uticaj

spoljnih faktora na kvalitet papira

- Uočava značaj pravilnog izbora papira u odnosu na tehniku štampe

- Razlikuje uslove skladištenja papira

Grafičke boje - Definiše grafičke

boje - Objašnjava uticaj

pojedinih komponenata (pigmenti, veziva, smole, rastvarači i sikativi) na kvalitet grafičkih boja

- Objašnjava osobine grafičkih boja zavisno od tehnike štampe

- Poznaje metode ispitivanja osobina grafičkih boja

- Opisuje mehanizam

sušenja grafičkih boja

- Upoznaje upotrebu lakova i lakiranje štampanog materijala

- Razlikuje vrste pojedinih komponenata grafičkih boja

- Uočava vrste grafičkih boja prema njihovom sastavu

- Upotrebljava

grafičku boju prema tehnici štampe

- Procjenjuje kvalitet boje na osnovu njenih fizičkih i hemijskih osobina

- Uočava značaj pravilnog izbora grafičke boje u odnosu na tehniku štampe

- Uočava značaj sušenja boja

- Uočava upotrebu lakova i prednosti lakiranih proizvoda

- Razvija preciznost pri radu

Page 43: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

43

Razred: TREČI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Makromolekuli i plastične mase - Definiše osnovne

pojmove makromolekula

- Poznaje osobine prirodnih, modifikovanih i sintetičkih makromolekula koji se koriste u grafičkoj industriji

- Definiše plastične mase

- Poznaje sastav i

vrste plastičnih masa

- Opisuje postupke prerade plastičnih masa

- Poznaje primjenu plastičnih masa u grafičkoj industriji

- Razlikuje prirodne, modifikovane i sintetičke makromolekule prema njihovim osobinama (skrob, celuloza, bjelančevine, etri celuloze, polietilen, polistirol, polivinilhlorid, fenol-formaldehidne smole i drugi)

- Razlikuje termoplastične i termostabilne plastične mase

- Crta šeme uređaja za preradu plastičnih masa (ekstruder, kalander, prese i dr.)

- Upoređuje plastične mase prema njihovim fizičkim, hemijskim i mehaničkim osobinama

- Upoređuje osobine plastičnih materijala sa drugim materijalima (drvo, metal, staklo)

- Bira plastičnu masu kao materijal u grafičkoj industriji

- Planira uslove štampe na termoplastima kao materijalima za štamparske podloge

- Razvija analitičko mišljenje

Fotografski materijali - Upoznaje pojam - Razvija analitičko - Posjeta studiju za

Page 44: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

44

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

fotografskih materijala

- Poznaje sastav i građu fotografskih materijala za crno-bijelu i fotografiju u boji

- Objašnjava sastav i postupak dobijanja fotoosjetljive emulzije

- Navodi i objašnjava osobine fotografskih materijala (kriva zacrnjenja, opšta osjetljivost, spektralna osjetljivost, moć razdvajanja i veličina zrna)

- Poznaje vrste sredstava za obradu fotografskih materijala (razvijači i fiksiri), kao i njihove osobine

- Razlikuje fotografske materijale za crno-bijelu i fotografiju u boji prema sastavu

- Razlikuje

fotografske materijale prema njihovim osobinama

- Bira fotografski materijal prema uslovima snimanja

- Bira sredstvo za

obradu fotografskog materijala

- Uočava značaj pravilnog izbora fotografskog materijala

mišljenje - Razvija preciznost

u radu

pripremu filmova za štampu

Ljepila - Definiše pojam

ljepila - Objašnjava proces

lijepljenja zavisno od hemijske građe ljepila

- Poznaje sastav ljepila

- Navodi vrste i osobine ljepila koja se koriste u grafičkoj industriji

- Bira ljepilo prema njegovim osobinama i osobinama podloge

- Priprema ljepilo za

rad - Prati promjene

koje se dešavaju u toku lijepljenja

- Razvija inicijativnost i preciznost pri radu

Posjeta knjigoveznice kod izrade proizvoda tehnikama lijepljenja

Materijali za digitalnu štampu - Definiše pojam

digitalne štampe - Opisuje osobine

dobijanja otiska

- Uočava prednosti primjene digitalne štampe

- Razlikuje otisak dobijen tehnikom digitalne štampe od drugih tehnika

Page 45: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

45

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Upoznaje osobine materijala za digitalnu štampu

- Razlikuje materijal za digitalnu štampu

Guma - Definiše pojam

elastomera - Upoznaje osobine

prirodnog kaučuka i sintetičkih kaučuka koji se koriste u grafičkoj industriji (butadien, stirol-butadien, hlorpren, izopren, silikonski, poliuretanski kaučuk)

- Objašnjava postupak proizvodnje gume

- Razumije ulogu

pojedinih komponenata na osobine gume

- Razlikuje prirodni kaučuk, sintetički kaučuk i gumu

- Analizira postupak proizvodnje gume po fazama (priprema sirovina, miješanje, oblikovanje, vulkanizacija, završna obrada i kontrola)

- Upoređuje osobine

guma izrađenih od različitih vrsta kaučuka

- Procjenjuje kvalitet gume

- Ocjenjuje značaj primjene gume u grafičkoj industriji

- Razvija sposobnost opažanja

- Razvija preciznost pri radu

Maziva - Definiše pojam

maziva - Navodi tipove

podmazivanja - Navodi vrste i

osobine maziva koja se koriste u grafičkoj industriji

- Razlikuje tipove podmazivanja i vrste maziva

- Bira mazivo prema

prirodi trenja i mašini

- Uočava značaj upotrebe maziva pri održavanju grafičkih mašina i uređaja

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - M.Brekić, D.Tarabić, R.Trajković, Tehnologija grafičkog materijala za drugi

razred grafičke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1998. - S.Jovanović, Đ.Kosanović, Tehnologija grafičkog materijala za treći razred

grafičke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1998. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Štampač - Projektor i platno za projektor

Page 46: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

46

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja, najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani inženjer hemijske tehnologije - Diplomirani grafički inženjer 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Osobine papira - Grafička tehnologija - Primjena papira za razne tehnike štampe

- Grafičke boje i lakovi - Tehnologija štampe - Osobine primjene grafičkih boja za razne tehnike štampe

- Osobine metala i legura - Nemetalni materijal

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Vrste i svojstva metala i nemetala

- Osobine i vrste papira i boja

- Grafički dizajn - Optičko dejstvo boja vrste papira

- Osobine grafičkih materijala

- Praktična nastava - Primjena grafičkih materijala

- Materijali za digitalnu štampu

- Digitalna štampa - Upotreba materijala za digitalnu štampu

- Metali i legure - Nemetalni materijali

- Elektrotehnika sa automatikom

- Električna svojstva materije

Page 47: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

47

1.2.6. EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE

1. Naziv predmeta: EKOLOGIJA I ZAŠTITA ŽIVOTNE SREDINE 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I 58 14 72 II III IV

Ukupno 58 14 72 3. Opšti ciljevi nastave - Usvajanje znanja iz osnova ekologije. - Razvoj svijesti o značaju zaštite životne sredine. - Usvajanje znanja o uzročno-posljedičnim odnosima žive i nežive prirode. - Usvajanje znanja o različitim izvorima zagađivanja životne sredine. - Razvoj svijesti o ulozi čovjeka i njegovog uticaja na zagađenje životne sredine. - Usvajanje znanja i vještina sa ciljem zaštite životne sredine.

Page 48: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

48

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Osnovni pojmovi u ekologiji - Definiše pojmove:

ekologija, životna sredina, ekološki faktori

- Ukazuje na međusobnu zavisnost žive i nežive prirode

- Određuje elemente životne sredine

- Uočava na konkretnim primjerima osobine biotopa i biocenoze

- Shvata važnost povezivanja uzroka i posljedica

Vježba: - Posmatranje

različitih staništa i zajednica (terenski rad)

Ekologija populacije - Definiše pojmove:

populacija i ekološka ravnoteža

- Upoznaje faktore koji određuju strukturu populacije

- Uočava osnovne karakteristike populacije

- Shvata pojam opterećenosti populacije

- Upotrebljava pojam ekološke ravnoteže i obrazlaže na primjeru međusobnu zavisnost činilaca sredine

Kruženje materija i transformisanje energije u prirodi - Definiše pojmove:

producent organske materije, potrošač organske materije, reducent organske materije

- Definiše lanac ishrane

- Analizira na primjeru kompleksnost odnosa u ishrani

- Interpretira kruženje materije i proticanje energije u ekosistemu

- Analizira odnose među članovima lanca ishrane na primjeru energetske piramide

- Razvija analitičko mišljenje

Vježba: Predstavljanje ilustracijom: Kruženje materije i proticanje energije na odabranom primjeru lanca ishrane

Ekosistem - Opisuje kopnene,

vodene i antropogene ekosisteme

- Definiše sukcesije u ekosistemu

- Određuje zajedničke i glavne razlike između ekosistema

- Zaključuje o raznovrsnosti ekosistema kod nas

- Razvija svijest o značaju očuvanja prirodnih ekosistema

Page 49: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

49

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

u odnosu na geografski položaj i klimatske karakteristike

- Predviđa posljedice ljudske aktivnosti u životnoj sredini

Zagađivanje vazduha - Upoznaje načine

zagađivanja vazduha i otrovne materije u vazduhu

- Objašnjava uticaj otrovnih materija na živa bića (kisjele kiše, ozonske rupe, efekat staklene bašte)

- Određuje uzroke zagađivanja vazduha

- Analizira posljedice previsokih koncentracija otrovnih materija u vazduhu na ekosistem

- Ocjenjuje značaj stalne kontrole kontaminiranosti vazduha

- Predlaže načine čišćenja otrovnih materija (uređaji za prečišćavanje, industrijski filteri, automobilski katalizatori)

- Razvija sposobnost sagledavanja i rješavanja problema

- Film o zagađivanju vazduha

Zagađivanje voda - mora i slatke vode - Definiše izvore i

oblike zagađivanja vode

- Određuje glavne izvore zagađivanja vode i objašnjava posljedice

- Razlikuje metode prečišćavanja

- Analizira na koje načine prehrambena industrija zagađuje okolinu

- Razvija analitičko mišljenje

Vježbe: - Zaštita okoline

Zagađivanja zemljišta - Opisuje izvore i

oblike zagađivanja zemljišta

- Ukazuju na posljedice savremene intenzivne poljoprivredne proizvodnje

- Interpretira problem prenaseljenosti zemlje

Vježbe: - Zaštita zemljišta

Page 50: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

50

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Nuklearna energija - Definiše izvore i

oblike radioaktivnog zagađenja

- Identifikuje problem radioaktivnog zračenja i njegove dalekosežne posljedice

- Uočava problem nekontrolisanog skladištenja radioaktivnog otpada i neodgovornog korišćenja nuklearnog oružja

- Shvata važnost očuvanja životne sredine

- Seminarski rad o nuklearnim eksplozijama (Hirošima, Černobil, itd.)

Ugrožene biljne i životinjske vrste - Navodi glavne

uzroke izumiranja šuma i istrebljenja nekih životinjskih vrsta

- Analizira značaj šuma i razlog njihovog izumiranja

- Ukazuje na značaj pošumljavanja terena koji su podložni eroziji

- Pronalazi najugroženije ekosisteme i grupe u Crnoj Gori i svijetu

- Predlaže moguće mjere za zaštitu prirodnog nasljeđa za konkretan primjer

- Stiče naviku za poštovanje normi i propisa

Vježbe: - Analiziranje

uzoraka izumiranja šuma i životinjskih vrsta

Mjere za zaštitu životne sredine - Navodi značaj

štednje energije i vode u domaćinstvu i industriji.

- Navodi alternative energetske izvore

- Određuje načine planske upotrebe prirodnih izvora

- Uočava značaj pravilnog odnosa prema pitkoj vodi

- Analizira značaj traženja i korišćenja novih ekoloških izvora energije

- Ocjenjuje značaj globalizacije nadzora dešavanja u životnoj sredini

- Primjenjuje

- Razvija svijest o značaju zaštite životne sredine

Vježbe: - Analiza nepovoljnih

uticaja za životnu sredinu

Page 51: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

51

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

propise kojima se određuju norme čuvanja zaštićenih objekata prirode, ugroženih, endemskih biljnih i životinjskih vrsta

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - M.Jablanović, D.Rožaja, Zaštita i zagađivanje životne sredine, Zavod za

udžbenike, Beograd, 1998. - I.Savić, V.Terzija: Ekologija i zaštita životne sredine, Zavod za udžbenike,

Beograd, 2008.

6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Projektor i platno za projektor - Slajdovi - Grafoskop - Folije za grafoskop - TV prijemnik - Video-rikorder i kasete 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmeno najmanje jednom u svakom klasifikacionom periodu. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine.

9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani biolog - Diplomirani inženjer pejzažne arhikteture

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Mjere za zaštitu životne sredine

- Praktična nastava - Zaštita na radu

Page 52: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

52

1.2.7. PRIMJENA RAČUNARA U GRAFICI 1. Naziv predmeta: PRIMJENA RAČUNARA U GRAFICI 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 30 42 72 IV

Ukupno 30 42 72 Vježbe: Odeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika. 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa podjelom kompjuterske grafike. - Razvijanje informatičke pismenosti. - Sticanje znanja o vektorskoj grafici. - Sticanje znanja o rasterskoj grafici. - Sticanje znanja o modelima boja. - Sticanje znanja o računarskom slogu. - Upoznavanje faktora koji utiču na ekonomičnost korišćenja računara u

grafičarstvu. - Ovladavaju stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 53: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

53

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Podjela kompjuterske grafike - Upoznaje istorijski

razvoj kompjuterske grafike

- Obrazlaže značaj kompjuterske grafike

- Definiše pojmove vektorske i rasterske grafike

- Uočava značaj upotrebe vektorske i rasterske grafike u procesu izrade grafičkih proizvoda

- Uočava mogućnosti kompjuterske grafike

- Razlikuje podjelu kompjuterske grafike

- Razvija samopouzdanje u svoja informatička saznanja

Vektorska grafika - Navodi

karakteristike vektorske grafike

- Poznaje aplikacije za izradu vektorske grafike

- Nabraja različite

modele boja

- Razlikuje elemente vektorske grafike

- Izrađuje vektorske crteže

- Radi sa objektima - Upotrebljava

specijalne efekte - Identifikuje razne

modele boja - Upotrebljava

opcije za rad sa tekstom

- Formira datoteku za štampu

- Izrađuje PDF datoteke

- Razvija preciznost pri radu

- Razvija stvaralačku maštu

Vježba: - Crta crteže u

aplikaciji za izradu crteža

Vježba: - Izrađuje

jednostavan grafički proizvod u aplikaciji za izradu crteža

Rasterska grafika - Navodi

karakteristike rasterske grafike

- Upoznaje aplikacije za izradu rasterske grafike

- Objašnjava

skeniranje slika

- Razlikuje elemente rasterske grafike

- Zna radnu površinu aplikacije

- Razlikuje alate za rad u aplikaciji za izradu rasterske grafike

- Vrši korekciju boja - Izvodi promjenu

veličine i rezolucije slike

- Skenira sliku - Izrađuje nove slike

- Razvija kreativnost u radu

Vježba: - Skenira original ili

unosi sliku na neki drugi način u računar

Vježba: - Vrši korekciju slike - Upotrebom filtera

modifikuje sliku, tekst

- Kreira specifične ivice slika

Vježba: - Izrađuje specifični

reljef teksta

Page 54: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

54

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Poznaje alat za

podešavanje boje - Definiše pojam

selekcije - Objašnjava

mogućnosti korišćenja kanala, slojeva i maski

- Otvara i ubacuje slike

- Vrši korekciju boja - Pravi selekcije - Retušira slike - Uočava

mogućnosti rada sa filterima

- Uočava mogućnosti rada sa slojevima

- Koristi maske

- Izrađuje metalizirani tekst

- Izrađuje tekst sa sjenkom

Vježba: - Kreira novi oblik

Modeli boja - Poznaje različite

modele i režime boja

- Obrazlaže značaj gamuta, kanala i dubina za reprodukciju

- Opisuje upravljanje bojama

- Definiše pojam

kalibracije monitora

- Uočava karakteristike RGB kolor modela

- Uočava karakteristike CMYK kolor modela

- Prepoznaje karakteristike HSB kolor modela

- Uočava karakteristike L*a*b kolor modela

- Uočava karakteristike Bitmap režima

- Uočava karakteristike Duotone režima

- Uočava karakteristike Indexed Color režima

- Uočava karakteristike Multichannel režima

- Obavlja podešavanje naprednih opcija za upravljanje bojama

- Uočava značaj kalibracije monitora

- Razvija osjećaj za boju

Katalozi boja: - Šeme miješanja

boja

Računarski slog - Navodi elemente

računarskog sloga - Razlikuje

elemente - Razvija preciznost i

kreativnost Vježba: - Određuje format

Page 55: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

55

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava aplikacije za unos i obradu sloga

- Definiše Post Skript

računarskog sloga - Formatira tekst - Izrađuje matičnu

stranu u aplikaciji za prelom teksta

- Radi sa slojevima - Izrađuje Web

dokument - Uočava značaj

Post Skripta (programskog jezika)

- Štampa kolorne separacije

papira i format sloga na strani knjige

- Izrađuje prelom novinske strane ili strane nekog časopisa

- Izrada kolornih separacija prelomljene strane novina ili časopisa

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - M.Jovanović, Slog sa elementarnom tipografijom, Viša politehnička škola,

Beograd, 1998. - Z.Urošević, Tehnologija tipografije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1999. - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. - D.Radaković, D.Cvetković, Primena računara, Viša politehnička škola, Beograd,

2004. - D.Mcclelland, Photoshop 5 for Windows Bible, Mikro knjiga, Beograd, 2000. - S.Thomas, Using QuarkXPress 5.0, Kompjuter Biblioteka, Čačak, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računari - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Digitalni fotoaparat - Digitalne table za crtanje - Licencirane aplikacije za obradu teksta - Rasterske i vektorske grafike

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću

Page 56: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

56

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Vektorska i rasterska grafika

- Grafička tehnologija - Obrada teksta i slike na računaru

- Vektorska i rasterska grafika i računarski slog

- Grafički dizajn - Dizajn grafičkih proizvoda

- Vektorska i rasterska grafika i računarski slog

- Tehnologija pripreme za štampu

- Izrada štamparske forme

- Izrada dokumenta za digitalnu štampu

- Digitalna štampa - Priprema grafičkih proizvoda za štampu na digitalnim mašinama

- Vektorska i rasterska grafika i računarski slog

- Praktična nastava - Upotreba računara u procesu pripreme za štampu

Page 57: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

57

1.2.8. ELEKTROTEHNIKA SA AUTOMATIKOM 1. Naziv predmeta: ELEKTROTEHNIKA SA AUTOMATIKOM 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava

I II III IV 66 66

Ukupno 66 66 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa osnovnim zakonima elektrotehnike u kolima jednosmjerne i

naizmjenične struje. - Upoznavanje zakonitosti elektrostatičkog i elektromagnetnog polja. - Upoznavanje uloge različitih materijala, njihovih fizičkih i hemijskih

karakteristika. - Razvijanje sposobnosti rješavanja elementarnih problemskih zadataka. - Prepoznavanje i razumijevanje primjene osnovnih fizičkih zakona kod električnih

instrumenata, mašina i uređaja. - Razumijevanje djelovanja elemenata sistema automatskog upravljanja. - Upoznavanje sa režimom rada elemenata sistema automatskog upravljanja. - Razlikovanje funkcije elemenata sistema automatskog upravljanja. - Razumijevanje i pravilna upotreba stručne terminologije.

Page 58: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

58

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Uvodni dio - Električna svojstva materije - Objašnjava

strukturu materije i opisuje električna svojstva materijala

- Uočava strukturu materije i njenu valentnost na primjerima atoma

- Razlikuje i upoređuje izolatore, provodnike i poluprovodnike

- Razvija sposobnost logičkog razmišljanja

- Prikazati modele različitih atoma i analizirati strukturu

Elektrostatika - Opisuje

elementarno naelektrisanje

- Objašnjava Kulonov

zakon - Objašnjava

električno polje i veličine koje ga karakterišu

- Definiše osnovne

električne karakteristike kondenzatora

- Navodi načine vezivanja kondenzatora

- Na primjeru uočava probno naelektrisanje

- Na primjerima određuje silu koja djeluje između naelektrisanja

- Crta sile električnog polja za različite primjere naelektrisanja

- Razlikuje homogeno od nehomogenog električnog polja

- Razlikuje vrste kondenzatora i proračunava kapacitivnost

- Šematski prikazuje vezivanje kondenzatora u grupe i proračunava ekvivalentnu kapacitivnost

- Stiče radne navike - Razvija sposobnost

logičkog razmišljanja

- Uraditi zadatke sabiranja i oduzimanja vektora

- Praktično pokazati

primjere manifestacije elektrostatičkog polja

- Crtati vektore

elektrostatičkog polja

- Uraditi zadatke za:

rednu, paralelnu i mješovitu vezu kondenzatora

Jednosmjerna električna struja - Objašnjava pojam

jednosmjerne struje i definiše njene parametre

- Definiše elektromotornu silu

- Definiše električnu otpornost i provodnost

- Izračunava jačinu i gustinu električne struje na primjerima

- Razlikuje realne izvore elektromotorne sile

- Izračunava električnu otpornost i

- Stiče svijest o važnosti čuvanja energetskih izvora

- Razvija

sistematičnost u radu

- Pomoću

ampermetra i voltmetra izmjeriti struju i napon

- Izračunavati

nepoznati otpor

Page 59: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

59

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Definiše Omov zakon

- Definiše Džulov

zakon - Definiše Prvi i Drugi

Kirhofov zakon - Navodi načine

vezivanja otpornika

provodnost na primjerima

- Radi zadatke za prosto električno kolo s primjenom Omovog zakona

- Izračunava gubitke snage pomoću Džulovog zakona

- Radi zadatke koristeći Prvi i Drugi Kirhofov zakon

- Crta šeme vezivanja otpornika i izračunava ekvivalentnu otpornost

- Razvija tačnost i

sposobnost upoređivanja

- Razvija sposobnost

za saradnju

pomoću ampermetra i voltmetra.Dobijene rezultate provjeriti računski pomoću Omovog zakona

- Odrediti pad

napona na otporima vezanim na red

- Predložene

preporuke mogu se uraditi sa realnim instrumentima ili pomoću Tina softvera na računaru

Elektromagnetizam - Objašnjava

magnetno polje, njegove zakonitosti i veličine koje ga karakterišu

- Opisuje magnetno

polje u materijalnoj sredini

- Definiše magnetna

kola i veličine koje ga karakterišu

- Definiše veličine

koje karakterišu vremenski promjenljivo

- Uočava pojavu magnetnog polja kao posljedicu električne struje i proračunava vrijednosti magnetne indukcije, magnetnog fluksa...

- Na različitim primjerima određuje silu na provodnik sa strujom, pravilom desnog zavrtnja

- Razlikuje vrste magnetnih materijala i grafički prikazuje krivu magnećenja

- Na različitim primjerima izračunava magnetne veličine u jednostavnim magnetnim kolima

- Na različitim primjerima izračunava veličine koje su

- Razvija sposobnost opažanja

- Razvija

odgovornost u radu - Razvija sposobnost

za prepoznavanje problema i nalaženje rješenja

- Stiče sposobnost

apstraktnog razmišljanja i zaključivanja

- Demonstrirati linije sila magnetnog polja pomoću magneta i željeznih opiljaka

- Koristeći programe

za simulaciju (Tina, Electronics Workbench, Mentor OE i dr.), prikazati djelovanje elektrotehničkih veza i zakonitosti

Page 60: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

60

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

električno i magnetno polje

- Objašnjava princip

rada transformatora

karakteristične za vremenski promjenljivo električno i magnetno polje

- Na primjeru analizira rad transformatora i njegovu primjenu

Naizmjenična struja - Definiše

trigonometrijske funkcije i kompleksne brojeve

- Objašnjava nastanak prostoperiodične elektromotorne sile (generator naizmjenične struje)

- Definiše parametre naizmjeničnih veličina

- Definiše obrtni

vektor - Objašnjava

elemente linearnih kola naizmjenične struje

- Grafički predstavlja kompleksne brojeve u kompleksnoj ravni

- Razumije nastanak indukovane elektromotorne sile i crta talasni oblik naizmjenične struje

- Na različitim

primjerima izračunava karakteristike naizmjeničnih struja i napona

- Crta i analizira zavisnost trenutne vrijednosti naizmjenične veličine od položaja obrtnog vektora

- Crta i analizira fazne i vremenske dijagrame

- Stiče sposobnost posmatranja, analize i zaključivanja

- Crtata pravougli trougao i izračunavati trigonometrijske funkcije za uglove 30, 60 i 45 stepeni

- Radi jednostavne

zadatke sa kompleksnim brojevima

- Koristeći programe

za simulaciju prikazati naizmjenične veličine

Redna veza elemenata u kolu naizmjenične struje - Objašnjava redne

načine vezivanja elemenata u kolu naizmjenične struje

- Definiše snagu i

faktor snage kod

- Crta šemu za svaku rednu vezu, na šemi označava električne veličine i radi računske zadatke

- Crta vremenski i vektorski dijagram napona i struja

- Na primjerima uočava uticaj

- Razvija sposobnost za proračunavanje i analiziranje

- Rješavanje računskih primjera rednih veza sa realnim podacima

- Upoređivanje

talasnih oblika napona na elementima redne veze pomoću osciloskopa ili

Page 61: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

61

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

redne veze elemenata

faktora snage na ukupnu snagu u kolu

simulacijom na računaru

Paralelna veza elemenata u naizmjeničnim kolima - Objašnjava

paralelne načine vezivanja elemenata

- Definiše snagu i

faktor snage kod paralelne veze elemenata

- Crta šemu za svaku paralelnu vezu, na šemi označava električne veličine

- Određuje ekvivalentnu admitansu

- Uočava uticaj faktora snage na ukupnu snagu u kolu

- Razvija sposobnost da teorijsko znanje poveže sa praktičnim

- Provjera I Kihofovog zakona u kolima naizmjenične struje

- Određivanje

nepoznate kapacitivnosti UI metodom

Trofazni sistemi - Upoznaje se sa

osnovnim pojmovima trofaznih sistema

- Razumije princip rada trofaznog generatora i motora

- Stiče sposobnost posmatranja, analize i zaključivanja

Uvod u sisteme automatskog upravljanja (SAU) - Upoznaje se sa

značajem i ulogom automatizacije za razvoj društva

- Definiše pojam

sistema automatskog upravljanja (SAU) i automatske regulacije (SAR)

- Uočava mogućnost razvoja automatizacije u raznim granama privrede

- Razlikuje osnovne pojmove iz automatskog upravljanja: sistem, signal, povratna Sprega

- Razvija sposobnost logičkog razmišljanja kod usvajanja novih informacija

- Na primjerima opisati način funkcionisanja SAU

Napomena: SAU – Sistem automatskog upravljanja SAR – Sistem automatske regulacije

Elementi SAU i SAR - Objašnjava

klasifikaciju sistema automatike prema karakteru unutrašnjih dinamičkih procesa

- Nabraja i objašnjava elemente sistema automatskog upravljanja i regulacije

- Crta i analizira blok- šemu sistema automatskog upravljanja

- Razlikuje elemente

i strukturu SAU i regulacije

- Crta i analizira karakteristike elemenata sistema automatskog upravljanja i regulacije

- Stiče sposobnost sistematičnosti u radu

- Upotrebljava kataloge stručne literature

- Upotrebljava

poznate projekte objekata automatizacije i diskutovati

Page 62: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

62

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Mjerni pretvarači - Opisuje rad i

karakteristike mjernih pretvarača

- Uočava ulogu pretvarača i zna način rada i primjenu

- Razlikuje vrste mjernih pretvarača: otporni, kapacitivni, induktivni, piezoelektrični, fotoelektrični, tahometrijski i frekventni

- Razvija analitičko mišljenje

- Pokazivanje razne vrste mjernih pretvarača

Detektori signala greške - Opisuje detektore

signala greške - Uočava princip

rada i primjenu detektora signala greške

- Razlikuje vrste detektora: strujni, naponski, mosni, fazni i dr.

- Razvija sposobnost opažanja i zaključivanja

- Pokazivanje razne vrste detektora signala greške

Regulatori - Nabraja i opisuje

regulatore u automatici

- Razlikuje vrste diskontinualnih i kontinualnih regulatora, poznaje princip rada i primjenu

- Razvija sposobnost analize i zaključivanja

Izvršni organi - Objašnjava ulogu

izvršnog organa u automatici

- Opisuje ulogu

pogonskog uredjaja u izvršnom organu

- Razlikuje vrste izvšnih organa, poznaje principe rada i primjenu

- Razlikuje pogonske uređaje izvršnog organa, poznaje princip rada i primjenu (električni, pneumatski, hidraulični)

- Stiče sposobnost sistematičnosti u radu

- Pokazivanje modela raznih vrsta izvršnih organa i pogonskih uređaja

Komutacioni elementi - Nabraja vrste i

karakteristike komutacionih elemenata

- Razlikuje vrste komutacionih uređaja: tasteri, prekidači, releji i kontaktori

- Poznaje princip

- Pokazivanje modela i raznih vrsta komutacionih uređaja

Page 63: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

63

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

rada i primjenu komutacionih uređaja

Uređaji za signalizaciju - Upoznaje uredjaje

za signalizaciju

- Crta šeme alarmne signalizacije

- Prikazivanje raznih šeme alarmne signalizacije

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - R.Opačić, Osnove elektrotehnike za I razred trogodišnjeg obrazovanja za

elektrotehničke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. - J.Menart, Zbirka zadataka iz osnova elektrotehnike I, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2003. - Z.Pendić, M.Pendić, J.Menart, Osnove elektrotehnike II, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2003. - N.Nikolić, M.Milošević, Zbirka zadataka iz osnova elektrotehnike II, Zavod za

udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. - G.Nikolić, D.Martinović, M.Petković, D.Pekić, S.Obradović, Automatsko

upravljanje razvodnim postrojenjem, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1999.

- M.Ljubić, Elementi automatike, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1989.

6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Mjerni instrumenti - Makete - Mjerni pretvarači - Detektori signala greške - Računar sa odgovarajućim softverom - Projektor, platno za projektor

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacinog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacinom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacinim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani inženjer elektrotehnike

Page 64: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

64

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Električna svojstva materije - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Vrste i svojstva materijala

- Električna svojstva materije - Grafički materijali - Metali i legure, - Nemetalni materijali

- Elektrostatika - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Vrste opterećenja

- Elektromagnetizam - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Elementi obrtnog kretanja

- Elementi SAU i SAR - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Mašine u grafičkoj industriji

Page 65: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

65

1.2.9. POSLOVNA PSIHOLOGIJA 1. Naziv predmeta: POSLOVNA PSIHOLOGIJA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava

I II III IV 66 66

Ukupno 66 66 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja iz različitih oblasti psihologije vezanih za lično i profesionalno

funkcionisanje. - Razumijevanje sebe i drugih i poštovanje razlike među ljudima. - Razumijevanje značaja sposobnosti, znanja i motivacije za rad. - U profesionalnom angažovanju uspješnije koristi modele poslovne komunikacije

zahvaljujući boljem razumijevanju sopstvenih potreba i potreba poslovnih partnera.

- Razvijanje sposobnosti za nenasilno rješavanje konflikata u ličnom i profesionalnom angažovanju.

- Korišćenje znanja iz opšte psihologije u cilju formiranja zdrave ličnosti i očuvanja mentalnog zdravlja.

- Razvijanje sposobnosti primjene psiholoških saznanja u oblasti marketinga i ekonomske propagande.

- Razumijevanje značaja potrebe za sistematizacijom znanja.

Page 66: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

66

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Opšta psihologija - Upoznaje predmet

i sadržaj psihologije

- Nabraja metode psiholoških istraživanja

- Nabraja saznajne

procese - Definiše pojmove:

osjećaj, opažaj i opažanje

- Definiše pojmove učenja i pamćenja

- Nabraja osnovne metode i načine uspješnog učenja

- Navodi definiciju pojma mišljenja

- Upoznaje ulogu govora u mišljenju

- Upoznaje pojam emocija

- Nabraja i opisuje vrste osjećanja

- Objašnjava vezu između emocionalnog doživljaja i organskih promjena

- Upoznaje pojam motivacije

- Nabraja vrste

motiva - Definiše pojam

ličnosti - Upoznaje pojam

temperamenta i karaktera

- Objašnjava pojam frustracija

- Upoznaje različite načine reagovanja na frustracije

- Uočava specifičnosti i procjenjuje značaj proučavanja psihologije

- Uočava osnovna obilježja pojedinih metoda

- Razlikuje činioce saznajnog procesa

- Procjenjuje značaj pažnje u opažanju

- Uočava bitne karakteristike učenja i pamćenja

- Pravi plan metoda i načina vlastitog učenja

- Uočava razliku između mišljenja i drugih psihičkih procesa

- Uočava povezanost misli i riječi

- Uočava na primjerima značaj emocija u porodici, braku, partnerstvu

- Uočava osnovna obilježja emocija i emocionalnih kvaliteta

- Uočava značaj emocija za mentalno zdravlje

- Uočava značaj faktora koji izazivaju i usmjeravaju određeno ponašanje

- Pronalazi razliku između ličnih i socijalnih motiva

- Upoređuje karakteristike tipova temperamenta

- Razvija sposobnost

kreativnog mišljenja i stvaralaštva

- Razvija

samopouzdanje i strpljenje u radu

- Sociodrama- razlike

među ljudima

Page 67: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

67

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Prosuđuje značaj karakternih osobina u interpersonalnim odnosima

- Prepoznaje na primjerima realističko reagovanje na frustracije

- Razvija

tolerantnost

Interakcija radnika i stranke - Upoznaje pojmove

opažanja drugih osoba i socijalne percepcije

- Upoznaje podatke značajne za ocjenjivanje osoba

- Nabraja principe značajne u procesu formiranja impresije

- Upoznaje činioce koji određuju tačnost opažanja

- Navodi tipične sistemske greške prilikom opažanja i ocjenjivanja drugih osoba

- Upoznaje pojam komunikacije

- Navodi pravila ponašanja koja doprinose uspješnosti uspostavljanju kontakta sa strankom

- Upoznaje pojam emotivne kontrole

- Prepoznaje na primjerima značaj izučavanja socijalne percepcije za rad

- Razlikuje podatke za ocjenjivanje emocionalnih stanja i osobina ličnosti

- Uočava bitne karakteristike od kojih zavisi stepen tačnosti opažaja

- Razlikuje najčešće greške pri opažanju drugih osoba

- Uočava osnovne

elemente komunikacionog procesa

- Uočava na

primjerima značaj emocionalne stabilnosti u interakciji radnika i stranke

- Edukativna

radionica

Psihologija rada - Upoznaje pojmove

rada i radnog uspjeha

- Upoznaje činioce koji djeluju na radne sposobnosti

- Upoznaje pojam radnih uslova

- Upoznaje pojam motivacije i motiva

- Analizira vezu između radnog učinka, umora i spavanja

- Prosuđuje značaj psiholoških i fizioloških stimulatora

- Prepoznaje teškoće kada radni uslovi

- Razvija spremnost i

sposobnost za saradnju

- Edukativna radionica

Page 68: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

68

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

za rad

nijesu prilagođeni sposobnostima čovjeka

- Prosuđuje značaj motivacije za uspješnost obavljanja posla

Međuljudski odnosi - Upoznaje pojam i

navodi vrste grupa i organizacija

- Navodi specifičnosti strukture grupe s obzirom na moć i vrste moći

- Upoznaje pojam vođstva i rukovođenja

- Upoznaje pojam poslovne komunikacije i modele ponašanja na poslovnim sastancima

- Upoznaje grupno i individualno rješavanje problema

- Definiše pojam konflikta

- Upoznaje uzroke konflikata u grupi

- Navodi i objašnjava načine rješavanja konflikata

- Upoznaje pojam mentalne higijene

- Upoznaje mogućnosti primjene principa mentalne higijene

- Opisuje uticaj međuljudskih odnosa na zdravlje radnika

- Razlikuje pojam grupe i organizacije

- Uočava specifičnosti pojedinih vrsta grupa

- Uočava karakteristike grupe s obzirom na razne vrste moći

- Uočava bitne karakteristike vođstva i rukovođenja

- Prepoznaje razlike u modelima poslovnog komuniciranja

- Pravi razliku i uočava prednosti grupnog rješavanja problema u odnosu na individualno

- Uočava suštinu konflikata

- Razlikuje uzroke konflikata

- Prosuđuje značaj i na primjerima analizira načine rješavanja konflikata

- Upoređuje principe mentalne higijene i njihovu ulogu u održavanju psihičke ravnoteže

- Uočava značaj međuljudskih odnosa i homogenost grupe kao faktor

- Razvija sposobnost za komunikaciju

- Razvija sposobnost

za timski rad - Razvija sposobnost

za timski rad - Razvija sposobnost

za poštovanje kompromisa

- Gost na času (rukovodilac privrednog društva)

- Edukativna

radionica sa ciljem usvajanja modela rješavanja konfliktnih situacija

- Gost na času

(stručno lice koje se u praksi bavi mentalnim zdravljem)

Page 69: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

69

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

prilagođenosti i uspjeha u radu

Psihologija ekonomske propagande - Upoznaje pojam

marketinga i propagande

- Objašnjava značaj ekonomske propagande

- Upoznaje faze planiranja ekonomske propagande

- Upoznaje funkcije i metode istraživanja tržišta

- Uočava značaj marketinga i propagande

- Procjenjuje ulogu propagande pri dobijanju stavova i mišljenja ljudi

- Uočava unačaj planiranja aktivnosti za izvođenje propagande

- Uočava značaj istraživanja tržišta

- Korišćenje odgovarajućeg metoda aktivne nastave

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - N.Rot, Opšta psihologija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1985. - N.Rot, Psihologija ličnosti, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd,

1985. - N.Rot, Psihologija grupe, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1985. - T.Mandić, Komunikologija, Clio, 2003. - I.Ivić, Aktivno učenje, Institut za psihologiju, 1992. - M.Đorđević, Poslovna psihologija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 2001. - F.Šulak, B.Petz, Poslovna psihologija, Školska knjiga, Zagreb, 2006. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar

Grafoskop - Projektor i projektno platno - Folije za grafoskop - Časopisi 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim

periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Profesor psihologije - Profesor pedagogije-psihologije - Psiholog

Page 70: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

70

- Pedagog 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja

- Činioci komunikacionog procesa

- Poslovni razgovori

- Preduzetništvo - Komunikacija sa strankama - Poslovna kultura i poslovni

bonton

Page 71: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

71

1.2.10. PREDUZETNIŠTVO 1. Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III

IV 40 26 66 Ukupno 40 26 66

3. Opšti ciljevi nastave - Razvijanje preduzetničke sposobnosti. - Sticanje znanja o razvoju biznis ideje. - Sticanje znanja o izradi biznis plana. - Sticanje znanja i vještina za osnivanje privrednog društva. - Sticanje znanja i vještina za upravljanje malim privrednim društvom. - Osposobljavanje za rad u timu. - Osposobljavanje za primjenu moderne vrste komunikacije. - Osposobljavanje za prezentovanje rezultata rada uz pomoć savremenih

tehnologija.

Page 72: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

72

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Biznis ideja i biznis plan - Upoznaje pojam

biznis ideja - Opisuje nastanak

biznis ideje - Nabraja i

opredjeljuje se za poslovnu ideju

- Nabraja moguće vrste djelatnosti

- Opisuje pojam biznis plan

- Upoznaje pojmove: vizija, misija, strategija, ciljevi

- Upoznaje postupak istraživanja tržišta

- Upoznaje pojmove: marketing plan i plan prodaje

- Opisuje elemente finansijskog plana privrednog društva

- Objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine

- Rezimira biznis plan

- Prezentuje biznis plan

- Suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja

- Uviđa važnost izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja podrške, kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora, kreditora)

- Razlikuje pojmove: vizija, misija, strategija

- Kroz primjere obrazlaže ciljeve privrednog društva

- Kroz primjere, obrazlaže postupak istraživanja tržišta na novom primjeru

- Izvodi zaključke o potencijalnoj konkurenciji

- Izvodi zaključak o potencijalnim kupcima

korisnicima usluga - Vrši opis proizvoda/usluga - Uviđa značaj

sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluga

- Kroz primjere obrazlaže elemente finansijskog plana privrednog društva

- Sarađuje kod izrade plana

- Razvija kreativnost u radu

- Razvija sposobnost postizanja kompromisa

- Uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine

- Poželjno je učenicima ukazati na primjere

- Organizovati prisustvo predstavnika realnog privrednog društva

- Primjena tehnika za unapređenje razmišljanja, npr. Eksperiment: Šest šešira

- Kao model može da posluži biznis plan realnog privrednog društva

- Pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana

Page 73: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

73

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

očuvanja životne sredine za konkretno privredno društvo

- Oblikuje dinamiku realizacije biznis plana

- Kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana

Osnivanje privrednog društva Ime privrednog društva - Nabraja moguća

rješenja za ime privrednog društva

- Opredjeljuje se za ime privrednog društva u skladu sa propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti

- Razvija logičko mišljenje i sposobnost za pravilno rasuđivanje i zaključivanje

- Rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja a nakon toga, kroz diskusiju, donose odluku

Vizuelni identitet privrednog društva - Upoznaje elemente

i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva

- Oblikuje vizuelni identitet privrednog društva

- Stiče radne navike

- Rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika

Registracija privrednog društva - Upoznaje postupak

registracije privrednog društva

- Opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva

- Popunjava formulare za registraciju privrednog društva

- Sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja

Otvaranje računa kod poslovne banke - Opisuje postupak

otvaranja računa kod poslovne banke

- Popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke

- Obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke

- Izrada organograma privrednog društva

Poslovni kodeks preduzeća - Upoznaje pojam

poslovni kodeks privrednog društva

- Nabraja elemente poslovnog kodeksa

- Popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke

- Obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke

Page 74: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

74

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Organizaciona struktura privrednog društva - Upoznaje tipove

organizacione strukture privrednog društva

- Pronalazi sličnosti i razlike između različitih tipova organizacionih struktura privrednog društva

Rad u sektorima i poslovanje privrednog društva - Upoznaje različite

nivoe upravljanja privrednim društvom

- Upoznaje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu

- Upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu

- Pronalazi sličnosti i razlike u nivoima upravljanja privrednim društvom

- Popunjava prijavu o slobodnom radnom mjestu

- Učestvuje u izradi jednostavnog godišnjeg izvještaja o radu

- Razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa

- Kao model može da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi

Služba opštih poslova - Nabraja i opisuje

aktivnosti u okviru službe opštih poslova

- Obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar privrednog društva i sa eksternim partnerima

- Tehnički održava Internet site privrednog društva

- Šalje i prima poštu i druge službene materijale

- Razvija spremnost i sposobnost za saradnju

- Razvija odgovornost u radu

- Rad u grupama od tri do pet učenika

- Upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon, faks, fotokopir aparat, skener, štampač)

Sektor Marketing - Upoznaje pojam

marketinga - Opisuje postupak

istraživanja tržišta - Upoznaje pojam i

elemente marketing miksa: proizvod, cijena, promocija i distribucija

- Kroz primjere obrazlaže strukturu asortimana proizvoda/usluga

- Sprovodi postupak formiranja cijene proizvoda/usluga

- Kroz primjere obrazlaže važnost i načine promocije

- Upoređuje moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva

- Upoređuje moguće

- Razvija komunikativnost, efikasnost u radu, marljivost i preciznost

- Rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika, kao i programe za elektronsku komunikaciju

- Izrada reklamnog

materijala

Page 75: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

75

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

forme i sadržaje reklamnog materijala

- Planira način reklamiranja privrednog društva, odnosno

proizvoda/usluge - Kroz primjere

obrazlaže moguće načine distribucije

Sektor komercijala - Upoznaje vrste i

elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje

- Izrađuje ponudu, porudžbenicu, predračun, upit, račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje

- Razvija analitičko mišljenje

Sektor finansija i računovodstvo - Opisuje postupak

obračuna zarada - Opisuje način

obračuna poreza i doprinosa

- Upoznaje blagajničke poslove

- Upoznaje postupak plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja

- Kroz primjere obrazlaže način obračuna zarada, poreza i doprinosa,

- Obavlja blagajničke poslove

- Obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja

- Razvija tačnost, preciznost i urednost

- Razvija

odgovornost u radu

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Vukotić, Preduzetništvo i biznis, Ekonomski fakultet, Podgorica, 1996. - J.Manojlović, S.Ignjatović, Poslovna i službena korespondencija za I razred, Zavod

za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2005. - D.Bogdanović, G.Ivanišević, Osnovi ekonomije za I razred, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2004. - D.Dragiđić, B.Ilić, B.Medojević, M.Pavlović, Osnovi ekonomije za II razred, Zavod

za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - R.Rajović, Osnovi prava za I razred, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 2004. - Publikacija, Moj biznis, Montenegro Biznis Alijansa, Podgorica, 2004. - H.Potit, Kako započeti sopstveni biznis, CID, Podgorica, 1997. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Učionica sa najmanje pet računara snabdjevenih adekvatnom programskom

opremom: - fax

Page 76: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

76

- telefon - skener - štampač - fotokopir aparat

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani ekonomista 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Komunikacija sa strankama

- Poslovna kultura i poslovni bonton

- Poslovna psihologija - Činioci komunikacionog procesa

- Poslovni razgovori

Page 77: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

77

1.2.11. TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU 1. Naziv predmeta: TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 112 32 144 IV 112 20 132

Ukupno 224 52 276 Vježbe: Odeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika. 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje računarske konfiguracije i uređaja koji se koriste u procesu

pripreme za štampu. - Upoznavanje vrsta i elemenata sloga, kompjuterske obrade slika i crteža. - Sticanje znanja o operativnim sistemima i programskim paketima koji se koriste u

procesu izrade sloga, obrade fotografija, izrade ilustracija i elektronske montaže strane, montažnog tabaka.

- Upoznavanje aparata i uređaja koji se koriste u procesu pripreme za štampu. - Upoznavanje materijala koji se koriste u procesu pripreme za štampu. - Sticanje znanja o kontroli kvaliteta u procesu pripreme za štampu. - Upoznavanje faktora koji utiču na ekonomičnost procesa pripreme za štampu. - Razvijanje interesovanja za tehnička dostignuća. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 78: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

78

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Računarska konfiguracija i ulazno izlazni uređaji - Nabraja djelove

računara - Nabraja i

objašnjava ulazno –izlazne uređaje računara

- Obrazlaže značaj

skenera, štampača, osvjetljivača za film, CTP uređaja

- Razlikuje djelove računara i njihovu ulogu

- Analizira princip rada ulazno-izlaznih uređaja

- Razlikuje podjelu i princip rada skenera, štampača, RIP-a, CTP uređaja i ostalih ulazno- izlaznih uređaja koji se koriste u procesu pripreme za štampu

- Stiče pozitivan odnos prema zanimanju

Vježba: - Crta šeme uređaja

Vrste i elementi sloga - Upoznaje istorijski

razvoj tipografije - Objašnjava

tipografski sistem mjera

- Opisuje tipografske elemente

- Poznaje

korektorske znake

- Koristi slovne znakove i sve ostale štamparske elemente u procesu oblikovanja grafičkih proizvoda

- Razlikuje različite gradacije pisma

- Navodi klasifikaciju slova prema likovnim rješenjima

- Kombinuje različite linije, ukrasne elemente

- Upotrebljava specijalne elemente pri izradi sloga

- Pravilno određuje bjeline u slogu

- Razlikuje različite pismovne oblike – rezove

- Upotrebljava korektorske znake

- Stiče naviku za timskim radom

Vježba: - Oblikuje grafičke

proizvode koristeći tipografske elemente

Vježba: - Radi korekturu

teksta

Operativni sistemi i programski paketi - Objašnjava pojam

operativnog sistema

- Radi u postojećim operativnim sistemima

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Radi u različitim

programskim

Page 79: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

79

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi i opisuje programske pakete za unos i obradu teksta

- Identifikuje alate aplikacija za unos i obradu teksta

paketima za unos i obradu teksta

Izrada kompjuterskog sloga - Opisuje razvoj

kompjuterskog sloga

- Definiše pojam kompjuterskog sloga

- Poznaje aplikacije za izvođenje kompjuterskog sloga

- Upoređuje nekadašnji način izrade sloga sa kompjuterskim

- Upotrebljava uređaje za izvođenje kompjuterskog sloga

- Identifikuje slog za različite grafičke proizvode

- Stiče radne navike i pozitivan stav prema zanimanju

Vježba: - Oblikuje stranu već

unetog teksta

Pravila mikrotipografije - Definiše pojam i

standarde rukopisa - Navodi pravila pri

izradi sloga - Navodi

karakteristike različitih vrsta sloga( novinski, knjižni, akcidentični...)

- Pravilno koristi pravopisna pravila pri izradi sloga

- Razlikuje rukopise i standarde rukopisa

- Pravilno primjenjuje grafička pravila pri izradi sloga

- Analizira različite vrste sloga

- Vrši korekciju teksta

Kompjuterska obrada slike - Upoznaje istorijski

razvoj grafičke reprodukcije

- Pojašnjava sintezu boja

- Poznaje materijale u reprofotografiji

- Navodi vrste i

tehnike snimanja originala

- Poznaje principe

elektronske obrade slike

- Uočava značaj računara u grafičkoj reprodukciji

- Bira materijale - Određuje tehniku

snimanja originala prema vrsti originala

- Podešava parametre za skeniranje

- Razlikuje principe rada digitalnih kamera

- Radi obradu slike u postojećim aplikativnim programima

- Razvija analitičko mišljenje

Vježba: - Radi unos i obradu

slike

Page 80: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

80

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi i opisuje

programske pakete za obradu slike

- Shvata pojam rezolucije

- Upotrebljava alat za korekciju boje

- Razlikuje spot i procesne boje

- Transformiše i retušira slike

- Izrađuje maske - Upotrebljava

filtere - Snima i eksportuje

slike - Razlikuje formate

datoteka - Izrađuje filmove na

osvjetljivaču

Vježba: - Izrađuje filmove

Izrada crteža - Definiše pojam

vektorske grafike - Upoznaje elemente

crteža - Navodi aplikacije

za izradu crteža - Poznaje rad u

aplikacijama za izradu crteža

- Upoređuje vektorsku i rastersku grafiku

- Formira elemente crteža

- Formira objekte - Koristi filtere i

efekte - Podesava i

usaglašava boje - Priprema crtež za

štampu i za filmovanje

- Razlikuje formate datoteka

- Izrađuje PDF datoteke

- Stiče sigurnost u radu

Vježba: - Izrađuje logotip

Page 81: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

81

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Montaža tabaka - Opisuje postupak

izrade montažnog tabaka

- Definiše pojam i

navodi elemente elektronske montaže strane

- Poznaje pravila pri izradi montažnog tabaka

- Pravilno koristi pravila mikrotipografije

- Određuje veličinu stranice

- Određuje raspored bjelina i teksta na strani

- Određuje raspored strana na montažnom tabaku

- Razlikuje jednobojnu od kolorne montaže

- Upoređuje konvencionalnu i elektronsku montažu

- Izrađuje konvencionalnu montažu tabaka Izrađuje elektronsku montažu tabaka

- Razvija osjećaj za organizaciju prostora

Vježba: - Izrađuje montažni

tabak za određen broj strana

Vježba: - Izrađuje

elektronsku montažu tabaka za određen broj strana

Izrada štamparskih formi - Objašnjava procese

izrade štamparskih formi za različite vrste štampe

- Razlikuje tehnike izrade štamparskih formi

- Razlikuje faze u procesu izrade štamparske forme za ofset ravnu štampu

- Razlikuje faze u procesu izrade štamparske forme za flekso štampu

- Razlikuje faze u procesu izrade štamparske forme za sito štampu

- Razlikuje faze u procesu izrade štamparske forme za duboku štampu

- Analizira izgled štamparskih formi za različite boje

- Upoređuje

- Razvija analitičko mišljenje

Vježba: - Crta šeme procesa

izrade štamparskih formi za različite tehnike štampe

Vježba: - Izrađuje

prezentacije procesa i uređaja za izradu štamparskih formi

Vježba: - Izrađuje

štamparsku formu za digitalnu štampu

Page 82: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

82

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Poznaje principe

dobijanja štamparske forme za computer to print digitalnu štampu

konvencionalni i digitalni način izrade štamparskih formi

- Izrađuje štamparsku formu za computer to print digitalnu štampu

Kontrola kvaliteta - Definiše pojam

kontrole kvaliteta pripreme za štampu

- Navodi aparate i uređaje za kontrolu kvaliteta pripreme

- Obrazlaže značaj

kontrole kvaliteta procesa pripreme za štampu

- Ocjenjuje kvalitet određenog uzorka

- Upotrebljava različite aparate i uređaje za kontrolu kvaliteta pripreme za štampu

- Zna pravilno da postavi kontrolne trake na montažni tabak

- Uočava značaj kontrole kvaliteta u svim segmentima pripreme za štampu

- Razvija preciznost i sistematičnost u radu

Vježba: - Kontroliše kvalitet

originala Vježba: - Kontroliše kvalitet

filma denzitometrom

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - M.Jovanović, Slog sa elementarnom tipografijom, Viša politehnička škola,

Beograd, 1998. - Z.Urošević, Tehnologija tipografije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1999. - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. - D.Radaković, D.Cvetković, Primena računara, Viša politehnička škola, Beograd,

2004. - D.Mcclelland, Photoshop 5 for Windows Bible, Mikro knjiga, Beograd, 2000. g. - S.Thomas, Using QuarkXPress 5.0, Kompjuter Biblioteka, Čačak, 2002. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računari - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Digitalni foto-aparat - Digitalne table za crtanje - Licencirane aplikacije za obradu teksta - Rasterske i vektorske grafike

Page 83: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

83

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izrada štamparske forme - Grafička tehnologija - Poznavanje faza izrade grafičkih proizvoda

- Podjela i princip rada aparata i uređaja u procesu pripreme za štampu

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Aparati i uređaji u procesu pripreme za štampu

- Izrada sloga, crteža i obrada slike

- Primjena računara u grafici - Vektorska i rasterska grafika i računarski slog

- Montaža tabaka - Montaža - Izrada montažnih tabaka - Vrste i elementi sloga - Izrada crteža

- Grafički dizajn - Upotreba računara u pripremi za štampu

- Izrada sloga, crteža i obrada slike

- Praktična nastava - Izrada montaže

Page 84: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

84

1.2.12. TEHNOLOGIJA ŠTAMPE 1. Naziv predmeta: TEHNOLOGIJA ŠTAMPE 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 144 144 IV 132 132

Ukupno 276 276 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje teorijskih znanja o procesima štampanja koji se koriste u pojedinim

tehnikama štampe. - Sticanje znanja o tehnologiji štampe. - Upoznavanje tehničko-tehnoloških karakteristika štamparskih mašina za različite

tehnike štampe. - Upoznavanje procesa štampe na štamparskim mašinama za različite tehnike

štampe. - Upoznavanje materijala koji se koriste u procesu štampe. - Sticanje znanja o kontroli kvaliteta štampe. - Upoznavanje faktora koji utiču na ekonomičnost procesa štampe. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci.

Page 85: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

85

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Postupak štampanja - Upoznaje podjelu i

faze izrade grafičkih proizvoda

- Definiše pojam postupka štampanja

- Poznaje podjelu postupaka štampanja

- Definiše pojam štamparske forme

- Nabraja vrste i materijale za izradu štamparskih formi

- Črta šeme podjele grafičkih proizvoda

- Crta šeme faza izrade različitih grafičkih proizvoda u različitim tehnikama štampe

- Razlikuje podjelu, svojstva i elemente konvencionalnog postupka štampanja

- Razlikuje karakteristike i podjelu visoke, ravne, duboke, propusne i digitalne štampe

- Uočava mogućnosti i perspektive razvoja pojedinih postupaka štampanja

- Razvija osjećaj za timski rad

Teorijske osnove procesa štampanja - Definiše pojam

površinskih pojava u procesu štampe

- Upoznaje ulogu pritiska štampanja

- Uočava značaj površinskog napona, apsorpcije i kvašenja za proces štampanja

- Uočava značaj lijepljenja i razdvajanja sloja boje za proces štampanja

- Crta šeme površinskih pojava u procesu štampanja

- Uočava značaj vezivanja boje za podlogu

- Crta šeme različitih principa ostvarenja pritiska štampe

- Razvija analitičko mišljenje

Tehnološka priprema za štampu - Upoznaje pojam

tehnološke pripreme za

- Uočava značaj tehnološke pripreme štampe

- Razvija sistematičnost u radu

Page 86: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

86

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

štampu - Izrađuje radni nalog

- Razlikuje oznake koje se koriste u radnom nalogu

- Razlikuje operacije navedene u radnom nalogu

Štamparski papiri - Navodi opšta

svojstva štamparskih papira

- Objašnjava pojam

štampanog tabaka

- Razlikuje svojstva papira za visoku, ofset i duboku štampu

- Prepoznaje uticaj spoljnjih faktora na papir

- Crta šemu faza pripreme papira za štampanje

- Razlikuje vrste štampanog tabaka

- Razlikuje formate papira

- Uočava značaj smjera vlakanaca papira za štampu

- Bira veličinu tabaka tako da je maksimalno iskoristi

- Uočava značaj savijanja sakupljanja i okretanja tabaka

- Kontroliše raspored stranica na tabaku

- Razlikuje oznake na štampanom tabaku

- Razvija moć zapažanja

Štamparske boje i lakovi - Poznaje svojstva

štamparskih boja - Objašnjava

postupke pripreme boje za štampu

- Razlikuje optička svojstva boja

- Razlikuje aditivno i suptraktivno mješanje boja

- Razlikuje autotipijsko i mješanje osnovnih boja preklapanjem

- Razlikuje svojstva boje za različite

Page 87: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

87

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi vrste i

ulogu lakova

tehnike štampe - Podešava

ljepljivost, viskoznost i sušivost boje

- Razlikuje različite mehanizme sušenja boje

- Radi proračun potrebne količine boje

- Razlikuje svojstva različitih vrsta lakova

Štamparske forme - Upoznaje postupke

za izradu štamparskih formi

- Upoznaje princip reprodukcije višetonskih i višebojnih originala

- Upoznaje postupke

za dobijanje štamparskih formi za visoku štampu

- Navodi postupke za

dobijanje štamparskih formi za ofset štampu

- Uočava ulogu i vrste kopirnih predložaka

- Razlikuje amplitudno i frekventno modulisano rastriranje

- Zna princip reprodukcije višebojnog originala

- Razlikuje grafičke montaže

- Uočava ulogu i podjelu kopirnih postupaka

- Crta šemu postupka za izradu štamparske forme za tipo, leterset i flekso štampu

- Analizira postupak dobijanja forme za lakiranje otiska

- Analizira postupak dobijanja forme za izrezivanje

- Analizira postupak dobijanja forme za utiskivanje

- Zna princip formiranja štampajućih i neštampajućih elemenata na ofset

- Razvija preciznost - Posjeta štampariji

Page 88: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

88

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi CPC

postupke za dobijanje štamparskih formi

- Objašnjava

postupke za dobijanje štamparskih formi za duboku štampu

- Upoznaje ulogu i

način izrade probnog otiska

ploči - Razlikuje vrste,

mehanička i površinska svojstva ofsetnih ploča i obradu aluminijumskih ploča

- Razlikuje analogne postupke za izradu štamparske forme

- Analizira postupak izrade štamparske forme za ofset štampu bez vlaženja

- Razlikuje digitalne postupke za izradu štamparske forme (CPC-postupci)

- Zna građu štamparskog cilindra za duboku štampu

- Analizira postupak izrade štamparske forme za autotipijsku i gravirnu bakro štampu

- Analizira postupak izrade štamparske forme za tampon štampu

- Razlikuje analogni i digitalni postupak za dobijanje probnog otiska

Štamparske mašine - Navodi podjelu

štamparskih mašina prema tehnici štampe, ostvarivanju pritiska, prema načinu ulaganja materijala na kojem se štampa

- Razlikuje mašine za visoku štampu: zaklopne mašine i cilindrične mašine

- Uočava karakteristike pripreme cilindričnih mašina za štampanje

- Zna princip štampe i principe rada rotacionih mašina

- Razvija pravilan odnos prema sredstvima za rad

- Posjeta štampariji

Page 89: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

89

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Poznaje princip

rada i podjelu ofsetnih mašina

- Poznaje osnovne

funkcionalne cjeline jednobojne ofset mašine

- Objašnjava način pripremanja mašine za štampanje

- Upoznaje postupke

dorade na ofset mašinama

- Razlikuje mašine za štampu iz tabaka i iz rolne

- Razlikuje djelove jednobojne ofset mašine (sto za ulaganje, usisna glava, transportni sto)

- Analizira princip kontrole ulaganja tabaka

- Crta šemu prenosa tabaka do cilindra za pritisak

- Analizira princip rada vakum pumpe

- Razlikuje i crta djelove uređaja za bojenje

- Razlikuje vrste i djelove uređaja za vlaženje

- Uočava ulogu i sastav rastvora za vlaženje

- Crta sistem cilindara

- Razlikuje djelove cilndra za štamparsku formu

- Razlikuje djelove cilindra za ofsetnu presvlaku (gumu)

- Uočava svojstva i razlikuje vrste ofsetne presvlake

- Razlikuje djelove cilndra za pritisak

- Razlikuje djelove uređaja za izlaganje

- Razlikuje različite vrste uređaja za sušenje (IR, UV i sušač sa toplim vazduhom)

- Razlikuje postupke i vrste lakiranja

- Razlikuje postupke numerisanja,

- Razvija

sistematičnost - Stiče radne navike

Page 90: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

90

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava probleme u procesu štampanja - Navodi djelove

mašine za duboku štampu

utiskivanja, perforisanja, izrezivanja i savijanja na ofset mašini

- Predviđa probleme u procesu štampanja zbog nepravilne pripreme mašine za štampanje

- Predviđa probleme u procesu štampanja zbog nepravilnog izbora i neodgovarajuće pripreme boje i papira

- Uočava osnovne funkcionalne cjeline mašine za bakro štampu

- Uočava osnovne funkcionalne cjeline mašine za tampon štampu

- Uočava ulogu i vrste tampona

Page 91: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

91

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Trajnost štamparske forme - Objašnjava pojavu

habanja štamparskih formi za različite tehnike štampe

- Analizira habanje štamparske forme za visoku, ofset i duboku štampu

- Razlikuje mjere za povećanje trajnosti štamparskih formi za visoku, ofset i duboku štampu

- Razvija pozitivan stav prema sredstvima za rad

Višebojna štampa - Objašnjava princip

dobijanja višebojnog višetonskog otiska

- Nabraja vrste i funkcionalne cjeline višebojnih mašina za različite tehnike štampe

- Razlikuje načine uklapanja boja

- Predviđa moguće greške kod višebojne štampe

- Crta trocilindrične, petocilindrične i satelitske višebojne ofset mašine

- Objašnjava prenos tabaka između štamparskih jedinica

- Razvija tačnost, sistematičnost i preciznost

Rotaciona štampa - Navodi svojstva,

podjelu i građu rotacija

- Navodi svojstva papira -rolna

- Upoznaje funkcije djelova rotacija

- Navodi principe

rada kontrolnih uređaja

- Uočava princip rada nosača rolne, izmjenu rolne i uređaja za odmotavanje trake

- Razlikuje podjelu rotacija prema tehnici štampe i prema konstrukciji

- Uočava značaj i ulogu uređaja za vođenje trake

- Razlikuje uređaje za izlaganje namotavanjem trake, izlaganje tabaka,izlaganje polugotovih i gotovih proizvoda

- Uočava princip rada uređaja za kontrolu registra boje i uređeja za

- Razvija

odgovornost u timskom radu

- Posjeta štamparijama u kojima se grafički proizvodi izrađuju na rotacionim mašinama

Page 92: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

92

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Upoznaje

funkcionalne cjeline rotacije za flekso štampu

- Upoznaje

funkcionalne cjeline rotacije za ofset štampu

- Upoznaje

funkcionalne cjeline rotacije za bakro štampu

- Definiše hibridne

rotacije

otkrivanje pucanja trake

- Analizira upravljački pult

- razlikuje mehanizme zaštite od buke

- Razlikuje uređaje i raspored štamparskih sekcija na rotaciji za flekso štampu

- Zna princip sušenja boje na rotaciji za flekso štampu

- Poznaje različite vrste štamparskih sekcija kod rotacija za ofset štampu

- Razlikuje djelove uređaja za bojenje, vlaženje i sušenje na rotaciji za ofset štampu

- Zna ofset i bakro rotacije tipa od računara do štampe

- Razlikuje građu štamparske jedinice i uređaja za sušenje na rotaciji za bakroštampu

- Razlikuje hibridne rotacije

Digitalna štampa - Upoznaje principe

dobijanja otiska - Poznaje građu

štamparske jedinice

- Razlikuje principe dobijanja otiska kod različitih mašina za digitalnu štampu

- Razlikuje djelove različitih mašina za digitalnu štampu

- Posjeta štamparijama koje koriste mašine za digitalnu štampu

Kontrola kvaliteta štampe - Definiše pojam

kvaliteta otiska - Definiše pojam i

vrste kontrole kvaliteta štampe

- Uočava značaj kontrole kvaliteta otiska

- Upoređuje principe vizuelne kontrole

- Razvija urednost i tačnost

Page 93: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

93

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Poznaje uređaje i

instrumente za mjerenje kvaliteta

kvaliteta i kontrole pomoću mjernih instrumenata

- Uočava značaj optičke gustine boje na otisku

- Analizira princip rada denzitometra

- Kontroliše sivi balans

- Razlikuje modele za definisanje boja

- Izrađuje ICC-profil - Koristi sistem za

upravljanje bojom (kolor menadžment)

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - G.Milovanović, Tehnologija štampe I, II, Zavod za udžbenike, Beograd, 2007. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje sa odgovarajućim priborom - Table za crtanje - Računar - Projektor i platno za projektor 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se iz svih ocjena dobijenih u

klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije

Page 94: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

94

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Štamparski papiri ,boje i lakovi

- Grafički materijali - Osobine papira, grafičkih boja i lakova

- Postupak štampanja - Grafička tehnologija - Grafička industrija - Umnožavanje

- Štamparske mašine i njihovi djelovi

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Razdvojive i nerazdvojive veze mašinskih elemenata

- Štamparske forme - Tehnologija pripreme za štampu

- Izrada štamparskih formi

- Teorijske osnove procesa i štamparske mašine

- Praktična nastava - Štampanje grafičkih proizvoda

- Djelovi mašina za digitalnu štampu

- Digitalna štampa - Karakteristike mašina za digitalnu štampu

Page 95: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

95

1.2.13. TEHNOLOGIJA DORADE 1. Naziv predmeta: TEHNOLOGIJA DORADE 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 144 144 IV 132 132

Ukupno 276 276 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja o tehnološkom procesu grafičke dorade. - Sticanje teorijska znanja o tehnikama grafičke dorade. - Upoznavanje tehničko-tehnoloških karakteristika mašina za različite tehnike

grafičke dorade. - Upoznavanje procesa izrade različitih proizvoda grafičke dorade. - Upoznavanje sa materijalima i alatima koji se koriste u grafičkoj doradi. - Sticanje znanja o kontroli kvaliteta proizvoda grafičke dorade. - Upoznavanje faktora koji utiču na ekonomičnost procesa dorade. - Razvijanje interesovanja za tehnička dostignuća. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 96: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

96

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Proizvodi grafičke dorade - Upoznaje mjesto i

ulogu grafičke dorade u grafičkoj industriji

- Definiše grafičku doradu

- Navodi i objašnjava podjelu grafičke dorade

- Uočava karakteristike tehnološkog procesa grafičke dorade

- Crta šemu podjele grafičke dorade

- Crta šemu podjele proizvoda grafičke dorade

- Posjeta štampariji (odjeljenju knjigovezačke dorade)

Materijali u grafičkoj doradi - Upoznaje načine

izrade i karakteristike materijala koji se koriste u grafičkoj doradi

- Definiše formule za

proračun materijala

- Razlikuje papire u grafičkoj doradi

- Razlikuje kartone prema vrsti posla

- Razlikuje vrste i klasifikaciju lepenki

- Razlikuje formule za proračun potrebnog materijala za izradu određenog proizvoda

- Razlikuje metode za ispitivanje materijala u grafičkoj doradi

- Uočava karakteristike plastičnih masa koje se koriste u grafičkoj doradi

- Razlikuje presvlačne materijale

- Koristi formule za proračun presvlačnog materijala

- Razlikuje klasifikaciju i karakteristike ljepila

- Uočava karakteristike i vrste folija za utiskivanje

- Razvija ekonomičnost

- Katalozi različitih proizvođača materijala

Page 97: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

97

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Štampani tabak - Upoznaje oznake

na odštampanom tabaku

- Razlikuje oznake na tabaku

- Razlikuje oznake na tabaku za provjeru kvaliteta štampe

- Razlikuje operacije sa odštampanim tabacima (prenošenje, poravnavanje, brojanje)

- Crta tabak sa oznakama

- Razvija sistematičnost u radu

Knjigovezačka dorada - Upoznaje razvojne

oblike knjige - Razlikuje knjige

prema epohama - Uočava

karakteristike praoblika knjige

- Zna prelazni oblik - Razlikuje podjelu

današnjeg oblika knjige

- Razlikuje tehnike povezivanja knjiga kod različitih naroda

- Izrađuju prezetaciju različitih oblika knjige

- Razvija kreativnost - Posjeta biblioteci

Alati i pribor u knjigovezačkoj doradi - Poznaje alat

knjigovezačke dorade

- Razlikuje alat i pribor knjigovezačke dorade i njihove funkcije

Tehnike knjigovezačke dorade - Definiše različite

tehnike knjigovezačke dorade

- Razlikuje vrste savijanja tabaka

- Razlikuje mašine za savijanje tabaka

- Savija tabak od 4, 8, 12, 16, 24, 32 strane

- Uočava karakteristike šivenje tabaka žicom i koncem

- Stiče odgovornost u timskom radu

- Posjeta štampariji (odjeljenju knjigovezačke dorade)

Page 98: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

98

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi mašine koje se koriste u različitim tehnikama knjigovezačke dorade

- Razlikuje mašine za šivenje žicom i koncem

- Analizira princip povezivanja knjižnog bloka koristeći se različitim varijantama šivenja

- Razlikuje tehnike lijepljenja

- Analizira princip rada mašina za lijepljenje

- Razlikuje tehnike rezanja

- Uočava princip rada mašine za rezanje

Page 99: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

99

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Industrijska knjigovezačka dorada - Objašnjava

tehnološki postupak izrade brošura

- Objašnjava

tehnološki proces izrade tvrdog poveza

- Objašnjava princip rada i građu linija za izradu tvrdog poveza

- Razlikuje brošure od jednog, dva ili više tabaka

- Razlikuje principe izrade bešavne brošure

- Analizira postupak izrade brošure šivene koncem

- Analizira postupak izrade specijalne brošure

- Priprema tabak za tvrdi povez

- Razlikuje principe izrade knjižnog bloka

- Razlikuje postupke obrade knjižnog bloka

- Razlikuje principe izrade tvrdih korica

- Razlikuje postupke za dovršavanje knjige

- Crta šeme linija za izradu tvrdog poveza i brošura

- Razvija tačnost, sistematičnost i preciznost

Kontrola kvaliteta izrade knjiga i brošura - Poznaje podjelu

kontrole kvaliteta u grafičkoj doradi

- Nabraja metode za

ispitivanje kvaliteta knjiga i brošura

- Uočava karakteristike ulazne kontrole kvaliteta u grafičkoj doradi

- Uočava karakteristike kontrole u toku procesa izrade

- Uočava karakteristike završne kontrole u grafičkoj doradi

- Ispituje kvalitet povezivanja Pull-testom

- Koristi norme Pull-testa za procjenu kvaliteta

- Razvija kritički odnos prema radu

Proizvodi ambalaže i kartonaže

Page 100: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

100

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Definiše klasifikaciju proizvoda ambalaže i kartonaže

- Definiše funkciju ambalaže

- Poznaje glavne vrste ambalaže i kartonaže

- Razlikuje ambalaže prema materijalu, namjeni, obliku i načinu upotrebe

- Crta različite proizvode ambalaže i kartonaže

- Shvata zaštitnu, skladišno-transportnu, prodajnu i upotrebnu funkciju ambalaže

- Oblikuje omote, vreće, kese, kutije od različitog materijala

- Razvija kreativnost

Postupci za izradu ambalaže i kartonaže - Upoznaje postupke

za izradu ambalaže, kartonaže i prerade papira

- Poznaje princip

rada mašina za izrezivanje u ambalaži i kartonaži

- Razlikuje operacije pripreme formata sječenjem, skošivanjem, izrezivanjem i zupčastim sječenjem

- Crta šematske prikaze različitih postupaka za izradu ambalaže i kartonaže

- Uočava značaj oblikovanja formata bigovanjem, perforisnjem, urezivanjem (ricovanjem)

- Uočava značaj oblikovanja materijala savijanjem, izvlačenjem i motanjem

- Razlikuje postupke spajanja materijala

- Crta šeme mašina za izrezivanje

- Razlikuje funkcionalne cjeline mašina za

- Razvija sistematičnost

Page 101: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

101

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

izrezivanje u ambalaži, kartonaži i preradi papira

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - V.Konstantinović, Tehnologija grafičke dorade I, II, Zavod za udžbenike, Beograd,

1997. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje sa odgovarajućim priborom - Table za crtanje - Računar - Projektor i platno za projektor 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Skiciranje finalizacije grafičkog proizvoda

- Tehničko crtanje - Tehničko crtanje - Geometrijske konstrukcije - Nacrtna geometrija

- Konstrukcije različitih doradnih mašina

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Tehničke karakteristike grafičkih mašina

- Razvoj i oblici knjige - Grafički dizajn - Istorijski razvoj knjige - Oblikovanje spoljnih

djelova knjige - Finalizacija grafičkih

proizvoda - Grafička tehnologija - Grafička dorada

Page 102: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

102

1.2.14. PRAKTIČNA NASTAVA 1. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I 144 144 II 144 144 III 252 252 IV 231 231

Ukupno 771 771 Praktična nastava: Odjeljenje se djeli na grupe do 17 učenika. U I i II razredu grupa je ista za sve smjerove, a u III i IV razredu grupe se organizuju prema smjeru. 3. Opšti ciljevi nastave: - Upoznavanje faza izrade grafičkih proizvoda. - Sticanje znanja o tehnikama štampe. - Upoznavanje izrade sloga i tipografskih pravila. - Osposobljavanje za izradu kompjuterskog sloga. - Upoznavanje elemenata repropripreme. - Osposobljavanje za pravilno korišćenje aparata i uređaja za izradu štamparskih

formi. - Upoznavanje materijala za štampu. - Osposobljavanje za pravilan izbor materijala u procesu štampe. - Osposobljavanje za korišćenje mašina za ofset ravnu štampu iz tabaka i iz rolne. - Osposobljavanje za planiranje procesa štampe. - Osposobljavanje za korišćenje mašina za štampu tehnikom visoke štampe. - Osposobljavanje za korišćenje mašina za digitalnu štampu. - Osposobljavanje za korišćenje mašina za duboku štampu. - Upoznavanje tehnike knjigovezačke dorade. - Osposobljavanje za pravilno korišćenje aparata, uređaja, mašina, alata i pribora

u knjigovezačkoj doradi. - Osposobljavnje za primjenu materijala koji se koristi u knjigovezačkoj doradi. - Osposobljavanje za pravilan izbor i racionalno korišćenje materijala. - Osposobljavanje za procjenu kvaliteta. - Sticanje pozitivnog odnosa prema radu i sredstvima za rad. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 103: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

103

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Upoznavanje radnog okruženja - Upoznaje faze

izrade grafičkog proizvoda

- Upoznaje različita odjeljenja u štampariji

- Razlikuje faze izrade grafičkog proizvoda

- Razlikuje odjeljenja u štampariji

- Analizira plan procesa proizvodnje

- Razvija moć zapažanja i pozitivan stav prema zanimanju

Izrada sloga - Poznaje podjelu i

elemente sloga - Poznaje tipografska

pravila

- Upoređuje različite vrste sloga

- Upotrebljava tipografska pravila

- Određuje raspored bjeline i teksta na strani

- Radi unos teksta na računaru

- Radi kompjuterski slog

- Razvija kreativnost - Posjeta studiju za pripremu štampe

Izrada kopirnih predložaka - Objašnjava faze

izrade kopirnih predložaka

- Opisuje materijal koji se koristi u repropripremi

- Navodi pribor i

aparate

- Razlikuje faze izrade kopirnih predložaka

- Razlikuje materijal koji se koristi u repropripremi

- Razlikuje aparate - Upotrebljava pribor - Crta blok šeme

procesa izrade kopirnih predložaka

- Razvija pozitivan stav prema sredstvima za rad

- Posjeta studiju za pripremu štampe

Montaža - Definiše pojam i

navodi elemente grafičke montaže

- Objašnjava vrste montaže

- Definiše montažni

tabak

- Uočava značaj grafičke montaže

- Crta montažni tabak

- Izrađuje elektronsku montažu strane

- Izrađuje elektronsku montažu tabaka

- Razvija preciznost, urednost i sistematičnost u radu

- Posjeta odjeljenju ofset montaže

Izrada štamparskih formi - Nabraja

štamparske forme za različite tehnike

- Razlikuje štamparske forme za različite vrste

- Razvija analitičko mišljenje

Page 104: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

104

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

štampe - Objašnjava procese

izrade štamparskih formi za različite vrste štampe

- Opisuje faze izrade

štamparskih formi za različite tehnike štampe

štampe - Razlikuje postupke

za izradu štamparskih formi

- Planira izradu štamparskih formi za različite tehnike štampe

- Crta šeme faza izrade štamparskih formi za različite tehnike štampe

Priprema procesa štampe - Objašnjava

pripremu materijala za štampu

- Obrazlaže postupke

pripreme mašine za štampu

- Priprema materijal na kom se štampa

- Poznaje faze u procesu pripreme materijala na kojem se štampa

- Razlikuje različite materijale na kojima se štampa

- Priprema boju za štampu

- Razlikuje dodatke za poboljšanje kvaliteta boje za štampu

- Priprema mašinu za proces štampanja

- Stiče radne navike i disciplinu

- Posjeta odjeljenju ofset štampe

Različite tehnike štampe - Opisuje različite

tehnike štampe - Poznaje mašine

koje se koriste za štampu

- Objašnjava podjelu

mašina za štampu - Obrazlaže postupke

- Uočava karakteristike različitih vrsta štampe (ravna, visoka, duboka, propusna, digitalna)

- Razlikuje i upoređuje mašine koje se koriste u različitim tehnikama štampe

- Uočava značaj podjele mašina

- Crta šeme mašina za različite tehnike štampe

- Identifikuje djelove mašina na kojoj se štampa

- Razvija pozitivan odnos prema materijalu i sredstvima za rad

- Posjeta štamparijama koje koriste različite tehnike štampe (duboka, visoka, ravna, propusna, digitalna)

Page 105: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

105

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

pripreme mašine za štampu

i shvata njihovu funkciju - Obavlja osnovno

podešavanje djelova mašine za štampu

Zaštita na radu - Poznaje mjere

zaštite radnika na radu

- Primjenjuje mjere zaštite na radu

- Vodi računa o higijeni radnog mjesta

- Razvija svijest o značaju lične i kolektivne odgovornosti

Page 106: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

106

Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Oznake na odštampanom tabaku - Objašnjava oznake

na odštampanom tabaku

- Obrazlaže značaj oznaka na odštampanom tabaku

- Izrađuje i postavlja oznake na montažnom tabaku

- Crta montažni tabak sa svim oznakama na tabaku

- Razvija preciznost i sistematičnost u radu

Tehnike knjigovezačke dorade - Opisuje tehnike

knjigovezačke dorade

- Obrazlaže značaj tehnika knjigovezačke dorade

- Izrađuje proizvode koristeći različite tehnike knjigovezačke dorade

- Uočava značaj i upotrebu tehnika knjigovezačke dorade

- Razlikuje i koristi specijalne tehnike knjigovezačke dorade

- Izrađuje proizvode knjigovezačke dorade pomoću određenih tehnika

- Razvija preciznost i kreativnost pri radu

- Posjeta odjeljenju knjigovezačke dorade

Mašine knjigovezačke dorade - Opisuje mašine

knjigovezačke dorade

- Poznaje mašine koje se koriste u određenim tehnikama knjigovezačke dorade

- Izrađuje prezentacije proizvoda i mašina knjigovezačke dorade

- Upoređuje mašine za različite tehnike knjigovezačke dorade

- Razlikuje djelove mašina knjigovezačke dorade

- Uočava prednosti visokoproduktivnih linija

- Crta šeme mašina knjigovezačke dorade

- Razvija moć zapažanja

- Posjeta odjeljenju knjigovezačke dorade

Ambalaža i kartonaža - Objašnjava značaj i

upotrebu proizvoda ambalaže i

- Razlikuje procese izrade različitih proizvoda (složivih

- Razvija kreativnost - Posjeta fabrici za izradu ambalaže i kartonaže

Page 107: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

107

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

kartonaže - Objašnjava

klasifikaciju proizvoda ambalaže i kartonaže

- Nabraja mašine

koje se koriste za izradu ambalaže i kartonaže

i nesloživih kutija, omota, vreća, vrećica, koverti...)

- Pravi prezentacije proizvoda kartonaže i ambalaže

- Crta tokove izrade proizvod

- Razlikuje mašine koje se koriste za izradu ambalaže i kartonaže

Kontrola kvaliteta grafičkog proizvoda - Upoznaje se sa

standardima kvaliteta grafičkog proizvoda

- Objašnjava uređaje

koji se koriste za mjerenje kvaliteta štampe

- Određuje kvalitet grafičkog prizvoda na osnovu unaprijed određenih parametara

- Prati tok izrade grafičkog proizvoda i vrši kontrolu kvaliteta u određenim segmentima proizvodnje

- Razlikuje aparate i metode za mjerenje kvaliteta proizvoda

- Razvija preciznost i analitičnost u radu

Page 108: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

108

SMJER: TEHNIČAR PRIPREME ZA ŠTAMPU Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Unos teksta - Upoznaje elemente

tehničko-tehnološke dokumentacije

- Poznaje aplikacije za unos teksta

- Poznaje pravopisna pravila

- Poznaje načine snimanja i eksportovanja teksta

- Analizira radni nalog

- Unosi tekst za određene grafičke proizvode

- Vrši korekturu teksta

- Ispravlja tekst na osnovu korekturnih znakova

- Snima i eksportuje tekst

- Razvija preciznost u radu

- Posjeta štampariji- studiju, pripreme za štampu

Obrada teksta - Poznaje aplikacije

za obradu teksta - Utemeljuje znanja

iz tipografije i mikrotipografije

- Oblikuje tekst za različite grafičke proizvode

- Upotrebljava različite fontove, veličine i rezove pisma

- Određuje bjeline na strani za različite vrste tipografija (knjižna, novinska, akcidenična)

- Razvija kreativnost

Unos fotografije - Objašnjava

postupke i uređaje za unos fotografije

- Opisuje modele

boja - Opisuje formate

slika

- Unosi sliku pomoću skenera i drugih uređaja

- Podešava parametre za skeniranje

- Upotrebljava digitalne kamere za unos fotografija

- Koristi razne mogućnosti i različite aplikacije za unos fotografije

- Radi u različitim modelima boja

- Snima sliku u određenom formatu

- Razvija osjećaj za boju

- Posjeta reprofotografskom studiju

Kompjuterska obrada slike

Page 109: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

109

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Opisuje radnu površinu programa za obradu slika

- Obrazlaže

rezoluciju monitora, slike i štampača i linijaturu slike

- Upotrebljava alat iz alatnice programa za obradu slike

- Upotrebljava palete za pregled slike

- Vrši korekciju boja - Retušira sliku - Radi restauraciju

starih slika - Radi sa kanalima,

slojevima i selekcijama

- Izrađuje maske - Upotrebaljava

različite filtere za specijalne efekte u radu sa slikom

- Određuje veličinu slike i njenu rezoluciju

- Štampa sliku – separacija boja

- Snima i eksportuje sliku

- Razvija kreativnost i osjećaj za formu i boje

- Posjeta reprofotografskom studiju

Izrada crteža - Poznaje termine

neophodne za rad sa aplikacijama za izradu vektorskih crteža

- Objašnjava podešavanje alatke radnog okruženja

- Objašnjava različite modele boja u aplikaciji za crtanje

- Objašnjava

pravljenje dokumenta za štampu

- Crta vektorske crteže

- Radi u Bezierovom modu

- Upotrebljava alatke radnog okruženja

- Izrađuje objekte i radi sa njima

- Radi sa modelima boja

- Radi sa slojevima - Importuje i

eksportuje sliku - Radi sa tekstom u

okviru aplikacije za izradu crteža

- Upotrebljava specijalne efekte

- Priprema dokument za komercijalnu štampu

- Izrađuje PDF datoteke

- Razvija preciznost u radu

Page 110: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

110

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Snima dokument u određenom formatu datoteke

Page 111: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

111

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Elektronska montaža strane - Poznaje aplikacije

za montažu strane - Poznaje pravila za

prelom strane za različite tipografske oblike

- Upotrebljava alate radnog okruženja aplikacije za prelom strane

- Određuje format papira i format sloga na strani knjige

- Formira stranu knjižne tipografije

- Formira stranu novine ili stranu časopisa

- Izrađuje tabelarni slog

- Izrađuje prelom akcidenične tipografije

- Razvija radne navike, disciplinu i odgovornost u timskom radu

- Posjeta štampariji – studiju, pripreme za štampu

Izrada montažnog tabaka - Objašnjava načine

izrade montažnog tabaka

- Poznaje pravila izrade montažnog tabaka

- Opisuje formate

montažnog tabaka - Objašnjava

elemente za kontrolu kvaliteta štampe (kontrolne trake, pasere...)

- Razlikuje ručnu i elektronsku montažu tabaka

- Pravi ručnu montažu tabaka

- Izrađuje elektronsku montažu tabaka

- Izrađuje montažne tabake za različite formate tabaka

- Izrađuje montažne tabake za različiti broj strana

- Izrađuje montažne tabake za različite načine savijanja

- Pravilno postavlja elemente za kontrolu kvaliteta štampe (kontrolne trake, pasere...)

- Razvija preciznost - Posjeta štampariji – odjeljenju montaže

Izrada štamparskih formi - Objašnjava

štamparske forme za različite tehnike štampe

- Opisuje različite načine izrade štamparskih formi

- Crta blok šeme procesa izrade štamparskih formi za različite tehnike štampe

- Planira konvencionalni

- Stiče sigurnost u

radu

- Posjeta studiju

pripreme za štampu koji posjeduje CTP uređaj

Page 112: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

112

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava

principe formiranja štamparske forme na različitim digitalnim mašinama

način izrade štamparske forme

- Planira elektronski način izrade štamparske forme

- Izrađuje štamparsku formu pomoću CTP-a

- Izrađuje štamparske forme za različite tehnike štampe

- Primjenjuje principe formiranja štamparskih formi na različitim mašinama digitalne štampe

Kontrola kvaliteta pripreme za štampu - Poznaje standarde

kontrole kvaliteta pripreme za štampu

- Objašnjava principe rada uređaja za kontrolu kvaliteta

- Upotrebljava elemente za kontrolu kvaliteta pripreme za štampu

- Rukuje uređajima za kontrolu kvaliteta pripreme za štampu

- Vrši kontrolu kvaliteta u svim segmentima pripreme za štampu

- Nalazi i otklanja uzroke različitih problema u pripremi za štampu

- Razvija preciznost u radu

- Posjeta štampariji- studiju za pripremu štampe koji u svom radu koriste denzitometre i ostale uređaje za kontrolu kvaliteta

Page 113: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

113

SMJER: TEHNIČAR ŠTAMPE Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Tehnološka priprema štampe - Definiše pojam

tehnološke pripreme štampe

- Objašnjava elemente tehničko-tehnološke dokumentacije

- Poznaje

specifičnosti različitih tehnika štampe

- Poznaje osnovne postupke štampanja

- Poznaje osnovne elemente procesa štampanja

- Obrazlaže podjelu mašina za štampu

- Planira štampu u različitim tehnikama štampe

- Analizira radni nalog

- Određuje zadatke iz tehničko- tehnološke dokumentacije

- Formira radni nalog prema uslovima u štampariji i prema vrsti posla

- Razlikuje konvencionalni i digitalni postupak štampanja

- Zna princip dobijanja štamparskih formi za različite tehnike štampe

- Razlikuje mašine prema tehnikama štampe, načinu ostvarivanja pritiska, načinu ulaganja materijala za štampu, nivou automatizovanosti,prema formatu i broju boja

- Razvija analitičko razmišljanje i sistematičnost

- Posjeta odjeljenju tehničko-tehnološke pripreme

Priprema materijala za štampu - Objašnjava faze

pripreme materijala na kom se štampa

- Bira adekvatanu vrstu materijala za štampu

- Priprema materijal za štampu

- Uočava značaj smjera vlakanaca štamparskog papira

- Mjeri debljinu papira

- Uočava značaj klimatizacije materijala na kom se štampa

- Radi rastresanje

- Razvija ekonomičnost

Page 114: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

114

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava

svojstva boje: viskozitet, tečljivost, lepljivost, sušivost

tabaka - Određuje tehnički

ugao - Vrši poravnanje

papira za štampu - Vrši proračun

potrebne količine papira – tiraž i tehnički višak

- Razlikuje svojstva papira za različite tehnike štampe

- Razlikuje svojstva boja za različite tehnike štampe

- Podešava svojstva boje prema svojstvima podloge za štampu

- Miješa osnovne boje

- Miješa boje po recepturi

- Koristi kataloge boja

- Određuje redoslijed štampanja boja

- Vrši proračun potrebne količine boje

Priprema jednobojnih štamparskih mašina - Objašnjava

podjelu, konstrukciju i način funkcionisanja djelova zaklopnih mašina za tipo štampu

- Objašnjava

podjelu, konstrukciju i način funkcionisanja

- Zna kako se priprema mašina za štampu, kako funkcioniše presvlaka, kako se izjednačava pritisak, kako se podešava dotok boje

- Priprema zaklopnu mašinu za štancovanje, pregovanje i numerisanje

- Priprema cilindričnu mašinu za štampu

- Vrši postavljanje štamparske forme,

- Razvija pravilan odnos prema sredstvima za rad

Page 115: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

115

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

djelova cilindričnih mašina za tipo štampu

- Objašnjava

konstrukciju i princip rada jednobojne ofset mašine

- Objašnjava princip

izrade višebojnih radova na jednobojnoj ofset mašini

izjednačavanje pritiska štampe pomoću presvlaka

- Podešava cilindričnu mašinu za štancovanje, pregovanje i numerisanje

- Podešava djelove uređaja za ulaganje prema formatu, debljini i gramaturi papira

- Podešava cilindre za ploču, gumu i pritisak

- Postavlja štamparsku formu na cilindar

- Kroji i obavlja zamjenu ofset gume

- Vrši podešavanje uređaja za bojenje: bojanika, razdjeljivača, razribača i nanosača

- Podešava uređaj za vlaženje

- Mijenja presvlaku na brisačima

- Priprema rastvor za vlaženje i kontroliše pH vrijednost rastvora

- Podešava djelove uređaja za izlaganje prema formatu, debljini i gramaturi materijala za štampu

- Određuje redoslijed štampanja boja

- Štampa u više boja - Prati proces

štampe i vrši kontrolu

- Nalazi i otklanja

Page 116: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

116

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

uzroke različitih problema u štampi

Priprema višebojnih štamparskih mašina - Objašnjava

različita konstrukcijska rješenja i podešavanje višebojnih ofset mašina

- Podešava sto za ulaganje, glavu ulagača i transportnog stola

- Podešava mjerač debljine tabaka, uređaja za kontrolu dolaska tabaka na čeone marke

- Podešava čeone i bočne marke

- Podešava transport tabaka između štamparskih jedinica

- Podešava uređaj za bojenje

- Reguliše dotok boja kod savremenih bojanika

- Koristi uređaj za očitavanje štamparske forme i otiska

- Pere uređaj za bojenje

- Podešava uređaj za vlaženje

- Priprema i održava rastvor za vlaženje

- Podešava sistem cilindara

- Radi ručno, poluautomatsko i automatsko ulaganje štamparske forme

- Mijenja ofset presvlaku

- Podešava izlagajuće hvataljke, pneumatske kočnice tabaka, stola za izlaganje, uređaja za zaprašivanje tabaka i uređaja za

- Razvija preciznost i odgovornost u radu

- Razvija preciznost

u radu

Page 117: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

117

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Objašnjava

postupke dorade na mašinama za štampanje

- Objašnjava princip

rada mašine za tampon štampu

sušenje boje - Podešava uređaj za

lakiranje - Radi numerisanje,

perforisanje, štancovanje

- Rješava probleme u štampi zbog nepravilne i nepotpune pripreme mašine za štampanje, nepravilno pripremljene boje i papira

- Koristi signalne trake

- Koristi sistem za upravljanje bojom

- Razlikuje različite konstrukcije mašina za tampon štampu

- Bira tampone prama vrsti posla

- Štampa na podlogama različitog oblika i materijala

- Posjeta štampariji

koja posjeduje mašinu za tampon štampu

Održavanje mašina - Obrazlaže važnost

pravilnog održavanja mašina za štampu

- Nabraja primarne i sekundarne poslove održavanja

- Radi tekuće održavanje mašine (čišćenje, podmazivanje, i preventivni pregledi)

- Pere i podmazuje mašinu

- Upotrebljava i razlikuje sredstva za podmazivanje

- Koristi opremu radne prostorije

- Razvija pravilan

odnos prema sredstvima za rad

Page 118: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

118

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Izrada višebojnih radova - Objašnjava

postupak izrade višebojnih radova na jednobojnoj mašini

- Objašnjava

postupak izrade višebojnih radova na višebojnoj mašini

- Štampa višebojne radove na jednobojnoj mašini

- Štampa višebojne radove na jednobojnim mašinama za različite tehnike štampe

- Štampa višebojne radove na višebojnim mašinama za različite tehnike štampe

- Predviđa moguće probleme u toku štampe

- Uočava probleme i otklanja uzroke

- Prati proces štampe i vrši kontrolu kvaliteta otiska

- Razvija osjećaj za boju

- Štampa višebojne radove na različitum mašinama za štampu

Priprema rotacionih mašina za štampu - Objašnjava princip

rada i podjelu rotacionih mašina

- Objašnjava

konstrukciju i princip rada djelova rotacija za flekso štampu

- Poznaje

konstrukciju i

- Razlikuje podjelu rotacionih mašina prema konstrukciji i prema vrsti štampe

- Analizira princip rada rotacije za flekso štampu

- Postavlja rolne na nosač

- Prati provlačenje trake kroz rotaciju

- Montira štamparsku formu na cilindar

- Podešava pritisak štampe

- Podešava uređaj za bojenje (izbor raster valjka)

- Podešava izlaganje - Održava mašinu - Shvata princip rada

rotacije za bakro štampu

- Razvija sistematičnost i preciznost

- Radi na rotacionim mašinama

Page 119: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

119

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

princip rada djelova rotacija za bakro štampu

- Poznaje

konstrukciju i princip rada djelova rotacija za ofset štampu

- Objašnjava

podešavanja mašine preko upravljačkog pulta

- Postavlja rolne na nosač

- Rukuje i postavlja u mašinu za bakro štampu cilindar za štamparsku formu

- Podešava pritisak štampe na mašinama za bakro štampu

- Podešava pritisak, nagib i rastojanje i vrši zamjenu rakela

- Postavlja rolne na nosač kod ofset rotacija

- Prati provlačenje trake na ofset rotacijama

- Obavlja ručno, poluautomatsko i automatsko postavljanje ofset ploče na cilindar

- Vrši zamjenu ofset gume

- Podešava format otiska preko upravljačkog pulta

- Podešava dotok sredstva za vlaženje i dotok boje preko upravljačkog pulta

- Podešava registar boje preko upravljačkog pulta

- Radi zamjenu štamparskih formi preko upravljačkog pulta

- Podešava pranje uređaja za bojenje i vlaženje preko upravljačkog pulta

- Bira putanju trake preko upravljačkog pulta

- Radi grafičku doradu na uređaju za izlaganje preko

- Stiče radne navike

Page 120: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

120

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

upravljačkog pulta Štampa na digitalnim mašinama - Poznaje

konstrukcijska rješenja mašina za digitalnu štampu

- Poznaje principe dobijanja otiska kod mašina za digitalnu štampu

- Zna konstrukciju mašina, koje za dobijanje otiska koriste elektrofotografski princip

- Zna konstrukciju mašina, koje za dobijanje otiska koriste princip prskanja boje

- Unosi digitalne podatke u mašinu potrebne za proces štampanja

- Održava mašinu

- Stiče naviku za permanentnim usavršavanjem

- Posjeta štampariji u kojoj se štampa na mašini za digitalnu štampu

Kontrola kvaliteta štampe - Objašnjava pojam

kvaliteta otiska - Objašnjava

kontrolu kvaliteta - Obrazlaže vizuelnu

kontrolu otiska - Obrazlaže kontrolu

otiska pomoću mjernih instrumenata

- Definiše optičku gustinu boje na otisku

- Objašnjava principe rasterske reprodukcije tonova

- Objašnjava pojam ICC-profila

- Ocjenjuje kvalitet otiska metodom vizuelne kontrole

- Ocjenjuje kvalitet otiska pomoću mjernih instrumenata

- Mjeri optičku gustinu boje na otisku denzitometrom

- Vrši kontrolu rasterske tačke

- Kontroliše sivi balans

- Vrši kontrolu uklapanja boja

- Izrađuje ICC-profil - Koristi sistem za

upravljanje bojom

- Razvija moć zapažanja i uočavanja

SMJER: TEHNIČAR DORADE Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Materijali u grafičkoj doradi - Objašnjava način

izrade i karakteristike materijala koji se koriste u grafičkoj doradi

- Bira papire prema vrsti posla

- Bira kartone prema vrsti posla

- Poznaje vrste i klasifikaciju

- Posjeta odjeljenju knjigovezačke dorade

Page 121: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

121

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

lepenki - Vrši proračun

potrebnog materijala za izradu određenog proizvoda

- Ispituje kvalitet materijala za grafičku doradu

- Razlikuje podjelu i karakteristike plastičnih masa koje se koriste u grafičkoj doradi

- Razlikuje vrste i podjelu presvlačnih materijala

- Radi proračun presvlačnog materijala

- Zna klasifikaciju ljepila

- Bira ljepila prema vrsti posla

- Koristi folije za utiskivanje

- Razvija preciznost i

kreativnost u radu

Oznake na štampanim tabacima - Opisuje elemente

tehničko-tehnološke dokumentacije

- Objašnjava oznake na odštampanom tabaku

- Analizira radni nalog

- Izrađuje radni nalog

- Uočava i identifikuje oznake na tabaku

- Vrši kontrolu kvaliteta odštampanog tabaka na osnovu oznaka na njemu

- Povezuje knjižni blok koristeći se različitim varijantama šivenja

- Razvija sistematičnost u radu

- Posjeta odjeljenju knjigovezačke dorade

Alat i pribor u knjigovezačkoj doradi - Poznaje alat

knjigovezačke dorade

- Koristi i bira alat knjigovezačke dorade

- Razvija vještinu upotrebe različitog alata i pribora

Tehnike knjigovezačke dorade - Demonstrira

različite tehnike - Pravilno savija

tabak sa različitim - Stiče odgovornost u

timskom radu - Posjeta odjeljenju

knjigovezačke

Page 122: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

122

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

knjigovezačke dorade

brojem strana i različitim vrstama savijanja

- Izrađuje knjižni blok koristeći različite načine sakupljanja tabaka

- Povezuje knjižni blok koristeći se različitim varijantama šivenja

dorade

Pojedinačni povezi - Poznaje proizvode

koji se izrađuju pojedinačnim povezom

- Objašnjava princip

kaširanja

- Izrađuje blokove - Izrađuje različite

brošure - Izrađuje knjige

tvrdog poveza - Izrađuje bešavni

povez - Radi povez u koži - Radi povez

poslovnih knjiga - Izrađuje albume - Radi povez

podložnih mapa - Radi različite vrste

kaširanja

- Razvija sigurnost i kreativnost u praktičnom radu

Page 123: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

123

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski ciljevi

Preporuke za izvođenje nastave

učenik učenik učenik Specijalne tehnike knjigovezačke dorade - Objašnjava

specijalne tehnike knjigovezačke dorade

- Radi perforiranje - Radi bigovanje

(brazdanje) - Radi urezivanje

(ricovanje) - Radi izrezivanje

(štancovanje)

- Razvija kreativnost

Industrijska knjigovezačka dorada - Opisuje tehnološki

postupak izrade brošura

- Opisuje tehnološki

proces izrade tvrdog poveza

- Poznaje princip

rada i građu linija za izradu tvrdog poveza

- Izrađuje brošure od jednog, dva i od više tabaka

- Izrađuje bešavne brošure

- Izrađuje brošure šivene koncem

- Izrađuje specijalne brošure

- Radi pripremu tabaka za tvrdi povez

- Izrađuje knjižni blok

- Radi obradu knjižnog bloka

- Izrađuje tvrde korice

- Spaja knjižni blok i koricu

- Presuje i utiskuje pregib

- Izrađuje zaštitni omot

- Crta šeme linija za izradu tvrdog poveza i brošura

- Razvija tačnost, sistematičnost i preciznost

Kontrola kvaliteta izrade knjiga i brošura - Objašnjava metode

za ispitivanje kvaliteta knjiga i brošura

- Ispituje kvalitet povezivanja Pull-testom

- Koristi formule za ispitivanje kvaliteta

- Koristi norme Pull-testa za procjenu kvaliteta

- Razvija kritički odnos prema radu

Proizvodi ambalaže i kartonaže - Poznaje

klasifikaciju - Crta šeme podjela

ambalaže prema - Razvija kreativnost - Posjeta fabrici za

izradu ambalaže i

Page 124: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

124

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

proizvoda ambalaže i kartonaže

- Objašnjava funkciju ambalaže

- Objašnjava glavne vrste ambalaže i kartonaže

materijalu, namjeni, obliku i načinu upotrebe

- Shvata zaštitnu, skladišno-transportnu, prodajnu i upotrebnu funkciju ambalaže

- Izrađuje omote, vreće, kese, kutije od različitog materijala

kartonaže

Postupci za izradu ambalaže kartonaže i prerade papira - Objašnjava

postupke, alate i mašine za izradu ambalaže, kartonaže i prerade papira

- Poznaje princip

rada mašina za izrezivanje u ambalaži, kartonaži i preradi papira

- Priprema format sječenjem, skošivanjem, izrezivanjem i zupčastim sječenjem

- Oblikuje format bigovanjem, perforisanjem, urezivanjem (ricovanjem)

- Oblikuje materijal savijanjem, izvlačenjem i motanjem

- Zna postupke spajanja materijala

- Crta šeme mašina za izrezivanje

- Razvija preciznost - Posjeta fabrici za izradu ambalaže i kartonaže

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - M.Jovanović, Slog sa elementarnom tipografijom, Viša politehnička škola,

Beograd, 1998. - Z.Urošević, Tehnologija tipografije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1999. - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. - D.Radaković, D.Cvetković, Primena računara, Viša politehnička škola, Beograd,

2004. - D.Mcclelland, Photoshop 5 for Windows Bible, Mikro knjiga, Beograd, 2000. - S.Thomas, Using QuarkXPress 5.0, Kompjuter Biblioteka, Čačak, 2002. - G.Milovanović, Tehnologija štampe I, II, Zavod za udžbenike, Beograd, 2007. - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - V.Konstantinović, Tehnologija grafičke dorade I, II, Zavod za udžbenike, Beograd,

1997.

Page 125: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

125

6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Licencirane aplikacije za obradu teksta, rasterske i vektorske grafike - Mašina za spiralni povez - Nož – ručni - Montažni sto - Digitalna mašina za štampu

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja, najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Ocjena praktičnog rada. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer - Grafički inženjer 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izrada grafičkih proizvoda - Grafički dizajn - Dizajniranje grafičkih proizvoda

- Izrada sloga, crteža i obrada slike

- Montaža tabaka

- Tehnologija pripreme za štampu

- Upotreba računara i ostale opreme u pripremi za štampu

- Montaža - Štampanje grafičkih

proizvoda proizvoda - Tehnologija štampe - Teorijske osnove procesa

štampanja i štamparske mašine

- Štampanje grafičkih proizvoda

- Tehnologija štampe - Korišćenje mašina

- Djelovi mašina - Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Konstrukcije grafičkih mašina

- Razdvojive i nerazdvojive veze mašinskih elemenata

- Skiciranje grafičkih mašina - Tehničko crtanje - Načini prikazivanja predmeta na crtežu

- Izrada grafičkih proizvoda - Grafička tehnologija - Teorijske osnove pripreme štampe, dorade grafičkih proizvoda

- Primjena grafičkih materijala

- Grafički materijali - Osobine grafičkih materijala

- Finalizacija grafičkih proizvoda

- Tehnologija dorade - Knjigovezačka dorada

- Izrada montažnog tabaka - Montaža - Montažni tabak

Page 126: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

126

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izrada različitih vrsta tipografija

- Tipografija - Elementi i vrste tipografija

- Štampanje na digitalnim mašinama

- Digitalna štampa - Karakteristike digitalne štampe

Page 127: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

127

1.3. IZBORNA NASTAVA 1.3.1. STRANI JEZIK II Napomena: Za strani jezik II koriste se katalozi stranih jezika opšteobrazovnih predmeta sa fondom časova dva nedeljno za sve 4 godine – predmetni katalozi su u nadležnosti Zavoda za školstvo.

Page 128: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

128

1.3.2. KOMPJUTERSKA DAKTILOGRAFIJA 1. Naziv predmeta: KOMPJUTERSKA DAKTILOGRAFIJA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava

I 20 52 72 II III IV

Ukupno 20 52 72 Vježbe: Odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa programskim paketima Office. - Osposobljavanje za rad na računaru. - Ovladavanje tehnikom slijepog kucanja. - Osposobljavanje za oblikovanje i uređivanje raznih tekstova. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 129: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

129

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Uvod u kompjutersku daktilografiju - Upoznaje pojam,

cilj i zadatke daktilografije

- Upoznaje razvoj sredstava za pisanje od pisaće mašine do računara

- Uočava značaj daktilografije

Oblikovanje tekstova u Word-u - Upoznaje računar

kao sredstvo za oblikovanje tekstova

- Objašnjava programe za obradu teksta

- Opisuje ulogu pojedinih tastera i njihovu upotrebu

- Objašnjava rad sa mišem i startovanje programa

- Opisuje postavljanje jedinice mjere, veličine i orjentaciju stranice

- Objašnjava podešavanje margina

- Opisuje izbor i promjenu fontova

- Objašnjava označavanje (selection) teksta i rad sa klipbordom

- Objašnjava kako da zamijeni veliko slovo malim i obrnuto, kako da formatira disketu

- Objašnjava kreiranje foldera i snimanje fajlova (dokumenata)

- Objašnjava pregled dokumenta prije

- Koristi računar - Upotrebljava

programe za obradu teksta

- Koristi tastaturu - Upotrebljava

pojedine tastere na tastaturi računara

- Upotrebljava miš u radu

- Vrši startovanje programa

- Postavlja jedinice mjere

- Određuje veličinu i orjentaciju stranice

- Podešava margine - Vrši izbor i

promjenu fonta - Vrši selektovanje

teksta i radi sa klipbordom

- Vrši zamjenu

velikog slova malim i obrnuto

- Vrši formatiranje diskete

- Otvara folder - Snima dokumente - Vrši prethodno

- Stiče naviku za racionalno i pažljivo izvođenje pojedinih radnih zadataka

- Razvija smisao za

tačnost

Page 130: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

130

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

štampanja - Objašnjava

štampanje dokumenta

- Opisuje unos i ispravku teksta

- Objašnjava mijenjanje i označavanje teksta

- Upoznaje traženje i zamjenu riječi

pregledanje dokumenta i štampa ga

- Vrši unos i ispravku

teksta - Vrši mijenjanje i

označavanje teksta - Vrši traženje i

zamjenu riječi Sistem slijepog kucanja - Upoznaje pojam,

razvoj i značaj slijepog kucanja

- Navodi osnovna slova i objašnjava postavljanje ruku na osnovni red

- Objašnjava kucanje na tastaturi kroz pravila i vježbe sistema slijepog kucanja

- Objašnjava spacionirano pisanje

- Objašnjava podvlačenje izraza i fraza

- Objašnjava kucanje velikih slova

- Objašnjava kucanje arapskih i rimskih brojeva

- Upoznaje kucanje brojeva sa podosnovice

- Objašnjava pravila u pisanju znakova interpunkcije i drugih znakova

- Upoznaje ćiriličnu tastaturu i njene specifičnosti

- Sa deset prstiju na slijepo kuca slova i cifre

- Vrši kucanje na tastaturi kroz vježbe sistema slijepog kucanja

- Kuca nova slova u kombinaciji sa uvježbanim slovima

- Kuca riječi i izdvojene samoglasnike i vježba spacionirano pisanje

- Kuca riječi i samoglasnike sa podvlačenjem izraza i fraza

- Kuca velika slova - Kuca arapske i

rimske brojeve - Kuca brojeve sa

osnovnog reda i sa podosnovice

- Kuca sve znakove sa posebnim tipkama na tastaturi

- Kuca ćirilična slova

Tehničke vježbe - Upoznaje značaj

tehničkih vježbi u postizanju tačnosti kucanja i brzine

- Objašnjava

- Uočava značaj tehničkih vježbi i kuca vježbe

- Obračunava brzinu i tačnost kucanja i

- Razvija preciznost u radu

Page 131: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

131

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

obračunavanje brzine, tačnosti kucanja i kontrolu jezičke ispravnosti

- Objašnjava tehničku vježbu kucanja riječi sa velikim slovima azbučnom klasifikacijom

- Objašnjava tehničku vježbu kucanja rečenica azbučnom klasifikacijom

kontroliše jezičku ispravnost teksta

- Kuca riječi sa velikim slovima azbučnom klasifikacijom

- Kuca rečenice azbučnom klasifikacijom

Primjeri tekstova za samostalno oblikovanje - Opisuje način i

vrste oblikovanja tekstova

- Oblikuje tekstove u blok formi

- Oblikuje tekstove u zupčastoj formi

- Oblikuje tekstove iz rukopisa

- Centrira naslove i tekstove

- Kuca tekstove u jedan ili dva stupca

- Vrši prepis tekstova na stranim jezicima

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - B.Subotić, S.Rajković, Kancelarijsko poslovanje, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 2006. - D.Romanović, Sekretarsko poslovanje, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 2005. - J.Manojlović, S.Ignjatović, Poslovna i službena korespondencija, Zavod za

udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2005. - D.Spasić, J.Rakinić, Korespondencija sa sekretarskim poslovanjem, Zavod za

udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2002. - Lj.Mirosavljević, S.Ignjatović, Birotehnika, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 2006. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računari sa odgovarajućom programskom opremom - Rrojektor i projektno platno - Grafoskop i folije za grafoskop 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja, najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu.

Page 132: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

132

- Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.

8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer sa položenim ispitom iz daktilografije i poznavanjem

rada na raunaru - Diplomirani pravnik, sa položenim ispitom iz daktilografije i poznavanjem rada na

računaru - Diplomirani ekonomista, sa položenim ispitom iz daktilografije i poznavanjem

rada na računaru 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Oblikovanje tekstova u Word-u

- Primjena računara u grafici - Vektorska i rasterska grafika

- Oblikovanje tekstova u Word-u

- Komjuterska reprofotografija

- Skeniranje i unos slika

Page 133: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

133

1.3.3. KOMPJUTERSKA REPROFOTOGRAFIJA 1. Naziv predmeta: KOMPJUTERSKA REPROFOTOGRAFIJA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II 40 32 72 III

IV

Ukupno 40 32 72 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja o unosu slike i skeniranju. - Sticanje znanja o obradi i retuširanju slika. - Sticanje znanja o selekciji i slojevima. - Upoznavanje filtera i efekata. - Sticanje znanja o korekturi boja. - Upoznavanje osnova Web grafike. - Razvijanje interesovanja za tehnička dostignuća. - Ovladava stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 134: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

134

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Pojam reprofotografije - Upoznaje pojam

reprofotografije - Poznaje podjelu i

vrste originala - Navodi

karakteristike kompjuterske reprofotografije

- Razlikuje jednotonski i višetonski original

- Razlikuje crno-bijeli i kolor original

- Razlikuje transparentni i refleksni original

- Razlikuje princip rada denzitometra i kolorimetra

- Razlikuje aplikacije za unos i obradu fotografija

- Razvija analitičnost pri radu

Skeniranje i unos slika - Objašnjava

skeniranje i unos različitih vrsta originala

- Definiše pojmove maksimalnog i minimalnog zacrnjenja

- Objašnjava načine importovanja i eksportovanja slika

- Skenira pomoću raznih aplikacija

- Određuje Dmin i Dmax slike

- Koriguje sliku promjenom parametara

- Importuje sliku iz različitih programa

- Eksportuje slike u druge aplikacije

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Skenira različite

originale - Importuje i

eksportuje slike

Obrada i retuširanje slika - Demonstrira rad u

aplikaciji za obradu slike

- Objašnjava retuširanje slika

- Radi obradu slike - Procjenjuje odnos

veličine i rezolucije slike

- Razlikuje formate datoteka

- Bira, zadaje i mijenja boju

- Radi nove slike (slika)

- Izrađuje selekcije i putanje

- Izrada maski

- Razvija kreativnost u radu

Vježba: - Radi restauraciju

starih slika

Selekcije i slojevi - Definiše pojmove

selekcija, maski i slojeva

- Izrađuje selekcije i putanje

- Izrađuje maske - Radi sa slojevima

- Razvija preciznost i sistematičnost u radu

Vježba: - Korigovanje i

mjenjanje slike pomoću selekcija i slojeva

Page 135: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

135

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Filtri i efekti - Upoznaje vrste i

mogućnosti filtriranja

- Objašnjava

mogućnosti rada sa efektima

- Koristi različite filtere u radu sa slikom

- Koristi korektivne filtere za korekciju slike

- Koristi različite efekte u radu sa slikom

Vježba: - Izrada nove slike

pomoću efekata i filtera

Korekcija boja - Demonstrira

preslikavanje boja - Koristi efekte sa

bojama za korekciju boja

- Vrši promjenu tona i bojenje

- Upotrebljava komande za operacije sa kanalima

- Modifikuje slike mješanjem kanala

- Razvija moć zapažanja

Vježba: - Rad sa bojama

Osnovni pojmovi Web grafike - Definiše pojam

Web grafike - Poznaje pravila o

pripremi slika za Web

- Priprema slike za ekran

- Priprema i snima slike u JPEG, GIF, PNG formatu

- Upotrebljava komande za rad sa bojama

- Razvija kreativnost Vježba: - Izrada Web

dokumenta

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. - D.Radaković D. Cvetković, Primena računara, Viša politehnička škola, Beograd,

2004. - D.Mcclelland, Photoshop 5 for Windows Bible, Mikro knjiga, Beograd, 2000. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Digitalni fotoaparat - Digitalne table za crtanje - Licencirane aplikacije za obradu slika 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe.

Page 136: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

136

- Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom

pismenošću 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Osnovi reprofotografije - Grafička tehnologija - Razvoj reprofotografije - Obrada fotografije - Grafički dizajn - Kombinovanje teksta i

likovnih priloga

- Rad sa slikom - Tehnologija pripreme za štampu

- Obrada slike

- Unos i obrada slike - Primjena računara u grafici - Rasterska i vektorska grafika

- Skeniranje i unos slika - Kompjuterska daktilografija

- Oblikovanje tekstova u Word-u

Page 137: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

137

1.3.4. TIPOGRAFIJA 1. Naziv predmeta: TIPOGRAFIJA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 30 42 72 IV

Ukupno 30 42 72 3. Opšti ciljevi nastave - Razumijevanje procesa proizvodnje grafičkih proizvoda. - Upoznavanje izrade sloga i tipografskih pravila. - Sticanje iskustva u primjeni tipografskih mjera - Osposobljavanje za izradu kompjuterskog sloga. - Upoznavanje i primjenjivanje pravopisnih pravila pri izradi teksta. - Osposobljavanje za pravilan izbor i racionalno korišćenje kompjuterskih programa pri izradi grafičkih proizvoda proizvoda. - Upoznavanje elemenata knjižne tipografije. - Osposobljavanje za izradu korekture i pravilno korišćenje korektorskih znakova. - Osposobljavanje za procjenu kvaliteta. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 138: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

138

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Pojam tipografije - Upoznaje istorijat

pisma - Upoznaje

tipografska pravila

- Upoređuje različite vrste sloga

- Razlikuje tipografska pravila

- Razvija pozitivan odnos prema zanimanju

Tipografski elementi - Poznaje

tipografske elemente

- Nabraja tipografska pisma

- Navodi tipografski sistem mjera

- Definiše pojam

manuskripta - Navodi različite

vrste sloga prema načinu izrade

- Objašnjava pojam korekture i navodi korekturne znake

- Navodi osnovna pravopisna pravila pri izradi sloga

- Definiše pojam

kompjuterskog sloga

- Navodi aplikacije

za izradu kompjuterskog sloga

- Razlikuje tipografske elemente

- Razlikuje klasifikaciju i podjelu pisma

- Primenjuje tipografski sistem mjera

- Analizira manuscript

- Upotrebljava pojmovne simbole i znakove

- Razlikuje likovno- tipografske elemente, zakone i i načela

- Radi korekturu teksta

- Primjenjuje pravopisna pravila

- Razlikuje vrste sloga prema načinu izrade

- Upoređuje kompjuterski slog sa ostalim vrstama sloga

- Razlikuje aplikacije za izradu kompjuterskog sloga

- Razvija preciznost

Vježba: - Crta šemu

klasifikacije tipografskih elemenata

Vježba - Radi korekturu

teksta

Primjena kompjuterskog sloga u tipografiji - Objašnjava

konfiguraciju za izradu kompjuterskog sloga

- Definiše ulazne i izlazne uređaje koji se koriste u

- Određuje konfiguraciju potrebnu za izradu kompjuterskog sloga

- Razlikuje ulazne i izlazne uređaje koji se koriste u

- Razvija moć zapažanja

Vježba: - Unosi sirovi tekst

Page 139: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

139

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

procesu pripreme sloga

- Upoznaje različite oblike kompjuterskog sloga

- Opisuje proces digitalizacije slike sa različitih originala

procesu pripreme sloga

- Razlikuje različite oblike kompjuterskog sloga

- Uočava karakteristike procesa digitalizacije slike sa različitih originala

Knjižna tipografija - Definiše pojam

knjižne tipogrfije - Poznaje osnovne

elemente knjižne tipografije

- Navodi oznake

stranica i tabaka - Nabraja vrste

slogova - Upoznaje prelom

knjiga

- Razlikuje osnovne elemente knjige

- Nabraja uvodni, glavni i završni dio knjige

- Određuje format i veličinu stranice

- Zna pravilo zlatnog reza

- Crta raspored strana i izrađuje makete knjiga

- Koristi oznake stranica i tabaka

- Razlikuje specijalne vrste slogova

- Razlikuje pravila preloma knjiga

- Razvija kreativnost u radu

Vježba: - Određuje format

knjižnih strana Vježba: - Izrađuje prelom

knjižnih strana

Novinski slog - Poznaje vrste

novina - Objašnjava ulogu

naslova i fotografije u novinama

- Crta tehnološku šemu izrade novina

- Zna prelom sloga i prenošenje teksta na sledeći stubac

- Uočava ulogu fotografije u novinama

- Razlikuje oznake na stranicama i stranični naslove

- Razlikuje vrste novinskog preloma

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Izrađuje prelom

novinske strane

Tipografija časopisa - Definiše pojam

tipografije časopisa - Razlikuje osnove

raspoređivanja elemenata na formatu papira

- Stiče radne navike Vježba: - Izrađuje prelom

strane časopisa

Page 140: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

140

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Uočava karakteristike ilustrovanih časopisa

- Akcidenična tipografija - Poznaje slog

akcidencije - Nabraja pravila

tipografskog oblikovanja

- Uočava zakonitosti u akcidenciji

- Razlikuje akcidenične proizvode

- Razlikuje pravila oblikovanja i izrade različitih akcideničnih proizvoda

- Razvija kreativnost i osjećaj za boje

Vježba: - Izrađuje prelom

različitih akcideničnih proizvoda

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - M.Jovanović, Slog sa elementarnom tipografijom, Viša politehnička škola,

Beograd, 1998.g. - M.Urošević, Tehnologija tipografije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1999. - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Licencirane aplikacije za obradu teksta - Rasterske i vektorske grafike

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom

pismenošću

Page 141: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

141

10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izrada različitih tipografija - Grafički dizajn - Dizajn različitih tipografija - Tipografski elementi - Tehnologija pripreme za

štampu - Vrste i elementi sloga

- Primjena kompjuterskog sloga u tipografiji

- Grafička tehnologija - Izrada sloga

- Elementi i vrste tipografije - Praktična nastava - Izrada sloga

Page 142: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

142

1.3.5. MONTAŽA 1. Naziv predmeta: MONTAŽA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III 42 30 72 IV

Ukupno 42 30 72 3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja o grafičkoj montaži. - Osposobljavanje za primjenu osnovnih pravila izrade montažnog tabaka. - Upoznavanje izrade nacrta montaže prema izboru mašina za štampu i operacija u knjigovezačkoj doradi. - Osposobljavanje za pravilan izbor i racionalno korišćenje materijala. - Sticanje znanja za procjenu kvaliteta. - Sticanje pozitivnog odnosa prema radu i sredstvima za rad. - Ovladavanje stručnom terminologijom. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 143: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

143

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Formati papira - Poznaje

konfekcioniranje papira

- Poznaje neobrezani i obrezani format

- Definiše redove i

klase formata: A, B, C, D

- Razlikuje papir u rolni i tabaku

- Razlikuje papir obrezanog i neobrezanog formata

- Razlikuje pravila smjera vlakana

- Upotrebljava formate: A, B, C, D

- Stiče pozitivan stav prema sredstvima za rad

Vježba: - Crta formate

papira različitih redova

Montažni tabak - Opisuje postupak

izrade montažnog tabaka

- Definiše pojam i navodi elemente elektronske montaže strane

- Poznaje pravila pri

izradi montažnog tabaka

- Definiše oznake na tabaku (pasere, kontrolne trake, cajtne...)

- Pravilno koristi pravila mikrotipografije

- Određuje veličinu stranice

- Određuje raspored bjelina i teksta na strani

- Određuje raspored strana na montažnom tabaku

- Crta raspored strana na tabaku

- Uočava značaj oznaka na tabaku (pasere, kontrolne trake, cajtne...)

- Razvija preciznost i kreativnost u u radu

Vježba: - Izrađuje

elektronsku montažu tabaka

Vrste montaže - Upoznaje pojam

grafičke montaže - Nabraja vrste

grafičke montaže - Navodi elemente

potrebne za izradu nacrta montažnog tabaka

- Navodi elemente elektronske montaže

- Poznaje tehničke karakteristike mašina za štampu

- Razlikuje elemente grafičke montaže

- Razlikuje vrste montaže

- Razlikuje jednobojnu od kolorne montaže

- Upoređuje konvencionalnu i elektronsku montažu

- Izrađuje elektronsku montažu tabaka

- Izrađuje nacrt različitih vrsta proizvoda prema tehnološkom procesu izrade

- Razvija preciznost, urednost i sistematičnost u radu

Vježba: - Izrađuje

jednobojnu montažu tabaka Vježba:

- Izrađuje kolornu montažu tabaka

Page 144: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

144

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Opisuje negativsku i pozitivsku montažu

- Uočava namjenu negativske i pozitivske montaže

Savijanje tabaka - Objašnjava tehnike

savijanja - Nabraja oblike

savijenih tabaka - Navodi vrste

savijanja

- Razlikuje oblike tabaka

- Primjenjuje unakrsno, paralelno i kombinovano savijanje

- Uočava vrste novih oblika savijanja

- Razvija logično zaključivanje o redosledu i rasporedu strana na montažnom tabaku

- Posjeta štampariji

Format sloga - Opisuje odnos

formata papira prema formatu sloga

- Definiše pravilo

zlatnog reza

- Zna standardni format papira

- Proračunava slog - Radi slog različitog

formata - Izrađuje različite

stilove sloga - Oblikuje format

po standardu i po zlatnom rezu

- Razvija preciznost i kreativnost

Vježba: - Izrađuje slog

različitog formata

Kontrola kvaliteta - Upoznaje se sa

standardima kvaliteta grafičkog proizvoda

- Objašnjava provjeru kvaliteta u svim fazama izrade montažnog tabaka

- Određuje kvalitet grafičkog prizvoda

- Prati tok izrade grafičkog proizvoda i vrši kontrolu kvaliteta u određenim segmentima izrade montažnog tabaka

- Koristi kontrolne oznake na tabaku

- Razvija odgovornost u radu

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - M.Jovanović, Slog sa elementarnom tipografijom, Viša politehnička škola,

Beograd, 1998. - Z.Urošević, Tehnologija tipografije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva,

Beograd, 1999. - J.Češka, Tehnologija grafičke reprodukcije I, II, Zavod za udžbenike i nastavna

sredstva, Beograd, 1991. - D.Radaković, D.Cvetković, Primena računara, Viša politehnička škola, Beograd,

2004. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računari

Page 145: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

145

- Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Licencirane aplikacije za obradu teksta - Rastersku i vektorsku grafiku i prelom 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izvođenje formata papira - Grafički dizajn - Formati papira - Montažni tabak - Grafička tehnologija - Izrada štamparskih formi - Postupak izrade montažnog

tabaka - Tehnologija pripreme za

štampu - Montaža tabaka

- Montažni tabak - Praktična nastava - Izrada montažnog tabaka

Page 146: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

146

1.3.6. KNJIGOVEZAČKA DORADA 1. Naziv predmeta: KNJIGOVEZAČKA DORADA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III

IV 30 36 66 Ukupno 30 36 66

3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje sa fazama izrade grafičkog proizvoda. - Upoznavanje sa materijalima za izradu grafičkog proizvoda. - Upoznavanje sa tehnikama knjigovezačke dorade. - Osposobljavanje za pravilno korišćenje aparata, uređaja, mašina, alata i pribora

u knjigovezačkoj doradi. - Upoznavanje sa materijalom koji se koristi u knjigovezačkoj doradi. - Osposobljavanje za pravilan izbor i racionalno korišćenje materijala. - Osposobljavanje za procjenu kvaliteta. - Shvatanje značaja pozitivnog odnosa prema radu i sredstvima za rad. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci.

Page 147: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

147

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Blokovi - Upoznaje pojam

blokova - Navodi podjelu

blokova prema načinu izrade

- Razlikuje podjelu blokova

- Crta tehološku šemu izrade blokova

- Razlikuje blokove prema načinu izrade

- Stiče radne navike i disciplinu

Vježba: - Izrađuje blokove

Brošure - Upoznaje brošure i

navodi njihovu klasifikaciju

- Poznaje mašine za izradu tvrdog poveza

- Uočava klasafikaciju brošura sa jednim logom, sa više logova i specijalne brošure

- Razlikuje brošure sa više logova prema načinu povezivanja

- Crta tehnološke šeme izrade brošura

- Razlikuje specijalne brošure

- Razlikuje mašine za izradu tvrdog poveza

- Razvija sigurnost i preciznost u radu

Vježba: - Izrađuje brošure

Tvrdi povez - Upoznaje pojam

tvrdi povez - Navodi klasifikaciju

tvrdog poveza - Opisuje pripremne

operacije za povez - Nabraja operacije

obrade knjižnog bloka

- Poznaje operacije izrade, ukrašavanja korica

- Poznaje različite materijale za presvlačenje

- Uočava karakteristike tvrdog poveza

- Razlikuje vrste tvrdog poveza

- Razlikuje pripremne operacije izrade poveza

- Razlikuje operacije obrade knjižnog bloka

- Koristi razne operacije kod izrade i ukrašavanja korica

- Koristi različite materijale za presvlačenje

- Razvija kreativnost Vježba: - Izrađuje knjige

tvrdog poveza

Bešavni povez

Page 148: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

148

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Upoznaje bešavni povez

- Opisuje pripremne operacije

- Uočava značaj bešavnog poveza

- Analizira pripremne operacije za izradu bešavnog poveza

- Analizira primjenu odgovarajućih ljepila

Vježba: - Izrađuje knjige

bešavnog poveza

Povez albuma - Objašnjava povez

albuma - Nabraja načine

izrade albuma

- Objašnjava i navodi

materijale koji se koriste za izradu albuma

- Razlikuje poveze za albume

- Razlikuje načine izrade albuma

- Razlikuje namjenu i operacije izrade albuma

- Upotrebljava ljepila prema namjeni albuma

- Koristi različite materijale za izradu albuma

- Razvija radne navike i poštuje principe estetike i dizajna

Vježba: - Izrađuje albume

Povez poslovnih knjiga - Objašnjava povez

poslovnih knjiga i protokola

- Nabraja podjelu poslovnih knjiga i protokola

- Objašnjava i navodi

materijale koji se koriste za izradu poslovnih knjiga i protokola

- Radi povez poslovnih knjiga i protokola

- Razlikuje osnovne jedinice knjižnog bloka i vrste tabaka za izradu logova

- Koristi različite materijale za izradu poslovnih knjiga i protokola

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Izrađuje povez

poslovnih knjiga

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - V.Konstantinović, A.Petrović, Osnovi grafičke tehnike, Zavod za udžbenike i

nastavna sredstva, Beograd, 2002. - V.Konstantinović, Tehnologija grafičke dorade I, II, Zavod za udžbenike, Beograd,

1997. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Stolovi za crtanje sa odgovarajućim priborom - Table za crtanje - Računar - Projektor i platno za projektor - Mašina za spiralni povez - Materijal za rad

Page 149: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

149

7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Izrada različitih poveza - Grafički dizajn - Vrste poveza - Postupci izrade različitih

grafičkih proizvoda - Praktična nastava - Finalizacija grafičkih

proizvoda

Page 150: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

150

1.3.7. DIGITALNA ŠTAMPA 1. Naziv predmeta: DIGITALNA ŠTAMPA 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

Razred Vrste nastave

Ukupno Teorija Vježbe Praktična

nastava I II III

IV 42 30 72 Ukupno 42 30 72

3. Opšti ciljevi nastave - Sticanje znanja o podjeli i vrstama digitalne štampe. - Sticanje znanja o prednostima i nedostacima digitalne štampe. - Upoznavanje osnovnih karakteristika mašina za digitalnu štampu. - Razvijanje interesovanje za tehnička dostignuća. - Ovladavanje stručnom terminologijom neophodnom za komuniciranje u struci. - Osposobljavanje za samostalan rad.

Page 151: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

151

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

Pojam i podjela digitalne štampe - Upoznaje pojam

digitalne štampe - Upoznaje razvoj

digitalne štampe - Navodi podjelu

digitalne štampe - Poznaje postupak

pripreme za štampu

- Uočava značaj digitalne štampe

- Upoređuje klasičnu i digitalnu štampu

- Uočava dalji razvoj digitalne štampe

- Priprema jednostavnije grafičke proizvode za štampu tehnikom digitalne štampe

- Stiče pozitivan odnos prema zanimanju

Vježba: - Radi u aplikacijama

za unos i obradu teksta i priprema dokument za štampu na mašini za digitalnu štampu

Prednosti i nedostaci digitalne štampe - Navodi prednosti

digitalne štampe - Obrazlaže mane

digitalne štampe

- Uočava prednosti digitalne štampe

- Analizira mane digitalne štampe

- Poredi digitalnu sa ostalim tehnikama štampe

Osnovne karakteristike mašina za digitalnu štampu - Upoznaje različite

tipove mašina za digitalnu štampu

- Razlikuje principe dobijanja otiska kod digitalnih mašina sa pritiskom štampe (computer to press)

- Razlikuje principe dobijanja otiska kod digitalnih mašina bez pritiska štampe (computer to print ili NIP-Non Impact Printing)

- Crta šemu podjele mašina za digitalnu štampu

- Razvija kreativnost u radu

- Posjeta štampariji

Mašine za digitalnu štampu tipa Computer to press - Poznaje različita

konstrukcijska rješenja computer to press mašina za digitalnu štampu

- Objašnjava različite postupke dobijanja štamparskih formi kod computer to

- Uočava karakteristike i razlikuje djelove različitih modela computer to press mašina za digitalnu štampu

- Crta šematske prikaze djelova computer to press

- Razvija preciznost u radu

Vježba: - Izrađuje

prezentacije computer to press mašina za digitalnu štampu

Page 152: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

152

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

press mašina za digitalnu štampu

mašina za digitalnu štampu

- Crta šeme postupaka za dobijanje štamparskih formi kod computer to press mašina za digitalnu štampu

- Razlikuje tehnike štampe koje su zastupljene kod mašina za digitalnu štampu computer to press

Mašine za digitalnu štampu tipa Computer to print - Upoznaje različita

konstrukcijska rješenja computer to print mašina za digitalnu štampu

- Poznaje različite postupke za formiranje lika kod computer to print mašina za digitalnu štampu

- Upoznaje različite vrste boja za štampu tipa computer to print

- Poznaje različite postupke bezkontaktne digitalne štampe

- Upoznaje osnovne principe konstrukcije višebojnih mašina za digitalnu štampu computer to print

- Razlikuje svojstva boje za štampu tipa computer to print

- Razlikuje jednokomponentni i dvokomponentni toner

- Razlikuje svojstva i podjelu boja za ink jet štampu

- Uočava karakteristike postupka elektrofotografije

- Analizira postupak magnetografije

- Analizira postupak jonografije

- Zna postupak i podjelu ink jet štampe

- Analizira postupak termografije

- Crta šeme višebojnih mašina za digitalnu štampu computer to print

- Analizira karakteristike različith modela višebojnih mašina za digitalnu štampu computer to print

- Stiče potrebu za stalnim usavršavanjem

Vježba: - Izrađuje

prezentacije computer to print mašina za digitalnu štampu

Kontrola kvaliteta štampe

Page 153: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

153

Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

ciljevi Preporuke za

izvođenje nastave učenik učenik učenik

- Navodi elemente koji utiču na kvalitet digitalne štampe

- Uočava rezolucije - Uočava značaj

linijature štampe - Uočava uticaj

debljine nanosa boje

- Uočava međusobnu zavisnost osnovnih elemenata

- Razvija analitičko mišljenje

- Razvija inicijativnost i preciznost pri radu

Vježba: - Radi analizu otiska

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - M.Todorović, Mašine za digitalnu štampu, Viša politehnička škola Beograd, 2006. - G.Milovanović, Tehnologija štampe I i II, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva

Beograd, 2005. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Računar - Projektor i platno za projektor - Skener - Laserski i kolor štampač - Digitalni fotoaparat - Digitalne table za crtanje - Licencirane aplikacije za obradu teksta - Rasterske i vektorske grafike 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera znanja najmanje jednom u klasifikacionom periodu. - Pismene vježbe. - Ocjena vježbi. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije 10. Povezanost predmeta

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Pojam i podjela digitalne štampe

- Grafička tehnologija - Principi digitalne štampe

- Upotreba materijala za digitalnu štampu

- Grafički materijali - Materijali za digitalnu štampu

- Priprema grafičkih proizvoda za digitalnu štampu

- Primjena računara u grafici - Izrada dokumenta za digitalnu štampu

Page 154: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

154

Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja

- Postupak pripreme za štampu

- Tehnologija pripreme za štampu

- Izrada sloga, crteža i fotografije

- Osnovne karakteristike mašina za digitalnu štampu

- Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Mašine za digitalnu štampu

- Karakteristike digitalne štampe

- Praktična nastava - Štampanje na digitalnim mašinama

Page 155: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

155

2. STRUČNI ISPIT 2.1. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNO - TEORIJSKI DIO ISPITA 2.1.1. SMJER – PRIPREMA ZA ŠTAMPU / TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU 2.1.1.1. TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU 1. Naziv ispitnog kataloga: TEHNOLOGIJA PRIPREME ZA ŠTAMPU 2. Cilj ispita - Provjera uspješnosti učenika pri usvajanju neophodnih standarda znanja iz oblasti

tehnologije pripreme za štampu. 3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu 1. Navedi ulazno-izlazne uređaje za pripremu za štampu 2. Navedi vrste originala 3. Navedi tehnike snimanja originala 4. Objasni princip rada digitalne kamere 5. Opiši skener 6. Objasni ulogu skenera 7. Navedi djelove skenera 8. Opiši laserski štampač 9. Definiši pojam kalibracije 10. Navedi prednost kalibrisanog monitora u procesu pripreme za štampu 11. Šta je piksel 12. Opiši tipografske elemente 13. Objasni tipografski sistem mjera 14. Opiši serifni font 15. Opiši bezserifni font 16. Objasni šta je korektura i kako se izrađuje 17. Navedi korektorske znake 18. Opiši programske pakete za unos teksta 19. Definiši pojam kompjuterskog sloga 20. Opiši programske pakete za obradu teksta 21. Navedi alate programa za obradu teksta 22. Definiši pojam rukopisa 23. Definiši standarde rukopisa 24. Objasni šta je manuskript 25. Navedi karakteristike novinskog sloga 26. Navedi karakteristike akcideničničnog sloga 27. Navedi karakteristike knjižnog sloga 28. Objasni aditivnu sintezu boja 29. Objasni suptraktivnu sintezu boja 30. Navedi najmanje pet oblasti primjene digitalne obrade slike 31. Koji su uobičajeni atributi teksta 32. Navedi karakteristike materijala u reprofotografiji 33. Navedi vrste i tehnike snimanja originala 34. Objasni principe elektronske obrade slike 35. Navedi i opiši programske pakete za obradu slike 36. Definiši pojam rasterske grafike 37. Definiši pojam rezolucije 38. Objasni različite formate datoteka

Page 156: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

156

39. Definiši pojam vektorske grafike 40. Koje su prednosti vektorskog prikaza slike 41. Koje su prednosti rasterskog prikaza slike 42. Navedi formate datoteka 43. Šta je ugao rastera 44. Navedi uglove rastera za različite boje 45. Navedi najčešće greške u pripremi za štampu 46. Kako se manifestuju greške u pripremi za štampu 47. Navedi načine transformacije slike 48. Definiši pojam filtera 49. Navedi efekte za rad sa slikom 50. Opiši rad u aplikacijama za izradu crteža 51. Navedi alate programa za izradu crteža 52. Navedi elemente crteža 53. Opiši postupak izrade filmova za kolornu štampu 54. Opiši postupak izrade filmova za jednobojnu štampu 55. Definiši montažni tabak 56. Opiši postupak izrade montažnog tabaka 57. Navedi elemente montažnog tabaka 58. Šta je format 59. Navedi karakteristike ofsetne ploče 60. Koji svjetlosni izvor je zastupljen u kopir aparatu 61. Šta je špigl 62. Kako se određuje raspored strana 63. Kako se određuje veličina strane 64. Šta je jednobojna montaža 65. Šta je kolorna montaža 66. Definiši pojam elektronske montaže strane 67. Navedi elemente elektronske montaže strane 68. Opiši CTP uređaj 69. Koja je funkcija CTP uređaja 70. Navedi vrste ploča za CTP uređaj 71. Uporedi konvencionalnu i elektronsku montažu 72. Navedi prednosti elektronske montaže 73. Navedi nedostatke elektronske montaže 74. Šta je konvencionalna montaža 75. Opiši postupak konvencionalne montaže 76. Opiši postupak elektronske montaže 77. Nabroj tehnike štampe 78. Opiši štamparsku formu za ofset ravnu štampu 79. Opiši štamparsku formu za flekso štampu 80. Opiši štamparsku formu za sito štampu 81. Opiši štamparsku formu za duboku štampu 82. Opiši izgled štamparskih formi za različite boje 83. Objasni načine formiranja štamparskih formi u digitalnoj štampi 84. Opiši faze u procesu izrade štamparske forme za ofset ravnu štampu 85. Opiši faze u procesu izrade štamparske forme za flekso štampu 86. Opiši faze u procesu izrade štamparske forme za sito štampu 87. Opiši faze u procesu izrade štamparske forme za duboku štampu 88. Uporedi konvencionalni i digitalni način izrade štamparskih formi 89. Definiši pojam kontrole kvaliteta pripreme za štampu 90. Opiši princip rada aparata i uređaja za kontrolu kvaliteta pripreme 91. Navedi klasifikaciju slova prema likovnim rješenjima 92. Navedi klasifikaciju pisma prema rezu

Page 157: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

157

93. Objasni operaciju filmovanja 94. Opiši uređaj za filmovanje 95. Objasni operaciju kopiranja 96. Opiši kopir aparat 97. Objasni šta je raster 98. Objasni šta je boja 99. Navedi karakteristike spot boja 100. Objasni šta su procesne boje 101. Definiši bijelu boju 102. Definiši crnu boju 103. Koji se model boja koristi u štampi 104. Navedi koje su tople boje 105. Navedi koje su hladne boje 106. Definiši pojam linijature rastera 107. Definiši pojam kontrasta 108. Definiši pojam skeniranja 109. Objasni šta je RGB model boja 110. Objasni šta je CMYK model boja 111. Objasni šta je font 112. Objasni šta su Bezierove krive 113. Objasni razliku između gray-scale, binarne i kolorne slike 114. Objasni gray-scale sliku 115. Objasni kolornu sliku 116. Objasni binarnu sliku 117. Navedi načine miješanja boja 118. Objasni šta je binarna slika 119. Objasni šta je gray-scale slika 120. Objasni šta je multispektralna slika

Page 158: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

158

4. Tip ispita - Usmeni - Nastavnik sastavlja, a stručni aktiv utvrđuje spisak ispitnih pitanja na osnovu

Ispitnog kataloga. - Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja, kombinovana po složenosti na

odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.

- Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. - Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. - Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija, na prijedlog ispitivača. 5. Dozvoljena pomagala - Nijesu predviđena. 6. Literatura i drugi izvori - Za kandidate je preporučena literatura data u Katalogu znanja i Godišnjem planu

rada nastavnika.

Page 159: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

159

2.1.2. SMJER – ŠTAMPA / TEHNOLOGIJA ŠTAMPE 2.1.2.1. TEHNOLOGIJA ŠTAMPE 1. Naziv ispitnog kataloga: TEHNOLOGIJA ŠTAMPE 2. Cilj ispita - Provjera uspješnosti učenika pri usvajanju neophodnih standarda znanja iz oblasti

tehnologije štampe. 3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu 1. Navedi proizvode grafičke industrije 2. Objasni razvoj grafičke industrije 3. Opiši proces izrade grafičkog proizvoda 4. Objasni osnovne tehnike štampe 5. Opiši proces visoke štampe 6. Opiši proces duboke štampe 7. Opiši proces ravne štampe 8. Opiši proces propusne štampe 9. Objasni proces digitalne štampe 10. Navedi perspektive razvoja postupaka štampanja 11. Objasni teorijske osnove procesa štampanja 12. Uporedi podjelu štamparskih mašina 13. Navedi osnovni mehanizmi štamparskih mašina 14. Objasni izradu sloga 15. Navedi vrste sloga 16. Objasni tipografski sistem mjera 17. Opiši grafičku montažu 18. Navedi vrste grafičke montaže 19. Objasni osnove procesa štampanja 20. Opiši dobijanje otiska u visokoj štampi 21. Opiši dobijanje otiska u ravnoj štampi 22. Opiši dobijanje otiska u dubokoj štampi 23. Opiši dobijanje otiska u propusnoj štampi 24. Navedi osnovne djelove štamparskih mašina za tipoštampu 25. Uporedi zaklopne mašine za tipoštampu 26. Opiši zaklopnu mašinu sistema Gali 27. Opiši zaklopnu mašinu sistema Liberti 28. Opiši zaklopnu mašinu sistema Gordon 29. Opiši zaklopnu mašinu sistema Boston 30. Navedi cilindrične mašine za tipoštampu 31. Uporedi cilindrične mašine 32. Objasni pripremu mašine za štampanje i održavanje mašine 33. Opiši princip u litografiji, primjena u savremenom grafičarstvu 34. Navedi ofsetne mašine malog formata 35. Objasni-ofsetna presa, ofset mašine jednostavnije konstrukcije 36. Opiši ofsetne mašine složenije konstrukcije 37. Uporedi izradu štamparske forme za različite tehnike štampe 38. Opiši predlošci za izradu štamparske forme 39. Objasni princip reprodukcije višetonskog originala 40. Objasni princip reprodukcije višebojnog originala 41. Opiši grafičku montažu 42. Opiši vrste grafičke montaže

Page 160: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

160

43. Objasni pojam reprografije 44. Objasni podjelu reprografskih postupaka umnožavanja 45. Objasni pojam štamparske forme i vrste štamparskih formi prema tehnici

štampe 46. Opiši tehnološki postupak za izradu štamparske forme za visoku tehniku

štampe 47. Uporedi vrste štamparski formi u tehnici visoke štampe 48. Opiši izradu štamparske forme za leterset štampu 49. Opiši izradu štamparske forme za flekso štampu 50. Opiši izradu štamparske forme za lakiranje otisaka 51. Navedi tehnološki postupak izrade štamparske forme za ravnu štampu 52. Objasni formiranje štampajućih i neštampajućih elemenata 53. Navedi vrste štamparskih formi u tehnici ravne štampe 54. Opiši mehanička svojstva ofset ploča 55. Objasni površinska svojstva ofset ploča 56. Navedi konvencionalni postupak za izradu štamparske forme 57. Opiši digitalni postupak za izradu štamparske forme 58. Navedi tehnološki postupak za izradu štamparske forme za duboku štampu 59. Opiši izradu štamparske forme za bakro štampu 60. Opiši izradu štamparske forme za linijsku duboku štampu 61. Navedi tehnološki postupak za izradu štamparske forme za propusnu štampu 62. Objasni princip dobijanja otiska u tampon-štampi 63. Objasni princip dobijanja otiska u digitalnoj štampi 64. Uporedi dobijanje otiska u različitim tehnikama štampe 65. Objasni ulogu probnog otiska u tehnici visoke štampe 66. Uporedi karakteristike tipografske, fleksografičke i letterset štampe 67. Objasni principe i podjelu tehnike ravne štampe 68. Objasni principe i podjelu tehnike duboke štampe 69. Uporedi trajnost štamparskih formi 70. Objasni ulogu pritiska u procesu štampanja 71. Navedi svojstva štamparskih papira 72. Navedi svojstva papira za visoku štampu 73. Navedi svojstva papira za ofset štampu 74. Navedi svojstva papira za duboku štampu 75. Navedi uticaj spoljnih faktora na papir 76. Uporedi formate papira 77. Objasni izbor veličine tabaka 78. Uporedi primjenu različitih vrsta savijanja tabaka 79. Objasni okretanje tabaka 80. Navedi raspoređivanje stranica 81. Navedi oznake na štampanom papiru 82. Navedi štamparske boje 83. Uporedi optička svojstva boje 84. Objasni mešanje boja 85. Opiši svojstva štamparskih boja u zavistnosti od tehnike štampe 86. Opiši svojstva boje za tipo štampu 87. Navedi svojstva boje za flekso štampu 88. Navedi svojstva boje za ofset štampu 89. Navedi svojstva boje za bakro štampu 90. Navedi svojstva boje za digitalnu štampu 91. Opiši pripremau boja za štampanje 92. Opiši način sušenja boja na otisku 93. Navedi izračunavanje potrebne količine boje za štampanje 94. Opiši lakove

Page 161: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

161

95. Uporedi tabačne mašine za ofset štampu 96. Opiši uređaj za ulaganje 97. Opiši uređaj za bojenje 98. Opiši uređaj za vlaženje 99. Objasni princip rada sistema cilindara 100. Opiši uređaj za izlaganje 101. Objasni princip rada pogonskog mehanizma 102. Uporedi višebojne ofset mašine 103. Objasni prenos tabaka između štamparskih jedinica 104. Opiši proces lakiranja otiska 105. Objasni numerisanje 106. Objasni perforisanje 107. Opiši proces izrezivanja 108. Opiši ofset mašine za štampu na limu 109. Opiši ofset mašine za štampu bez vlaženja 110. Navedi probleme u štampanju na ofsetnim mašinama 111. Opiši mašine za bakro štampu na tabacima 112. Opiši mašine za tampon štampu 113. Uporedi rotacione mašine 114. Navedi podjelu rotacija 115. Objasni građu rotacija 116. Objasni prednosti automatske zamjene rolne papira 117. Uporedi uređaj za izlaganje tabačnih i falc aparat na rotacionim mašinama 118. Opiši rotacije za flekso štampu 119. Opiši mašine za digitalnu štampu 120. Objasni kontrolu kvaliteta štampe 4. Tip ispita - Usmeni - Nastavnik sastavlja, a stručni aktiv utvrđuje spisak ispitnih pitanja na osnovu

Ispitnog kataloga. - Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja, kombinovana po složenosti na

odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.

- Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. - Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. - Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija, na prijedlog ispitivača. 5. Dozvoljena pomagala - Nijesu predviđena. 6. Literatura i drugi izvori - Za kandidate je preporučena literatura data u Katalogu znanja i Godišnjem planu

rada nastavnika.

Page 162: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

162

2.1.3. SMJER – DORADA/ TEHNOLOGIJA DORADE 2.1.3.1. TEHNOLOGIJA DORADE 1. Naziv ispitnog kataloga: TEHNOLOGIJA DORADE 2. Cilj ispita - Provjera uspješnosti učenika pri usvajanju neophodnih standarda znanja iz oblasti

tehnologije dorade. 3. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu 1. Navedi mjesto i ulogu grafičke dorade u grafičkoj industriji 2. Objasni pojam i podjelu grafičke dorade 3. Opiši knjigovezačku doradu 4. Opiši ambalaže i kartonaže 5. Uporedi proizvode ambalaže i kartonaže, podjela i namjena 6. Objasni proces prerade papira 7. Navedi proizvode grafičke dorade 8. Navedi jednostavne proizvode 9. Opiši proizvode dobijene savijanjem 10. Navedi proizvode dobijeni povezivanjem 11. Navedi proizvode knjigovezačke dorade 12. Opiši razvojne oblike knjige 13. Navedi dekorativne tehnike knjigovezačke dorade 14. Uporedi epohalne karakteristike oblika knjiga 15. Navedi materijale u grafičkoj industriji i njihove karakteristike 16. Opiši papir, priprema papirne mase 17. Navedi papire u grafičkoj industriji 18. Navedi vrste i klasifikacija kartona 19. Navedi vrste i klasifikacija lepenki 20. Opiši ispitivanje kvaliteta papira 21. Opiši ispitivanje materijala u grafičkoj doradi 22. Navedi plastične mase 23. Opiši preradu plastičnih masa 24. Opiši spajanje plastičnih masa 25. Opiši šivenje 26. Uporedi presvlačnje materijala 27. Navedi izračunavanje potrebne količine materijala za presvlačenje 28. Objasni izradu zlatotiska i primjena alata 29. Opiši folije za utiskivanje 30. Opiši operacije sa odštampanim tabacima (prenošenje, brojanje,

poravnavanje) 31. Opiši alate i pribor u knjigovezačkoj doradi 32. Objasni oznake na štampanim tabacima za operacije dorade 33. Uporedi savijanje tabaka 34. Navedi šematski prikaz savijenih tabaka 35. Uporedi vrste savijanja tabaka 36. Navedi sakupljanje tabaka 37. Opiši šivenje tabaka 38. Opiši postupak šivenja tabaka žicom 39. Opiši postupak šivenja tabaka koncem 40. Uporedi pojedinačne poveze 41. Opiši izradu blokova

Page 163: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

163

42. Opiši izradu brošura 43. Navedi brošure od jednog tabaka ili loga 44. Naved brošure od više tabaka ili loga 45. Opiši specijalne brošure 46. Objasni tehnološki postupak izrade tvrdog poveza 47. Objasni značaj ulazne kontrole, prijama tabaka 48. Objasni pripremu tabaka za povez 49. Objasni izradu knjižnog bloka 50. Opiši proces obrade knjižnog bloka 51. Opiši tehniku okruglivanja i apresovanja 52. Opiši lijepljenje označne i ukrasne trake i stabilizacija povežnjaka 53. Uporedi izradu tvrdih korica 54. Opiši sastavljanje i ukrašavanje korica 55. Opiši spajanje knjižnog bloka sa koricom 56. Opiši presovanje i utiskivanje pregiba 57. Opiši dovršetak knjige 58. Navedi metode kontrola knjiga 59. Objasni značaj pregleda knjige i pakovanja 60. Opiši bešavni povez 61. Opiši povez u koži i polukoži 62. Objasni postupak izrade vatiranog kožnog poveza 63. Opiši francuzski povez u polukoži i koži 64. Opiši postupak poveza poslovnih knjiga 65. Opiši običan povez protokola 66. Opiši polupatent povez protokola 67. Opiši patent povez protokola 68. Opiši izradu registra 69. Opiši povez albuma 70. Opiši izradu bušenog albuma 71. Opiši izradu šivenog albuma 72. Opiši izradu patent albuma 73. Opiši izradu poveza podložnih mapa za pisanje 74. Opiši operaciju kaširanja 75. Opiši operaciju kaširanja papira na lepenci 76. Opiši kaširanje papira na papir 77. Opiši kaširanje kartona na lepenci 78. Opiši kaširanje lepenke na lepenku 79. Opiši kaširanje papira na platno 80. Opiši izrada paspartua 81. Opiši tehniku lijepljenja i mašina u procesu izrade proizvoda 82. Uporedi linije za izradu tvrdog i broširanog poveza 83. Navedi primjenu klasifikacija lepila 84. Objasni plastificiranje, izradu i ulogu 85. Navedi osnovne materijale u grafičkoj industriji 86. Opiši papire, kartone, lepenke; podjela i primjena 87. Objasni standardizaciju i formate papira 88. Objasni kalsifikaciju ambalaže 89. Uporedi podjelu ambalaže prema materijalu 90. Navedi podjelu ambalaže prema nameni 91. Navedi podjelu ambalaže prema načinu upotrebe 92. Navedi podjelu ambalaže prema obliku 93. Objasni funkcije ambalaže 94. Objasni zaštitnu funkciju ambalaže 95. Objasni skladišno-transportnu funkciju ambalaže

Page 164: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

164

96. Objasni prodajnu funkciju ambalaže 97. Navedi glavne vrste ambalaže 98. Opiši izradu omota 99. Opiši izradu vreća i kesa 100. Opiši izradu kutija 101. Opiši postupak za izradu ambalaže, kartonaže i prerade papira 102. Opiši izradu štanc-forme 103. Navedi mašine za štancovanje 104. Objasni klasifikaciju ljepila 105. Objasni karakteristike ljepila 106. Uporedi procese lepljenja 107. Navedi načine upotrebe mašina i alata u procesu lepljenja 108. Opiši postupak za izradu ambalaže, kartonaže i prerade papira 109. Objasni operacije pripreme formata (oblika) 110. Navedi tehnike rezanja 111. Uporedi mašine za sječenje papira 112. Opiši postupak bigovanja 113. Opiši postupak perforisanja 114. Opiši postupak ricovanja 115. Opiši oblikovanje materijala savijanjem 116. Opiši oblikovanje materijala izvlačenjem 117. Opiši oblikovanje materijala motanjem 118. Navedi postupak spajanja materijala 119. Navedi postupak spajanja lepljenjem 120. Uporedi podjelu kontrole kvaliteta u grafičkoj doradi 4. Tip ispita - Usmeni - Nastavnik sastavlja, a stručni aktiv utvrđuje spisak ispitnih pitanja na osnovu

Ispitnog kataloga. - Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja kombinovana po složenosti na

odgovarajući način, da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.

- Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. - Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. - Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija, na prijedlog ispitivača. 5. Dozvoljena pomagala - Nijesu predviđena. 6. Literatura i drugi izvori - Za kandidate je preporučena literatura data u Katalogu znanja i Godišnjem planu

rada nastavnika.

Page 165: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

165

2.2. STRUČNI RAD 2.2.1. ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA - STRUČNI RAD 1. Naziv ispitnog kataloga: ISPITNI KATALOG PRAKTIČNOG DIJELA STRUČNOG ISPITA - STRUČNI RAD 2. Cilj ispita - Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: - Poznavanje gradiva, principa i zakonitosti, vezanih za zadatu temu. - Poznavanje i poštovanje važećih pravila i propisa u grafičkoj tehnologiji. - Pravilnu upotrebu stručne terminologije. - Stepen povezanosti stručno - teorijskih i praktičnih znanja. - Samostalnost u uočavanju problema, njihovom rješavanju, predstavljanju i

vrednovanju predloženih rješenja. - Samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora, sistematičnost u radu. - Racionalno korišćenje materijala, vremena i energije. - Samostalnost u komunikaciji, predstavljanju i argumentovanju stavova. 3. Okvirni spisak tema/zadataka za stručni rad 3.1. Smjer – Tehničar pripreme za štampu

1. Izrada štamparske forme za visoku štampu − vrste štamparskih formi − tehnike izrade štamparskih formi − kvalitet štamparskih formi

2. Izrada štamparske forme za ravnu štampu

− faze izrade − proces kopiranja − izrada probnog otiska

3. Izrada štamparske forme za flekso štampu

− montaža − izrada filmova − način izrade

4. Izrada filmova za knjigu tvrdog poveza

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

5. Izrada filmova za časopis A2 formata

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

6. Izrada filmova za dnevnu novinu

− prelom strane − elektronska montaža

Page 166: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

166

− opis postupka

7. Izrada štamparskih formi za knjigu tvrdog poveza − prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

8. Izrada štamparskih formi za dnevnu novinu prelom strane

− elektronska montaža − opis postupka

9. Izrada štamparskih formi za časopis

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

10. Izrada filmova za štampu kutija

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

11. Izrada filmova za jednobojni plakat

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

12. Izrada filmova za višebojni plakat − prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

13. Izrada filmova za jednobojni letak A4 formata

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

14. Izrada štamparskih formi za štampu kutija − prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

15. Izrada štamparskih formi za lakiranje kutija

− unos i obrada elemenata koji se lakiraju − elektronska montaža − opis postupka

16. Izrada filmova za jednobojni plakat

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

Page 167: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

167

17. Izrada filmova za višebojni plakat

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

18. Izrada filmova za bilbord

− prelom strane − elektronska montaža − opis postupka

19. Izrada filmova za vizitkarte − prelom strane − montaža − opis postupka

20. Izrada filmova za knjigu broširanog poveza − prelom strane − montaža − opis postupka

21. Izrada filmova za propusnu štampu − prelom strane − montaža − opis postupka

22. Unos i obrada teksta − izrada korekture − mogućnosti rada sa tekstom − prelom strana

23. Raspored stranica kod rotacione štampe časopisa − montaža folija − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

24. Raspored stranica kod tabačne štampe časopisa

− montaža − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

25. Unos i obrada kolorne fotografije

− unos fotografije − korekcija fotografije − snimanje i eksportovanje

26. Izrada vektorske grafike

− iIzrada crteža − formiranje elemenata − snimanje i eksportovanje

27. Montaža stranica kod rotacione štampe časopisa

Page 168: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

168

− montaža folija − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

28.Montaža stranica kod tabačne štampe časopisa

− elektronska montaža − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

29. Montaža stranica kod novinske štampe

− montaža − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

30. Montaža stranica knjižnog bloka

− montaža − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

31. Elektronska montaža stranica knjižnog bloka

− montaža − kontrola rasporeda stranica − izrada štamparske forme

32. Izrada rasterske grafike

− pojam − unos i obrada − snimanje

33. Izrada štamparskih formi za parcijalno lakiranje

− formiranje štampajućih površina − kontrola − izrada štamparske forme

34. Formiranje štamparske forme za digitalnu štampu

− pojam − podjela − opis postupka

35. Kontrola kvaliteta

− pojam − načini kontrole − mogućnosti

36. Izrada kolorne vektorske grafike

− pojam − unos i obrada − snimanje

3.2. Smjer – Tehničar dorade

1. Izrada korica tvrdog poveza u koži

Page 169: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

169

− izrada nacrta − krojenje lepenke i kože − finalizacija korica

2. Izrada korica tvrdog poveza u vještačkoj koži

− izrada nacrta − krojenje lepenke i vještačke kože − finalizacija korica

3. Izrada korica tvrdog poveza sa plastificiranom presvlakom

− izrada nacrta − krojenje lepenke i obrada plastificirane presvlake − finalizacija korica

4. Izrada korica broširanog poveza

− opis mašine − formiranje korice − spajanje korice sa knjižnim blokom

5. Izrada korica tvrdog poveza na visokoproduktivnim linijama

− izrada nacrta − priprema materijala − kontrola kvaliteta

6. Izrada korica broširanog poveza na visokoproduktivnim linijama

− izrada nacrta − priprema materijala − kontrola kvaliteta

7. Izrada korica albuma u koži

− izrada nacrta − krojenje lepenke i kože − finalizacija albuma

8. Izrada blokova spiralnog poveza

− opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija blokova

9. Izrada blokova

− opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija blokova

10. Izrada korica rokovnika u kožnom povezu

− opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija proizvoda

11. Izrada časopisa šivenog žicom

− opis proizvoda − izrada djelova

Page 170: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

170

− finalizacija proizvoda

12. Izrada kataloga spiralnog poveza − opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija proizvoda

13. Izrada zidnog kalendara

− opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija proizvoda

14. Izrada stonog kalendara

− opis proizvoda − izrada djelova − finalizacija proizvoda

15. Mašine za savijanje tabaka

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

16. Upotreba štanc-forme kod izrade ambalaže

− priprema i izrada forme − priprema mašine − kontrola kvaliteta

17. Izrada štanc forme

− priprema alata − izrada forme − izrezivanje

18. Mašine za sakupljanje tabaka (tabak u tabak)

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

19. Mašine za savijanje tabaka (tabak na tabak)

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

20. Mašine za izradu ambalaže

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

21. Mašine za automatsko lijepljenje

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

Page 171: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

171

22. Mašine za rezanje − opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

23. Trorezač

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

24. Mašine za šivenje žicom

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

25. Mašine za šivenje koncem

− opis mašine − funkcije djelova − mogućnosti

26. Izrada štanc forme za izrezivanje fascikli

− priprema alata − izrada forme − izrezivanje

27. Izrada štanc forme za izrezivanje koverti

− priprema alata − izrada forme − izrezivanje

28. Izrada štanc forme za izrezivanje čestitki

− priprema alata − izrada forme − izrezivanja

29. Izrada džepnog kalendara

− izrada nacrta − plastifikacija − finalizacija proizvoda

30. Izrada jednodjelnih fascikli

− izrada nacrta − priprema materijala − finalizacija proizvoda

31. Izrada višedjelnih fascikli

− izrada nacrta − izrada djelova − finalizacija proizvoda

32. Izrada kutija od talasaste lepenke − izrada nacrta

Page 172: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

172

− izrada djelova − finalizacija proizvoda

33. Izrada zlatotiska

− opis postupka − izrada forme − finalizacija

34. Izrada zaštitnih korica

− izrada nacrta − plastifikacija − finalizacija proizvoda

35. Izrada NCR blokova

− priprema materijala − izrada djelova − finalizacija proizvoda

36. Izrada vodenog žiga

− priprema materijala − izrada korica − finalizacija proizvoda

37. Specijalni postupci dorade

− opis − mogućnosti − kontrola kvaliteta

38. Izrada telefonskih imenika

− obrada knjižnog bloka − izrada korica − finalizacija proizvoda

39. Visokoproduktivne linije za izradu korica mekog poveza

− funkcionalne cjeline − operacije − mogućnosti

40. Visokoproduktivne linije za izradu korica tvrdog poveza

− funkcionalne cjeline − operacije − mogućnosti

3.3. Smjer – Tehničar štampe

1. Priprema materijala za štampu − izbor i priprema papira − izbor i priprema boje za štampu − kontrola kvaliteta štampe

2. Raspored stranica nezavisno od tehnike štampe

− izrada nacrta

Page 173: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

173

− potrebni podaci za raspored stranica − kontrola štamparskih formi

3. Štampa knjige tvrdog poveza

− izbor vrste štampe − montaža sa rasporedom stranica − postupci dorade

4. Štampa časopisa broširanog poveza

− izbor vrste štampe − montaža sa rasporedom stranica − izbor mašine

5. Štampa dnevne novine „Pobjeda“

− raspored strana − opis mašine − finalizacija proizvoda

6. Štamparske mašine za ofset štampu

− istorijat razvoja − opis mašina − primjena savremenih

7. Štampe knjige broširanog poveza

− izbor vrste štampe − montaža sa rasporedom stranica − finalizacija proizvoda

8. Štampa dnevne novine „Dan“

− kompjuterska priprema − izrada montažnih folija − izbor mašine i opis rada

9. Štampa dnevne novine „Vijesti“

− kompjuterska priprema − izrada montažnih folija − izbor mašine i opis rada

10. Štampanje višebojnih radova na jednobojnoj ofset mašini

− priprema mašina prema vrsti papira − određivanje optičke gustine boja − mogući problemi i njihovo otklanjanje

11. Štampanje višebojnih plakata na jednobojnoj ofset mašini

− priprema mašina − određivanje optičke gustine boja − mogući problemi i njihovo otklanjanje

12. Štampanje jednobojnih plakata na jednobojnoj ofset mašini

− priprema mašina prema vrsti papira − priprema materijala

Page 174: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

174

− mogući problemi i njihovo otklanjanje 13. Štamparske mašine za ravnu štampu

− istorijat razvoja − podjela mašina − opis mašine

14. Kontrola kvaliteta otiska prilikom štampe na rotaciji

− aparati i uređaji za kontrolu kvaliteta − podešavanje nanosa boje − kontrola kvaliteta

15. Kontrola kvaliteta štampe na tabačnim mašinama

− aparati i uređaji za kontrolu kvaliteta − podešavanje nanosa boje − mogući problemi i njihovo otklanjanje

16. Štampa blokovske robe na NCR papiru

− osobine papira − karakteristike štampe − dorada (numeracija, perforacija)

17. Štampa blokova spiralnog poveza

− priprema materijala za štampu − priprema mašine − karakteristike štampe

18. Praktično upoznavanje i rukovnje ofsetnim mašinama

− izgled mašine i opis rada − podjela prema konstrukciji i načinu rada − priprema za rad i održavanje mašine

19. Karakteristike izrade školskog časopisa

− priprema materijala za štampu − izbor i opis mašine za štampu − priprema mašine za štampu

20. Štampa višebojnog časopisa

− priprema materijala za štampu − izbor i opis mašine za štampu − priprema mašine za štampu

21. Rotaciona ofset štampa i njene mogućnosti

− istorijat razvoja − podjela prema konstruktivnom rješenju − opis rada mašina

22. Štampa na višebojnoj rotaciji

− raspored stranica − montaža štamparskih formi − podešavanje mašine

Page 175: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

175

23. Podešavanje jednobojne ofset mašine − priprema uređaja za izlaganje i ulaganje − priprema trocilindričnog sistema − kontrola kvaliteta otiska

24. Štampa etiketa

− karakteristika štampe − priprema materijala − opis mašine

25. Raspored stranica kod rotacione štampe časopisa − priprema materijala za štampu − kontrola rasporeda stranica − montiranje štamparskih formi

26. Štampa „Tender oglasa“

− raspored strana − izbor mašina − kontrola kvaliteta

27. Štampa ambalaže flekso štampom

− vrste materijala − opis mašine − kontrola kvaliteta

28. Izrada grafičkih proizvoda flekso-štampom

− priprema mašine − priprema materijala − održavanje kvaliteta štampe

29. Štampa korica za tvrdi povez sa plastificiranom presvlakom

− priprema materijala − podešavanje mašine − kontrola kvaliteta štampe

30. Rotacione mašine

− istorijat razvoja rotacionih mašina − podjela po načinu dobijanja otiska − opis rada

31. Podešavanje ofset mašine za štampu na različitim vrstama papira

− karakteristike papira − podešavanje uređaja − moguće greške u procesu štampe

32. Savremena rotacione mašine

− karakteristike − kvalitet štampe − mogućnosti

33. Podešavanje višebojne ofset mašine

− priprema uređaja za ulaganje i izlaganje

Page 176: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

176

− priprema trocilindričnog sistema − kontrola kvaliteta otiska

34. Savremene tabačne ofset mašine

− podjela − karakteristike − mogućnosti

35. Savremena mašine za tampon štampu

− karakteristike − kvalitet štampe − mogućnosti

36. Digitalne mašine za štampu

− podjela − karakteristike − mogućnosti

37. Savremene hibridne mašine

− karakteristike − kvalitet štampe − mogućnosti

38. Savremene mašine za flekso štampu

− karakteristike − djelovi mašine − mogućnosti

39. Savremene mašine za propusnu štampu

− karakteristike − djelovi mašine − mogućnosti

40. Savremene novinske rotacije

− podjela − štamparske sekcije − mogućnosti

Page 177: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

177

4. Upustvo za sprovođenje stručnog rada Kandidat u završnoj godini školovanja bira temu odnosno zadatak i obrađuje ga individualno. Stručni aktivi/Ispitni odbor pripremaju teme odnosno zadatke na osnovu okvirnog spiska tema, datih u ispitnom katalogu, koji mogu biti u vidu (obliku) seminarskog rada, projektnog zadatka ili praktičnog zadatka sa odgovarajućom tehničko – tehnološkom dokumentacijom, što se definiše na ispitnom listiću, za svaki zadatak/temu pojedinačno. Odbrana seminarskog rada ili projektnog zadatka obuhvata prezentaciju, a praktičnog zadatka demonstraciju i prezentaciju rada. Ukoliko specifičnost teme odnosno zadatka to zahtijeva, moguća je potpuna ili djelimična izrada praktičnog zadatka prije ispita, pod nadzorom mentora. Ispitni zadaci se izvlače pred ispitnom komisijom. Ocjenu stručnog rada oblikuje ispitna komisija, na prijedlog ispitivača. 5. Dozvoljena pomagala - Nijesu predviđena. 6. Literatura i drugi izvori - Za učenike je preporučena literatura objavljena u Katalogu znanja i Godišnjem

planu rada nastavnika. 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA

Redni broj Naziv predmeta Obavezni načini provjeravanja znanja

1. Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- usmeno - ocjena vježbi

2. Grafička tehnologija - usmeno - pismene vježbe

3. Tehničko crtanje - usmeno - ocjena vježbi

4. Grafički dizajn - usmeno - ocjena vježbi

5. Grafički materijali - usmeno - pismene vježbe

6. Ekologija i zaštita životne sredine

- usmeno - ocjena vježbi

7. Primjena računara u grafici - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

8. Elektrotehnika sa automatikom - usmeno - pismene vježbe

9. Poslovna psihologija - usmeno

10. Preduzetništvo - usmeno - pismene vježbe

11. Tehnologija pripreme za štampu - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

12. Tehnologija štampe - usmeno - pismene vježbe

13 Tehnologija dorade - usmeno - pismene vježbe

14. Praktična nastava - usmeno

Page 178: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

178

Redni broj Naziv predmeta Obavezni načini provjeravanja znanja

- ocjena praktičnog rada IZBORNA NASTAVA

1. Strani jezik II - usmeno i pismeno

2. Kompjuterska daktilografija - usmeno - pismene vježbe

3. Kompjuterska reprofotografija - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

4. Tipografija - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

5. Montaža - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

6. Knjigovezačka dorada - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

7. Digitalna štampa - usmeno - pismene vježbe - ocjena vježbi

4. USLOVI ZA ZAVRŠETAK OBRAZOVANJA - Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za

obrazovni program Grafički tehničar potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit.

- Obrazovanje se završava polaganjem stručnog ispita. Stručni ispit za obrazovni program Grafički tehničar: pismenog ispita iz maternjeg jezika i književnosti; pismenog ispita iz stranog jezika ili matematike; usmenog ispita iz tehnologije pripreme za štampu, tehnologije štampe, tehnologije dorade (u zavisnosti od smjera); stručnog rada sa odbranom.

5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA UČENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA - Za učenike sa posebnim potrebama obrazovni program se izvodi: - prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć, u skladu sa

Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama; - škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan, na osnovu važećeg,

uzimajući u obzir stav da učenici treba da postignu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima

- prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima, koji omogućavaju dostizanje istog profesionalnog standarda, odnosno profesionalnih kompetencija

- Obrazovanje učenika sa posebnim potrebama može se produžiti najviše za jednu godinu.

6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA ZA OBRAZOVANJE ODRASLIH - Za prilagođavanje obrazovnog programa koji je pripremljen za stručno

obrazovanje mladih potrebama odraslih potrebno je: - iz nastavnog plana izbrisati slobodne aktivnosti, kao i nastavni predmet Fizičko

vaspitanje, koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja;

Page 179: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

179

- škola je obavezna da odraslima ponudi školske aktivnosti kojim se oni mogu priključiti po sopstvenoj želji;

- škola je dužna da uradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja;

- provjeravanje znanja sprovodi se putem ispita, pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja određeni obrazovnim programom.

7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA

Redni broj Nastavni predmeti Profil stručne spreme nastavnika i

stručnih saradnika

1. Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

- Diplomirani grafički inženjer - Diplomirani inženjer mašinstva - Diplomirani inženjer metalurgije - Diplomirani inženjer grafičke

tehnologije(na drugoj godini)

2. Grafička tehnologija - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani grafički inženjer

3. Tehničko crtanje

- Diplomirani inženjer mašinstva Diplomirani grafički inženjer

- Diplomirani inženjer metalurgije - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije

4. Grafički dizajn - Diplomirani grafičar - Diplomirani grafički dizajner

5. Grafički materijali - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani inženjer tehnologije - Diplomirani grafički inženjer

6. Ekologija i zaštita životne sredine - Diplomirani biolog - Diplomirani inženjer pejzažne

arhikteture

7. Primjena računara u grafici

- Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću.

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

8. Elektrotehnika sa automatikom - Diplomirani inženjer elektrotehnike

9. Poslovna psihologija

- Profesor psihologije - Profesor predagogije-psihologije - Psiholog - Pedagog

10. Preduzetništvo - Diplomirani ekonomista

11. Tehnologija pripreme za štampu

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

- Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću

12. Tehnologija štampe - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani grafički inženjer

13 Tehnologija dorade - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani grafički inženjer

14. Praktična nastava - Diplomirani grafički inženjer - Grafički inženjer

IZBORNA NASTAVA 1. Strani jezik II - Profesor stranog jezika i književnosti

2. Kompjuterska daktilografija - Diplomirani grafički inženjer sa položenim ispitom iz daktilografije i

Page 180: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

180

Redni broj Nastavni predmeti Profil stručne spreme nastavnika i

stručnih saradnika poznavanjem rada na računaru

- Diplomirani pravnik sa položenim ispitom iz daktilografije i poznavanjem rada na računaru

- Diplomirani ekonomista sa položenim ispitom iz daktilografije i poznavanjem rada na računaru

3. Kompjuterska reprofotografija

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

- Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću

4. Tipografija

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

- Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću

5. Montaža

- Diplomirani inženjer grafičke tehnologije sa potrebnom informatičkom pismenošću

- Diplomirani grafički inženjer sa potrebnom informatičkom pismenošću

6. Knjigovezačka dorada - Diplomirani grafički inženjer

7. Digitalna štampa - Diplomirani inženjer grafičke tehnologije - Diplomirani grafički inženjer sa

potrebnom informatičkom pismenošću 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA - Obrazovni program izvodi se u školskom obliku. 8.1. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE

Redni broj Nastavni predmeti Razred Ukupno

časova Vrsta nastave

Broj časova kod kojih se

odeljenje dijeli na grupe

T V P T V P

1. Osnovi mašinstva sa grafičkim mašinama

I 72 48 24 II 72 48 24

2. Grafička tehnologija I 72 72 II 72 72

3. Tehničko crtanje I 72 36 36

4. Grafički dizajn

I 108 60 48 48 II 108 36 72 72

5. Grafički materijali II 144 72 III 144 72

6. Ekologija i zaštita životne sredine II 72 58 14

7. Primjena računara u grafici

III 72 30 42 42

8. Elektrotehnika sa automatikom IV 66 66

9. Poslovna psihologija IV 66 66 10. Preduzetništvo IV 66 40 26 11. Tehnologija pripreme III 144 112 32 32

Page 181: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

181

Redni broj Nastavni predmeti Razred Ukupno

časova Vrsta nastave

Broj časova kod kojih se

odeljenje dijeli na grupe

T V P T V P za štampu IV 132 112 20 20

12. Tehnologija štampe

III 144 144 IV 132 132

13. Tehnologija dorade

III 144 144 132 132

14.

Praktična nastava

I 144 144 144 II 144 144 144 III 252 252 252 IV 231 231 231

1. Strani jezik II

I 72 72 II 72 72 III 72 72 IV 66 66

2. Kompjuterska daktilografija I 72 20 52 52

3. Kompjuterska reprofotografija II 72 40 32

4. Tipografija III 72 30 42 5. Montaža III 72 42 32 6. Knjigovezačka dorada IV 66 30 36 7. Digitalna štampa IV 72 42 30

9. SLOBODNE AKTIVNOSTI - Slobodne aktivnosti učenika sastavni su dio nastavnog plana i obrazovnog

programa. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinose kako rekreaciji i opštekulturnom uzdizanju učenika, tako i upotpunjavanju stručnog znanja. Slobodne aktivnosti sadrže obavezne, kao i sadržaje po izboru učenika.

- Program slobodnih aktivnosti priprema škola, polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I i II, III razredu po 36 časova, a u IV po 33 časa godišnje).

- Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole, a sastoji se iz tri cjeline:

obavezni sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: - dani sporta - ekološke aktivnosti - filmske, pozorišne, muzičke predstave i likovne izložbe - posjeta istorijskim spomenicima, muzejima, sajmu knjiga i dr. obavezni sadržaji vezani za stručno - teorijsko područje: - posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program

koji se realizuje - posjete sajmovima informatike, tehnike i nastavne tehnologije - učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti sadržaji po izboru učenika: - učešće u raznim sekcijama (sportska, dramska, literarna, muzička, likovna,

informatička, prva pomoć, saobraćajni propisi, tehnički i Internet klub i dr.) - socijalni rad učenika

Page 182: GRAFIČKI TEHNIČAR - cso.edu.me CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni... · STRUČNI RAD ... Ciljevi i zadaci obrazovnog programa ... osovina, vratila, navodi njihovu primjenu i karakteristike

182

- uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje, ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti jer je to uslov za napredovanje u viši razred, kao i za završetak obrazovnog programa.

10. PROFESIONALNA PRAKSA - Učenici poslije završenog prvog, drugog i trećeg razreda obavljaju profesionalnu

praksu u skladu sa nastavnim planom. - Praksa se obavlja u odgovarajućim objektima izvan škole. Program profesionalne

prakse je u korelaciji sa programima stručno - teorijskih predmeta i praktične nastave.

- Za izradu programa profesionalne prakse zadužena je škola. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje, ali je uslov za završetak razreda.

11. SPISAK UČESNIKA KOJI SU UČESTVOVALI U IZRADI OBRAZOVNOG PROGRAMA - Jelena Kotlaja, JU Srednja stručna škola "Spasoje Raspopović" Podgorica - Danijela Stijepčević Laušević, JU Srednja stručna škola "Spasoje Raspopović"

Podgorica - Danilo Mugoša, JU Srednja stručna škola "Spasoje Raspopović" Podgorica - Aleksandra Ćetković, JU Srednja stručna škola "Spasoje Raspopović" Podgorica - Sandra Brkanović, Centar za stručno obrazovanje - Vladislav Koprivica, Centar za stručno obrazovanje Koordinator - Srđan Obradović, Centar za stručno obrazovanje